۷ در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۲:۰۸ دربارهٔ رودکی » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۸۵:
درست مثل خرید هندوانه که چندین ضربه کاری بر آن وارد میکنید تا بهترینش را برگزینید و دست آخر سفیدترین را قاش میکنید دست کم دو بار به کله ضربه بزنید ولی آرامتر باشد که مغز سفید به سیاهی نرود.
والسلام علی من التبع الهدی
۷ در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۱:۵۹ دربارهٔ رودکی » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۸۵:
بارها گفته ام و بار دگر میگویم شاه کله خداداد را بخارانید و سپس نظربازی کنید.مثل ای کیو سان مثل منصور خان که به راستی تاثیر دارد.
صیت:گستردگی نام-آوازه-خوبی چیزی را بیان کردن
به صوت و نوا و به صیت معانی
میگوید از همه جهت سخنورم
مصطفی س ل در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۱:۳۷ دربارهٔ رودکی » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۸۵:
بیت دوم به جای واژه صورت ، صوت در ست است.همچنین بصیت معنی خاصی نداره و اشتباه دارد شده .از قرینه ها اینجور برمی آد که درستش بسیط باشه
پویا عباسیان در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۱:۳۴ دربارهٔ عطار » مختارنامه » باب اول: در توحیدِ باری عزّ شأنه » شمارهٔ ۶:
"گر بر سر ذرّهای فتد سایهٔ تو"
باید اصلاح بشه یک نیم فاصله جا افتاده "ذرّهای"
سلمان مختاری در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۱:۰۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۷۹۸:
این شعر را سید حسام الدین سراج در آلبوم یاد یار بسیار بسیار زیبا خوانده اند.
سعید در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۰۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۵:
یکی از بازرگانان شیراز در سفری که به کشور بنگاله کرده بود تحف و هدایای گرانقیمتی به حضور سلطان غیاث الدین بن اسکندر بنگالی معروف به اعظم شاه پادشاه بنگاله تقدیم داشت و بدین وسیله مورد توجه واقع شد . شبی از شبهای بهاری که اعظم شاه محفل انسی ترتیب داده بود بازرگان موصوف را نیز به آن مجلس خواند . مهتاب شبی بود قرص و قمر دامن کشان انوار سیمین خود را بر روی باغ و چمن و کاخ سلطانی می گسترانید. به قول مؤلف الفهرست در دستگاه طرب سلطان سه دختر طناز به اسامی مستعار سرو وگل و لاله خدمت می کردند که یکی می نواخت ، دیگری می خواند و سومی با رقص شور انگیزش دلهای جمع را مسخر می کرد . مادر این سه دختر مرده شوی بود که او را به اصطلاح عربی متعارف غساله و دخترانش را هم قهرا دختران غساله و یا به قول ظرفا و شوخ طبعان هند ثلاثه غساله می گفته اند.
باری چون بزم دیجور کاملا گرم شد وسرو گل و لاله به نغمه سرایی و دلربایی پرداختند سلطان غیاث الدین را وجد و نشاطی زاید الوصف دست داد و ساقی گلفام مجلس را مخاطب قرار داده در حال نشاط و سرمستی مرتجا چنین گفت: ساقی حدیث سرو و گل و لاله می رود و با سرودن این مصراع که در آن صنعت ایهام به کار رفته و مرادش سه دختر غساله- ثلاثه غساله- بوده است که در آن مجلس بزم و طرب طنازی و هنر نمایی می کردند از ساقی جام شراب خواست . آن گاه هر چه تلاش کرد که با این مصراع و مطلع زیبا غزلی بسازد توفیق نیافت . بنا به استدعا و پیشنهاد حاضران مجلس مصراع مزبور را به مسابقه گذاشت و به شاعران پارسی گوی مقیم بنگاله مدت یکماه مهلت داد که با این مطلع به مناسبت آن مجلس غزل بسازد و سروده هر کس برنده شناخته شود به قول صاحب تاریخ بحیره پنجاه خروار قماش به او داده خواهد شد.
