ماه من جَزع مرا بر زر عقیق افشانکند
چون به زیر لعل مروارید را پنهان کند
سازد از زلف و زَنَخ هر ساعتی چوگان و گوی
تا دل و پشت مرا چون گوی و چون چوگان کند
چون بتابد زلف او بر عارضشگویی همی
بر مه روشن شب تاریک مشک افشان کند
گر نیارد کرد جولان بر مه تابنده شب
پس چرا زلفش همی بر عارضش جولان کند
گرچه از هجران او دشوارگردد کار من
وصل او بر من همه دشوارها آسان کند
ور مرا دردی دهد زنجیر عنبر بار او
لعل شکََّر بار او آن درد را درمان کند
عشق او قصد دلم کرد و نگشتم زو جدا
هم نگردم زو جدا گر نیز قصد جان کند
حاشلله عشق را بر جان نباشد هیچ دست
خاصه بر جان کسی کاو خدمت سلطان کند
سید شاهان ملکشاه آن جهانداری که چرخ
نام او برنامهٔ دولت همی عنوان کند
راست گر گویی قیاس مه کند بر آفتاب
هرکه با عدلش قیاس عدلِ نوشِروان کند
خندهٔ تیغش سبب شد گریهٔ بدخواه را
چون بخندد تیغ او بدخواه راگریان کند
خدمتش چون طاعت یزدان به ما بَر واجب است
هرکه این خدمت کند هم طاعت یزدان کند
جان و دل بیشکر و مدح او مدار از بهر آنک
شکر و مدحش جان و دل پرعقل و پر ایمان کند
هر که او مومن بود مدحش شفای دل کند
هرکه او عاقل بود شُکرش غذای جان کند
بندگان در خدمت او چون خداوندان شوند
از بس اِکرام و خداوندی که با ایشان کند
خدمت او از میان جان کند هر بندهای
وان که باشد دشمنش هم از بُن دندان کند
خسروا هر کس که نصرت جوید از پیکار تو
زخم پیکار تو نصرت را بر او خِذلان کند
وانکه از بهر زیادت بر تو پیمان بشکند
عکس تیغ تو زیادت را برو نقصانکند
هرچه آبادست بر روی زمین از عدل توست
وانچه ویران است هم عدل تو آبادان کند
وان کجا دشمنکند آباد و بنشیند درو
یا بسوزد آتش خشم تو یا ویران کند
چنبر گرون به فرمان تو باد از بهر آنک
تا بگردد چنبر او هر چه خواهی آن کند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به زیبایی و جذابیت یار خود میپردازد و عاشقانه از زلف و چهرهاش صحبت میکند. او اشاره میکند که عشق به معشوق همه دشواریها را برایش آسان میکند و حتی دردهایش را نیز به شکر و شفا تبدیل میکند. شاعر همچنین از سلطان ملکشاه به عنوان حاکمی عادل یاد میکند که خدمات او به بندگان مانند طاعت یزدان است و برکات عدل او سبب آبادانی در زمین میشود. در نهایت، او میگوید هر که به دنبال نصرت و یاری از دیگران است باید با عدالت و راستی رفتار کند، چرا که نادرستی به نقصان میانجامد.
هوش مصنوعی: ماه من به اندازهای زیبا و دلرباست که وقتی درخشش خود را بر روی سنگ عقیق میافشاند، باعث نگرانی و اضطراب من میشود؛ زیرا در سایههای این زیبایی، لعلهایی همچون مروارید پنهان میشوند.
هوش مصنوعی: هر لحظه با زلف و رشتهای که در دست دارم، گوی و چوگان میسازم تا دل و پشت مرا همچون گوی و چوگان به بازی بگیرد.
هوش مصنوعی: زمانی که زلف او بر روی چهرهاش میتابد، انگار که همزمان با درخشش ماه در شب تاریک، عطر مشک را پخش میکند.
هوش مصنوعی: اگر نور ماه در شب درخشان نمیتابید، پس چرا زلف او بر چهرهاش اینگونه تماشا میکند و ناز میکند؟
هوش مصنوعی: اگرچه دوری از او برای من دشواریهای زیادی به وجود میآورد، اما وقتی به او وصل میشوم، همه این سختیها برایم آسان میشود.
هوش مصنوعی: اگر زنجیری از عطر عنبر به من درد و رنجی بدهد، لعل شکری او آن درد را درمان میکند.
هوش مصنوعی: عشق او به دل من حملهور شد و هیچگاه از او جدا نخواهم شد، حتی اگر برای جانم هم قصد داشته باشد.
هوش مصنوعی: عشق چیزی نیست که بتوان آن را به سادگی به دست آورد یا کنترل کرد، بهخصوص برای کسی که در خدمت پادشاهی است.
هوش مصنوعی: سید شاهان، ملکشاه، آن کسی که در دنیای پادشاهی و فرمانروایی شناخته شده است و چرخ زمان نام او را به عنوان نشانهای از موفقیت و شکوه دولتش مطرح میکند.
هوش مصنوعی: اگر کسی عدالت را با عدل نوشروان مقایسه کند، یعنی به درستی قضاوت کند، مانند این است که بخواهد نور ماه را با نور آفتاب اندازهگیری کند.
هوش مصنوعی: تیغ خندهٔ او موجب شد که دشمنش به گریه بیفتد؛ به گونهای که تیغ او میتواند دشمن را بخنداند ولی به حالش گریهآور است.
هوش مصنوعی: خدمت به او برای ما همانند اطاعت از خداوند واجب است. هر کسی که این خدمت را انجام دهد، در واقع به فرمان خداوند نیز عمل کرده است.
هوش مصنوعی: جان و دل خود را بدون سپاس و ستایش او نکن، زیرا شکرگزاری و ستایش او جان و دل را پر از عقل و ایمان میکند.
هوش مصنوعی: هر کسی که ایمان داشته باشد، ستایشش میتواند دلی را شفا بخشد، و هر کسی که دانا و عاقل باشد، سپاسگزاری از او روح انسان را سیراب میکند.
هوش مصنوعی: زبانزد است که انسانها وقتی در خدمت خداوند قرار میگیرند، به اندازهای مورد احترام و محبت قرار میگیرند که به مانند کسانی که قدرتمند و محترم هستند، دیده میشوند. این نشاندهندهی کرامت و ارادتی است که خداوند به بندگانش دارد و این ارتباط موجب میشود که آنها احساس ارزشمندی و بزرگی کنند.
هوش مصنوعی: هر کسی که به او خدمت کند، حتی اگر آن شخص دشمنش باشد، از عمق وجودش او را میستاید و به او احترام میگذارد.
هوش مصنوعی: هر کسی که بخواهد از جنگ تو پیروزی به دست آورد، بداند که زخمهای جنگ تو مانع از پیروزی او خواهد شد.
هوش مصنوعی: کسی که برای افزایش قدرت خود بر تو پیمان میشکند، باید بداند که تیغ تو در واقع به جای افزایش، قدرت او را کاهش خواهد داد.
هوش مصنوعی: هرچه در این دنیا آباد و خوب است، نتیجهٔ عدالت توست و حتی ویرانیها را هم عدالت تو توانسته به آبادانی و بهبود تبدیل کند.
هوش مصنوعی: مناطق و جاهایی که دشمنان میتوانند آن را به آبادانی برسانند و در آنجا زندگی کنند، یا اینکه آتش خشم تو آنجا را بسوزاند، یا اینکه ویران شود.
هوش مصنوعی: هرگاه چنبره در اختیار تو قرار گیرد، به خاطر این است که هر چه بخواهی، آن چنبره به میل تو بگردد و آنچه را تو میخواهی انجام دهد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
باد نوروزی همی آرایش بستان کند
تا نگارش چون نگارستان چینستان کند
مرزها را هر زمان پیراهن از مینا دهد
شاخها را هر زمان پیرایه از مرجان کند
ابر پنداری که با باد بهاری دشمن است
[...]
میل را بر تخته چون گاه رقم گردان کند
تیر گردون را به صنعت عاجز و حیران کند
از مجسم گر بترسد خصمش اندر ساعتی
طول و عرض و سمت آن از نقطهای برهان کند
جذر و کعبی را که نگشاد ایچ کس از بستگی
[...]
ای فلک قدری که هر شب رای رو شنت
دیدبانان افق را دیده ها حیران کند
آفرینش چون قلم سر بر خط فرمان نهد
چون دبیر خاص نامت بر سر فرمان کند
جاهت ار گیرد حضیض ماه را در اهتمام
[...]
اینک آن جویی که چرخ سبز را گردان کند
اینک آن رویی که ماه و زهره را حیران کند
اینک آن چوگان سلطانی که در میدان روح
هر یکی گو را به وحدت سالک میدان کند
اینک آن نوحی که لوح معرفت کشتی اوست
[...]
چون نگارم گوی مه از غالیه چوگان کند
عاشقانرا دل زغم چون گوی سرگردان کند
گر نسیم صبحدم بر خاک کویش بگذرد
قیمت مشک ختائی در جهان ارزان کند
هر کرا مار سر زلفین پر تابش بخست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.