گنجور

حاشیه‌ها

یگانه یگانی در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، یکشنبه ۱۲ دی ۱۴۰۰، ساعت ۰۵:۳۱ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۶:

در کتابی که من دارم روش نوشته به تصحیح سعید نفیسی این شکلی اومده : شماره ۱۳۲

دوش جان دزدیده از دل راه جانان برگرفت

دل چو واقف شد به تک رفت و دل از جان برگرفت

 

جان چو شد نزدیک جانان دید دل را پیش او

غصه‌ها کردش ز پشت دست دندان برگرفت

 

ناگهان بادی برآمد مشکبار از پیش و پس

برقع صورت ز پیش روی جانان برگرفت

 

جان ز خود فانی شد و دل در عدم معدوم شد

عقل حیلت‌گر به کلی دست ازیشان برگرفت

 

بی نشان جانی کدامین جان که آنچه داشت آن

گاه پیش او نهاد و گاه پنهان برگرفت

 

فرخا اقبال باری که در این دریای ژرف

ترک جان گفت و سر آن نفس حیوان برگرفت

 

شکر ایزد که در این بد که او چو من گنج خراب

بی غم و رنجی دل عطار آسان برگرفت

 

 

در نسخه ای که در این سایت است، بیت اول را من که نتوانستم بخوانم، در نسخه کتاب بیت آخر بی‌معنی و نادرست به نظر می‌رسد. به هر حال این همه فرق در یک شعر، احتمالاً چایی ریخته بوده روی دستخط شیخ فرید الدین

بیدل بی نشان در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، یکشنبه ۱۲ دی ۱۴۰۰، ساعت ۰۱:۰۶ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۷:

نزدیک به سعدی هم شاعری ندیدم 

پرونده ی سخنوری و شیرین سخنی و سحر کلام و صنایع ادبی و عاشقانه سرایی و منظوم فاخر سرودن و نثر فاخر گفتن رو همه و همه رو باهم یکجا بسته شیخ اجل 

استااااااد سخن 

نعیم فتاحی زاده در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۲۳:۳۴ در پاسخ به سیدعلی (رضا) ساقی دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۲۰:

بسیار حالی

تشکر فراوان بابت این شرح عالی 

User rt_۳d۲۵@yahoo.com در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۲۳:۱۲ در پاسخ به ناشناس دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۹۵:

درووووووووود

مست خیال در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۲۲:۵۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۸۱:

با سلام
بنظرتون در بیت چهارم منظور نظر حافظ از "اسباب بزرگی" چیست؟

مستانه در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۲۱:۴۱ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » منوچهر » بخش ۲ - داستان زاده شدن زال نوزاد سپیدموی سام:

با توجه به اینکه کلمه "برومند" در شاهنامه همیشه به معنی "بارور" به کار رفته و نه به معنای امروزی  آن، و همینطور با استناد به تصحیح اساتیدی مانند دکتر خالقی مطلق و دکتر کزازی، تصور میکنم بیت پنجم باید به این شکل نوشته بشه:

که خورشیدچهره برومند بود

به این معنی که این زیباروی از سام باردار بوده.

جهن یزداد در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۲۱:۰۴ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » پادشاهی خسرو پرویز » بخش ۷۱ - بنای ایوان خسرو: شتاب شاه، گریز و بازگشت استاد رومی با برهان نشست دیوار:

درباره این سروده و این رهنمون دستان  و واژه برانداختن  که فرزانه توس گفته
برانداخت باید پس انگه برید

سخنور شیراز در بوستان گوید
نباید سخن گفت ناساخته
 نشاید بریدن نینداخته
 انداختن  از اندازه  است همانگونه که هندسه نیز از اندازه است
سخنور شیراز در سروده ای به زبان  پهلوی شیراز میگوید

غر از مو میشنه وا هر کس مگی راز
که جمغی میبری خَهتر هذ انداز
گر از ما میشنوی با هر کس مگو راز
که جامه میبری بهتر  و فراختر اندازه بگیر


جهن یزداد در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۲۰:۳۹ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » پادشاهی خسرو پرویز » بخش ۷۱ - بنای ایوان خسرو: شتاب شاه، گریز و بازگشت استاد رومی با برهان نشست دیوار:

بگو تا چه بود اندرین پوزشت
به گفتار پیش اید امرزشت

Shukrullah Maqsoodi در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۲۰:۰۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱:

درود خدمت تمام مشترکین بحث و تشکر از دست اندر کاران برنامه گنجور که برنامه خوب را ساختند.

در مورد این بیت حافظ علیه الزحمه چی زیبا فرمود:

مرا در منزل جانان چه امن عیش چون هردم

جرس فریاد میدارد که بربندید محمل ها

 

علی رضا در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۹:۰۵ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر دوم » بخش ۳۸ - پرسیدن موسی از حق سر غلبهٔ ظالمان را:

پادکست موجود در لینک زیر از آقای علی عرفانیان به من در فهمیدن این شعر خیلی کمک کرد. خواستم اون رو به اشتراک بذارم

پیوند به وبگاه بیرونی

همیرضا در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۷:۵۴ دربارهٔ سعدی » بوستان » در نیایش خداوند » بخش ۱ - سرآغاز:

لطیف کرم‌گستر کارساز که دارای خَلق است و دانای راز

بنا بر شرح بوستان استاد خزائلی عبارت «دارای خلق» در این بیت اشاره به بخشی از آیهُ ۵۴ سورهٔ اعراف دارد:

أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ

سیداصغر نوربخش در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۷:۵۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۷۷:

در مورد مطلع شعر و فعل «شد» باید بگم که به نظرم، خوانش شعر باید به صورت سوالی انجام بشه. به این شکل «فکر بلبل همه آن است که گل شد یارش؟» یعنی بلبل با خودش دائما این سوال را می پرسد که آیا گل یار او شد؟ اگر با این لحن خوانده شود مشکل معنایی برای به کار بردن فعل ماضی نیز حل می شود و نیازی هم به استفاده از فعل شکسته «شود» (شَد) هم نخواهیم داشت. 

محمد صادق در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۶:۳۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۲۲:

در رابطه با بیت

صبا بر آن سر زلف ار دل مرا بینی
ز روی لطف بگویش که جا نگه دارد

در این ویدیو توضیحات بسیار جالب و مفیدی داده شده.

parvaneh kia در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۲:۵۱ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۶۳:

میشه بیت 9 رو معنی کنید برام؟

سام در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۲:۳۳ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » ترجیع بند:

مهدی جان

روزی دو یعنی دو روزی . مانند ماه (شب) چهارده در این بیت مشهور مولانا:

راه دهید یار را آن مه ده چهار را      کز رخ نوربخش او نور نثار می‌رسد

من اگرچه دو روزی ( چندروزی) برای مصلحت اندیشی ناشکیبم (ولی در نهایت ) بنشینم و صبر پیش گیرم دنباله کار خویش گیرم .

اعجاز شعر سعدی در سهل و ممتنع بودن آن است . بسیار روان و امروزی ولی  دشوار و چه بسا  ناممکن برای تقلید .

احمـــدترکمانی در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۵۰ در پاسخ به رضا از کرمان دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۱۱۷:

و همچنین دوست گرامی

آرزو دارم همه ملت همیشه سر زنده و سرحال باشن

آرمان بیرانوند در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۴۸ دربارهٔ ایرج میرزا » قطعه‌ها » شمارهٔ ۷ - مرثیه:

وقت به خیر
در بیان اهمیت بیت آخر اینکه، جناب علامه طباطبایی (ره) نویسنده ی تفسیر المیزان، بعد از شنیدن این بیت، و تغییر احوالات در ایشون در ماه محرم، بیان کردن که ای کاش ایرج میرزا ثواب این بیت را به من می دادند و من کل تفسیر المیزان را به ایشان می دادم!. 

پرش مرغی که به لانه باز نمی گردد و لانه اش را آتش می زنن و دل پسر و بعد پدری که آماج تیر می شود.
و نبود کسی که تسلای خاطر بدهد ایشان و بازماندگانشان را در آن غم سنگین. 

اشارات خیلی لطیفی دارد. 

امیر در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۴۸ در پاسخ به sajad دربارهٔ نظامی » خمسه » لیلی و مجنون » بخش ۲ - نعت پیغمبر اکرم (ص):

سلام 

 

کون (گویش عربی KAWN- گویش فارسی KOWN) مصدر کان یکون به معنای بودن و هستی است، و واژه کائن به معنای چیزی که هست و کائنات از آن گرفته شده. 

یعنی آفرینش اصلا به خاطر تو رخ داد. 

این مضمون را در حاشیه قبلی قدری توضیح دادم.

یا حق!

امیر در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۲۵ در پاسخ به س ، م دربارهٔ نظامی » خمسه » لیلی و مجنون » بخش ۲ - نعت پیغمبر اکرم (ص):

سلام.

در تکمله فرموده جناب س، م

 

در اندیشه اسلامی عرفانی پیامبر اسلام ص واجد حقیقت صادر نخستین، و بالاترین تجلی و ظهور الهی در عالم است. لذا به لحاظ جایگاه در صدر و به لحاظ مرتبه نخستین است، اما به لحاظ زمانی در انتهای سلسله انبیا جای گرفته؛ از سوی دیگر، هدف از آفرینش، به ظهور رسیدن همین برترین و کاملترین تجلی الهی است: «لولاک لما خلقت الافلاک». پس او ملح اول است، که میل  و اشتهای دستگاه آفرینش را به ظهور دیگر اسماء الهی به طور عام، و  به ارسال رسولان الهی به طور خاص تحریک کرد، و حلوای پسین هم هست، که آفرینش و ارسال رسل را با آمدن خود به اوج و کمال رساند.

 

به این ترتیب  دو مصراع با همدیگر, و  بیت با ابیات قبل و بعد ارتباط پیدا می کند:

 

ای شاهسوار ملک هستی...

ای نور پیمبران مرسل   حلوای پسین و ملح اول

نوباوه باغ اولین صلب  لشکرکش عهد آخرین تلب

یا حق!

 

دکتر صحافیان در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۰۸:۱۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۱۶:

آنکه زیبایی چهره دوست را نظاره گر است، بی تردید اوست که بهره بینایی را برده است(ایهام: بصر: آگاهی -در نظر داشتن: تمرکز درونی)
چو خامه در ره( خانلری: خط) فرمان او سر طاعت
نهاده ایم مگر او به تیغ بردارد 
به سان قلم، در راه سر سپردگی اش، سر فرمانبرداری نهاده ایم و فقط شمشیرش می تواند این ملازمت را جدا کند.( ایهام: امید است که جدا کند و به نیستی برساند)
۳- (چه آنکه) کسی اجازه دیدارت را می یابد که مانند شمع هر لحظه در زیر شمشیرت سر دیگری برای "نیستی" دارد.
۴- و کسی به پابوسی تو می رسد که همچون درگاه، پیوسته خاکسار سرایت باشد.( ردیف کردن تمثیلها- تمرکز،قلم،شمع و درگاه- در ۴ بیت برای تسلیم که در تکرر تمثیلها به شیوه مولانا نزدیک می شود
در ۳ بیت بعد راه رسیدن به این شوق را باده عشق معرفی می کند)
۵- از پارسایی بی روح که حال خوش قرینش نیست دلگیرم، شراب ناب کجاست، که از بویش پیوسته دماغ جان تازه است( به دور از افکار و حالات ویرانگر)
۶- اگر گمان می کتی شراب هیچ فایده ای ندارد، همین کافی است که از وسوسه های بی فایده عقل مصلحت اندیش، دورت می کند( و آماده حال خوش)
۷-( و از تاثیر شراب)آنکه تا کنون پاک دامنی که از راه بیرون نرفته، به شوق میکده عزم سفر دارد(خانلری: در تقوی-سر سفر)
۸- دل شکسته و نامراد حافظ، مانند لاله داغ عشقی( دیدار با ذات حق)را که بر جگر دارد به خاک خواهد برد( طلب از طالبان در هر دو جهان برنخیزد زیرا که جلال و جمال مطلق را نهایت و غایت نیست، شرح عرفانی ختمی لاهوری، ص۱۴۷۹)
دکتر مهدی صحافیان
 آرامش و پرواز روح

 پیوند به وبگاه بیرونی

۱
…
۱۶۷۳
۱۶۷۴
۱۶۷۵
۱۶۷۶
۱۶۷۷
…
۵۸۶۱