گنجور

حاشیه‌ها

عباس در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، یکشنبه ۱۲ دی ۱۳۹۵، ساعت ۰۴:۰۱ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۴:

در مورد بیت سوم با توجه به اینکه روی سعدی به پروردگار عالمیان است، برداشت ساده آن است که خداوند دارای صورت مادی نیست و سعدی شاعر نیاز به دیدن روی محبوب را ندارد، اما محبت راستینی که از خداوند بر دلش است باعث شده که بدون دیدن روی محبوب عنان دل از کف داده و ندیده عاشق شده است.

میرصدرالدین حاجی میرصادقی در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، یکشنبه ۱۲ دی ۱۳۹۵، ساعت ۰۳:۰۶ دربارهٔ پروین اعتصامی » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۲۹:

با عرض سلام در بیت اول به نسخه اصلی رجوع شد میاوریم صحیح میباشد.

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، یکشنبه ۱۲ دی ۱۳۹۵، ساعت ۰۲:۱۹ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۱۶:

https://rezasaghy.blogfa.com/

 

خنک نسیم مُعنبر شمامه‌ای دل‌خواه

که در هوای تو برخاست بامداد پگاه

مخاطب این غزل نیز همانند غزل«ای پیک راستان خبریارمابگو» احتمالاً پیرمغان، آن وجود دست نیافتنی وآن فرزانه ی نیک پندار نیک گفتار نیک کرداراست که تمام فضای سینه ی آتشین شاعر را به خواختصاص داده وتنها رهبردینیست که حافظ درهرفرصتی که دست می داد اوراستایش کرده وازفضایل او سخن می گفت. گویی که این غزل درامتداد همان غزل سروده شده وادمه ی سخنان گهربارشاعر درقالب این غزل استمراریافته است. ارادت واحترام حافظ نسبت به این پیام آور گل ونور. وعشق تمام ناشدنیست. شاعرسعی کرده بارمز واشاره، اذهان جویندگان حقیقت را به آیین باستانی وفرهنگ کهن ایرانِ پیش ازاسلام ارجاع دهد تاآن روزگاران وآن شکوه وآن عظمت معنوی به بادفراموشی سپرده نشود.

دولت پیرمغان بادکه باقی سهل است

دیگری گوبرو ونام من ازیاد ببر

مُعنبر: عنبرین، عنبرآمیز. نسیمی که بوی عنبر مطبوع ودلنواز می دهد.

"عنبر" گویند چیزی است که ازقعر دریا برخیزدو حیوانات دریایی میخورند و میمیرد، و بیشتر در شکم ماهی یافته شود همچنین گویند که نوعی از موم است که بمرور ایام روان گردد و به دریا افتد و موج دریا بر کنار اندازد. هرچه هست بوی خوشی دارد درادبیّات ما معمولاً زلف معشوق عنبرین بوی وخوشبوهست. دراینجا حافظ نسیم راعنبرآمیز نموده تامضمون دلخواه راخلق کند.

شَمامه : بوی خوش، عطردان، بوییدن

درهوای تو: به اشتیاق تو، یا درجایی که توحضورداری و ازآن هوا استشمام می کنی

بامداد پَگاه : صبح زود، آغاز سحر

معنی بیت.:

نسیم خنکی که درلحظات آغازین صبح به اشتیاق تو وزیدن آغازد به لطف شوقی که برای دیداربا تودرسردارد چقدر عنبرآمیز، خوشبوی وشامه نوازمی گردد.

یا ای خوش به حال آن نسیم معطّری که ازکوی اقامتگاه تو صبح زود برمی خیزد، این نسیم به لطف حضورتودرآن حوالی، عنبرافشان وشامه نوازاست وبانسیم سحری جاهای دیگرتفاوت زیادی دارد.

مگرتوشانه زدی زلف عنبرافشان را؟

که باد غالیه ساگشت وخاک عنبربوست!

🌿━━━━━━━━━━🌿

دلیل راه شو ای طایر خجسته‌لقا

که دیده آب شد از شوق خاک آن درگاه

دلیل: رهبروراهنما

طایر خجسته لقا: پرنده ی خوش یُمن استعاره ازهدهد است.

معنی بیت:

ای پرنده ای که دیدارت خوش یمن مبارک است ، دراین مسیرراهنمای من شو، که چشم من از اشتیاق خاک آن درگاه دوست، سراسر آب شده است.

طایر خجسته لقا دراینجا درجایگاه هُدهُد نشسته است. اشاره به منطق الطّیر عطّار دارد که هُدهُد در آن داستان راهنمای مرغان به کوه قاف و بارگاه سیمرغ یاهمان عنقا است. از هُدهُد می خواهد که او را که چشمانش ازگریه پرازآب شده به اقامتگاه محبوب( قاف) راهنمایی کند. معروف است که هُدهُد آنقدرتیزبین بوده که قادربوده آب رادر زیرزمین مشاهده کند شاعرخوش ذوق که غرق دراشک چشم است به همین سبب دست به دامان هُدهُد شده تاشایداوتوانسته باشد این غرقه ی درآب چشم راپیداکرده وبه سمت منزلگاه سیمرغ رهنمون گردد.

من به سرمنزل عنقا نه به خودبردم راه

قطع این مرحله با مرغ سلیمان کردم

🌿━━━━━━━━━━🌿

به یاد شخصِ نزارم که غرقِ خونِ دل است

هلال را ز کنار افق کنید نگاه

معنی بیت:

به یاد پیکر ضعیف وناتوانم که در خون دل غرق شده است هلال ماه را در کنار افق نگاه کنید تا شدّت ضعف ونازکی جسمم را درک کنید.

پیکر خود را به مناسبت ضعف و خمیدگی به هلال باریک ماه و خون دل خود را به سرخی افق هنگام غروب خورشید تشبیه کرده است. می فرماید:

برای اینکه پیکر ضعیف مرا در حالی که غرقه در خون دل است به خاطر آورید، به هلال ماه در کنار افق نگاه کنید - هر دو شبیه یکدیگرند.

دردمندیّ من سوخته ی زارونزار

ظاهراً حاجت تقریر وبیان این همه نیست

🌿━━━━━━━━━━🌿

منم که بی تو نفس می‌کشم، زهی خجلت

مگر تو عفو کنی ور نه چیست عذر گناه؟

این بیت نیز همانند بیت«هرچندمابدیم تومارابدان مگیرشاهانه ماجرای گناه گدابگو» درراستای پوزش طلبی ودرخواست عفو وبخشش است. عذرخواهی ازاینکه نتوانستیم برعهدوپیمانمان استوار بمانیم، نمک نشناسی کردیم وبه فرهنگ وآیین کهن خویش بی توجهی نمودیم.....

زهی: دریغا، آفرین ، افسوس ، آه ،

معنی بیت:

منم که بی تو زنده ام ، زهی شرمساری، مگر اینکه توازروی بزرگواری مرا ببخشی وگرنه هیچ عذری برای این گناه - زنده بودن - خود ندارم چگونه من بی تو نفس می کشم؟ دریغا خجالت و شرمساری ،بااین بی معرفتی ونمک نشناسی چرا شرم نمی کنم که هنوز نفس می کشم؟!

نیکی پیرمغان بین که چومابدمستان

هرچه کردیم به چشم کرمش زیبابود.

🌿━━━━━━━━━━🌿

ز دوستان تو آموخت در طریقتِ مِهر

سپیده دم که صبا چاک زد شعار سیاه

"طریقت مِهر" ایهام دارد وبه دومعنی بکارگرفته شده ۱ـ شیوه ی محبّت ورزیدن ، طرز دوستی و رفاقت

۲ـ آئین مهرپرستی، میترا، میترائیسم "مهر" به معنای خورشید.

حافظ علاقه ی زیادی به فرهنگ کهن وآیین نیاکانمان داشت ودراغلب غزلها به نوعی ارادت واشتیاق عظیم قلبی خودرابه آیین ومذهب باستانی وخصوصاً حضرت زرتشت نشان داده است تاآنجاکه بعضی براین باورندکه حافظ دراواخر عمرگرانبهای خود به مذهب زرتشت وآیین مهرپرستی گرویده بود! لیکن چنانکه بارها توضیح داده شده باید درنظرداشت که به رغم آنکه حافظ پرورش یافته ی مکتب قرآن بود بااین حال خیلی زود بارسیدن به سطحی از آگاهی، بلادرنگ با بازاندیشی، ابتدا خودرااز بندتعلّقات دینی ودنیوی، خلاص نمودوسپس به آزاداندیشی روی آورد کاری که اغلب روشن ضمیران وجویندگان حقیقت، خودراملزم به انجام آن می کنند وباتخریب باورهاو اعتقادات مذهبی ،دینی وسنتی ،فضایی بازایجادمی کنند تابابرداشته شدن موانع رشدونمودر مسیرمعنوی، به راحتی درهرزمان باافزایش آگاهی وبیداری، توانسته باشند نظرات متفاوت ومتضادرانیز درصورت لزوم بپذیرند. ایمان راسخ واعتقادات محکم به هرچیزی فارغ ازدرست ونادرست بودن عقیده، باعث توقفِ جوینده شده وهیچ فضایی برای رشدونمو وشکوفایی وارتقای آگاهی باقی نمی گذارد. بنابراین چنین بنظرمی رسد به رغم اینکه حضرت زرتشت تنهاپیامبر ورهبردینی هست که حافظ همه ی ارادت قلبی خودرا نثاراوکرده، لیکن هیچ مذهبی جز عشقورزی وشفقت درعرصه ی آزاداندیشی رانپذیرفته ودرپشت هیچ مرزی متوقف نشده است اندیشه های او فراشمول، فراقومی، فرامرزی وفرامذهبی بوده و اوبه تمام هستی وتمام مذاهب وادیان تعلّق دارد.

همه کس طالب یارندچه هشیار وچه مست

همه جاخانه ی عشق است چه مسجدچه کنشت

شعار: علامت رسم و عادت ، لباس زیر

شعارسیاه : چاک زدن جامه ی سیاه

شعارسیاه استعاره از سیاهی شب است

چاک زدن جامه ی سیاه شب: نشانه ی پایان یافتن شب و دمیدن صبح است

هوا جامه ی سیاه برتن کرده وبه شوق دیدارباصبح جامه ی خودراچاک می زندو درنهایت صبح سپید پدیدارمی گردد. اگراشتیاق عاشق بدین حدّ برسدکه ازشدّت علاقه جامه ی خود پاره کند قطعاً مستحق وصال خواهدبود.

معنی بیت: این روش را که هر روز هنگام صبح، هوا جامه ی سیاه خود را( شب)چاک می زند از دوستان تو در شیوه ی مهرورزی آموخته است. همانگونه که دوستان تو( مخاطب سخن)برای دیداربا تو، بی تابی کرده وازشوق جامه بر تن چاک می کنند

دربرداشت معنی بیت با درنظرگرفتن "طریقت مهر" به معنای آئـین مهرپرستی

می فرماید: این روش را که هر روز هنگام صبح، هوا جامه ی سیاه خود را( شب)چاک می زند از دوستان توکه پیروان آیین مهرپرستی هستندآموخته است.

اما درآیین مهرپرستی چه سنتی رایج بوده که حافظ قصددارد چاک زدن جامه توسط هوا( شب سیاه) رابه آن پیوندزند؟

پیرامون آیین مهرپرستی، افسانه ها وداستانهای قابل تامل، شیرین وبسیارجالبی روایت کرده اند. به عبارتی آیین میترایی همان آیین سربازیست. کسی که قصدداشت ازاین آیین پیروی کند می بایست چهل مرحله آزمایشات پیچیده، سخت وطاقت فرسارا باموفقیت پشت سربگذارد تابه افتخار سربازی این آیین نایل گردد!!

🌿━━━━━━━━━━🌿

حافظ بابکارگیری "طریقت مهر" دراین بیت، قصد دارد توجهِ اذهان جویندگان حقایق تاریخی ومخاطبان خودرابه این آیین کهن نیاکانمان جلب نماید تا درصورت تمایل، خودشان به دنبال تحقیق وکاوش بیشتر دراین زمینه رفته وازسنتهای جالب وقابل تامّل فرهنگ ایران باستان، مطلع گردند. ظاهراً دریکی ازمراسمات پیچیده ی این آیین کهن، کسی که مشتاق ورود به این آیین بوده را ابتدا وارد اتاق تاریکی می کردند وپس ازانجام آزمایشات گوناگون، ناگهان یک نفرباشمشیر پرده های تاریک راچاک زده واین فرد مشتاق با فروافتادن پرده به روشنایی( خورشید)می رسید......

برای آشنایی سطحی به گوشه ای ازاین امتحانات طاقت فرسا اشاره می شود:

" ابتدا چشمان نوآموز را می‌بستند "مهیار" نوآموز را به جلو هدایت می کرد سپس ناگهان او را هُل می‌داد و شخص دیگری قبل از زمین خوردن، او را در آغوش می‌گرفت که به این شخص ناجی گفته می‌شد. در منابعی گفته شده که مچ دو دست "نوچه" یاهمان فردمشتاق را با روده ی مرغ می‌بستند سپس او را درون برکه ی آبی می‌انداختند شخصی با شمشیر روده را پاره می‌کرد که همان ناجی بود. ترساندن نوچه، خوابیدن در قبر ، شنای طولانی، مبارزه با گاو، گرسنگی طولانی، ماندن در آب یخ‌زده، روزه‌داری از دیگر آزمایش‌ها بوده است. به قولی نوچه باید چهل آزمایش را پشت سر می‌گذاشت تا به جمع پیروان این آیین در آید. درنهایت بعد از انجام این آزمایش‌ها نوچه درون آب می‌رفت و هنگام بیرون آمدن می‌گفتند که حیات دوباره پیدا کرده است. سپس قسم می‌خورد و خالکوبی می‌کرد....

بردلم گردِ ستمهاست خدارامپسند

که مکدّرشود آیینه ی مهرآیینم

🌿━━━━━━━━━━🌿

به عشق روی تو روزی که از جهان بروم

ز تربتم بدمد سرخ‌گل به جای گیاه

روزی که با عشق روی تو از این دنیا بروم ; از خاک گورم به جای گیاه ، گل سرخ خواهد روئید،یعنی روی تو مثل گل سرخ است ، تصویر این گل بر قلبم نشسته ، طوری که بعد از مرگم هم در دل من خواهد ماند، چنین است که روزیکه با عشق این گل در خاک مدفون شوم به جای علف، گل سرخ از خاکم خواهد رویید.

نسیم روی توچون بگذرد به تربت حافظ

زخاک کالبدش صدهزارلاله برآید

🌿━━━━━━━━━━🌿

مده به خاطر نازک ملالت از من زود

که حافظ تو خود این لحظه گفت:بسم اللهَ

«بسم الله گفتن» به این شکلی که شاعر استفاده کرده، دراینجا اصطلاحیست که برای شروع واستارت زدن کار وآغازیدن بکارمی رود.

معنی بیت:

ای یارعزیز ازرفتارعاشقانه ودلدادگی من، خاطر نازک و قلب نازنین خود را میازار ومکدرّ مباش ; تازه اول راه عاشقی هستیم زیرا حافظِ تو، درعشقبازی بسم اللّه گفته وتازه شروع کرده است سراوبه سنگ ندامت وپشیمانی خورده وبه خودآمده است اوقصد دارد این بی معرفتی ونمک نشناسی راجبران نماید، و هنوزبرای ملالت ودلخوری خیلی زود است!

عشقبازی راتحمّل باید ای جان پای دار

گرملالی بودبود وگرخطایی بود رفت.

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، یکشنبه ۱۲ دی ۱۳۹۵، ساعت ۰۲:۱۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۶۸:

خیزتاازدرمیخانه گشادی طلبیم

به ره دوست نشینیم ومرادی طلبیم

«میخانه ومیکده» درفرهنگِ حافظانه، معناهای متفاوت ومتضادی دارد. یکی به معنی میخانه ی مجازی که درآنجاشراب وباده انگوری عرضه میگردد ودومی میکده ی حقیقی یامیکده ی عشقست که شرابهای متنوع ومختلفی دارداما مایه ی اصلیِ همه ی آنها باده ی اَزَلیست.

باده ی ازلی همان باده ی هستیست که به اراده خداوند به عمل آمده، ازهمیشه تاهمیشه بوده وخواهدبود وبه رایگان دردسترس همگان قراردارد. حیوانات، درختان، رودخانه هاوتمام ستاره هاوسیاره ها ازاین باده مسرور و درحال رقص وآوازهستند. فقط انسان است که ازاین موهبت غافل مانده وبرای تامین سرمستی خود متوسل به باده های دست ساز خودشده است. ..

میکده ی عشق برخلاف میکده هایی که به دست انسان ساخته شده ساختمان وبنای مشخصی نداردو درتمام کائنات گسترده وبرقرار هست. این میخانه درهرجایی که زندگی؛ عشق ومحبت ونورجاری شده باشد دردسترس هست وهرکسی می تواند برحسب درک وفهم ونیازمندی خود،ازآن بهره مند گردد.

گشادی طلبیم : فراخی و وسعت رزق وروزی بطلبیم. دراینجا گشایش درکارعاشقی وهموارشدن مسیروصال.

مُرادی طلبیم : خواسته وآرزویی رابطلبیم.

معنی بیت : خطاب به دل خویش:

حال که گره درکارمان افتاده ودرتنگنای فراق ودوری گرفتارشده ایم برخیز تا روی به کوی میخانه کرده وازاین مکان مقدس، فراخی ووسعتِ روزی (دیداردوست ووصلت او) بطلبیم. برخیزتاخودرابه گذرگاه دوست رسانده وازدوست؛ درخواست آرزویی بکنیم تاگره ازکارمان بازشود و گشایش ورونق وکامروایی نصیبمان گردد.

گرچه افتاد ززلفش گرهی درکارم

همچنان چشم گشادازکرمش می دارم.

شرح کامل در: 👇

https://www.blogfa.com/desktop/post.aspx?action=edit&postid=378&t=446212374

 

نجم الدین عبیدزاده در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، یکشنبه ۱۲ دی ۱۳۹۵، ساعت ۰۱:۴۳ دربارهٔ پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات » شمارهٔ ۳۶ - پیک پیری:

شعر بسیا ر زیبا وفوق العاده بود بار دیگر دربرابر ذوق پویا وسرشارش تعظیم مینمایم روحش شاد.

نجم الدین عبیدزاده در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، یکشنبه ۱۲ دی ۱۳۹۵، ساعت ۰۱:۳۶ دربارهٔ پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات » شمارهٔ ۳۵ - پیام گل:

اشعار زیباوتعلیمی این بانوی بزرگوار چنان دلکش وخواندنی است که آدمی رامسحورمجذوب میکند واین نشانه ی عظمت ووتوانایی پروین است که برآسمان ادب تعلیمی معاصر خورشیدوار یکه تازاست روحش شادویادش ماندگار

هادی رسولی فر در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، یکشنبه ۱۲ دی ۱۳۹۵، ساعت ۰۰:۲۲ دربارهٔ ابوسعید ابوالخیر » رباعیات نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » رباعی شمارهٔ ۶۵۰:

شکی در اینکه این رباعی متعلق به ابوسعید ابوالخیر است نیست .
رباعیات خیام به قلم صادق هدایت بیشتر ریشه در تخیلات صادق هدایت و افکار شخصی او دارد .
متاسفانه چندی از رباعیات ابوسعید ابوالخیر به اشتباه منصوب به خیام است .
ادوارد جرالد نیز در ترجمه انگلیسی رباعیات خیام این رباعی را به حکیم عمر خیام نسبت داده .
این در حالی است که این رباعی در تصحیح محمد علی فروغی و قاسم غنی که قابل استناد ترین مجموعه رباعیات حکیم عمر خیام میباشد نیست

علی عباسی در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، یکشنبه ۱۲ دی ۱۳۹۵، ساعت ۰۰:۱۶ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۱۸:

این عزل بی همتا رو استاد ایرج در برنامه موسیفی ایرانی با همراهی هنرمندان همایون خرم/مجید نجاجی/یوسف کاموسی/لطف اله مجد/ حسن ناهید/امیر ناصر افتتاح در دستگاه شور اجرا گردن.

آرش در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۳۹۵، ساعت ۲۳:۵۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۷۹۸:

درود بر روح بزرگ مولانا.
همیشه مولانا ما را با خودمان رو در رو میکند.
در دو چشم من نشین ای آن که از من منتری

کمال داودوند در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۳۹۵، ساعت ۲۳:۰۷ دربارهٔ ابوسعید ابوالخیر » رباعیات نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » رباعی شمارهٔ ۳۹۴:

بنده این رباعی رابادوستان به اشتراک گذاشتم و اینکه جمع این رباعی از:6042

مینا در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۳۹۵، ساعت ۲۲:۵۴ دربارهٔ وحشی بافقی » دیوان اشعار » ترکیبات » گلهٔ یار دل‌آزار:

حرف ناگفتن و تمکین تورا بنده شوم...
میشه معنی این مصرع رو بگید؟؟...یه نفر بهم گفته نمیدونمم منظورش چی بود:)

جلیل Jalilomidi@yahoo.com در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۳۹۵، ساعت ۲۱:۴۷ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » ترجیع بند:

خطاب به خود سعدی باید گفت :
گفتار خوش و لبان باریک
ما اطیب فاک جل باریک!
خواندن این ترجیع بند اعجاز آمیز برای من همچون عیش ربیع بود. افسوس که با سوال نابجای برخی از مراجعان گنجور، به طیش خریف مبدل شد! کاش دوستان در برابر آن سوال خاموش می ماندند.

محمدکاظم کاظمی در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۳۹۵، ساعت ۱۹:۵۷ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۶۶۸:

این آهنگ را استاد محمدحسین سرآهنگ آوازخوان متأخر افغانستان خوانده است. من فایل آهنگ و متن شعر آن را در سایت خود منتشر خواهم کرد.

دوستدار ادبیات در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۳۹۵، ساعت ۱۸:۴۱ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » پادشاهی یزدگرد » بخش ۱ - جلوس یزدگرد بر تخت، تأمل در تقدیر او و گذشتن شانزده سال پادشاهی:

درود بر تمامی ادبیات دوستان هر سوالی در زمینه ادبیات داشتید خوشحال میشوم باهم بحث و مباحثه کنیم09394332140

بابک ملکی در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۳۹۵، ساعت ۱۸:۱۸ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر دوم » بخش ۸۵ - حکایت هندو کی با یار خود جنگ می‌کرد بر کاری و خبر نداشت کی او هم بدان مبتلاست:

در مصرع "در نیفتادم بچه چون آن سه تن",منظور از کلمه "بچه" , {به چاه} میباشد و شاید " به چه" ( به فتح چ ) نوشته شود راحتتر مطلب را برساند

بی نام در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۴۰ دربارهٔ ابوسعید ابوالخیر » ابیات پراکندهٔ نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » تکه ۲۰:

ممنونم استاد از اینکه حواستون به من هست ، تسلیمم،تسلیم.

فاضل در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۳۹۵، ساعت ۱۵:۳۷ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۷۳:

ممنون از توضیحات جامع شما!

روفیا در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۳۹۵، ساعت ۱۵:۲۵ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۱۰۴ - فرق میان دعوت شیخ کامل واصل و میان سخن ناقصان فاضل فضل تحصیلی بر بسته:

کوزه ات را در هر جویی فرو ببر …
هر جا کوزه ات سنگین تر شد …
از همان جوی آب بردار.
بدین معنا نیست که از اکثریت تقلید کن،
این سنگینی، معنوی است، کیفی است، نه کمّی!
گمان نمیکنم در هیچ یک از حوزه های دانش ما بتوانیم خط بطلان بر پدیده تقلید بکشیم، چنانکه در دانش مکانیک اگر چنین نمی کردیم ناگزیر از اختراع دوباره چرخ بودیم، در حوزه جامعه شناختی اگر خیال نمی کردیم دین و مذهب پاسخگوی همه نیازهای بشر است چون از جانب خدای واحدی آمده، ناگزیر از تکرار قرون وسطا و سلطه کلیسا یا... نبودیم، من گمان میکنم شما این حقیقت را فراموش کرده اید که هر سکه دو روی دارد، تقلید، تحقیق، هر دو دو روی دارند، روی خوب تقلید صرفه جویی در زمان است، dark side آن این است که باید در هر case تشخیص دهید چه کسی یا چه اندیشه ای یا چه اختراعی واجد صلاحیت لازم است، در مورد تحقیق روی خوب آن این است که شما دانش فراوان و تجارب عملی گرانبهایی به دست خواهید آورد ولی روی بد آن این است که ناگزیر از پرداخت هزینه سنگین عمر و قدرت و جوانی و پول خواهید بود!
No pain no gain
در این rule of universe حقایق بسیاری نهفته است،
این قانون همچنان می گوید :
Less pain less gain
More pain more gain
ما هرگز دستاوردی نخواهیم داشت بدون درد،
راه میانبری وجود ندارد،
اگر رهروی رازی از جهان هستی را با ما در میان گذاشت و ما به دلیل اعتماد مبتنی بر خرد سخنش را پذیرفتیم، زیاد ذوقمرگ نشویم، چرا که ما هرگز ابعاد و زوایای آن راز را به آن ظرافت و دقت که او تجربه کرده است درنیافته ایم!
ما تازه یک knowledge پیدا کرده ایم، ولی این هنوز تبدیل به wisdom نشده است، چون پشتوانه personal experience ندارد.
چنین است که اکنون که سیطره مذهب بر تمامی ابعاد زیست اجتماعی به عنوان یک قدرت سیاسی را آزموده ایم، و بهای این آزمون را با گوشت و خون و ذهن خود پرداخته ایم، دیگر مانند پیش از این تجربه چنان نگاه رویایی و خوش خیالانه ای به حکومت دینی نداریم، چه چیزی این دانش را به خرد تبدیل کرد؟
پرداخت هزینه!
Personal experience
ما مجبور شدیم چیزی از جیب خودمان "نه از جیب اروپایی ها" درآوریم تا این دوره تاریخی را بیازماییم!
یحتمل اگر ما دیروز ناگزیر از تجربه آن نبودیم امروز همچنان حسرتش را می خوردیم!
و روزی سرانجام ناگزیر از تجربه کردن می شدیم!

آریا در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۳۹۵، ساعت ۱۳:۲۸ دربارهٔ سعدی » مواعظ » قطعات » شمارهٔ ۳۶:

واقعا شیخ سعدی لفظ شیرین و کلام موثری داشته.

... در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۳۹۵، ساعت ۱۳:۲۵ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۴ - مناجات و پناه جستن به حق از فتنهٔ اختیار و از فتنهٔ اسباب اختیار کی سماوات و ارضین از اختیار و اسباب اختیار شکوهیدند و ترسیدند و خلقت آدمی مولع افتاد بر طلب اختیار و اسباب اختیار خویش چنانک بیمار باشد خود را اختیار کم بیند صحت خواهد کی سبب اختیارست تا اختیارش بیفزاید و منصب خواهد تا اختیارش بیفزاید و مهبط قهر حق در امم ماضیه فرط اختیار و اسباب اختیار بوده است هرگز فرعون بی‌نوا کس ندیده است:

چقدر جالب!!
مولوی در این بخش از مثنوی اختیار رو مانعی برای تعالی و باری روی دوش انسان میدونه و علاقه منده به بی اختیاری عالم الست برگرده. مولوی از آزاد بودن راضی نیست و شکایت میکنه.
همین تفکر هسته اصلی اگزیستانسیالیسم رو شکل میده. هرچند در جزییات یکسان نیستند ولی محور اگزیستانسیالیسم همین محکوم بودن انسان به آزادی هست. انسان مجبوره که انتخاب کنه و آزاد باشه و همین موضوع باعث وحشت، دلهره یا اضطراب (تعبیر Angst در انگلیسی) میشه.
گاهی این اشتراکات فکری آدم رو شگفت زده میکنه!

۱
…
۳۸۹۶
۳۸۹۷
۳۸۹۸
۳۸۹۹
۳۹۰۰
…
۵۸۶۸