آرش در ۹ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۶ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۱۷:۲۰ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » ترجیع بند:
سلام بر همه دوستان
می خواستم خواهش کنم که یکی از دوستان لطف کنه و معنی بیتها و مصرع های عربی این ترجیع بند زیبا رو بنویسه . من خودم یک چیز هایی از بیت های عربی فهمیدم ولی بهتره یک کسی که وارده , معنی درست بیتها و مصرع های عربی رو اینجا بنویسه تا همه استفاده کنیم
با سپاس
علی۹۹ در ۹ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۶ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۱۵:۲۱ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۱۲:
خوی بت سازی و قهرمان سازی بلای جان ما شده
یکی فرمود چاوشی خوانده و خوب هم خوانده
صدتای دیگر هم اضافه نمودند که خوب خوانده
آیا همان یک حاشیه کافی نبود برای اطلاع رسانی؟؟؟
کسانی که با چاوشی یاد حافظ و سعدی و مولانا
می افتند همان بهتر که در جهل مرکب بمانند
شهرام کاکائی در ۹ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۶ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۱۵:۱۹ دربارهٔ سعدی » مواعظ » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۲۴ - تنبیه و موعظت:
سلام.
با احترام به نظرات دوستان،به نظرم بیت مذکور مشکلی نداشته باشد.
در قسمت اول:(حلوا سه چهار)، منظور سه چهار بار است که کلمه ی بار حذف شده است،
در ادامه هم منظور از سخن شب جمعه،دعاهای شب جمعه میباشد.
علی در ۹ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۶ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۱۳:۵۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۳۸:
این غزل یکی از بهترین اشعار مولوی است. منظور مولوی اتفاقا دقیقا خود شمس الدین تبریزی است و نه خداوند یا هر منظور دیگر. مولوی کسی نیست که بخواهد سخنش را در لفافه های گمراه کننده بپیچد. برعکس به وضوح حرفش را میزند. اگر کسی گمان میکند منظور مولوی از "شمس" فلان و بهمان است و منظورش "شمس الدین تبریزی" نیست، مولوی را نمیشناسد.
یونس تقی زاده در ۹ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۶ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۱۱:۲۱ دربارهٔ خیام » ترانههای خیام به انتخاب و روایت صادق هدایت » راز آفرینش [ ۱۵-۱] » رباعی ۱:
شاید مراد وی این باشد که انسان نتوانسته است فلسفه خلقت را بفهمد.
احمد در ۹ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۶ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۴۱ دربارهٔ شاه نعمتالله ولی » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۲۱ (مهدی نامه):
قصیده شماره 27 بود اشتباه 25 تایپ شد
البته در تمام قصیده ها یا به صورت مستقیم یا غیر مستقیم به ولایت حضرت علی اشاره شده
احمد در ۹ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۶ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۳۵ دربارهٔ شاه نعمتالله ولی » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۲۱ (مهدی نامه):
آسمان آبی شما قصیده شماره 25 رو حتما بخونید که شاه نعمت الله شیعه بودن خودش رو داد میزنه . لطفا نسنجیده سخن نگویید و افکار باطل خودتون رو نشر ندهید .م به دم دم از ولای مرتضی باید زدن
دست دل در دامن آل عبا باید زدن
نقش حُب خاندان بر لوح جان باید نگاشت
مُهر مِهر حیدری بر دل چو ما باید زدن
دم مزن با هر که او بیگانه باشد از علی
گر نفس خواهی زدن با آشنا باید زدن
روبروی دوستان مرتضی باید نهاد
مدعی را تیغ غیرت بر قفا باید زدن
لافتی الا علی لاسیف الا ذوالفقار
این نفس را از سر صدق و صفا باید زدن
در دو عالم چارده معصوم را باید گزید
پنج نوبت بر در دولت سرا باید زدن
پیشوائی بایدت جستن ز اولاد رسول
پس قدم مردانه در راه خدا باید زدن
گر بلائی آید از عشق شهید کربلا
عاشقانه آن بلا را مرحبا باید زدن
هر درختی کو ندارد میوهٔ حب علی
اصل و فرعش چون قلم سر تا به پا باید زدن
دوستان خاندان را دوست باید داشت دوست
بعد از آن دم از وفای مصطفی باید زدن
سرخی روی موالی سکه نام علی است
بر رخ دنیا و دین چون پادشا باید زدن
بی ولای آن ولی لاف از ولایت می زنی
لاف را باید که دانی از کجا باید زدن
ما لوائی از ولای آن ولی افراشتیم
طبل در زیر گلیم آخر چرا باید زدن
بر در شهر ولایت خانه ای باید گزید
خیمه در دارالسلام اولیا باید زدن
از زبان نعمت الله منقبت باید شنید
بر کف نعلین سید بوسه ها باید زدن
نجاتی در ۹ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۶ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۰۹:۱۲ دربارهٔ محتشم کاشانی » دیوان اشعار » غزلیات از رسالهٔ جلالیه » شمارهٔ ۱:
با نظر آقای حیدرزاده موافقم. به نظر نمیرسد که تو در اینجا معنا را برساند.
