طبع خاموشان به نور شرم روشن میشود
درچراغ حسن گوهر آب روغن میشود
پای آزادان به زنجیر علایق بند نیست
نام را نقش نگینها چین دامن میشود
گر چنین دارد نگاه بیتمیزان انفعال
رفته رفته حسن هم آیینه دشمن میشود
قهر یک رنگان دلیل انقلاب عالم است
از فساد خون خلل در کشور تن میشود
شرم این دریا زبان موج ما کوتاه کرد
بال پرواز از تری وقف تپیدن میشود
جامهٔ فتحی چوگرد عجز نتوان یافتن
پیکر موج از شکست خویش جوشن میشود
با همه آسودگی دلها امل آوارهاند
شوخی موج اینگهرها را فلاخن میشود
در بساط جلوه ناموس تپشهای دلم
حیرت آیینه بار خاطر من میشود
گوهر ازگرد یتیمی در حصار آبروست
فقر در غربت چراغ زیر دامن میشود
گر چنین پیچد به گردون دود دلهای کباب
خانهٔ خورشید هم محتاج روزن میشود
جلوهٔ هستی ز بس کمفرصتی افسانه است
چشم تا بندند دیدنها شنیدن میشود
بیدل از تحصیل دنیا نیست حاصل جز غرور
دانه را نشو و نما رگهای گردن میشود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر با تأکید بر ارزشهای معنوی و اخلاقی، به تضاد بین خاموشی و نور، آزادگی و بندگی، و فقر و ثروت میپردازد. شاعر به این نکته اشاره میکند که تضاد و ناپایداری در دنیا بر زندگی انسانها تأثیر میگذارد و انسانها باید از ظواهر دنیا عبور کنند تا به حقیقت وجود خود برسند. همچنین نهفته بودن جواهرات در دل انسانها را یادآور میشود و نحوهی برخورد با آن جواهرات را مهم میداند. در نهایت، بیدل بر این باور است که تلاش برای کسب دنیا غالبا به غرور منجر میشود و این غرور میتواند انسان را از حقیقت دور کند.
هوش مصنوعی: افراد خاموش و بیصدا، با احساس شرم و خجالت، به روشنی میرسند. مانند اینکه وقتی نور خوبی بر روی گوهرها میافتد، آنها جلوهای زیباتر و درخشانتر پیدا میکنند.
هوش مصنوعی: آزادان به چیزی وابسته نیستند و نمیتوان آنها را با علایق محدود کرد. نام و مقام آنها مانند جواهرات گرانبهاست که به دامن ارزش و عظمت آنها افزوده میشود.
هوش مصنوعی: اگر نگاه بیتوجهان و بیدقتی ادامه یابد، به تدریج زیبایی و خوبی نیز مانند دشمنی خواهد شد.
هوش مصنوعی: عصبانیت و کینهی افراد یکسان، باعث به هم ریختن و تغییرات در زندگی میشود، زیرا تداخل و آسیب در وجود انسان، مانند آلودگی خون در بدن است که به سلامت کلی آسیب میزند.
هوش مصنوعی: شرم این دریا باعث شد که نتوانیم حرف بزنیم و از شدت رطوبت، پرواز ما متوقف شود و قلبمان آرام بگیرد.
هوش مصنوعی: در هنگام پیروزی، چون به عجز و ناتوانی دچار شویم، نمیتوانیم زیبایی و قدرت ناشی از شکست خود را درک کنیم.
هوش مصنوعی: دلها با وجود آرامش ظاهری، همچنان نگران و بیقرار هستند. این آرامش دریاها نیز مانند بازیهای کودکانهای به نظر میرسد که زیر سطح، خطراتی نهفته است.
هوش مصنوعی: در جایی که زیبایی و جذبه عشق جلوهگری میکند، تپشهای قلبم را به وجد میآورد و به صورت یک آینه، احساسات و نگرانیهای دل مرا منعکس میکند.
هوش مصنوعی: ارزش و زیبایی یک انسان ممکن است تحت تأثیر شرایط سخت و ناملایمات قرار گیرد؛ در واقع، در شرایطی که فرد با فقر و دوری از خانه مواجه است، میتواند خواست و آرزوهایش همچون روشناییای در زیر دامنش باقی بماند، بدون اینکه به وضوح دیده شود.
هوش مصنوعی: اگر دود دلهای سوخته در کبابخانه به آسمان بلندی بچرخد، حتی خورشید هم به روزنی برای بیرون آمدن از این وضعیت نیاز پیدا میکند.
هوش مصنوعی: وجود و زیبایی دنیا به خاطر کمبود فرصتها شبیه یک افسانه به نظر میرسد. هنگامی که چشمها بسته شوند، دیگر نمیتوان دید، اما با بسته شدن آنها، شنیدن ممکن میشود.
هوش مصنوعی: تحصیل دنیا چیزی جز فریب و خودبزرگبینی به همراه ندارد و فقط به رشد ظاهری میانجامد، در حالی که انسان باید به عمق خود و معانی حقیقی زندگی توجه کند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
روح چون تنپرور افتد عاقبت تن میشود
آب در آهن چو لنگر کرد آهن میشود
عشق چون خورشید بر ذرات باشد مهربان
عید پروانه است هر شمعی که روشن میشود
میوهٔ شیرین اگر پیدا شود در سرو و بید
[...]
هرکه دلتنگ است کی در عشق چون من میشود
کز دلم تا بگذرد پیکان چو سوزن میشود
بسته راه روشنی بر کلبهٔ تاریک ما
گر سراسر چون کبوترخانه، روزن میشود
در شکستم مصلحتها هست، ورنه در جهان
[...]
ای که پرچین جبههات، از حرف مردن میشود
خانه از مرگ تو فردا، پر ز شیون میشود
ای که با نام کفن، خود را نسازی آشنا
این قبا آخر تو را پیراهن تن میشود
طالع فیروز خواهی، مهربانی کن بخلق
[...]
سینه ام چون لاله داغ از سیر گلشن می شود
گل اگر بر سر زنم گلمیخ آهن می شود
سنبل از نظاره من دود گلخن می شود
تیره بختم کانچنان از طالع من می شود
حسن صوتی آتش افروز دل من می شود
این چراغ از شعلهٔ آواز روشن می شود
می توان در رفتن از خود بیشتر برداشت فیض
مرغ را زان دست در پرواز دامن می شود
با حریف تندخو دایم خموشی پیشه ام
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.