دوشینه چو آن شوخ شد از باغ به خانه
دلجوئی من کرد و نیاورد بهانه
وین قطعه که از طبع امیری است فرو خواند
در بحر هزج با دف و طنبور و چغانه
مفعول و مفاعیل و مفاعیل و مفاعیل
جان در هیجان آمد ازین وزن و ترانه
برجاس هدف باشد و کیش است کنانه
آماجگه آنجا که گذراند نشانه
دستور و کنارنگ وزیر آمد و والی
آدم مشیَه باشد و حوا مشیانه
یفتر بود آن آب که پاکیزه و روشن
آوند بود ظرف و رکاب است چمانه
میکرب مزه و نشوه قرنتینه و پی لاد
آزاده سیامک غزل و صوت ترانه
کونسته عجز کش بغل و عانه زهار است
رمکان بود آن موی که روئیده ز عانه
دلاک تونکو شد و گوشاسب فرنجک
کفتور صبوری به غم، اسطوره فسانه
وفتوک بود غاشیه و بخل ژکاره
دررفت مخارج شد و گنجینه خزانه
دند است دوائی که بود حَب سلاطین
وآن نره گدائی که زند شاخ به شانه
فرشیم بود قسمت و پرگرد بود فصل
علت شَوِه و تیر شهاب است شخانه
ریواس بود چکری و خجلت چکس آمد
ده بوده بود عشر و لگام است دهانه
دوله است همان شرلتن و کاذب و دجال
خر مهره بود پاچی و کهنه است کنانه
شلف است زن بد عمل و چُچله بُلوج است
شلفینه ...س و خرزهٔ مرد است لکانه
ظرفی که چو حیوان بطرازند تلوک است
دُروند بود ملحد و افسوس رسانه
مرد سمج مبرم رو سخت شلائین
طفلی که ز زهدان فکند مام فکانه
کُفرا گل خرما و دلنگ است غلافش
رگزن کلک و سقف سرای است سمانه
طماع تُلَنگی و تَلَک گنده سال است
شاهین ترازوی زفانه است و زوانه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این قطعه شاعر از عشق و دلجویی به تصویر میکشد و به زیباییهای موسیقی و ترانه میپردازد. او با اشاره به وزن شعر و جاذبههای آن، هیجان و شوق خود را بیان میکند. در ادامه، توصیفاتی از زندگی و روابط انسانی، مانند وزیر و والی، و همچنین مفاهیم پاکی و آلودگی مطرح شده است. شاعر به جنبههای مختلف زندگی اجتماعی و سیاسی اشاره دارد و در نهایت به موضوعاتی نظیر افتادگی و طمع نیز میپردازد. این متن به خوبی حال و هوای شاعرانه و فلسفی را در هم میآمیزد و تصاویری از زندگی و روابط انسانی را ترسیم میکند.
هوش مصنوعی: دیشب وقتی آن محبوب خوشروی من از باغ به خانه بازگشت، با مهربانی به دلجویی من پرداخت و هیچ دلیل و بهانهای برای غیبتش نیاورد.
هوش مصنوعی: این بخش که از خلاقیت و طبیعت یک امیر نشأت گرفته، در فضای موسیقی و با همراهی دف و طنبور و چغانه خوانده میشود.
هوش مصنوعی: جان انسان از ریتم و آهنگ این وزن و ترانه به وجد آمده و لبریز از احساسات شاد و هیجان است.
هوش مصنوعی: این بیت به هدف و نشانهگذاری در زندگی اشاره دارد. هدفی مشخص وجود دارد که باید به آن رسید و نشانههایی در مسیر وجود دارند که راه را نشان میدهند. در واقع، با دقت و توجه به مسیر و مقاصد، میتوان به آن هدف مطلوب دست یافت.
هوش مصنوعی: وزیر و کارگزار دستور و مدیریتی موثر دارند و انسان باید به جلو حرکت کند، مانند آدم و حوا که نمادهای اولیه بشر هستند.
هوش مصنوعی: آبی که صاف و زلال است، مانند ظرف و رکاب (آبریز) میماند که در آن از پاکیزگی و روشنی برخوردار است.
هوش مصنوعی: حس شیرین و لذتبخش نجواها و اشعار غزلگونه به طور خاص برای یک روح آزاد و پویا ایجاد میشود.
هوش مصنوعی: این بیت به نوعی به عدم توانایی و ناتوانی اشاره میکند. فردی که در قید و بند احساسات خود است، از سویی میفهمد که مجبور به تحمل این عجز و ناتوانی است. همچنین، به زیبایی و جذابیت موهایش اشاره میشود که به نوعی نمادی از عشق یا احساسات عمیق است. در کل، این شعر به تضاد بین ضعف و زیبایی در زندگی اشاره میکند.
هوش مصنوعی: دلاک تو خوب شد و گوشاسب در گوشهای از صبوری به آرامش با افسانهای برخورد میکند.
هوش مصنوعی: در این متن اشاره به این است که در شرایط سخت و مشکلات مالی، افراد تمایل دارند که خرج کردن را کاهش دهند و از منابع خود به دقت استفاده کنند. به عبارت دیگر، وقتی که با کمبود مواجه میشوند، ناخوشایندترین وضعیتها به وجود میآید و ممکن است که در پی مدیریت بهتری از داراییها باشند. با این حال، این رفتار میتواند به هرجومرج و ناامیدی منجر شود.
دند (=کرچک هندِی) دارویی است که حَب سلاطین نام دارد؛ و نیز مرد گدایی که [برای دیگران] شاخ و شانه میکشد.
هوش مصنوعی: این شعر به تصویر کشیدن سرنوشت و تقدیر است. در آن به روابط بین اجزای طبیعت و تأثیرات آنها بر یکدیگر اشاره شده است. به طور خاص، ممکن است به تحولات و تغییرات فصلی در زندگی و جهان اشاره کند و اینکه چگونه این تغییرات میتوانند باعث ظهور زیبایی یا تبعات مختلف شوند. در نهایت، این شعر طبعاً نکاتی عمیق درباره زندگی و تأثیرات محیط بر انسان و موجودات دیگر را بیان میکند.
هوش مصنوعی: در اینجا تصویری از وضعیتی توصیف میشود که شخصی با احساس خجالت و تردید روبرو است. او به یاد میآورد که در گذشته در یک محیط خاص، تجربهی ناخوشایندی داشته و حالا به دنبال راهی برای کنترل و مدیریت وضعیت خود است. این احساس سردرگمی و ناآرامی نشاندهندهی چالشی است که فرد در مواجهه با شرایط اجتماعی یا روابط انسانی تجربه میکند.
هوش مصنوعی: دولت همانند یک شیاد و فریبکار است که در زیر ظاهر زیبا، واقعیتی کهنه و بیارزش را پنهان کرده است.
هوش مصنوعی: آن خانهای که بر اساس دلیلی ساخته شده که به مخفیگاه و پناهگاه منجر میشود، همانند جنگل و سرداب از سرمای سگان است.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که در دنیای امروز، برخی افراد به ظاهر خود میپردازند و خود را به خوبی نشان میدهند، اما در واقع درون آنها خالی و بیاعتقاد به اصول حقیقی هستند، و این موضوع بسیار تأسفانگیز است.
هوش مصنوعی: مردی پیگیر و سرسخت را در نظر بگیر که به سختی در تلاش است، مانند کودکی که از رحم مادر خارج شده است.
هوش مصنوعی: کفرا گل خرما و دلنگ، به معنای زیبایی و دلربایی آن، در گلابی است که دوست داشتنی و جذاب به نظر میرسد. غلافش رگزن، نشاندهندهی محافظت و پوشش زیبای آن است. همچنین، سقف سرای سمانه، به فضایی اشاره دارد که پر از آرامش و آسایش است. بهطور کلی، تصویر زیبایی از طبیعت و حفاظت از آن در این جمله وجود دارد.
هوش مصنوعی: این بیت به مضمون تجربه و بینش اشاره دارد. به نوعی میگوید که افراد ممکن است به دنبال چیزی بزرگ و با ارزش باشند، اما در واقع بر اثر حرص و طمع، ممکن است ناکام بمانند. همچنین، به نیکی و صفات خوب اشاره دارد که در نهایت برنده و موفق خواهند بود. در مجموع، این بیت به توازن میان طمع و حکمت پرداخته است و اهمیت نگاه عمیقتری به زندگی را یادآور میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای خواجه عمید زَمَن و فخر زمانه
ای صاحب آزاده و زیبا و یگانه
مر فضل تو را نیست پدیدار کرانه
تو زنده و فضل تو در آفاق فسانه
رندان همه جمعند در این دیر مغانه
درده تو یکی رطل بدان پیر یگانه
خون ریزبک عشق در و بام گرفتهست
و آن عقل گریزان شده از خانه به خانه
یک پرده برانداخته آن شاهد اعظم
[...]
سر در کف پایت نهم، ای یار یگانه
روزی که درآیی ز درم مست شبانه
در صورت خوبان همه نوریست الهی
از شمع رخت میزند آن نور زبانه
با چشم تو یک رنگ چو گشتیم به مستی
[...]
ای ترک پریچهره از آن جام شبانه
در ده بصبوحی می گلرنگ مغانه
گفنی که بده جان ز پی بوسه و بستان
بستان و بده تا کی از این عذر و بهانه
جان بر طبق شوق نهم پیش تو روزی
[...]
دی آن بت کافر بچه با چنگ و چغانه
می رفت بسر وقت حریفان شبانه
بر لاله زنیلش اثر داغ صبوحی
بر ماه ز مشکش گره جعد مغانه
یاقوت بمی شسته و آراسته خورشید
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.