بازرگان ایرانی مورد بحث که در آن مجلس حضور داشت از پادشاه بنگاله خواهش کرد که مدت ضرب الاجل را تمدید نماید تا خواجه شیراز هم در این مسابقه ادبی شرکت کند . سلطان غیاث الدین رای بازرگان را پسندید ومدت مسابقه را تا مراجعت مجدد بازرگان از ایران تمدید کرد.
بازرگان موصوف به سرعت امور تجاری خود را در بنگاله سرو صورت داده به جانب شیراز روان گردید و ماوقع را به اطلاع حافظ رسانید.
غزل سرای نامی شیراز پس از اطلاع و آگاهی از جریان مجلس و عشوه گریهای سرو وگل و لاله که موجب نشاط خاطر سلطان غیاث الدین شده بودند غزل مشهور زیر را ساخت و به همان بازرگان شیرازی داد تا طوطیان هنر را شکر کن سازد:
ساقی حدیث سرو وگل و لاله می رود
وین بحث با ثلاثه غساله می رود
می ده که نو عروس چمن حد حسن یافت
کار این زمان زصنعت دلاله می رود
شکر شکن شوند همه طوطیان هند
زین قند پارسی که به بنگاله می رود
طی زمان ببین و مکان در سلوک شعر
کاین طفل یکشبه ره یکساله می رود
باد بهار می وزد ازبوستان شاه
وزژاله باده در قدح لاله می رود
آن چشم جاودانه عابد فریب بین
کش کاروان سحر بدنباله می رود
خوی کرده می خرامد و بر عارض سمن
از شرم روی او عرق از ژاله می رود
ایمن مشو زعشوه دنیا که این عجوز
مکاره می نشیند و محتاله می رود
چون سامری مباش که زر دید و از خری
موسی بهشت و از پی گوساله می رود
حافظ زشوق مجلس سلطان غیاث الدین
خامش مشو که کار تو از ناله می رود
صابر خوشبین صفت در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۰۹:۴۱ دربارهٔ پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات » شمارهٔ ۱۴۲ - مست و هشیار:
سلام و درودها
اکثر شعرهای زنده یاد پروین اعتصامی در قالب "قطعه"است .
در بیشتر شعرهای شاعره ی خوش ذوق ، مشکلات و سختی های روزگار و مخصوصا عصر رضاخان به تصویر کشیده شده اند و قطعه های زیبای "محتسب"و "اشک یتیم"از این نمونه اند .
روحش شاد
صابر خوشبین صفت در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۰۹:۳۹ دربارهٔ پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات » شمارهٔ ۱۴۲ - مست و هشیار:
سلام و درودها
اکثر شعرهای زنده یاد پروین اعتصامی در قالب "قطعه"است .
در بیشتر شعرهای شاعره ی خوش ذوق ، مشکلات و سختی های روزگار و مخصوصا عصر رضاخان به تصویر کشیده شده اند و به قطعه های زیبای "محتسب"و "اشک یتیم"از این نمونه اند .
