گنجور

حاشیه‌ها

محمد دستیاری در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۵:۵۶ در پاسخ به میلاد دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۷۱:

سلام نمی دانم تفسیر این شعر چیست اما حب یک شافعی نسبت به اباعبدالله دور از واقع به نظر نمی رسد چون اباعبدالله فراتر از مذهب شیعه است چرا که مسیحی و زرتشتی و بی دین و گاندی و می گویند یهودی هم بوده که با اباعبدالله منقلب شده و تغییر کرده یا حب پیدا کرده یا همدردی کرده یا معنا گرفته یا عشق ورزیده و انطور که می گویند طیفی از اهل سنت نه تنها ابا عبدالله ببکه محب اهل بیت هستند  

سوشیانت کیخسروی در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۵:۱۹ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۲ - سؤال سایل از مرغی کی بر سر ربض شهری نشسته باشد سر او فاضل‌ترست و عزیزتر و شریف‌تر و مکرم‌تر یا دم او و جواب دادن واعظ سایل را به قدر فهم او:

در پاسخ دوست ادیب که فقط ذریه امام علی را از شعر مولانا مستفاد می کند باید توجه ایشان را به بیت های بعدی جلب کنم که می گوید:

گر ز بغداد و هری یا از ری‌اند

بی‌مزاج آب و گل نسل وی‌اند

شاخ گل هر جا که روید هم گلست

خم مل هر جا که جوشد هم ملست

یعنی نسب به خون و ژنتیک نیست(آب و گل) می خواهد از حجازنباشد واهل بغداد ، ری یا هرات باشد  چنین انسانی گویی باز هم از پیامبر نسب برده است.به دیگر سخن شاخ گل گل است حتما نباید در باغچه ماباشد تا اورا گل بخوانیم.

Kia Azimi در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۴:۴۳ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب سوم در عشق و مستی و شور » بخش ۸ - حکایت صبر و ثبات روندگان:

بیت 16 چه خواهی خریدن به از ناز دوست هست

فاطمه زندی در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۴:۳۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۶۶۰:

درود بر همراهان جان 

برداشت من از این غزل : ای انسان که از خدا هستی و مال خدایی....و برای خدا هستی .چرا اندیشه های وسوسه انگیز ترا بیچاره کرده ؟؟

به حدی که در خود فرو رفتی و پر از غم و غصه  شده ا ی ..ای انسان ،من ترا از ذرات عالم هستی جمع کردم و هستی واحد (یکتایی) بخشیدم .چرا وسوسه های من ذهنی ، ترا پاره پاره کرده و از یکتایی بیرون آمدی .از مَقَرِّ حکومت عشق (خداوند )بیرون آمدی و دچار غربت شدی و آواره...من ،زمین را برای تو گهواره و مهد آرامش قرار دادم تا در آن بالندگی و رشد بیابی و تو به دلیل وابستگی به زمین ( مادیات )افسرده شدی..از صلابت و سختی سنگ وجود ،آب زندگی برایت جاری کردم .اما تو از این آب زندگی فرار کردی و مجددا سفت و سخت شدی ..تو فرزند و زاییده ء عشق هستی .چرا از عشق سر بر تافتی ..و همه کاره شدی .در وادی عشق ،تو صد گونه حلوا چشیدی ،چرا مطمین نشدی و به آرامش نرسیدی ..و به دنبال نفس اماره و زیاده طلبی رفتی.خدایت از تو خواسته که خاموش باشی تا هشیار گردی ...نه اینکه سرمست از غمزه ء خماره ء دنیا گردی 

درود خدا بر روان پاک مولانای جان 

۲۵ آذر ماه ۱۴۰۱ به یاد مادر عزیزم 

فاطمه زندی 

Nazanin در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۴:۱۶ در پاسخ به فرهاد دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸:

با توجه به مصرع قبلی، داشتن علامت سوال، بهتر است. زیرا در این مصرع نمی گوید  که بگذار و برو ، ( آنطور که شما نوشته اید ) بلکه میگوید : دیگر نرو ! 

سعدی هم در پاسخ میگوید : مگر من می روم ؟ او قلاب را می کشد ! 

Nazanin در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۴:۰۸ در پاسخ به ریحانه دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸:

حضرت سعدی، سنی بوده اند! 

بنابرین ابو الفضل در شعر ایشان جایی ندارد . 

M Bagheri در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۴:۰۴ در پاسخ به ؟ دربارهٔ نظامی » خمسه » اسکندرنامه - بخش اول: شرف‌نامه » بخش ۲۸ - ویران کردن اسکندر آتشکده‌های ایران زمین را:

واقعا متوجه نمیشم چرا مفهوم شعر رو‌متوجه نمیشین نظامی در این اشعار نظر شخصی خودش رو بیان نکرده بلکه حقیقت اون دوران رو به تصویر کشیده چه حسرتی؟؟؟!! منظور از شه نیک رای درواقع اسکندر هست و ابیاتی که زیر نظریه ت نوشتی نشان از شادی دختران ازدواج نکرده برای رهایی از رسوم بوجود آمده توسط موبدان زرتشتی اون دوره بوده اونها توی اون دوره فقط زر و طلاهارو توی آتشکده ها انبار میکردن و از احکامشون رابطه با دخترانی بوده که تازه ازدواج کردن .برادر

شهناز ولی پور هفشجانی در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۳:۵۲ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۶ - رای زدن خسرو در کار فرهاد:

کند بر من کنون عید آن مه نو ...

با بیت قبل موقوف المعانی است

اما اکنون آن ماهرو جشن گرفته زیرا دیوانه‌ای را رقیب من کرده است. در طب قدیم نور ماه بر دیوانگی می‌افزاید. ماه نو استعاره از شیرین. آشفته کنایه صفت از موصوف: فرهاد

شهناز ولی پور هفشجانی در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۳:۵۰ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۶ - رای زدن خسرو در کار فرهاد:

بسی کوشیدم اندر پادشایی مگر عیدی کنم بی‌روستایی

خیلی تلاش کردم در دوران پادشاهی ‌ام جشنی بدون روستائیان مزاحم و بی‌ سرخر داشته باشم.

شهناز ولی پور هفشجانی در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۳:۲۷ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۶ - رای زدن خسرو در کار فرهاد:

گرش مانم بِدو کارم تباه است و ...

گرش مانم بدو: اگر رهایش کنم 

شهناز ولی پور هفشجانی در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۳:۲۰ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۵ - آگاهی یافتن خسرو از عشق فرهاد:

دلش زان ماه بی‌پیوند بینم به ...

استاد وحید دستگردی نوشته‌اند که فرهاد قصد ازدواج با شیرین را ندارد و به آوازی از شیرین خشنود است اما به نظرم فرهاد چنین امیدی ندارد نه این که قصد نداشته باشد.

 

شهناز ولی پور هفشجانی در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۳:۱۳ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۴ - زاری کردن فرهاد از عشق شیرین:

نیآسود از دویدن صبح تا شام ...

بیت دارای آرایه حسن تعلیل است علت بیقراری دایم فرهاد و حرکت همواره او را آن دانسته که می خواسته از خودی خود بیرون برود و خودبینی و خودخواهی را کنار بگذارد.حافظ می فرماید:

با مدعی مگویید اسرار عشق و مستی

تا بی‌خبر بمیرد در درد خودپرستی

عاشق شو ار نه روزی کار جهان سر آید

ناخوانده نقش مقصود از کارگاه هستی

شهناز ولی پور هفشجانی در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۳:۰۹ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۴ - زاری کردن فرهاد از عشق شیرین:

اَدیم رخ به خون دیده می‌شست ...
سهیل   /soheyl/

 

سهیل: ستاره‌ای در صورت فلکی سفینه که پس از شِعرای یمانی درخشان‌ترین ستارگان است و در خاورمیانه در شب‌های آخر تابستان دیده می‌شود؛ سهیل یمن؛ سهیل یمان؛ پرک؛ اگست. Δ قدما گمان می‌کردند سرخی و خوش‌رنگی سیب و همچنین خوشبویی ادیم از اثر تابش سهیل است.

بر این اساس میان سهیل و ادیم مراعات نظیر است 

ادیم: چرم ادیم رخ اضافه تشبیهی است. سهیل را در دیده جستن: منظور بیخوابی است. چشمهایش همواره باز بود انگار معشوق او ستاره سهیلی بود که در آسمان چشمان خود دنبالش می گشت. ایماژ زیبایی دارد.

حسین دارنده در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۳:۰۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۵:

عالی بود👏

محسن جهان در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۲:۳۸ دربارهٔ حکیم سبزواری » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۹۳:

تفسیر ابیات ۱ و ۲ فوق:

حکیم و عارف شهیر قرن ۱۳ در اوصاف باریتعالی می‌فرماید: 

هر آن کس که به ذات احدیت زنده شود و چشم او به جمالش روشن شود، تمام مظاهر و افسون های فریبنده این دنیای خاکی برای او پست و ناچیز بنظر می‌آید.

و دل او بر جان جانان که ولی نعمت همه موجودات‌ است پیوند خورده، و به یکباره جان بی ارزش خود را در این مسیر فدا می‌کند.

و سالک بجز رویت رخ یار الهی، هیچ تمایلی به بهشت موعود ندارد. و در جایی که او باشد، چگونه می‌توان دل خود را به این و آن گره بزند.

جهن یزداد در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۰۳:۱۰ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب چهارم در تواضع » بخش ۱۶ - حکایت:

بهل/پهل واژه ای پارسی است  و پیوندی  با  بحل  عربی ندارد

جهن یزداد در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۰۳:۰۸ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب دوم در اخلاق درویشان » حکایت شمارهٔ ۱۴:

من او را  بهل /پهل کردم  پهل واژی پارسی است

جهن یزداد در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۰۲:۱۱ در پاسخ به m k دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » ضحاک » بخش ۸ - به پا خاستن فریدون در برابر ضحاک:

فروهشته از مشک تا پای موی
به کردار حور بهشتیش روی
این بالایی از فردوسی نیست  زیرا  افزوده ای است سست و بیخود است و واژه حور نیز  وازه فردوسی نیست -  کسی که این بیت را ساخت و به شاهنامه افزوده اندک خرد بوده    چرا که میگوید
خرامان بیامد یکی نیکخواه
سوی مهتر امد بسان پری
نهانی بیامختش افسونگری
کسی که به سوی فریدون امده سروشی ایزدیست که برای  اموختن فریدون امده  فردوسی میگوید  سوی مهتر امد بسان پری  -(چرا بسان  پری امده ؟ )  برای انکه نهانی  به فریدون افسونگری بیاموزد )  از نخست میگوید چو شب تیره تر شد نیکخواهی بسان پری  در نهان  نزد فریدون امد تا او را افسونگری بیاموزد ( در تیرگی شب و به نهانی امده  از ان رو فردوسی میگوید بسان پری  امده -  پری واری او نه از زیبایی که از نهانی امدنش است )
اسیبگر نادان   با دیدن واژه پری   مغز ناپخته  و نری زنبارگیش   بسوی   حور بهشتی   انگیخته شده   و سروش ایزدی را  گمان  حور بهشتی دیده و بیتی بدان سستی  ساخته و به سخن  استوار  فردوسی افزوده ک - شگفتا که کسانی  که  خود را شاهنامه شناس میخوانند چنین   بیتهای سست را  نمیبینند (یا شاید میبینند تنها چون واژه ای عربی دارد گمان میکنند  چون واژه عربی  دارد پس  باید از فردوسی باشد (چرا که در گمان انان  همه زبانهای  جهان هرچه تواننسته اند  واژه عربی را به زبان خود چپانده اند -و فردوسی هم چون فرزانه و دانشمند بوده  پس وازگان عربی را  چون نقل و شکلات   در استین داشته ) 
میبینیم که ان بیت در این سروده نمی گنجد و   انرا یکبار به پری  مانند کرده است - ان نیز  بدان امده است و نه بدو امده  که دوبار امدن بدو از شیوایی و رسایی دور است  -
شد از شادمانی رخش ارغوان
که تن را جوان دید و بختش جوان  - بختش جوان و نه دولت  -
  در بند  برادر سبک   هردو بروخاستند واژه  سبک نمی گنجد و اهنگ سروده را  ناهماهنگ میکند مگر انکه بگوییم برادر سبک هردو برخاستند که این نیز درست نیست  برادران  بر او خاستند (براو خاستند  =علیه او خاستند )

