نشئه دودی است که از آتش می میخیزد
نغمه گردیست که ازکوچهٔ نی میخیزد
از لب نو خط او گر سخن ایجادکنم
جام را مو به تن از موجهٔ می میخیزد
پیرگشتی ز اثرهای امل عبرتگیر
ازکمان بهر شکستن رگ وپی میخیزد
پیشتاز است خروس نفس از وحشت عمر
گرد جولان همه را گرچه ز پی میخیزد
چه خیالست به خون تا بهگلو ننشیند
هرکه چون شیشه رگ گردن وی میخیزد
دل اگر آیینهٔ انجمن امکان نیست
اینقدر نقش تحیر ز چه شی میخیزد
عالمی سلسله پیرای جنون است اما
گردباد دگر از وادی حی میخیزد
سعی آه ازدل ما پیچ و خم وهم نبرد
جوهر از آینه با مصقله کی میخیزد
مشو از آفت دمسردی پیری غافل
دود از طبع نفس موسم دی میخیزد
بیدل از بس به غم عشق سراپا گرهم
از دلم ناله به زنجیر چو نی میخیزد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به تصویرگری حالات و احساسات ناشی از عشق و زندگی میپردازد. او از دودی سخن میگوید که از آتش عشق برمیخیزد و نغمه و نغمهسرایی در کوچهای با صدای نی شکل میگیرد. وی به تأمل در گذر زمان و عمر میپردازد و پیرامون تأثیر این گذر بر دل و روح انسان، به عبرت گرفتن اشاره میکند. شاعر همچنین بر نتایج وحشتآور زندگی و سرنوشت تأکید دارد و به نوعی ناتوانی از بیان احساسات سوزناک و پیچیدگیهای روانی ناشی از عشق و جنون اشاره میکند. بیدل به عنوان گوینده، گویی در خواب و خیال غرق است و این احساسات را در قالب نالههایی به تصویر میکشد که چون نی برمیخیزد.
هوش مصنوعی: این جمله به توصیف حالتی سرخوش کننده و شاداب میپردازد که شبیه به بخار دود ناشی از آتش است. همچنین به صدای نغمهای که از کوچه میپیچد، اشاره دارد. در واقع، تصویرسازی این جمله به نوعی از لطافت و زیبایی زندگی میپردازد که از منابع طبیعی و محیطی به وجود میآید.
هوش مصنوعی: اگر بخواهم از لب نو خط او سخن بگویم، جام به تنم از تاثیرات شراب پر میشود.
هوش مصنوعی: پیر شدن یعنی تجربه و اثرات زندگی را دیدن و از آنها درس گرفتن. این تجربیات همچون کمان عمل میکنند که به خاطر شکسته شدن رشتهها و پیوندها، فرد را وادار میکند تا دوباره به پا خیزد و ادامه دهد.
هوش مصنوعی: خروس به عنوان پیشتاز و علامت شروع روز، از ترس گذر زمان برمیخیزد و به همه نشان میدهد که باید برای زندگی و فعالیتهای خود آماده شوند. گرچه او هم مانند دیگران در پی عمر و در جستجوی بهترین لحظات زندگی است.
هوش مصنوعی: در اینجا به این موضوع اشاره میشود که برخی افراد به رغم ظاهری شکننده و آسیبپذیر، قدرت و استقامت درونی دارند. حتی اگر شرایط سخت و ناپایداری را تجربه کنند، نمیگذارند که احساسات و مشکلات بهشدت بر آنها تاثیر بگذارد. این تشبیه به شیشه و رگ گردن نشان میدهد که ممکن است در ظاهر آسیبپذیر باشند، اما در عمق وجودشان، نیرویی نهفته دارند که نمیگذارند ضعفها و سختیها آنها را از پا درآورد.
هوش مصنوعی: دل اگر مانند آینهای که ظرفیت نمایش ویژگیهای جامعه را دارد، وجود نداشته باشد، پس چرا برای حیرت و شگفتی، این همه تصویر و نقش از چه چیزی در آن بروز میکند؟
هوش مصنوعی: عالم پر از جنون و دیوانگی است، اما یک طوفان جدید از دنیای زندگی و وجود به راه میافتد.
هوش مصنوعی: از دل ما فریادهای خاموش و تلاشهای بینتیجهای به گوش میرسد که مانند پیچ و خمهای خیال در ذهن ما نقش بسته است. جوهر درون آینه، با لمس و تراشیدن نمیتواند از آن بیرون بیاید.
هوش مصنوعی: به خاطر داشته باش که پیری و سرما میتواند به روح و جان انسان آسیب بزند. در فصل سرد، نفسهای تازهای به وجود میآید که باید توجه تو را جلب کند.
هوش مصنوعی: بیدل به شدت تحت تأثیر غم عشق قرار گرفته و تمام وجودش پر از درد و اندوه است. از دل او نالهها بلند میشود که مانند نواختن نی، به آزادی و دلشکستگی اش اشاره دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.