ایمان عبیدی در ۶ سال قبل، چهارشنبه ۷ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۱۰:۰۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۰۸۸:
غمازی را در برخی لغت نامه های فارسی برابر با نمیمه و سخن چینی معنا کرده اند یعنی رابطه دوستی حلال بین دو مؤمن را تخریب کردن،
اما در بیشتر لغت نامه های عربی به معنای اشاره با لب و چشم و ابرو
طراری : دزدی و حیله گری
سبکساری: بی قراری
نگوساری: نگونساری. سرنگونی
تف: گرمی و تور و حرارت
مثال دادن: فرمان دادن
مهدی در ۶ سال قبل، چهارشنبه ۷ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۰۹:۱۴ دربارهٔ نظامی » خمسه » مخزن الاسرار » بخش ۲ - (مناجات اول) در سیاست و قهر یزدان:
ممنون میشم اگه کسی معنی این بیت بفرماید
صفر کن این برج ز طوق هلال باز کن این پرده ز مشتی خیال
دکتر صحافیان در ۶ سال قبل، چهارشنبه ۷ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۰۸:۴۱ دربارهٔ عطار » الهی نامه » آغاز کتاب » آغاز کتاب:
خلیفه و شش فرزند( آغاز کتاب) خلیفه آدمی است که جانشین حق است و هر یک از فرزندان سمبل و رمزی از وسعت وجودی اش( پادشاه حقیقی آن است که بر ابعاد وجودی خویش چیره شود و آنها را هماهنگ نماید)
تویی شاه و خلیفه جاودانه
پسر داری شش و هر یک یگانه
پسر هر یک تو را صاحب قرانیست
که اندر فن خود هر یک جهانیست
یکی نفسست و درمحسوس جایش
یکی شیطان و در موهوم رایش
یکی عقل است و معقولات گوید
یکی علم است و معلومات جوید
یکی فقرست و معدومات خواهد
یکی توحید و کل یک ذات خواهد
چو این هر شش به فرمان راه یابند
حضور جاودان آنگاه یابند
پس از آن از آدمی می خواهد تا در پی پیامبران رود:
-چون آدم لباس سیاه خلافت پوش
-چون خضر قدم در راه مردان گزار
- مکان تو کشتی نوح باشد و زمانت شب قدر( ورای آن دو)
-جلوه گر جمال یوسفی باش
-- چون داود نوازنده موسیقی جهان باش
دکتر مهدی صحافیان
آرامش و پرواز روح
علی شجاعی اصفهانی در ۶ سال قبل، چهارشنبه ۷ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۰۶:۴۷ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۰۸:
در ظرفی از مشهد به سال 878 ق. بیت دوم این شعر آمده است
فاطمه دِل سَبُک (مهر۱۳۲۵ - تیر۱۴۰۲/یزد) در ۶ سال قبل، چهارشنبه ۷ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۰۴:۰۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۳۴:
رضا ساقی گرامی
با درود و آفرین فراوان
چه حافظانه از دل نوشتید که خوب بر دل می نشیند.
بدون شرح ساده و دلنشین شما, غزلیات حافظ برای من یک مجموعه کلمات ثقیل و سنگین و بعضا عربی بیش نبود.
چه زیبا مرگ صراحی,زلف یار, چوب چوگان, کمانچه میخانه و دور را تشریح و ترسیم کردید.
بدون شک حافظ و خدای حافظ از شما خشنود می باشند.
سپاسگزارم از اینکه برای ما نوشتید.
Ben Omar در ۶ سال قبل، چهارشنبه ۷ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۰۲:۴۸ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۹۸:
مصرع اول بیت آخر
سعدیا - دخت انفاس تو بس دل ببرد
صحیح است و الا وزن به هم میریزد.
و منظور شیخ از دخت انفاس - همان اشعارش است.
