دم سرد بسته به پیش خود چقدر دماغ فسرده یخ
که بهگرمیی نشد آشنا سر واعظ از زدن زنخ
شده خلقی آینه دار دین به غرور فطرت عیب بین
سر و برگ دیدهوریست اینکه ز خال می شمرند رخ
به تسلی دل بیصفا نبری زموعظه ماجرا
که ز آب سیل گزک دود به سر جراحت پر وسخ
چه سبب شد آینهٔ طلب که دمید این همه تاب و تب
که پر است از طرب و تعب سر مور تا به پر ملخ
ز فسون عالم عنکبوت املتکشیده به دام و بس
نفسی دو خیمهٔ ناز زن به طناب پوچ گسته نخ
ز قضا چه مژده شنیدهای که سرت به فتنه کشیدهای
به جنون اگر نتنیدهای رگ گردن توکهکرده شخ
به کمند کلفت پیش و پس نتپی چو بیدل بیخبر
تو مقید نفسی و بس دگرت چه دام و کجاست فخ


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به حالتهای فردی و اجتماعی انسانها در مواجهه با تعالیم دینی و دنیوی میپردازد. او از احساس تنهایی و یأس در برابر موعظههای بیروح و عدم آشنایی با گرمای واقعی زندگی سخن میگوید. همچنین به نقد خودپسندی مومنان اشاره میکند که از روح حقیقت غفلت دارند و در عین عبادت، دچار عیوبی هستند. شاعر از سرگشتگی در عالم و بازیهای فریبنده زندگی یاد میکند و به هشدار درباره تبعات این غفلتها میپردازد. در نهایت، تأکید بر این است که انسانها باید نسبت به دامهای جهان آگاه باشند و در پی نجات از این بندها برآیند.
هوش مصنوعی: دم سرد در پیش خود نشاندهنده یخزدگی و سردی روح است، و این در حالی است که دماغ سرد و فسرده نمیتواند به گرمایی familiar (آشنا) برسد. در نهایت، صدای واعظ هنوز هم به پرده نازکی از شک و تردید آغشته است.
هوش مصنوعی: بسیاری از مردم به خاطر غرور و خودپسندی، به عیبهای یکدیگر توجه میکنند و حتی زیباییها را نادیده میگیرند. این افراد به جای دیدن خوبیها و ویژگیهای مثبت یکدیگر، بیشتر بر روی نواقص و کاستیها تمرکز میکنند. در واقع، آنچه خود میبینند، به نوعی از تعصب و خودرأیی ناشی میشود.
هوش مصنوعی: برای دل غمگین و بیصبر خود تسکینی نجو، چرا که افسوس و دردها مانند سیل و دود بر زخمهای قلب آدمی میافزاید.
هوش مصنوعی: چه چیزی باعث شد که آینهی جستجو به این شدت سرشار از شور و شوق شود، در حالی که پر از شادی و پشیمانی است، از زندگی یک مور تا پرواز ملخ؟
هوش مصنوعی: از جادو و فریب دنیای تاریک، تو در دام افتادهای و تنها نفس تو دو خیمهی نرم و لطیف را با یک رشتهی توخالی نگه داشته است.
هوش مصنوعی: چه خبر خوشی را شنیدهای که گرفتار این فتنه شدهای؟ اگر به دیوانگی نیفتادهای، پس چرا رگ گردنت اینقدر به شدت بیرون زده است؟
هوش مصنوعی: به دام سنگین و سخت بیخبر از خود نلغزید. مانند کسی که دلش شکسته است، تو در قید و بند نفس خود هستی و بس؛ اما آن دیگران چه دامی دارند و کجا هستند؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.