روحش شاد
جواد در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۰۷:۵۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۷۲۵:
با سلام و احترام و ادب خدمت همه عزیزان. به راستی قدر این حالات خوش و ناب عرفانی و نفحات رحمانی را باید دانست و شکرگزار خداوند کریم بود. چگونه است که کسانی در تعامل با اینگونه متون و از همه والاتر قرآن کریم که نامه و سخن محبوب و معبود حقیقی است با بندگان ضعیف خود، اینگونه حالات خوش و ملکوتی را میچشند و برخی چون نگارنده از این غذاهای ناب روحانی محروم هستیم؟! ظاهرا رمز مطلب در این این نکته قابل تآمل است که به عمل کار برآید به سخندانی یا سخنرانی نیست. خداوند به توفیق خود ما را به عمل صالح و خالص و پاک موفق فرماید تا قابلیت اینگونه تعاملات لطیف را مستمرا داشته باشیم. چنین باد
دکتر حسن منعم در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۰۷:۴۷ دربارهٔ قاآنی » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۷:
با سلام
ظاهرا نظارت خاصی بر روی ابیات بالا نشده
لطفا دقت بیشتری بکار ببرید
چون این سایت جزء سایت های منبع و پر کار برد است ممکن است از نظر صلاحیت فضای مجازی مسدود گردد
لطفا رسیدگی کنید
نیکومنش در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۰۶:۵۲ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۷۶:
درود بیکران بردوستان جان
-سحرم دولت بیدار به بالین آمد
گفت برخیز که آن خسرو شیرین آمد
معنی و مفهوم ابیات:به وقت سحر پیک سعادت بخش بیداری به بالینم امد وگفت برخیز که وقت نیایش و همدمی با نگار بلند بالا قد شیرین دهن میباشد
2-قدحی درکش و سرخوش به تماشا بخرام
تا ببینی که نگارت به چه آیین آمد
جام وجودت را از می عشق لبریز کن و مستانه به تماشای نگار زیبا و روح بخش بپرداز چرا که آیین نگار سرمستی و سر خوشی عاشقان خویش می باشد.
3-مژدگانی بده ای خلوتی نافه گشای
که ز صحرای ختن آهوی مشکین آمد
ای عاشق دردمند که به دنبال استشمام بوی یار (نافه گشا)هستی مژدگانی بده که اکنون (دمادم سحر)آن زمانی است که آهوی ختن از صحرا به سمت تو آمده است که بتوانی از نافه آن بهره مند شوی (استشمام نفخات محبوب به وقت سحر بر اساس عهد ازلی )
4-گریه آبی به رخ سوختگان بازآورد
ناله فریادرس عاشق مسکین آمد
به وقت سحر عاشقان دل سوخته به ستایش محبوب خویش پرداخته و با سرازیر شدن اشک از چشمانشان فریاد دستگیری از محبوب سر می دهند
5-مرغ دل باز هوادار کمان ابروییست
ای کبوتر نگران باش که شاهین آمد
مرغ دلم باز دل در گرو کمان ابروی زیبایی داده هست و ای کبوتر دل ایمن از شکار شاهین نظر این زیبا روی نخواهی بود
6-ساقیا می بده و غم مخور از دشمن و دوست
که به کام دل ما آن بشد و این آمد
ای ساقی می جان افرا در جام دلم به ریز و از دوست و دشمن باکی نداشته باش چرا که از جهت بر آوردن کام دل ما دشمن برفت و دوست پدیدار شد
7-رسم بدعهدی ایام چو دید ابر بهار
گریهاش بر سمن و سنبل و نسرین آمد
این یاسمن و سنبل و نسترنی که در وقت بهار در طبیعت مشاهده می کنید و بارانی که ابر بر سر آنها فرو می ریزاند در واقع گریه ایست که ابر به حال آنها می کند که فقط در بهار از زندگی بهره مند می شوند و روزگارشان تا پایان سال اعتباری ندارد واین گریه جانسوز عاشقان نیز بر وضعیت وصال بی اعتبار با محبوبشان هست که مدام این وصال اتفاق نمی افتد.
-چون صبا گفته حافظ بشنید از بلبل
عنبرافشان به تماشای ریاحین آمد
چون صبا همانند حافظ ،بلبل را در نغمه خوانی و میگساری و
جان افشانی دید به تماشای گل ها و ریاحین خوشبو آمده و بو معطر و معنبر انها را در فضا پراکنده کرد و به سوی عاشقان به ارمغانی ارزانی داشت
سر به زیر کامیاب
۷ در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۰۵:۵۹ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱:
دل و دین و عقل و هوشم همه را بر آب دادی
ز کدام باده ساقی به من خراب دادی
همه سرخوش از وصالت من و حسرت و خیالت
همه را شراب دادی و مرا سراب دادی
فیض کاشانی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۸۰
۷ در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۰۵:۵۵ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱:
ز عقل و عافیت آن روز بر کران ماندم
که روزگار حدیث تو در میان انداخت
از عقل و دوراندیشی آن روز جدا افتادم که زبانزد روزگار شدی
۷ در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۰۵:۴۱ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱:
1-تو دوستی کن و از دیده مفکنم زنهار
2-که دشمنم ز برای تو در زبان انداخت
2=که دشمن مرا به خاطر تو انگشت نما و رسوا کرد
۷ در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۰۵:۲۰ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳:
یار بارافتاده را در کاروان بگذاشتند
بیوفا یاران که بربستند بار خویش را
در اصل چنین است:
یار بارافتاده در کاروان را بگذاشتند
همراه بیچاره کاروان خود را تنها گذاشتند یاران بی وفایی که سفر کردند.