۷ در ۹ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۶ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۰۸:۴۰ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » آغاز کتاب » بخش ۳ - گفتار اَندر آفرینشِ عالم:
این نظر بالایی درست است تنها با یک تفاوت که به جای زمین باید زمی نوشته شود که همان زمین است و تناسب آن با همی در آغاز مصرع نخست آشکار
همی بر شد آتش فرو آمد آب
زمی گشت گرد بلند آفتاب
مجتبی در ۹ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۶ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۰۵:۴۴ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » آغاز کتاب » بخش ۳ - گفتار اَندر آفرینشِ عالم:
در بیت : همی بر شد آتش فرود آمد آب
همی گشت گرد زمین آفتاب ، با توجه به وقوف به دانش و آگاهی فردوسی ، مصراع دوم این بیت نمیتواند از فردوسی باشد. از این رو علمی و منطقی آنست که برای مصراع دوم سروده باشد : « زمین گشت گرد بلند آفتاب » .
با سپاس لز توجهتان.
آریا در ۹ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۶ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۰۵:۳۹ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۷۱:
در بیت:
ای پادشاه صادقان چون من منافق دیدهای
با زندگانت زندهام با مردگانت مردهام
منافق به نظر اشتباه می رسد و واژه صحیح موافق است، حتی از نظر معنایی هم خیلی به جمله و ابیات دیگر مرتبط هست و کلا تا جایی که یادمه در جاهای دیگر موافق نوشته شده
حاج علی محمد در ۹ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۶ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۰۳:۱۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۵:
رقیب دراینجابه معنای خود معشوق است ورقابت می کنند دراینکه ازهم کناره گیری ظاهری کنند
۷ در ۹ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۶ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۰۲:۱۸ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب چهارم در تواضع » بخش ۷ - حکایت توبه کردن ملک زادهٔ گنجه:
می لاله گون از بط سرنگون
روان همچنان کز بط کشته خون
بط در مصرع نخست صراحی و ظرف شراب و در مصرع دوم مرغابی
البته شکل درست هر دو باید "بت" نوشته شود چون این یک واژه فارسی معرب است که به معنی مرغابی است و ضراحی را هم به این دلیل بط گویند که به شکل سینه مرغابی است.
این وازه در انگلیسی bath و در فرانسوی vat شده است.
علیرضا زاهدی در ۹ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۶ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۰۱:۵۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۰:
بنمود می نه بنمودمی. یعنی شراب عشق نشانه ای از زیبایی یار است.
دکتر محقق در ۹ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۶ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۰۱:۳۴ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر سوم » بخش ۲۵ - قصهٔ هاروت و ماروت و دلیری ایشان بر امتحانات حق تعالی:
در تصحیح نیکلسون
کورکورانه مرو در کربلا
تا میافتی چون حسین اندر بلا
آمده و صحیح است
سیدعلی (رضا) ساقی در ۹ سال و ۱ ماه قبل، چهارشنبه ۵ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۱۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۱۴:
گـُلبـُن عیش مـیدمدساقی گـُلعـُذار کو ؟
بـاد بـهـار میوزد بـادهی خوشگوار کـو ؟
گلـبـُن : درخت وبوته ی گل، بیخ وریشه ی گل
گلبُن عیش میدمد" : موسم بهار میرسد ،گلِ عیش و عشرت شکوفا میشود.
"گلعِذار یاگلعذار" :
کسی که چهره ای به لطافت و زیبایی گل دارد.
چهرهی ساقی ازانعکاس سرخی شراب یا از شدت سرمستی همچون گل سرخ شکفته شده است. .....
