گنجور

حاشیه‌ها

خسروساسان در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۰۶:۵۱ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » فریدون » بخش ۲ - خواستگاری فریدون دختران شاه یمن را برای پسرانش:

بَدی (= باشی):
بدو گفت جندل که خرّم بدی همیشه زتو دور دستِ بدی
«بَدی»: در لت ِ اول کوتاه شده ی بادی = باشی است. خرّم بدی: شاد باشی./ بدی در لت دوم: بلا؛ پیشامد بد./
بُوی:
بدان ای سرِ مایه تازیان کز اختر بوی جاودان بی زیان
«بُوی»: باشی./ سرِ مایه: مهتر، بزرگتر./ لت ِ دوم یعنی تا ابد ستاره بخت تو برایت بی‌گزند باشد.کنایه از این که روزگار به کام ِ تو باد.

خسروساسان در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۰۶:۴۷ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » فریدون » بخش ۲ - خواستگاری فریدون دختران شاه یمن را برای پسرانش:

درود.
تا مشک بوید بر گاه بوییدن:
مرا گفت شاه یمن را بگوی که بر گاه تا مشک بوید ببوی
« تا مشک بوید بر گاه بوییدن»: جمله دعایی است یعنی تا زمانی که مشک بوی خوش می‌دهد (یعنی تا ابد چون مشک همیشه بوی خوب می‌دهد) تو در مسند پادشاهی جاودانه بمانی./ «ببوی»: فعل امر است از بودن به معنی بباش.

دیگر مپرس از من نشان در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۰۴:۳۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۱۸:

ذکر رخ و زلف تو دلم را
وردیست که صبح و شام دارد
ماه رمضان1440ق

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۰۰:۱۲ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۱۳:

در مهر دلت مهر گسل پیدا نیست یعنی مهر وعلامت و نشانه ای از گسل در عشق تو نیست و همیشه وپیوسته مهر حق به دل حق جو بوده و میباشد.

سعید در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۲۱:۲۴ دربارهٔ ابن حسام خوسفی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶:

در بیتِ ششم به نظر میاد بایست به جای «مژده‌ای» واژه‌ی «مژده‌ی» قرار بگیره تا معنا درست باشه.
البته از اونچه در نسخ اومده خبر ندارم.

محمد عسگری - وفا - در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۲۱:۰۹ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۶۵:

با سلام و احترام به همه حاشیه نویسان گرامی و عاشقان شعر و ادب. به عرض میرساند که قصاب بعد از سر بریدن گوسفند در نقطه ای از قسمت داخلی پوست پای جلو و به بیان مشهور و عرفی، «دست» حیوان، سوراخی ایجاد و سپس در پوست کشته می دمد تا با متورم کردن آن، جداکردن پوست امکان پذیر باشد. بعد از دمیدن و باد کردن باید چنین کشته ای را تا ارتفاع مناسبی بالا بکشد و آنگاه شروع به کندن پوست کند. مولانا این دو نکته را در مثل خود مد نظر داشته است. دمیدن و بالا کشیدن.

محسن ، ۲ در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۲۰:۴۴ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۲۴:

کفاره شراب خوری های بی حساب
مخمور در میانه زندان نشستن است.
صائب
کفاره ی خطا و گناهان بی شمار
شرمنده پشت دست به دندان گزیدن است
” نیا “

شقایق عسگری در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۲۰:۴۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۳۲:

''نعره رعد را نگر چه اثر است در شجر
چند شکوفه و ثمر سرزند اندر آن فغان''
واقعا جالب بود که مولانا چندین قرن قبل تاثیر رعد و برق روی گیاهان و درختان میدونسته! نیتروژنی که در اثر صاعقه تولید میشه و توسط مولکولهای آب و خاک جذب گیاه و درخت میشه.

ایمان در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۱۹:۴۲ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۲۴:

کفاره شراب خوری های بی حساب
مخمور در میانه زندان نشستن است

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۱۸:۰۹ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۳۷:

ازکر بودن یا....طاقت آن پیل کر است،بیشتر اشاره به سکوت وآرامش دارد ومیگوید درشب وسکوت دل به خدانزدیکترست وپس از آن شب ماچو روز به نور خدا روشن میگردد.

افشین در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۱۷:۲۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۹۴:

درود دوستان
کسی میدونه مصرع 2 بیت 14 منظور از پا زد و برگشت سرم چیه؟
ممنون

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۱۷:۰۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۳۷:

آن شب که ترا به خواب بینم پیداست/چون روز شود چو روز دل پرغوغاست + آن پیل که دوش خواب هندستان دید/از بند بجست طاقت آن پیل کراست.
مولانا میگوید: در سکوت وآرامش شب که دل پر غوغا نیست یا در آرامشست خداوند را خواهد دید و شب ما چون روز روشن میشود.
فیلی که دیشب خواب رسیدن به هند یا نیاز دل خود را میبیند و رها میشود کر است و تحت تاثیر غیر از ندای درون نیست.

حسن ک در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۱۶:۳۲ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۳۳:

واقعا پیشنهاد میکنم اجرای خود استاد لطفی رو گوش کنید واقعا اگه گوش نکنید از دست دادین ... در آلبوم به یاد درویش خان قسمت آخر بداهه نوازی اجرا شده ❤

Anon در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۱۵:۳۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۲:

به نظر می‌یاد مصرع دوم بیت هفت اشکال وزنی داره و باید بجای توست، کلمه‌ی تو است نوشته بشه.

علیرضا شجاع زاده در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۱۵:۰۷ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳:

منم آن ترک شیرازی به دست آور دل ما را
نمی خواهد ییخشایی سمرقندو بخارا را
سمرقند وبخارا را به اهل ملک می بخشند
نمی بخشند به همچون من تلی از خاک صحرا را
مرا با عشق خود بگذار تنها کاندر این عالم
نمی بینم یکی را مرد و بر این غم شکیبا را
نصیحت را چه می خواهم که من خود ناصح دهرم
سعادتمند من هستم بگو آن پیر دانا را
مرا از مطرب و می گو که از زاهد گریزانم
خدا بخشود و نابخشند این مردم خطا ها را
سلام بر روان حضرت حافظ

خدیجه گنجی در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۱۱:۰۹ دربارهٔ سعدی » بوستان » در نیایش خداوند » بخش ۱ - سرآغاز:

درپاسخ عزیزی که پرسیده بود ادیمِ زمین یعنی چه، عرض می کنم: این ترکیب تشبیهی است و زمین به سفره ای تشبیه شده است که خداوند برای عموم مردم گسترده است. اشاره به این دارد که ما غذایمان را مستقیم و غیر مستقیم از زمین به دست می آوریم.

محسن ، ۲ در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۰۸:۱۷ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵:

میم عزیز
سرکش مشو که چون شمع از غیرتت بسوزد
دلبر که در کف او موم است سنگ خارا
اینگونه که شما تعبیر کرده ای ، با سر کشی و بهمخالفت برخاستن عاشق همخوانی ندارد ، این عاشق است که می سوزد و عشقِ معشوق که می سوزاند .
ساقی به جام عدل بده باده تا گدا
غیرت نیاورد که جهان پربلا کند.
یا
ای صاحب کرامت شکرانه سلامت
روزی تفقدی کن درویش بی‌نوا را
در شعر فارسی اکثراً ، عاشق به گداییِ در خانه ی مٰعشوق مفتخر است ، و حافظ نصیحت می کند که سرکشی باعث سوختن تو می شود

تراریوم در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۰۰:۲۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۴:

ممنون از کلیه دوستان

مصطفی ا در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۲۳:۰۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵:

با سلام یه سوال داشتم درباره ی معنی بیت
سرکش مشو که چون شمع از غیرتت بسوزد
دلبر که در کف او موم است سنگ خارا
.
خب همه جا این بیت را اینگونه معنی کردن.
که سزای سرکشی در برابر دلبرِ؛ این هست که تو را میسوزنه. چونکه اونقدر دلبر قدرتمند هست، که سنگ خارا در برابر اون مثل موم نرم هست.
.
سوالم این هست که چرا نمیشه این بیت را یه جور دیگه خوند.
به این صورت که: "دلبر که در کف او موم مثل سنگ خارا میماند". به عبارت دیگه، "کف دسته دلبر اونقدر نرم و لطیف هست که حتی نرمی موم، دربرابر کف دست او، مثل سنگ خارا میماند".
در قسمت اول هم عبارت "از غیرتت" بجای "از غیرت تو را"؛ معنی کنیم که "از غیرت تو، او (دلبر) میسوزد".
سوالم رو واضح تر و دقیقتر بپرسم.
1- چند مدل دیگه مثال میزنید که ت اخر یک کلمه نقش مفعولی داشته باشه.
2- ایا همیشه در شعرها، معنی عبارتهایی به فرم "کلمه1 است کلمه2"، به این صورت میشود؛ "کلمه2 چون کلمه1 است"؟. آیا عکس این عبارت صادق نیست؟. "کلمه1 چون کلمه 2 است" ؟
پی نوشت: من هیچ سر رشته ای ادبیات ندارم. فقط همینجوری واسم سوال شد. ممنون میشم اگر کسی بتونه راهنمایی کنه.
با سپاس

احمد آذرکمان ۰۴۹۰۳۰۰۶۶۹.a@gmail.com در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۲۲:۰۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱:

الا یا ایها الساقی ادر کاسا و ناولها
که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکل ها . حافظ
ـــــــــــ
✓ مصراع دوم ، دلیل مِی خواهی راوی است . چرا راوی خود را ملزم دیده است که دلیل مِی خواهی خود را بیان کند ؟
✓ مصراع دوم ، نشان می دهد که راوی پس از پیش آمدن مشکل های عشق ، سراغِ مِی را گرفته است . آیا راوی در زمان آسانی های عشق ، سراغ «ساقی» و «کاس» نرفته است ؟ آیا فقط مشکل های عشق سبب شده است که او به ساقی و کاسِ مِی توجه نشان دهد ؟
✓ آیا خود راوی تصمیم گرفته است که ساقی و کاس را برای درک دوباره ی آسانی های عشق انتخاب کند ؟ به ظاهر ، این تصمیم به دستور سالک انجام گرفته ، همان سالکی که به اذعان راوی از راه و رسم منزل ها بی خبر نبوده است ؟ آیا ساقی همان سالک نیست ؟ با این تعبیر ، مِی خواهی و مِی نوشی هم یکی از راه و رسم منزل های عشق است .
✓ مصراع دوم نشان می دهد که راوی ، هم وَرآسانِ عشق را درک کرده است و هم وَرِ مشکلِ آن را .
✓ آیا تلخیِ مِی ، تنها هماوردِ تلخی های عشق است ؟
✓ آیا توجه به ساقی و کاس ، در ادامه ی توجه به دیگری و خارج شدن از مدار خود است ؟
✓ راوی در این بیت اشاره ی مستقیمی به مِی ندارد و ما به «واسطه» ی ساقی و کاس به مِی خواهی راوی پی می بریم . چرا راوی خود به سراغ کاس ـ که به نوعی حاجبِ می است ـ نرفته و به حاجب دیگری به نام ساقی روی آورده است ؟ آیا سختی های عشق به گونه ای بوده است که تابِ حرکت را از راویِ عاشق ربوده است تا آن جا که بخواهد ساقی به سمت او بیاید و مِی را به او برساند ؟
✓ گویا سالک از مشکل های عشق ، چیزی به راوی نگفته بوده که نگاه او فقط به سمت آسانی های عشق رفته است .
✓ عطار در بیتی گفته است دلا گر عاشقی از عشق بگذر /که تا مشغول عشقی ، عشق بند است . آیا وقتی راویِ عاشق به دستورِ سالک می خواهد سجاده را با مِی رنگین کند همان گذشتن از دشواری و بند عشق نیست ؟
✓ آیا راوی می خواهد به آسانی های اولیه ی عشق بازگردد یا می خواهد آسانی های تازه و جدیدی از عشق را تجربه کند ؟ آیا با توجه به درک مشکل های عشق ، اگر راوی بخواهد به آسانی های اولیه ی عشق بازگردد ، آن آسانی های اولیه همان حالِ خوش اولیه را برای او رقم خواهد زد ؟
✓ آیا راویِ عاشق ، مِی را طلبیده است که بنوشد و یا فقط سجاده را لکه دار کند تا منزل ملامت را به واسطه ی آن بپیماید ؟
▣ احمد آذرکمان ـ حسن آباد فشافویه . پانزدهم اردیبهشت 1398

۱
…
۲۸۰۳
۲۸۰۴
۲۸۰۵
۲۸۰۶
۲۸۰۷
…
۵۸۷۳