عجب رفیقان نیمه راهی
کمال داودوند در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۰۴:۵۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۵۵:
در این جا در مصرع دوم در این رباعی غازی به معنی کسی که در راه خدا ودین میچنگد
جمع این رباعی از 7718
محمد در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۰۳:۳۵ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر سوم » بخش ۱۸۷ - جواب گفتن عاشق عاذلان را و تهدیدکنندگان را:
با سلام
نظره بنده حقیر اینه که مولانا سیر تکاملی انسان از اسپرم که به شکلی جماد میباشد و نامی(گیاه)میشودو...
با تشکر
سیدعلی (رضا) ساقی در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۰۳:۱۷ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۰:
آن پیک نامور که رسید از دیاردوست
آورد حرز جان ز خطِ مُشکبار دوست
دربعضی ازنسخه های قدیم به جای "آن" این ثبت شده که بنظردرست ترمی باشد. چراکه صحبت ازپیکی هست که به خدمت حافظ مشرّف شده است.پیک: کسی که ماموررساندن چیزی یا پیامی باشد.
قاصدنامور: نامه بر، نامه ور،نامه رسان. بعضی نامور رابه معنای مشهور وسرشناس معنی کرده اند که بنظر درست نیست وهمین نامه ور درست می باشد.
حرز: حفاظت و نگهبانی کردن ، دعایی که نوشته وبه بازومی بندند، تعویذ، چشم زخم،دراینجا همان نامه ایست که ازدوست صمیمی (احتمالاً امیرجمال الدّین شیخ ابواسحاق) به دست حافظ رسیده است. حافظ قبل ازشاه شجاع با این پادشاهِ فرهیخته رابطه ی عاطفی عمیقی داشت. حافظ درطول عمر پربارخویش با درباریان زیادی دوستی داشته لیکن با این دوسلطان که هردو اهل شعر وادب بودند رابطه ی بسیارعاطفی و عاشقانه ای برقرارکرده بود واغلب غزلیّات عاشقانه ازجمله همین غزل متاثّرازاین رابطه ی عاطفی سروده شده استخطِ مُشکبار: خطی که بامرکّبِ آغشته به مُشک، نویسند تا معطّر باشد. امروزه خوشنویسان به جای مُشک، به مرکّب گلاب اضافه می کنند. ضمن آنکه که "خط مُشکبار" به معنای موهای لطیف گرداگِرد صورتِ دوست نیزهست.بعضی ازمُغالطه کاران عزیز که خیلی تمایل دارند ازتمامی غزلیّات حافظ مفاهیم عرفانی برداشت نمایند، براین باورند که مقصود از"حرز" دراین غزل، آیات قرآن! ومنظوراز "پیک"، پیامبراسلام ! و "دوست" همان خداوندمتعال است!!!
درست است که حافظ دربسیاری ازغزلیّات ، از معشوق اَزلی وخداوندمنّان با واژه ی «دوست» یادکرده است، امّا این دلیل نمی شود که هرجا به این واژه برخوردیم،آن را معشوق ازلی تعبیر کنیم.!بارها گفته شده که چنین برداشت های خودخواهانه وناآگاهانه، ضمن آنکه لطایف وظرایف شعری راازبین می برد، سبب فسادِ معنوی نیز می گردد.
🌿━━━━━━━━━━🌿
لطایف وظرایف شعر ازاین رو پایمال می گردد که ما خودخواهانه تعابیری را که خودمان دوست داریم ضمیمه ی معنا ومفهوم ِ مضامین شاعرانه می کنیم وآن رادرنظر مخاطبین شعر، برجسته ترنشان می دهیم درنتیجه حقیقتِ معنایی که مدّ نظرشاعربوده کمرنگ شده وازدیدِ مخاطبین محو می گردد ومنجربه پایمال شدن لطف کلام شاعرانه می شود. برای نمونه وقتی شاعری مثل حافظ باذوق شاعرانه واز روی اشتیاق وعلاقه، صحبت اززلف مجعّد ومعطّرشاه شجاع ولبِ لعل ونوشین اوصحبت می کند، خودشیفتگان ِمتعصّب وبه ظاهرمتشرّع که چنین مضامین شاعرانه را نوعی معصیت پنداشته وبرنمی تابند، سخن ازمفاهیم عرفانی، تعیٌنات وکثرت وجلوه های معشوق اَزلی به میان می آورند تابه خیال باطل خویش، ازاشاعه ی بدآموزی پیشگیری کرده باشند!. آنها به مصداق کافرهمه رابه کیش خودپندارد، گمان می کنند که همگان مثل آنها بدنبال هوسرانی وشهوت هستند! آنها همه چیز را ازوَرای عینک بدبینی ، شهوت وفساداخلاقی می نگرند. غافل ازاینکه ازمنظرشعر و شاعری ودرفرهنگ وادبیّاتِ عاشقانه، خَلق مضامین اینچنینی هنر محسوب شده وبهره گیری ازاین مضامینِ عاشقانه، نشانه ی اشتیاق وعلاقمندی وشیدائیست وارتباطی به جنسیّتِ مخاطب ندارد. روانشاد استادشهریارمی گفت: اغلبِ غزلهای عاشقانه ای را که من سروده ام هرکس که ازشان نزول غزل آگاهی نداشته باشد خیال می کند آنها را برای یک دختر چهارده ساله ی شوخ وشنگ نوشته ام! درحالی که مخاطبِ بیشترغزلیّات من همکاران من دربانک کشاورزی هستند که روزگاری باآنها انس والفتی داشتم.
ویا دراین غزل موردِ بحث، هنگامی که حافظ نامه ای از رفیق شفیق خویش دریافت کرده واز آن با عنوانِ"حرزجان" یادمی کند، دلواپسان متشرّع ومتوهّم که خودراخودخواهانه مسئول پیشگیری ازبدآموزی می پندارند! بی درنگ دست بکارشده وشرح مبسوطی بر"حرزجان" نوشته وآیاتی ازقرآن رانیز باذکرشماره آیه ونام سوره ضَم ِمطلب می کنند تاباتحریف موضوع غزل، معناهای عرفانی برداشت نمایند! بنظرمی رسد این دلواپسانِ خودپسند، بیم آن دارند که اگر احیاناً خوانندگان شعر حافظ ازاین موضوع که اغلب غزلیّات او معناهای عرفانی ندارند آگاه گردند، دُکان عرفان از رونق افتاده وبازار عرفان روبه کسادی خواهد گذاشت! ازهمین رو با آسمان وریسمان به هم بافتن، سعی می کنند ازتمام غزلیّات، برداشتهای عرفانی نمایند که نتیجه ی این خودخواهی پایمال شدن لطف کلام وظرایف شعری می شود.ورُخ دادنِ "فسادِمعنوی" که اشاره شد بدین دلیل است که، کسان که جاهلانه وبدون آگاهی ازشان نزول غزل، شعری را که شاعر برای رفیق گرمابه وگلستان خویش سروده، به غلط، به خدا وپیامبر وقرآن نسبت می دهند درحقیت درحقّ یکایکِ آنها جفاوستم می نمایند.