فریدون به خورشید بر برد سر
 کمر تنگ بستنش به کین پدر
برون رفت شادان به خرداد روز
 به نیک اختر و سال گیتی فروز
سپاه انجمن شد به درگاه اوی
 به ابر اندر امد سر  گاه اوی
به پیلان گردون کش و گاومیش
 سپه را همی توشه بردند پیش
کیانوش و برمایه بر دست شاه
 چو کهتر برادر ورا نیکخواه
رسیدند بر تازیانی نوند
به جایی که یزدان پرستان بوند
پس امد بدان جای نیکان فرود
فرستاد نزدیک ایشان درود
 چو شب تیره تر شد از ان جایگاه
 خرامان بیامد یکی نیکخواه
سوی مهتر امد بسان پری
 نهانی بیامختش افسونگری
کجا بندهارا بداند کلید
گشاده  به افسون کند ناپدید
فریدون بذانست کان ایزدیست
 نه  از راه بیکار و دست بدیست
سروشی  بدان امده از بهشت
که تا بازگوید بدو خوب و زشت
شد از شادمانی رخش ارغوان
 که  تن را جوان دید و بختش جوان
خورشها بیاراست خوالیگرش
یکی پاک خوان  ازدر مهترش
چو شد نوش خورده شناب امدش
 گران شد سرش رای خواب امدش
چو ان ایزدی رفتن و کار اوی  
بدیدند و ان بخت بیدار اوی
برادرش هردو براو خاستند
تبه کردنش را بیاراستند
به پایان کُه شاه خفته به ناز
شده یک زمان از شب تیره باز
یکی سنگ بود از بر برز کوه
برادرش هر دو نهان از گروه
دویدند بر کوه و کندند سنگ
بدان تا بکوبد سرش  بیدرنگ
وزان کوه غلتان فروگاشتند
مران خفته را کشته پنداشتند
به فرمان یزدان سر خفته مرد
خروشیدن سنگ بیدار کرد
به افسون همان سنگ برجای خویش
 ببست و نجنبید ان سنگ بیش
همانگه کمر بست و اندر کشید
نکرد ان سخن را بر ایشان پدید
به اروند رود اندر اورد روی
 چنان چون بود مرد دیهیم جوی
اگر پهلوانی ندانی زبان
 بتازی تو اروند را دجله خوان
بیامد به نزدیک اروند رود
فرستاد زی  رودبانان درود
که کشتی و زورق هم اندر شتاب
گذارید یکسر بدین سوی اب
میاورد کشتی نگهبان رود
نیامد به گفت فریدون فرود
چنین  داد پاسخ که شاه جهان
جزین گفت با من سخن در نهان
که مگذار یک پشه را تا نخست
جوازی نیابی و مهری درست
فریدون چو بشنید شد خشمناک
از ان ژرف دریا نیامدش باک
به تندی میان کیانی ببست
بر ان باره شیردل بر نشست
سرش تیز شد کینه و جنگ را
 به اب اندر افکند گلرنگ را
ببستند یارانش یکسر کمر
همیدون به دریا نهادند سر
بدان باد پایان با افرین
 به اب اندرون  تر بکردند زین
به خشکی رسیدند سر کینه جوی
به بیت المقدس نهادند روی
که بر پهلوانی زبان راندند
 همی کنگ دژ هوختش خواندند
بتازی کنون خانه پاک خوان
 براورده ایوان ضحاک دان


 به پایان که به پایه کوه  -نباید هرچه را امروزی تر است درست شمرد
آنچه اوردم  با یاری شاهنامه ژول مول و مسکو و جلال خالقی مطلق  و کاوش در شاهنامه است  به گمان من تنها واژه عربی امده در این سرود که شاید از فردوسی باشد  واژه جوازی است  میبینیم که فردوسی  واژه دجله و بیت المقدس را  نیز به پارسی  برمیگرداند  و نام پارسی  انرا میگوید و  نام عربی ان را نیز به پارسی بر میگرداند و انرا خانه  پاک میخواند چگونه اینچنین کسی  ان همه واژگان  عربی در ان بیتهای سست گفته باشد -  سخن فردوسی انچنان استوار  و رسا و شیواست که هر  بیتی دگر در ان رسوا میشود
-
شوربختانه  اسیبگران بسیار ستمگرانه به شاهنامه  دست یازیده اند  در همین سروده کوتاه میبینیم که  با  گنجاندن چندن بیت سست چند واژه عربی نیز به شاهنامه افزوده اند  واژه  حور خبر  در دوبیت  افزودنی امده و  واژه  دولت  و  ذره   جای دو واژه دگر   در دوبیت از فردوسی گذاشته اند  - فردوسی بیگمان هیچ دشمنی با عربی نداشته  و از هر کینه و تنگ چشمی به دور است  با این همه او کار خویش را میشناخت و میدانست که   سرودن شاهنامه باید به  زبان پارسی  باشد او با واژگان عربی دشمنی ندارد گاهی  برخی از وازگانش را به کار میبرد  مگر واژگانی که  به کار میبرد واژگانی اندک  اند 
همچنین بیت   برافراشته کاویانی درفش  همایون همان خسروانی درفش  نیز  بیتی سست  و دور از سخن فردوسی  است و  در اینجا کاربردی ندارد -

نیمه پنهان ماه در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۰۱:۱۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۶۴:

شبی گفتی به دلداری شبت را روز گردانم

چو سنگ آسیا جانم برآن پیغام میگردد 

بیش از چهل سال است این بیت با من است.

 

 

 

۱
…
۱۳۸۹
۱۳۹۰
۱۳۹۱
۱۳۹۲
۱۳۹۳
…
۵۸۵۶