گنجور

حاشیه‌ها

قهوه سرد در ‫۶ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۴ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۰۴:۰۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۶۴۵:

دو بیتی مد نظرم این است:
آنانکه جهان زیر قدم فرسودند
وندر طلبش هر دو جهان پیمودند
آگاه نیم از اینکه ایشان هرگز
زین حال چنانکه هست آگه بودند

قهوه سرد در ‫۶ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۴ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۰۴:۰۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۶۴۵:

ناباور عزیز ممنون از لطفت و معنی ای که کردین
بیتی از حضرت خیام هم مد نظرم هست که اگر شما و دیگر بزرگواران برایم معنا کنند یا برداشتتون رو بگین ممنون میشم
دو بیتی مدنظرم این است

علی در ‫۶ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۴ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۰۲:۱۹ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۰۰:

زیباست

مازیار در ‫۶ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۲۳:۵۹ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۶۲ - هم در بیان مکر خرگوش:

دکتر الهی قمشه ای بیتی از این شعر را اینگونه خواندند :
پس تو را هر لحظه حشر و رجعتی است . ایشان بجای لغت "مرگ" که در اینجا آمده از لغت "حشر" استفاده کردند.

رضا در ‫۶ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۲۱:۱۲ دربارهٔ قدسی مشهدی » غزلیات » شمارهٔ ۴۳۰:

بیت پنجم مصرع دوم :گر کنی با دیگران هم آنچه با ما کرده‌ای(صحیح می باشد)

Seraj Hosseini در ‫۶ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۱۷:۳۲ دربارهٔ وحشی بافقی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۱۱۶:

دوستانی که در بالا مدعی این هستند که " سد " اشتباه است، بیایند دلیل و برهانی هم ارائه دهند، باور کنید کمی جستجو در فرهنگ لغات ما به شما ثابت می کند که این خود شما هستید که در اشتباهید، پوزش می خواهم از همه دوستان گنجوری...
سد صحیح است همانطور که سینا ِ گرامی توضیح داده اند.
بی کران درود و مهر سراج

علی ۸۲ در ‫۶ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۱۶:۵۹ دربارهٔ پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات » شمارهٔ ۲۵ - بلبل و مور:

خطاب به دوستی که می گفت مصرع اول وزنش فاعلاتن فاعلاتن فاعلن هست باید بگم که بستگی به طرز خوانش شما داره و برای درستی وزن باید مصرع اول این گونه خوانده شود:
بل/بُ/لِ/یز/جل/وِ/یِ/گل/بی/قَ/رار
همان طور که مشاهده می کنید،آخر بلبلی پیوسته میشود به از و با مکث بین آنها خوانده نمیشود

حسین علمداری ایلخچی در ‫۶ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۱۱:۵۵ دربارهٔ شهریار » گزیدهٔ اشعار ترکی » خان ننه:

دو مصرع در این بند از قلم افتاده است:
او آیاقلار اوسته ، بیرده
دؤشه نیب بیر آغلایایدیم
«قولی حلقه سالمیش ایپ تک
او ایاقی باغلاییدیم»
کی داها گئده نمییه یدین
معنی:
روی آن پاها بار دیگر
ولو شده و می گریستم
«بازوانم را مثل طنابی حلقه کرده
آن پار را می بستم»
که دیگر نمی توانستی بروی

م.م در ‫۶ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۰۹:۳۱ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۴۳:

با سلام ،
قومی متفکرند اندر ره دین ، یعنی کسانی که دارن در باره دین تفکر میکنن . و برای پذیرش یا رد ، هنوز به نتیجه نرسیده اند اما هنوز دارن در باره دین تفکر میکنن .
در مقابل
قومی به گمان فتاده در راه یقین ، یعنی کسانی که به گمان خود راجع به دین به نتیجه نهائی و یقین (اطمینان) رسیده و ختم تفکر را اعلام میکنند ، یا یک آئین خاصی را پذیرفته اند و یا اینکه منکر خدا و رسالت انبیا میشوند . اینها گروه یقینی هستند ، جه خدا باور و چه خداناباور.
حال شاعر خطاب به درحال تفکر ها و به یقینی ها میگه :
میترسم از آن که بانگ آید روزی
کای بیخبران راه نه آنست و نه این
از شاعر می پرسیم قوم سوم که مورد تایید شما باشن کیانن ؟

شهریار در ‫۶ سال و ۸ ماه قبل، شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۰۶:۰۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸:

به نظر می‌رسد مصراع
جای غم باد (مر )آن دل....به صورت زیر درست باشد
جای غم باد (هر) آن دل که نخواهد شادت
این جمله اسنادی است و مر به نشانه مفعول بیواسطه جایی در جمله اسنادی ندارد