چراکه خدا اصلاً ازچنین رفتار جاهلانه وچاپلوسانه نه تنها خشنود نمی شود بلکه کاملاًبیزاراست. خدا هرگز دوست ندارد کسی برای دلخوش کردن او از دیگران مایه بگذارد وازروی چاپلوسی ،شعری از یک شاعرراکه برای رفیق خویش سروده، به پیشگاه خداتقدیم نماید وبه اصطلاح پاچه خواری کند! ماحق نداریم مطلبی را که شاعر برای شخص خاصّی نوشته، آن راتحریف کرده وبه خدا وپیامبر نسبت دهیم وچاپلوسانه با ادای احترام دست به سینه،تعظیم کرده وبه استحضارخدا برسانیم که خداوندا... قبله ی عالم بسلامت باد! شاعرشهرما ازآتش اشتیاق وعلاقه وعشقِ شما،غزل ناب ونغز یی سروده ومن باکمال افتخارتقدیم محضر اَنور شما می نمایم!!!
بگذریم.... که ازهرچه بگذریم سخن دوست خوشتراست
✍️ معنی بیت:
آن یااین قاصد و نامه رسان عزیزو گرامی که ازکوی وسرزمین دوست آمده، نامه ای یادست خطّ معطّری آورده که درنظرگاهِ من، به ارزش همان دعائیست که برای محافظت ازجان می نویسند. این نامه، اعتبارو ارزش"تعویذ" را دارا می باشد بااین نامه که بسیارمقدّس ومعنویست از بلایا وگرفتاریها دراَمان خواهم ماند.حافظ پیش ازاین نیزنامه ی دوست را به عنوان تعویذ تعبیرنموده است.
کِلکِ توخوش نویسد درشٱن یار واغیار
تعویذ جان فزایی افسون عمرکاهی
🌿━━━━━━━━━━🌿
خوش میدهد نشان جلال و جمال یار
خوش میکند حکایت عِزّ و وِقار دوست
دلواپسان با دستآویز قراردادن "جلال وجمال" که بیشتردررابطه با خصلت های خداوندی بکارمی برد سعی کرده اند که ازاین غزل معنای عرفانی برداشت نمایند. غافل ازآنکه "جمال" نام شیخ ابواسحق و"جلال" نام برادر وی(جلال الدّین شاه مسعود) است وحافظ باهنرمندی اسم این دو را بصورت کُد درغزل جای داده است تاراهنمای جویندگان حقیقتِ شٱن غزل بوده باشد. ضمن آنکه جلال وجمال به معنی شکوه و زیبایی نیز می باشند.عزّ: عزّت وبزرگواریوقار: متانت، شکوه وجلالمعنی بیت: این نامه ای که به دست من رسیده، به روشنی بیانگرشکوه وعظمت وزیبایی دوست است. این نامه چه نیکو از بزرگواری ومتانت یار حکایت می کند.
به رغم مدّعیانی که منع عشق کنند
جمالِ چهره ی توحجّت موجّهِ ماست
🌿━━━━━━━━━━🌿
دل دادمش به مژده و خجلت همیبرم
زین نقد قلب خویش که کردم نثاردوست
نقد: پول،سکّه
قلب:ایهام دارد: ۱-قُلّابی، تقلّبی، ۲- دلنقدقلب: سکّه ی تقلّبی، حافظ ازشکسته نفسی، دل خود رامثل سکّه ی تقلّبی می داند.
✍️معنی بیت: ازبابتِ دریافتِ این نامه ی لطف آمیز، دلم رابه مژدگانی دادم لیکن شرمسارم ازاینکه نتوانستم هدیه ای باارزش تر نثاردوست کنم. دل من دربرابر دوست، همانند سکّه ی تقلّبی وبی ارزش است.
جان نقدِ محقّراست حافظ
از بهر نثار خوش نباشد
🌿━━━━━━━━━━🌿
شُکر خدا که از مَدد بخت کارساز
برحَسبِ آرزوست همه کاروباردوست
برحسب: مطابق.
این بیت نیز دلیل روشنی براین ادّعاست که این غزل معنای عرفانی ندارد ومنظورا زدوست، دوستی زمینی است نه خداوند. چراکه قطعاًهیچ عارفی به سببِ اینکه کارو بارخداوند بروفق مُراد است به درگاه خداوند اظهار شکروسپاس نمی کند! بنابراین اگر"دوست" را به معنای خداوند بگیریم این بیت معنای مضحکی خواهد داشت. امّا اگرمنظوراز "دوست" همان شیخ ابواسحق بوده باشد معنای بیت نیز درست خواهدبود.
✍️معنی بیت: سپاس وشکرخدا را که دوست ( شیخ ابواسحق) دارای اقبال نیکوئیست وچنانکه ازمحتویّاتِ این نامه برمی آید کاروبارش وفق مُراد است همانگونه که من آرزوی توفیق و سرافرازی وسعادت اوراداشتم، شکرخدا همانگونه رقم خورده است.
دیده نادیده به اقبال توایمان آورد
مرحبا ای به چنین لطف خدا ارزانی
🌿━━━━━━━━━━🌿
سِیر سپهر و دورقمر راچه اختیار
در گردشند برحسب اختیار دوست
صحبتی که درموردِ ازبین رفتن "لطف کلام شاعر" درسطوربالا گردید دراین بیت بیشتر ملموس ومشهوداست. وقتی که از اینچنین بیتی که کاملاً زمینیست، جاهلانه برداشت عرفانی می شود همه ی لطف کلام شاعرکمرنگ و حتّا به کلّی پایمال می گردد. چرا که گفتن اینکه :
ستارگان وسیّارات به دست توانای خداوند می چرخد" هیچ نکته ی خاصّ وشاعرانه ای دردل خودندارد.! همه می دانند که چرخاننده ی چرخ فلک خداونداست! تکرار مکرّرات و چیزی که عام وخاص می دانند لطفی ندارد وهنرشاعرانه ای محسوب نمی شود!!
لطفِ کلام وقتی برانگیزاننده ی احساساتِ آدمی می گردد که شاعر، به مدد نبوغ خویش، گردش سیّارات وچرخ روزگار را با این واژه ها وعباراتِ حس انگیز به یک سلطان زمینی نسبت می دهد. دراینجاست که مخاطبین شعر درحال شنیدن چیزی نو وبدیع هستند که نمونه ی آن نیزتابحال به گوششان نخورده است. درچنین برداشتی هست که هنر وقدرت مبالغه ی شاعر متجلّی و نمایان می شود وآدمی ازظرایف و زیبائیهای شعر به وَجدآمده ومَحظوظ می گردد.بنابراین چنانکه ملاحظه می شود برداشت های غلط وجاهلانه، نه تنها تحریفِ معنا بلکه زایل کننده ی لطفِ کلام وزیبائیهای شعریست وقطعاً خیانت درامانت محسوب می گردد.
✍️معنی بیت: گردش روزگار وماه وستارگان همه به فرمان واراده ی دوست(شاه ابواسحق) صورت می پذیرند. آنها ازخود اراده واختیاری ندارندبلکه مطیع وفرمانبردار ابواسحق هستند.
شاه ِ عالم را بقا وعزّ و ناز
بادوهرچیزی که باشد زین قبیل
🌿━━━━━━━━━━🌿
گر بادِ فتنه هردو جهان را به هم زند
ما و چراغ چشم و ره انتظار دوست
احتمالاً 👑شاه ابواسحاق درسفر بسرمی برده که حافظ دراین جوابیّه ای که برای اوفرستاده، بی صبرانه انتظاربازگشت دوست را می کشد.فتنه: آشوب. ناگفته نماندکه امیرمبارزالدین رقیبِ سرسخت ِابواسحاق، همواره درپی سرنگونی اوبوده وهراز چندی سبب فتنه وآشوب می شده است. در نهایت نیز ابواسحاق به توسط اوکشته شد. "فتنه" اشاره به همین موضوع دارد.
چراغ چشم: چشم به چراغ تشبیه شده است.
✍️معنی بیت: اگرهردوجهان نیز روبه خرابی نهد ودراثرطوفان حوادث وآشوب ازمیان روند، ما چشم برراه در انتظاربازگشت دوست (ابواسحق) باقی خواهیم ماند. چراغ های چشمان ما که ازنیروی لازوال عشق تغذیه می کنند هرگزخاموش نخواهندشد ودرراه انتظار دوست خواهند سوخت.
درانتظار رویت ما وامیدواری
درعشوه ی وصالت ما وخیال وخوابی
🌿━━━━━━━━━━🌿
کُحل الجواهری به من آر ای نسیم صبح
زان خاک نیکبخت که شد رهگذار دوست
کُحل الجواهر: کنایه ازخاکی که دوست برآن قدم گذاشته است. سُرمه و داروی تقویت چشم که از سورمه و سائیده ی مروارید درست میشد
✍️ معنی بیت: ای نسیم سحرگاهی، ازخاکی که دوست برروی آن قدوم مبارکش راگذاشته برای من بیاور که به عنوان سُرمه ی به چشمانم بگذارم. این خاک برای من همانندِ سرمه ایست که ازسائیده ی مروارید ساخته شده باشد. خاکی که دوست برروی آن قدم می گذارد بسیارخوش اقبال است که چنین سعادتی نصیبش شده است.
چوکُحل بینش ما خاک آستانه ی توست
کجا رویم بفرما ازاین جناب کجا؟
🌿━━━━━━━━━━🌿
ماییم و آستانه ی عشق و سر ِنیاز
تا خواب خوش که رابّرد اندر کناردوست
✍️معنی بیت: تازمانی که زنده هستیم ما سر برآستانه ی عشق خواهیم نهاد مامحتاج این آستانه هستیم واز اینجا سربرنخواهیم برداشت. تاسرانجام ببینیم که سعادت همخوابگی بادوست (وصال) نصیب کدام خوش اقبال خواهدشد؟
به پای بوسِ تودستِ کسی رسید که او
چوآستانه بدین در همیشه سر دارد
🌿━━━━━━━━━━🌿
دشمن به قصد حافظ اگردَم زند چه باک
منّت خدای را که نیم شرمسار دوست
✍️معنی بیت: دشمن اگر ازروی ِ کینه توزی درپی ِ آزار واذیت ِحافظ بوده باشد(ودر پشت سرحافظ، بدگویی وسخن چینی کندتا نظرشاه ابواسحاق رابر گرداند) هیچ باکی ندارم چراکه بشکرخدا ازخودم اطمینان دارم وکاری نکرده ام که شرمنده ی دوست باشم.
دوست گو یارشو وهردوجهان دشمن باش
بخت گو پشت مکن روی زمین لشکرباش
🌹🙏
🌿━━━━━━━━━━🌿
همایون در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۰۲:۵۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۸۰:
انسان هر چه ضعیف تر و غم گین تر، قدرت زوگویان بیشتر، برده داری پر رونق تر، تسلط سرمایه داران افزون تر
بخشی از روان شناسی هم امروز به کمک روحانیت آمده است و سعی در ضعیف نشان دادن و ناتوان نمودن انسان دارد تا بازاری برای خود دست و پا کند و تلاش می ورزد تا ناتوانی انسان را دور از دسترس او در مشکلات و گره های کودکی بیابد و اساس کار او را مختل سازد
همان گونه که مذهب انسان را از ابتدا گناه کار و شرم گین می شناسد
این گونه غزل های جلال دین ارزش و نقش عرفان فره مند ایرانی که از بایزید بستامی تا شمس دین تبریزی بسیاری جان بازان و جان بخشان را در خود پرورده و در آسمان پر ستاره خود جای داده است را به ما می نمایاند
آری انسان عزیز است انسان بزرگ است انسان شیرین است و انسان پیا آور هستی ست
سید در ۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۲:۳۸ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۱۶۷ - گفتن پیغامبر صلی الله علیه و سلم به گوش رکابدار امیرالمؤمنین علی کرم الله وجهه کی کشتن علی بر دست تو خواهد بودن خبرت کردم: