ساز طرب عشق که داند که چه ساز است؟
کز زخمهٔ آن نه فلک اندر تک و تاز است
آورد به یک زخمه، جهان را همه، در رقص
خود جان و جهان نغمهٔ آن پردهنواز است
عالم چو صدایی است ازین پرده، که داند
کین راه چه پرده است و درین پرده چه راز است؟
رازی است درین پرده، گر آن را بشناسی
دانی که حقیقت ز چه دربند مجاز است؟
معلوم کنی کز چه سبب خاطر محمود
پیوسته پریشان سر زلف ایاز است؟
محتاج نیاز دل عشاق چرا شد
حسن رخ خوبان، که همه مایهٔ ناز است؟
عشق است که هر دم به دگر رنگ برآید
ناز است بجایی و به یک جای نیاز است
در صورت عاشق چو درآید همه سوز است
در کسوت معشوق چو آید همه ساز است
زان شعله که از روی بتان حسن برافروخت
قسم دل عشاق همه سوز و گداز است
راهی است ره عشق، به غایت خوش و نزدیک
هر ره که جُز این است همه دور و دراز است
مستی، که خراب ره عشق است، درین ره
خواب خوش مستیش همه عین نماز است
در صومعه چون راه ندادند مرا دوش
رفتم به در میکده، دیدم که فراز است
از میکده آواز برآمد که: عراقی
درباز تو خود را، که در میکده باز است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل با نغمه عاشقانهای از عشق و حال و هوای دل سخن میگوید. او عشق را به ساز طرب تشبیه میکند که جهانیان را به رقص درمیآورد و حقیقت هستی را در راز آن میداند. عشق همیشه رنگ و حالی متفاوت دارد و در دلی که شوق و نیاز در آن هست، جایی برای تیرگی و پریشانی نیست. شاعر از موانع سر راه خود، از جمله عدم پذیرش در صومعه، میگوید و در نهایت به میکده میرسد که در آنجا صدایی شنیده و راههای عشق را نزدیک و خوشایند مییابد. در این مسیر، مستی و شیدایی عشق را به نماز و عبادت تشبیه میکند.
هوش مصنوعی: کسی نمیداند چه شور و حالی در آهنگ عشق نهفته است؛ چرا که با نوازش این ساز، به خوبی متوجه میشویم که آسمان نیز تحت تأثیر آن به تلاطم و جنبش درمیآید.
هوش مصنوعی: با یک نوا، تمام جهان را به حرکت درمیآورد و در این رقص، جان و جهان تحت تاثیر آهنگ آن نوازنده قرار میگیرند.
هوش مصنوعی: دنیا مانند صدایی است که از پشت پردهای به گوش میرسد. هیچکس نمیداند این مسیر به کجا میرسد و در این پرده چه اسراری نهفته است.
هوش مصنوعی: در پنهانی امری وجود دارد که اگر آن را درک کنی، متوجه خواهی شد که واقعیت چرا در چنبرهٔ تصورات نادرست گرفتار است.
هوش مصنوعی: معلوم کن که چرا دل محمود همیشه به خاطر ایاز و موهای او دچار نگرانی و آشفتگی است؟
هوش مصنوعی: چرا دل عاشقان به زیبایی چهرهٔ خوبان نیازمند است، در حالی که آن زیبایی خود دلیل ناز و دلربایی است؟
هوش مصنوعی: عشق همیشه در حال تغییر است و هر بار جلوهای جدید از خود نشان میدهد. زیبایی عشق در این است که نمیتوان آن را در یک نقطه ثابت نگه داشت و هر لحظه نیاز به محبت و توجه دارد.
هوش مصنوعی: وقتی که عاشق به عشق خود نزدیک میشود، تمام احساساتش شعلهور و پرشور میشود. اما وقتی که معشوق نمایان میگردد، همه چیز به نوعی هماهنگ و موزون میشود.
هوش مصنوعی: شعلهای که از زیبایی چهرههای محبوب به وجود آمده، قسمتی از دل عاشقان است که پر از سوز و گداز است.
هوش مصنوعی: راه عشق مسیری است بسیار دلپذیر و نزدیک؛ هر راه دیگری که غیر از این باشد، همگی طولانی و دور هستند.
هوش مصنوعی: مستی ناشی از عشق، راهی است که انسان را به حالت خرابی میکشاند و در این مسیر، خواب خوش این مستی مانند عبادت و نماز است.
هوش مصنوعی: چون در دیر راه ندادند، دیشب به میخانه رفتم و دیدم که آنجا بسیار شلوغ است.
هوش مصنوعی: از میکده صدایی بلند شد که عراقی، درِ خود را باز کن، زیرا در میکده گشوده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
در کوی خرابات، کسی را که نیاز است
هشیاری و مستیش همه عین نماز است
آنجا نپذیرند صلاح و ورع امروز
آنچ از تو پذیرند در آن کوی نیاز است
اسرار خرابات به جز مست نداند
[...]
اَلْمِنَّةُ لِلَّه که درِ میکده، باز است
زان رو که مرا بر در او، رویِ نیاز است
خُمها، همه در جوش و خُروشاند ز مَسْتی
وان می که در آنجاست، حقیقت، نه مَجاز است
از وی، همه، مَسْتی و غُرور است و تَکَبُّر
[...]
اَلْمِنَّةُ لِلَّه که در میکده باز است
زآن رو که مرا بر در او روی نیاز است
خمها همه در جوش و خروشند ز مستی
و آن می که در آنجاست حقیقت نه مَجاز است
از وی همه مستی و غرورست و تَکَبُّر
[...]
تا عشق توام بدرقه راه حجاز است
اندر حرم وصل دلم محرم راز است
احرام در دوست چو از صدق ببستیم
در هر قدمی کعبه صد گونه نیاز است
عمریست که از آتش سودای تو چون شمع
[...]
تا کوثر و فردوس ره دور و دراز است
وان عیش غنیمت که در میکده باز است
از ناز مران رخش پی قبله که هر سو
بر خاک ره افتاده سر اهل نیاز است
بنگر به حباب می گلرنگ که در دور
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.