بینام در ۶ سال قبل، چهارشنبه ۷ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۰۲:۰۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۶:
معنی دو بیت قبل از آخر در جواب مهدیه:
گرم شود روی آب از تپش آفتاب
باز همش آفتاب برکشد اندر علا
بَربَردش خرد خرد تا که ندانی چه برد
صاف بدزدد ز درد شعشعه دلربا
فکر میکنم معنیش این باشه:
آب با تابش آفتاب گرم میشود
اما در نهایت همین آفتاب است که با گرمای زیاد آن را بخار کرده و به بالا (آسمان) میبرد
آفتاب آرام آرام آب را به آسمان میبرد (تبخیر) به طوری که هیچ نمیفهمی که آن همه آب چگونه ناپدید شد
اشعهی دلربای آفتاب اینگونه آب را میدزدد و گل و لای آن تهنشین شده و باقی میماند
. دکتر شکوهی در ۶ سال قبل، سهشنبه ۶ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۲۲:۲۴ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۸۲۴:
لَخت «به شاخ، سنگ به اندازه ثمر ریزد» بیمعنی است. اَزیرا که به شاخه به اندازه و مقدار ثمر (:میوه) سنگ میزنند، نه این که سنگ میریزند!
اگر کسی از نسخه خطی دارد این لَخت را بنگرد و درست کند.
وفا وفایی در ۶ سال قبل، سهشنبه ۶ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۲۱:۵۲ دربارهٔ امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۱۹۸۶:
در مصرع اول احتمالا "مه غلام روی تو " صحیح است
سجاد در ۶ سال قبل، سهشنبه ۶ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۱۸:۲۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۴:
من فکر میکنم درمصرع پایانی شعر واژه باده بدست درست باشه که درچاپهابه اشتباه باد نوشته شده.
جواد مولانیا در ۶ سال قبل، سهشنبه ۶ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۱۶:۵۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۵۹۱:
در تذکره الاولیا آمده و همچنین در فیلم پری ذکر شخصیت عارف ( پارسا پیروزفر) است.
ادیب در ۶ سال قبل، سهشنبه ۶ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۱۵:۳۶ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۷۰:
سلام به همه!
هر کسی حق تحلیل این شعر را ندارد مگر اینکه مانند خیام که مسلمان بوده، مسلمان باشد یا از آموزه های اسلام در حدی که خیام آگهی داشت، آگهی داشته باشد.
در اسلام میگوید به انتخاب خودتان انسان آفریده شدید. شما میتوانستید ملک بودن یا عدم هستی خود را انتخاب کنید ولی اگر امروز انسان هستید از انتخاب خود تان است.
پس خیام که از دین آگهی داشت در اینجا به صورت کنایه میگوید که وقتی خودت انتخاب کردی با وجودیکه همه شرایط برایت توضیح شده بود و میدانستی که فراموش خواهی کرد که از تو پرسیده اند. حالا اینقدر بی پروا هستی فردا به چه حجت نزد داور خواهی رفت.
در خود شعر گفته دی بی من وتو و امروز چو دی بی من و تو.( چون امروز بدون من و تو نیست و ما سهیم هستیم در کار امروز خود، پس دیروز هم چون امروز بوده و ما سهیم بوده ایم در انتخاب).
خداوند عادل است و با اسلام آوردن ما همه صفات خدا و قرآن را قبول داریم پس چگونه ممکن است خداوند بدون خواست ما، ما را آفریده باشد؟
(الست بربکم؟ بلی).
نیکومنش در ۶ سال قبل، سهشنبه ۶ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۱۴:۲۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۱:
به نام مهربان
این چه استغناست یا رب وین چه قادر حکمت است
کاین همه زخم نهان هست و مجال آه نیست
خواجه باب تحیر و شگفتی و حیرت به پیشگاه الهی گشوده و می فرماید که بار الها از این همه بی نیازی که به من بخشوده ای در شگفتم و نمی توانم حکمت این بخشش متعالی تو را دریابم چرا که در دل و جانم هزاران زخم از کشاکش زندگی نقش بسته و سوز ان مرا چنان به خود مشغول کرده است که حتی فرصت و مجال و توان نالیدن از ان زخم ها را ندارم چرا که خویشتن را تسلیم امر تو کرده ام و هرگونه شکایتی مرا از مسیر رضا و بندگی بیرون خواهد کرد ...
سینوهه در ۶ سال قبل، سهشنبه ۶ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۱۴:۱۹ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۶۰:
به به،به به
انصافا چقدر زیبا گفته خیام و دوستان چقدر خوب اشاره کردند به دو معنی از چهار و هفت
چهار و هفت دو معنی میدهد،اولی پهار عنصر و هفت سیاره،دومی چهار فصل و هفت روز هفته
هفت و چهار مصرع اول،معنی چهار عنصر و هفت سیاره را میدهد و" هفت و چهار" مصرع دوم هفته و فصل را بیان میکند.
ای کسی که حاصل برآیند عناصر زمینی و اجرام اسمانی هستی
و از گذر ایام و زمان در تب و تاب هستی .....
یعنی چهار وهفت در مصرع اول و دوم معنی مختلف میده
سلیمان فرهادیان در ۶ سال قبل، سهشنبه ۶ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۱۳:۴۸ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۴۷:
با سلام
در جواب مهدی و حسن خدابخش خوب است که بدانیم
این غزل را استاد گرامی جناب آقای محمدرضا شجریان، در کنسرتی در تاجیکستان، به زیبایی هر چه تمامتر اجرا کردند.
در این اجرا، محمود تبریزی زاده با کمانچه، رضا قاسمی با سه تار و مجید خلج با تمبک آقای شجریان را همراهی کردند. در این کنسرت که می توان فایل و صوتی و تصوری آن را از سایت خصوصی (khosousi.com) دریافت کرد، علاوه بر این غزل، شعر زیبای سعدی با مطلع
خوشتر از دوران عشق ایام نیست
بامداد عاشقان را شام نیست
و تصنیف های زیبای
ناگهان پرده برانداختهای یعنی چه
مست از خانه برون تاختهای یعنی چه
و
در دل و جان خانه کردی عاقبت
هر دو را دیوانه کردی عاقبت
را نیز اجرا کردند که بسیار شنیدنی است.
یکی از نکات جالب آن اجرا این بود که زمانی که استاد به بیت آخر غزل رسیدند، آن را به دو صورت متفاوت اجرا کردند، یکبار خواندند:
نیست امید خلاص از سر زلفش، حافظ
و یکبار خواندند
نیست امید صلاحی ز فساد حافظ
یعنی هر دو روایت را بیان کردند.
ارادتمند
سلیمان فرهادیان
مسعود در ۶ سال قبل، سهشنبه ۶ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۱۳:۱۰ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب هفتم در عالم تربیت » بخش ۱۲ - حکایت:
باسلام آنچه دوست عزیز در مورد ترجمه ی اقای دینانی گذاشتند مورد بحث از طرف اقای لاریجانی واقع شده که ایا ادر کاسا...در شعر حافظ از اداره است یا از همین ادرار و تکرار و عجبا که اقای سروش بر هردو ایراد گرده که اینها گویا از خواب بلند شده اند و مطالعه نکرده در مورد شعر حافظ و ...سخنها میگویند و خود سروش هم معنای درستش را نمیگوید چه است؟!!!
بهر جهت در این شعر مرحوم سعدی همین جا قیامت را به پا کرده و قیامت کرده رحمت الهی بر او باد
برگ بی برگی در ۶ سال قبل، سهشنبه ۶ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۱۲:۴۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۹۲:
قسم به حشمت و جاه و جلال شاه شجاع
که نیست با کسم از بهر مال و جاه نزاع
همگی صفات بکار رفته در این بیت مربوط به خداوند است و از آنجا که عارف انسان را از خدا جدا ندانسته و همه را یک نور واحد میداند پس حافظ نیز از شاه شجاع بعنوان نماد خدا و انسان کامل بهره میبرد . عرفای پیش از حافظ مانند مولانا نیز چنین کرده و از شمس تبریزی بیشتر و سایر دوستان خود کمتر در این راستا بهره برده اند . اما این غزل و غزلهای انگشت شمار دیگر ممکن است در محافل و بزم شاه و حاکم وقت سروده شده باشد که قطعاً برای حافظ گریز و بهانه ای برای پرهیز ازحضور در آن وجود نداشته است و با توجه به روابط خوب حافظ با شاه شجاع حافظ ابایی از بهره بردن نمادین شاه شجاع در غزل خود ندارد .
در مصرع دوم بنظر میرسد شاعران دون پایه ای که حضور بزرگی مانند حافظ که در عصر خود نیز سرآمد همگان بود را بر نمی تابیدند و حافظ به آنها اطمینان میدهد حضور او در بزم شاهانه نه طمع مال و ثروت و نه برای تنگ کردن جاه و مقام شاعران درباری بوده است و سر ستیز با کسی ندارد .
شراب خانگیم بس می مغانه بیار
حریف باده رسید ای رفیق توبه وداع
اکنون حافظ به اصل مطلب و ورود به وادی عرفان پرداخته و میفرماید شراب خانگی دیگر کافیست . شراب خانگی تمثیلی از چیزهای مادی و این جهانی ست که انسان عمری در پی مست شدن به آنها ، به همه چیز این جهان وابسته و عاشق شده است ، از همان ثروت و جاه و مقام ذکر شده در بیت اول تا هرچیز دیگر برآمده از ذهن انسان مانند باورها که همگی از جنس فکر و ماده هستند و حافظ همگی آنها را تمثیل شراب خانگی میداند که نوع انسان از آغاز خلقت همواره درپی مست شدن به آنها بوده است ، مست ثروت ، مست قدرت ، مست موقعیت و مقام ، مست تایید و توجه دیگران ، مست دانش ذهنی خود ، مست باورها و اعتقادات تقلیدی و بسیاری چیزهای دیگر که همگی از جنس فکر و ماده هستند . پس حافظ میفرماید آیا هزاران سال مست شدن به این شراب خانگی کافی نیست ؟ و اگر هست که بهتراست شراب دیگری را امتحان کنیم و آن شراب و می که از جانب خدا و زندگی ست و میتوان آنرا شراب معرفت یا می مغانه و یا هر اسم دیگری نامید . در مصرع دوم حریف به معنی انسانی کامل است که تبدیل و با حضرت معشوق یکی شده باشد و حافظ که نمونه ای از این انسان است میفرماید که اکنون حریف این باده و می ایزدی از راه رسیده است پس ای کسانی که از این می ایزدی توبه کرده بودید و مدتهاست از آن روگردان شده اید با این توبه ذهنی وداع کنید .
خدای را به میام شست و شوی خرقه کنید
که من نمیشنوم بوی خیر از این اوضاع
حافظ میفرماید این اوضاعی که نوع انسان برای خود بنا کرده و
با چسبیدن به دنیا و فرو رفتن در ذهن ، نتیجه ای جز خشم و کینه توزی ، نفرت ، زیاده خواهی و برادرکشی و در یک کلام تاریکی محض ، چیز دیگری نصیب نوع انسان نخواهد شد و این بوی شر و شرارت است و نه بوی خیر که انسان به این منظور پای به جهان هستی گذاشت . پس شما را به خدا با این می که حافظ و بزرگان دیگر برای شما مهیا کرده اند این خرقه کهنه هزاران ساله را شستشو کنید تا همه این توهمات ذهنی هزاران ساله انسان از آن زدوده و مانند روز اول پاک و پالایش شود .
ببین که رقص کنان میرود به ناله چنگ
کسی که رخصه نفرمودی استماع سماع
در ادامه بیت قبل میفرماید مگر نمی بینی انسان با نوا وناله چنگ یا آهنگ و ریتم زندگی ، رقص کنان بسوی مبداء هستی و خدا میرود ؟ یعنی که این کشش زندگی به جهت این است که میل انسان بسوی اصل خدایی خویشتن است و این یک اصل اثبات شده است که هر چیزی بسوی اصل خود جذب میشود . پس خصیصه انسان نیز چنین است و نیازی به شنیدن آواز سماع و اجازه از شخص خاصی نیست . یعنی که این کشش طبیعی و ذاتی بوده و گریز و چاره ای جز این برای انسان وجود ندارد .
مولانا میفرماید :
آب را آبیست کو می راندش
روح را روحیست کو می خواندش
و البته که این جذب بواسطه خوانش خدا یا زندگی میباشد .
به عاشقان نظری کن به شکر این نعمت
که من غلام مطیعم تو پادشاه مطاع
پس حافظ این کشش و جذبه را نعمت بزرگی از سوی خدا میداند و از آنجا که عارف تمایز و فرقی بین خدا و انسان نمی بیند از خدا میخواهد به شکرانه این نعمت نظر لطف و عنایت به عاشقان کویش داشته باشد زیرا بدون لطف حضرتش در راه این کشش ، دشواری های بسیاری برای رسیدن و وصل به اصل خدایی انسان وجود دارد که بدون همکاری خدا یا زندگی گذار از آن دشوار و بلکه محال است . در مصرع دوم میفرماید البته این لطف خدا این است که انسان در این راه مطیع محض حضرتش باشد یعنی تسلیم شدن کامل بدون قضاوت و دخالت در کار خدا . زیرا که امر پادشاه جهان مطاع است ، یعنی خواست و مشیت خدا بر هر خواسته ذهنی انسان مقدم و چیره است . پس انسان با قدم گذاشتن در راه عاشقی باید کلیه امور معنوی و حتی دنیوی خود را بدست او داده و با خاموش کردن ذهن خود تسلیم محض شود
مولانا میفرماید :
صبح نزدیکست خامش کم خروش
من همیکوشم پی تو تو مکوش
البته این به معنی طفره رفتن از کار بر روی خود و یا تلاش برای معاش انسان نیست که در غیر اینصورت سوء برداشت از معنی قضا و کن فکان خواهد بود .
به فیض جرعه جام تو تشنهایم ولی
نمیکنیم دلیری نمیدهیم صداع
بی تفاوت بودن نسبت به بود و نبود دلبستگی ها و نداشتن طمع به مال و جاه و ترک نزاع بر سر آنها دلیری و قدرتی فوق العاده را میطلبد و حافظ میفرماید انسان که گفته شد ذاتاً درپی بازگشت به اصل خدایی خویشتن است و تشنه وصل و دیدن روی حضرتش و جرعه جام می حضور را طلب میکند پس باید بهای آن را نیز بپردازد و آن بها ، دلیری کردن است ، یعنی صرفاً با لفظ خواستن ، انسان راه بجایی نخواهد برد و بدون صداع و زحمت کشیدن در راه عاشقی بهره ای نصیب او نخواهد شد . بیت همچنین در تبیین بیت پیشین خود میباشد .
جبین و چهره حافظ خدا جدا مکناد
ز خاک بارگه کبریای شاه شجاع
حافظ نتیجه گیری کرده میفرماید حال که معنی تسلیم و اجازه دادن به خدا و زندگی برای فکر کردن بجای انسان را فهمیدیم پس خدایا مباد که چهره و پیشانی خود را از خاک کبریایی حضرتش جدا کنیم . پیشانی بر خاک ساییدن یا سجده در ادیان نشانه و رمز تسلیم بودن انسان در برابر بارگاه کبریایی حضرت معشوق میباشد . در این بیت نیز حافظ از نماد انسان کامل برای پادشاه جهان یا خدا و زندگی بهره برده است .شاه شجاع و هر انسان دیگری بالقوه قابلیت تبدیل شدن و حرکت بسوی کمال را دارا میباشد .
سلیمان فرهادیان در ۶ سال قبل، سهشنبه ۶ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۱۲:۲۷ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۳:
با سلام
استاد گرامی جناب آقای محمدرضا شجریان در کنسرتی که گویا در آلمان برگزار شده است، این غزل را به زیبایی هرچه تمام تر خوانده است.
در این کنسرت، این غزل سعدی
از هرچه میرود سخن دوست خوشتر است
همراه با غزلیاتی دیگر از جمله
سرو سیمینا به صحرا می روی
و
گفتم آهن دلی کنم چندی
ندهم دل به هیچ دلبندی
اجرا شده است.
متاسفانه آلبوم این اجرا به شکل رسمی عرضه نشده است اما این کنسرت در برخی از سایت ها با عنوان «نوبت عاشقی» ارائه شده است که متاسفانه کیفیت خیلی خوبی ندارد.
شنیدن این آوازها، شنونده را بیشتر با زیبایی این غزل ها آشنا می کند.
ارادتمند
سلیمان فرهادیان
میم راء در ۶ سال قبل، سهشنبه ۶ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۰۹:۲۳ دربارهٔ نظامی » خمسه » لیلی و مجنون » بخش ۲ - نعت پیغمبر اکرم (ص):
کلمه کون به معنای "هستی" است
عباسی-فسا @abbasi۲۱۵۳ در ۶ سال قبل، چهارشنبه ۷ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۱۰:۱۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۷: