گنجور

فردوسی » شاهنامه » داستان کاموس کشانی » بخش ۱ - دیباچهٔ رزم کاموس: ستایش یزدان، شگفتی رستم و آغاز گفتار

 

به نام خداوند خورشید و ماه

که دل را به نامش خرد داد راه

خداوند هستی و هم راستی

نخواهد ز تو کژی و کاستی

خداوند بهرام و کیوان و شید

[...]

۱۶ بیت
فردوسی
 

فردوسی » شاهنامه » داستان کاموس کشانی » بخش ۲ - شرمساری لشکر از کشتن فرود، خشم کیخسرو و پوزش طوس به خواهش رستم

 

چو لشکر بیامد به راه چرم

کلات از بر و زیر آب میم

همی یاد کردند رزم فرود

پشیمانی و درد و تیمار بود

همه دل پر از درد و از بیم شاه

[...]

۸۱ بیت
فردوسی
 

فردوسی » شاهنامه » داستان کاموس کشانی » بخش ۳ - سپاه‌کشی طوس با درفش کاویانی به رود شهد، پیمان‌شکنی پیران و کشتن ارژنگ

 

درم داد و روزی‌دهان را بخواند

بسی با سپهبد سخنها براند

همان رای زد با تهمتن بر آن

چنین تا رخ روز شد در نهان

چو خورشید بر زد سنان از نشیب

[...]

۸۶ بیت
فردوسی
 

فردوسی » شاهنامه » داستان کاموس کشانی » بخش ۴ - رزم طوس و هومان: گفت‌وگوی پند و کین، نبرد سهمگین تا شب و آرایش سپاه بامداد

 

به‌اسپ عقاب اندر آورد پای

برانگیخت آن بارگی را ز جای

تو گفتی یکی بارهٔ آهنست

وگر کوه البرز در جوشنست

به پیش سپاه اندر آمد بجنگ

[...]

۱۲۸ بیت
فردوسی
 

فردوسی » شاهنامه » داستان کاموس کشانی » بخش ۵ - تیرگی آوردگاه و بیم طوس از پیشگویی، گزیدن پهلوانان و صف پیادگان پیش از نبرد سران

 

بیاراست لشکر سپهدار طوس

بپیلان جنگی و مردان و کوس

پیاده سوی کوه شد با بنه

سپهدار گودرز بر میمنه

رده برکشیده همه یکسره

[...]

۳۲ بیت
فردوسی
 

فردوسی » شاهنامه » داستان کاموس کشانی » بخش ۶ - جادوی برف و سرمای بازور به فرمان پیران، کشتن جادوگر به دست رهام و شکست خونین ایرانیان

 

ز ترکان یکی بود بازور نام

بافسوس بهر جای گسترده کام

بیاموخته کژی و جادوی

بدانسته چینی و هم پهلوی

چنین گفت پیران بافسون پژوه

[...]

۱۰۳ بیت
فردوسی
 

فردوسی » شاهنامه » داستان کاموس کشانی » بخش ۷ - پناه طوس و گودرز بر کوه هماون، پذیرفتن رای هومان و تاختن او با سی‌هزار سوار

 

سپه برنشاند و بنه برنهاد

وزان کشتگان کرد بسیار یاد

ازین سان همی رفت روز و شبان

پر از غم دل و ناچریده لبان

همه دیده پر خون و دل پر ز داغ

[...]

۷۶ بیت
فردوسی
 

فردوسی » شاهنامه » داستان کاموس کشانی » بخش ۸ - رسیدن پیران به کوه هماون، ستیزه با طوس، بستن راه علف و رای شبخون ایرانیان

 

فرستاده نزدیک پیران رسید

بجوشید چون گفت هومان شنید

بیامد شب تیره هنگام خواب

همی راند لشکر بکردار آب

چو خورشید زان چادر قیرگون

[...]

۴۳ بیت
فردوسی
 

فردوسی » شاهنامه » داستان کاموس کشانی » بخش ۹ - شب نبرد طوس و گیو با هومان، رسیدن یاران تا سپیده‌دم و نامه خواستن رستم از کیخسرو

 

خود و گیو و گودرز و چندی سران

نهادند بر یال گرزگران

بسوی سپهدار پیران شدند

چو آتش بقلب سپه بر زدند

چو دریای خون شد همه رزمگاه

[...]

۶۱ بیت
فردوسی
 

فردوسی » شاهنامه » داستان کاموس کشانی » بخش ۱۰ - خبر پیروزی پیران و گریز ایرانیان به هماون، خواهش کیخسرو از رستم و تاختن تهمتن به یاری طوس

 

ازان پس چو آمد به‌خسرو خبر

که پیران شد از رزم پیروزگر

سپهبد به‌کوه هماون کشید

ز لشکر بسی گرد شد ناپدید

در کاخ گودرز کشوادگان

[...]

۶۵ بیت
فردوسی
 

فردوسی » شاهنامه » داستان کاموس کشانی » بخش ۱۱ - محاصره سپاه طوس در کوه هماون و رسیدن لشکر کمکی توران به فرماندهی خاقان چین و کاموس

 

شبی داغ دل پر ز تیمار طوس

بخواب اندر آمد گه زخم کوس

چنان دید روشن روانش بخواب

که رخشنده شمعی برآمد ز آب

بر شمع رخشان یکی تخت عاج

[...]

۲۱۰ بیت
فردوسی
 

فردوسی » شاهنامه » داستان کاموس کشانی » بخش ۱۲ - شب مژدهٔ رسیدن سپاه ایران به طوس، رد درنگ پیران و پذیرش رأی ویرانگر کاموس

 

چو شد روی گیتی چو دریای قیر

نه ناهید پیدا نه بهرام و تیر

بیامد دمان دیده‌بان پیش طوس

دوان و شده روی چون سندروس

چنین گفت کای پهلوان سپاه

[...]

۶۱ بیت
فردوسی
 

فردوسی » شاهنامه » داستان کاموس کشانی » بخش ۱۳ - دیدار گودرز و فریبرز، سوگ کشتگان و مژدهٔ آمدن رستم و لاف کاموس

 

چو خورشید بر گنبد لاژورد

سراپرده‌ای زد ز دیبای زرد

خروشی بلند آمد از دیده‌گاه

بگودرز کای پهلوان سپاه

سپاه آمد و راه نزدیک شد

[...]

۹۸ بیت
فردوسی
 

فردوسی » شاهنامه » داستان کاموس کشانی » بخش ۱۴ - جنگ کاموس با گیو و طوس تا شب، رسیدن رستم به هماون و آرایش دو سپاه

 

چو خورشید زد پنجه بر پشت گاو

ز هامون برآمد خروش چکاو

ز درگاه کاموس برخاست غو

که او بود اسپ افگن و پیش رو

سپاه انجمن کرد و جوشن بداد

[...]

۱۹۸ بیت
فردوسی
 

فردوسی » شاهنامه » داستان کاموس کشانی » بخش ۱۵ - نبرد پیادهٔ رستم با اشکبوس: کشتن او، سوگند کاموس و بامداد کارزار

 

دلیری کجا نام او اشکبوس

همی بر خروشید بر سانِ کوس

بیامد که جوید ز ایران نبرد

سرِ هم‌نبرد اندر آرد به گَرد

بشد تیز رُهّام با خُود و گبر

[...]

۱۴۴ بیت
فردوسی
 

فردوسی » شاهنامه » داستان کاموس کشانی » بخش ۱۶ - کشته شدن الوای به دست کاموس، گرفتار شدن کاموس در کمند رستم و کشته شدنش به دست ایرانیان

 

بپوشید رستم سلیح نبرد

به آوردگه رفت با داروبرد

زره زیر بد جوشن اندر میان

ازان پس بپوشید ببربیان

گرانمایه مغفر بسر بر نهاد

[...]

۷۰ بیت
فردوسی