مهدی در ‫۶ سال و ۸ ماه قبل، جمعه ۲ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۱۸:۵۴ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۶۳۹:

احسنت عالی

فؤاد در ‫۶ سال و ۸ ماه قبل، جمعه ۲ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۱۵:۰۶ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » پادشاهی خسرو پرویز » بخش ۶۶ - آرایش نخچیر پرویز، زاری شیرین بر بام ایوان و پیوند به آیین پیشین:

که تهما هژب را سپهبدتنا
این مصرع به این شکل معنایی نداره و باید به این شکل اصلاح بشه:
که تهما هژبرا سپهبدتنا

رضا قلی نژاد در ‫۶ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۲ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۱۰:۵۶ دربارهٔ منوچهری » دیوان اشعار » مسمطات » شمارهٔ ۱ - در وصف خزان و مدح سلطان مسعود غزنوی:

عاشق مسمط هستم. عاشق منوچهری هستم. این شعرو حفظم.
وقتی از حفظ میخونم میگم "دادار جهان ملک جهان وقف تو کرده ست". تا وزنش درست بشه. دادار جهان ملک وقف تو کرده ست به نظر اشتباهه

مهرداد در ‫۶ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۲ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۱۰:۴۶ دربارهٔ خیام » ترانه‌های خیام به انتخاب و روایت صادق هدایت » هیچ است [۱۰۷-۱۰۱] » رباعی ۱۰۷:

متاسفانه این از اشتباهات صادق هدایت هستش. این شعر برای خاقانی هست و ایشون با پاره ای تغییرات به نام خیام در آوردن فکر میکنم ایراد از منابع اون زمان بوده باشه

حسام در ‫۶ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۲ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۱۰:۱۱ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۹۴:

«تنها طبیبان واژه دکتر را در پیش نامشان ذکر میکنند و دیگران مجاز به این کار نیستند». این ادبیات بیشتر شبیه بی سواد های دهه چهله. حداقل بگو پزشک که کمتر بهت بخندن و کمتر بی سواد به نظر بیای طبیب چیه آخه! همه دکتر ها روپوش نمیپوشن و گوشی ازشون آویزون نیست. شاید طرف .Ph.D داره. اینو یه دانش آموزا دبیرستانی هم میدونه. برای نظر دادن نه نیازی به ادا اصول هست نه اظهار فضل و کمالات با ادبیات و کلمات قلمبه سلمبه که اینجوری توش بمونی.

م.م در ‫۶ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۲ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۰۷:۲۸ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۴۳:

باسلام خدمت دوستان ارجمند
همه میدانیم که خیام ، هم حکیم بزرگی بوده و هم ریاضیدانی بزرگ . فردی با این خصوصیات ارزشمند هیچگاه بدون نشان دادن یا باز کردن راه فرار ، آژیر خطر را بصدا در نمی آورد .
اگر یافته متفکر باطل شمرده شود پس انسان ، برای کشف فلسفه وجودی خود جز از طریف تفکر از چه ابزاری باید استفاده کند ؟
اگر در این رباعی راهکاری برای چگونگی رسیدن به راه واقعی ارائه میشد آنگاه میپذیرفتیم که رباعی مورد بحث از حکیم عمر خیام است .
وگرنه در انتساب آن به شخصیتی اندیشمند همچون ایشان باید پرهیز کرد .
آخه اینکه نشد کار که تمام اندیشه های بشر را گوتری ببریم تو سطل زباله ! و فقط با شک بگیم می ترسیم همه غلط باشن!

رها در ‫۶ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۲ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۰۵:۳۴ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب اول در سیرت پادشاهان » حکایت شمارهٔ ۳:

با سلام و درود. در بیت:
هر پیسه گمان مبر نهالی
باشد که پلنگ خفته باشد
پیسه در لغتنامه ی دهخدا به معنای هر چیز خال خال می باشد و نهالی به معنای دشک یا تشک.
مفهوم شعر بدین صورت است که هرچیز خال خالی را دشک نپندارید شاید که پلنگ خوابیده باشد(اشاره به رعایت شرط احتیاط در هر کاری) و صحیح است و از لحاظ معنا و وزن متناسب است.
"هر بیشه گمان مبر که خالی ست" به نظر صحیح نمی رسد.

علی در ‫۶ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۲ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۰۰:۲۹ دربارهٔ عمان سامانی » گنجینة الاسرار » بخش ۶:

طالب
لغت‌نامه دهخدا
طالب . [ ل ِ ] (ع ص ) جوینده . جویا. جویان . خواهنده . خواهان . خواستار. خواستگار. خواهشمند. طلبکار. (منتهی الارب ). طلوب . مُلتمس . ج ، طالبون ، طالبین ، طُلاّب ، طلب ، طلبه و طُلَّب
تعینات
لغت‌نامه دهخدا
تعینات . [ ت َ ع َی ْ ی ُ ] (اِ) چیزهای مخصوص و حصه ها و بهره ها. || حق خدمت و حق زحمت و خدمت و منصب . (ناظم الاطباء).
باخت
لغت‌نامه دهخدا
باخت . (مص مرخم ، اِ) از مصدر باختن . مقابل برد: برد و باخت . مغلوبیت در قمار. غرم . زیان . خیبت : برد قمار باخت است . آخر این باخت ... از بهر برد... بود. (کتاب المعارف ).
مطلوب
لغت‌نامه دهخدا
مطلوب . [ م َ ] (ع ص ) خواسته و جسته . (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). جسته و خواهش کرده . (آنندراج ). خواسته از حق و جز آن . ج ، مطالیب . (از اقرب الموارد) (از محیطالمحیط). درخواست شده و تجسس شده و طلب شده و خواهش شده و تقاضاشده و لازم شده و ضرورشده و احتیاج داشته شده و هر چیز آرزوشده و خوش آیند و مرغوب . مقصود و میل و خواهش . (ناظم الاطباء)
نیست
لغت‌نامه دهخدا
نیست . (فعل ) نه هست . نه است . فعل منفی مفرد غایب . مقابل هست و است
|| (حامص ) عدم . نیستی . مقابل هست
فنا
لغت‌نامه دهخدا
فنا. [ ف َ ] (از ع ، اِمص ) نابودی . (یادداشت مؤلف ). فناء. (فرهنگ فارسی معین )
مقام فنای فی الله در عرفان

بحث گم کردن ذات به مراحل بالای عرفان و مقام فنای فی الله اشاره دارد. عارف در سلوک خود به جایی می رسد که غیر حق را نمی بیند و خواسته های خود را در خواسته های خداوند گم می کند و فانی در اراده خداوند و انجام خواست خدای متعال می گردد. این به این معنا نیست که کار و زندگی خود را رها می کند و روابط اجتماعی ندارد. بلکه در تمامی کارها و روابط خود خدا را در نظر می گیرد و در جهت کسب رضایت او گام برمی دارد.
توضیح بیشتر درباره مقام فنا در عرفان اسلامی:
فنا در لغت به معنای عدم و نیستی است و معنای آن آنچنان واضح است که اهل لغت برای توضیح آن یا به ذکر مترادفش یعنی عدم اکتفا کرده یا آن را با ضدش، یعنی بقا معرفی کرده اند. هر چند ممکن است این دو معنای فنا به ظاهر متفاوت به نظر آیند، زیرا بقا در مقابل تغییر و تحول مطرح می شود و عدم به معنای نیستی محض است، لیکن هردو یک امر را قصد کرده اند، زیرا بقا گاهی به معنای ثَبات است که در این صورت ضد آن تحول است و گاهی به معنای استمرار وجود خاص، ثابت باشد یا متغیر، که در این صورت ضد آن عدم و نابودی است. و به نظر می رسد که در اینجا معنای دوم اراده شده است. از این جهت در کتاب های لغت که به ریشه کلمات پرداخته اند، اصل معنای فنا را انقطاع دانسته اند.
از اینجا روشن می شود که فنا هر چند نیستی و نابودی است، میان آن و عدم، عموم و خصوص مطلق برقرار است، زیرا موارد عدم ازلی را شامل نمی شود و تنها موارد عدم بعد از وجود را در برمی گیرد. از این رو تعریف فنا به عدم، از باب تعریف خاص به عام است و شاید از این جهت بعضی از لُغویان از این تعریف عدول کرده و آن را با ضدش، یعنی بقا تعریف کرده اند که این هم همانطور که ملاحظه کردیم مشکل خاص خودش را دارد. به نظر می رسد بهترین معنای فنا همان انقطاع است که در زبان فارسی کلمه «نابودی» همان را می رساند، زیرا «نابودی» در مورد چیزی معنا می دهد که قبلاً موجود بوده است.

الف دال در ‫۶ سال و ۹ ماه قبل، پنجشنبه ۱ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۲۲:۰۳ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۵۳:

چرا شعر نصفه است؟ این غزل صائب بسیار بلند تر هست، لطفا شعر کامل را بگذارید.

۱
…
۲۴۸۹
۲۴۹۰
۲۴۹۱
۲۴۹۲
۲۴۹۳
…
۵۸۷۰