مـعـنـی بـیـت : موسم بهارفرارسیده وگلهای شادمانی درحال رویش هستند ساقی گلـچهره کجاست؟ چرا تعلُّل می کند،شرابِ لذت بخش کجاست ؟
چرا حافظ اینقدر برشادی وشادیخواری تمایل دارد؟ حافظ شاعری بابصیرت وادیبی فوق العاده هوشمنداست. اوبهترازهرکسی می داندکه به هرچیزی بیشترتوجه کنی همان چیزفعال شده وتحقق پیدامی کند. اونیک می داند که اگرشادمانی دردرون آدمی فعال گردد سعادت وخوشبختی رقم خواهدخورد. شادمانی هیچ ربطی به موفقیت یاشکست ندارد وامریست که آدمی باید انتخاب کند شادمانه زندگی کند یاغمگنانه.
نکته ی قابل تاملی که دراین بیت ناب وجود دارد همان «قانون تدارک» است که بعدازقرنها توسط روانشناس معروف( فلورانس اسکاول) مطرح شده است. براساس این قانون آدمی درتدارک هرچه باشد همان رابسوی خودجذب خواهدنمود برای مثال اگر شخصی مقدار پولی را برای روزی که بیمارخواهدشدکناربگذارد بی تردید بیماری به سراغ اوخواهدآمد و همان پول صرف بیماری خواهدشد چراکه او پیشاپیش به استقبال بیماری رفته است. وحال برعکس این موضوع نیز می تواندمشمول این قانون طلایی کائنات باشد یعنی اگرشخصی درعین حالی که درتنگنای فقر وتنگدستی قرارگرفته درتدارک ضیافت وجشن وعیش وعشرت بوده باشد قطعاًهمان اتفاق برایش رخ خواهدنمود زیرا اوباآغوش بازازعیش وعشرت استقبال کرده وباخلوص قلبی خواهان آن است. این رازجذب وقانون تدارک اگرازژرفای قلب شخصی هرچندفقیروتنگدست برخیزد اوراتبدیل به قارون ثروتمند خواهدنمود..
شادی گناه نیست تنهاگناهی که وجودداردعبوس بودن واخم آلودبودن ودریغ کردن شادی ازخویشتن ودیگران است. شادبودن بهترین فضیلت وخالصانه ترین ستایش است زیرا فقط یک انسان شاداست که می تواندشادمانی رابرای دیگران هدیه کند انسان شاد نمی تواندهیچ شرّ و ناراحتی برای کسی ایجادکند.
خوشترزعیش وصحبت وباغ وبهارچیست؟
"ساقی" کجاست گوسببِ انتظار چیست؟
🌿━━━━━━━━━━🌿
هر گل نـو ز گـُلـرخی یاد همی کند ولی
گـوش سـخـن شنوکجادیده ی اعتبارکو؟
دیده ی اعـتـبـار : چشمی برای عبرت گرفت
مـعـنــی بـیـت : هـر گل تازه شکفتهای درباغ وچمن ودشت، یادآورِچهرهای همـانـنـد گلِ دلبری که دردل خاک خفته است می باشد. ولی گوش شنوا و چشم با بصیرتی نیست که پـنـد بگیرد وبداند که دَم غنیمتی ارزشمنداست وچون سپری شد دیگرباز نخواهدگشت واگرمرگ چیزی راباخودببرد دیگربازپس نخواهدداد.
حال که طبیعت درحال شکوفندگیست وباغ وچمن وگل وبلبل به خودشکوفایی می رسند ما نیز باید همراه باآنان، دل وجان خویش از غم واندوه زدوده وبه سمت شکوفندگی حرکت کنیم. هرکسی در دل خود، شعری دارد که باید سروده شود، رقصی که باید به اجرا درآید،آوازی که باید خوانده شودو....
حافظ با آواز وترانه خوانی ورقص کنان در راه خدا قدم می گذارد ومارانیزبه این جشن شکوفایی دعوت می کند. اوآزادانه وبااشتیاق درونی، درخدازندگی می کندخدا تنفّس و تپش قلب حافظ شده است. خدایی که حافظ دراوزندگی می کند به آزادی انسانهااحترام فوق العاده قائل است اودرزندگیِ هیچ یک ازمخلوقات خویش دخالت نمی کند او آنقدربه انسانها آزادی بخشیده که هرکسی می تواند بهشت وجهنّم خویش رابسازد، خدارادوست داشته باشد یا به مخالفت باخدا برخاسته و به کلّی اوراانکارکند این جزیی از آزادی انسان هاست که خداونداعطاکرده است.عشرت کنیم وگرنه به حسرت کشندمان
روزی که رختِ جان به جهان دگرکنیم
🌿━━━━━━━━━━🌿
مجلس بزم عیش راغالیه ی مُرادنیـسـت
ای دَم صبح خوش نفس نافه ی زلف یارکو ؟
بـزم : جشن ، مهمانی ، شادی و طَرب
غالـیـه : مادّه ی خوشبویی که با درهم آمیختن "مُشک" و "عَنبر" درست میکردند .
مـُراد : آرزو ، کـام، کامروایی به غالیه ای تشبیه شده که دردسترس نیست.
نـافــه : کیسهای در زیر نافِ آهوی مشکین که در بهار از مشک پـر میشود ، وقتی نافه پر از مشک شد شروع به خارش میکند و آهو شکم خود را بر سنگهای تیز میکشد و نافه پاره میشود و بر سنگ میریزد و دشت سرشار از بوی خوش میگردد.
نافه زلف : زلفِ یار به جهت خوشبـویی و سیاهی به نافه تشبیه شده است.
مـعـنــی بـیـت : دراین محفل عیش وعشرت، به سببِ عدم حضور معشوق، بـوی خوش کامیابی به مشام نمیرسد. ای نسیم خوشـبـوی صبح (بادِصبا) ازعطرزلف یاربیاورتاعیشمان تکمیل گردد. زلف همچون نافـهی یـار کجاست تا کامروا وکامیاب گردیم.
ساقی ومطرب ومی جمله مهیّاست ولی
عیش بی یارمُهنّا نشود یارکجاست؟
🌿━━━━━━━━━━🌿
حـُسن فـروشـیّ ِ گـُلم نیسـت تحـمّل ای صبا
دسـت زدم بـه خـون دل بـهـر خـدا نگار کـو؟
حـُسن : زیبایی ، جلوه (حُسن فروشی : جلوه گری وعشوه نمودن، زیبایی خود را به رخ دیگران کشیدن
صـبـا : نسیم خنک صبحگاهی که از شمال شرق میوزد ، در ادبیات ما "باد صـبـا" از کوی معشوق میآید و بـوی معشوق را با خود میآورد و پیک عاشق و معشوق است.
دست به خون دل زدن : کنایه ازدل رابه خاک و خون کشیدن وکشتن ، طاقت برطاق شدن وناشکیبایی
نگار:معشوق خوش آب ورنگ که زیباییهای آن همچون نقاشی بنظربیاید.
مـعـنــی بـیـت : ای نسیم سحرگاهی، من تحمّلِ عشوه گری گل ندارم جلوه های گل، زیباییهای معشوق را یادآوری می کند وتحمّلم رابربادمی دهد من بادیدن عشوه های گل،خون دل می خورم وحسرت می کشم محض رضای خدا بگو که معشوق زیبا وگلرخ من کجاست ؟
به بوی زلف ورُخت می روند ومی آیند
صبا به غالیه سایی وگل به جلوه گری
🌿━━━━━━━━━━🌿
شمع سحرگهی اگرلاف ز عـارض تـو زد
خصم زبـان دراز شد خنجر آبدار کـو؟
"شمع سحرگهی" یـا "شمع صبحدم" با شمع سر شب متفاوت است و تفاوتش در این است که درحال ِ به پایان رسیدن است.
شمع هر چه بیشتر میسوزد و آب میشود، فتیله سوخته ی وسطِ آن بلندتر میشود و شعلهاش نیز بلندتر و همراه با دود بیشتری میشود و برای آن که شعله صاف و بی دود شود نخ سوخته را با قیچی میچینند.
"حافـظ" بابینش شاعرانه، این نخ یا شعله را "زبانِ شمع" گرفته و شعلهی بیشتر رانشانه ی "جلوه گری و دَم زدن از چهرهی درخشان" دانسته است.
عـارض : چهره ، رخسار
خصم : دشمن
زبان دراز : جسور ، گستـاخ
آبـدار : تـیـز و بـرّنـده
مـعـنــی بـیـت : شمع ِ سحرگاهی، چنانچه به تجلّی وجلوه گری برخاست و لافِ درخشندگی و زیبایی در برابر رُخسارتوزد ،ازنظرگاهِ منِ عاشق، دشمنی زبان دراز و گستاخ شده است خنجر تیز و برّنده بیارید تا زبانش را بـِبـُرم ؟
عاشق وقتی می بیند کسی یاچیزی قصددارد باجلوه گری وخودنمایی، زیبایی معشوقش را تحتِ تاثیر قراردهد واکنش نشان می دهد وبه هرطریق درپی خاموش کردن آن حریف برمی آید.
حافظ بادستآویزقراردادن زبان درازی شمع، به زیبایی این احساس حسادت عاشقانگی رابه تصویر کشیده است.
شمع اگرزان لبِ خندان به زبان لافی زد
پیش ِ عشّاق توشبهابه غرامت برخاست!
🌿━━━━━━━━━━🌿
گـفـت مگر ز لَعلِ من بوسه نداری آرزو؟
مُردم از این هوس ولی قدرت واختیارکو؟
لَـعـل : از سنگهای گرانبها و قرمز رنگ است ، استعاره ازلب
مـعـنــی بـیـت : معشوق گفت: مگر آرزوی تـو بوسیـدنِ لبِ لعل ِ من نیست ؟ درپاسخ گفتم :
آری همینطور است من ازشدّتِ اشتیاق ِ بوسیدن ِ لبِ توهلاک هستم امّا من که قدرت و اختیاری نـدارم ونمی توانم گُستاخی وجسارت کنم!.
حافظ دوست دارد گل بوسه رابامیل واشتیاق خودمعشوق ازلبهای لعل اوبچیند اوهرگز درچنین رفتارهای عاشقانه گستاخی نمی کند.
من ِخاکی که ازاین دَرنتوانم برخاست
ازکجا بوسه زنم برلبِ آن قصربلند؟
🌿━━━━━━━━━━🌿
حافظ اگر چه درسخن خازنِ گنج حِکمت ست
از غم روزگار دون ،طَبع سخن گـزار کو ؟
خازن :خزانه دار ، نـگـهـبـان گـنـج و خـزانه
حِکمت :داشتن ِ فهم ودرک ودانش مهارتهای زندگانی ، به پـنـد و انـدرز نیز حکمت گفته میشود
دون:پـَست
طـبـع : ذوق ِ شاعرانگی ، قریحه
طبع ِسخن گزار : قزیحه ی خوش سخنگفتن ، کسی که حقِّ مطلب را به نیکویی ادا کند.
مـعـنــی بـیـت : "حافـظ" گر چه خزینه دارِ گنج دانش وحکمت است ومعلوماتِ فراوانی درمهارتهای زندگانی دارد لیکن غم واندوه ِروزگار ِپَست، آنقدرزیاداست که فرصتِ پرداختن به سخن سرایی وشعر وغزل گفتن نیست. سخنان وحرفهای زیادی برای گفتن وسرودن درسینه ی همچون دیگ جوشان دارم اما فراغت خاطرنیست ومیل سرودن شعرفروکش می کند.
حافظ پندهایی به مخاطبین خود توصیه می کرد که خودآنهاراآزموده بود امّا واعظ مردم رابه پرهیزگاری دعوت می کند درحالی که خود آن راتجربه نکرده است! روشن است که وقتی چیزی را بگویی که خود تجربه نکرده ای، حقیقتی در آن نهان نیست.
حدیث عشق زحافظ شنو نه ازواعظ
اگرچه صنعت بسیار درعبارت کرد.
nabavar در ۹ سال و ۱ ماه قبل، چهارشنبه ۵ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۵۸ دربارهٔ سعدی » مواعظ » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۱۲ - توحید:
محمد رضا جان
درست می فرمائید
شکر به زبان نیست به عمل است
شهلا در ۹ سال و ۱ ماه قبل، چهارشنبه ۵ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۱۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۷۰۷:
آشنایی= شناکردن
بیداد در ۹ سال و ۱ ماه قبل، چهارشنبه ۵ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۲۱:۴۴ دربارهٔ سعدی » مواعظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶:
یکی از بی نظیرترین آوازها ییکه میشه شنید اجرای خصوصی استاد شجریان با سه تار استاد مشکاتیان عزیز هست در مخالف سه گاه به روی این غزل که واقعا شنیدنی و زیباست که البته نی استاد موسوی هم همراهی میکند
علی خیاط در ۹ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۶ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۱۹:۵۶ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۲۷ - مکر کردن مریدان کی خلوت را بشکن: