قطره بقایی در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۰۸ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۱۸۴:
درین جا چند واژه غلط تایپ شده است
بند دوم مصرع دوم (کس عیب کس نبیند)
مصرع سوم بند اول (هرچه گوئی سنجیده )
مقطع غزل دو واژه به هم چسپیده است (نفس وار ما)
بدرود
nabavar در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۰۶ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب پنجم در رضا » بخش ۱۰ - حکایت کرکس با زغن:
تعبیری دیگر:
ندانست از آن یک دانه خوردنش است
که دهر افکند دام در گردنش
nabavar در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۵۵ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب پنجم در رضا » بخش ۱۰ - حکایت کرکس با زغن:
دوست عزیز
” بدین مانا ” = مانند آنکه بگوییم
بسیار زیبا و فارسی ست
” مانا “ از فرهنگستان حاشیه نویسان درین گستره به نمایش آمد و به دل بعضی نشست و خار چشم {دور از چشم شما و دیگر دوستان }بعضی دیگر شد
Behzad Behzadi در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۲۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۵:
درود
در اکثر غزل های حافظ رگه های جبر و قضا و قدر مشهود و ملموس است.و این جزیی از شخصیت حافط است.نه عیب است و نه ایراد.
نظر شخصی ام این است که حافظ اهل عرفان و طریقت بوده است و بیت زیر را در شکایت و طعنه به شریعت مسلک ها گفته است
خدا رامُحتسب ما را به فریادِ دف و می بخش
که سازِشرع ازاین افسانه بی قانون نخواهد شد
حکومت شریعه تازه به دوران رسیده که از طریق جاری ساختن قوانین ممنوعه شریعه و بستن دلخوشی ها شادی های عرفا و دراویش که نی و دف از سازها و نماد عرفان بوده زبان یه شکایت و طعنه گشوده است
بابک چندم در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۷:۵۶ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب پنجم در رضا » بخش ۱۰ - حکایت کرکس با زغن:
@گنجور و جناب حمید رضا
این نوشته که هم رفت در سلول انفرادی، گویا برای خودتان بود؟ نبود؟
@7
برخوردن= ملاقات کردن، تصادف کردن چه ربط آن با برچیدن؟؟؟
بابک چندم در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۷:۴۴ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب پنجم در رضا » بخش ۱۰ - حکایت کرکس با زغن:
7 جان دوست عزیز،
1-برخور= بهره ور، بهره مند
برخورم،برخوری،برخورَد،برخوریم، برخورید
2-برخوردار=بهره مندی
برخوردارم،برخورداری،برخوردار است، برخورداریم، برخوردارید، برخوردارند
*3-برخوردن=ملاقات کردن، تصادف کردن دو چیز
معنای بهره ور شدن، بهره مند شدن را "ندارد"، اگر که داشت می باید که داشتیم:
برخوردنم،برخوردنت، برخوردنش، برخوردنمان، برخوردنشان، برخوردنتان...
که نداریم که، داریم؟ (هیچکدام به معنای بهره ور/مند شدن نیست)
دو راه می ماند:
1- همانی که از نسخه فروغی در گنجور آمده:
با همزه و خوانده شود "ای"
2-به جای " بَر" خواندن، "دانه بُر، یا دانهء بُر" خوانده شود که معنای "دانه گندم" سه بیت پیشتر را میدهد، در معنی یک واو هم کم و زیاد از آن ندارد...
اگر که اشتباه است بفرمایید اصلاح کنم...
محسن 2 گرامی،
مانا (از مانستن،مانند بودن) از ماناک پهلوی می آید و معنایش هم همان است= مانند، شبیه
اگر که در این راستا استفاده شود، درست است...
ولی جایگزینی برای معنی و یعنی نیست، چراکه بار نسبی دارد بر خلاف آن دو کلمه که بارشان مطلق است.
متاسفانه در فارسی واژه (ایرانی) مفردی که جایگزین این دو واژه عربی تواند شود، خوب جایش بسیار خالیست...
اگر که اشتباه است شما هم بفرمایید که اصلاح کنم...
تماشاگه راز در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۶:۱۲ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۳۵:
معانی لغات (235 )
خجسته : مبار ک
زهی خجسته زمانی : خوشا وقت مبارکی .
غمزدگان : اندوه گینان .
غمگسار : آنچه غم را بزداید ، دوست .
خیل : گروه سپاهیان ، قبیله ، دوست .
اَبلَق : سیاه و سفید ، اسب سیاه و سفید .
اَبلقِ چشم : چشم ابلق ، چشم سیاه وسفید .
خدنگ: تیر
همی پردر دل : دل حیوان شکاری در تب وتاب افتد .
خَم : انحنا.
زلفین : زلفهای ، زلفهای دو طرف صورت .
به بوی : به امیّد.
نقش بند: نقاش ، صورتگر ، آنکه به خالکوبی نقشهای مختلف بر روی دست و بازونقش طرح می کند ، آنکه با حنا بر روی کف ددست و پا نقش رنگین درست می کند، طرّاح نقش پارچه در بافندگی ، آرایشگر .
نقش بند قضا: صورتگر تقدیر .
نگار : نقشی که با حنا بر دست و پا کنند ، کنایه از معشوق زیبا روی .
معانی ابیات غزل (235)
(1) خوشا وقت مبارکی که یار بر گشته وغمخوارانه واندوهگین ان را به آرزوی خود برساند .
(2) اسب سیاو سفید چشم را پیشاپیش لشکر خیالش در انتظار نگهداشته ام به امید اینکه آن چابک سوار برگشته و بر آن نشیند ( قدم بر چشم مانهد)
(3) دل حیوان شکاری ، چشم به راته تیر (آن شهسوار) و در تب وتاب و تپش و به این امید است که او به قصد شکار کردنش باز گردد. .
(4) اگر سر من به مانند گوی در انحنای چوگان او قرار نگیرد، دیگر از سر ، سخنی به میان نمی آورم و این سر دیگر به چهدرد ی می خورد .
(5) چون گرد راه بر سر راهش به انتظار و به این آرزو نشسته ام که به این رهگذار بر گردد . ( تا به دنبالش بیفتم) .
(6) دلی که با سر زلفهای او عهد وپیمان اقامت بسته تصور مکن که دیگر ،آن دل به قرارا وآرامشی دستیابد.
(7) به امیّد این که بار دیگر فصل بهار باز آید ، بلبل ها از دست مادی و زمستان رنج ها کشیدند .
(1) حافظ، از آن نقاش قضا امید آن هست که به مانند نقش سرویی که بر روی دست می کشند آن نگار را به دست من بر ساند
شرح ابیات غزل ( 235)
وزن غزل : مفاعلن فعلاتن مفاعلن فع لن
بحر غزل : مجتث مثمن مخبون اصلم
*
خواجو کرمانی:به چشم رفته ما گر به صلح بازآید سـعادت ابـدی از درم فـراز آید
*
این غزل در زمان تسلط شاه محمود بر شیراز یعنی بین سالهای 765 – 767 به انگیزه وامید بازگشت شاه شجاع سروده شده است. و از فحوای کلام چنین بر می آید که حافظ کمال امیدواری و اطمینان به باز گشت پیروز مندانه او را داشته و هر آن در انتظار فتح شیراز به دست او بوده است. سابق بر این شخصیّت بزرگی اگر از مسافرت بر می گشت اهل بیت ودوستان او تا پشت دروازده شهر به استقبال او رفته واسب را و مرکب سواری او را آراسته در کنار جاده، در انتظار می ایستاد اند تا آن مسافر عزیز رسیده وبرآن سوار شود و به خانه خود باز گردد.بدین سبب حافظ چشم خود را به اسب سیاه وسفید تشبیه و می گوید این دیده را پیشاپیش لشکر خیالش که به استقبال او صف کشیده نگهداشته ام تا آن شهسوار برگشته و قدم بر دیدگانم یعنی اسب سیاه وسفید بگذارد.
شاعر در ابیات بعدی حالت چشم انتظاری خود را در مضامین مختلف بازگو کرده ودر مقطع کلام از خود نقش بند و دست وسر و نگار در بیتی یاد می کند که این کلمات باهم ارتباط دارند .
1- ما می دانیمشیراز مرکز سرو ناز است و سرو ناز در کمال آراستگی همیشه در ثلث انتهای بالای آن یک شاخه از مخروط برگها سر بیرون کرده و به نام دست سرو موسوم است .
2- همچنین می دانیم جماعتی از کولی ها کارشان حجامت وخالکوبی و نقش بندی بر روی دست وپا ی متقاضیان بوده به این نحوکه بوسیله خالکوبی یا با حنای خیس شده تصویر درخت و گل و حیوانات بر روی دست نوجوانان رقم می زده و از جمله نقش سر وناز را بر وی د ستها می کشیده اند .
به این ملاحظات حافظ می فر ماید از نقش بند قضا وقدر چنین انتظار دارم که همانطور که نقش سرو به دستم می کشد، کاری کند که دست من هم مانند دست سر و به قد سرو شاه شجاع برسد. این ابیات از لحاظ مضمون وانتخاب کلمات کاملاً تحت تأ ثیر ابیات مثنوی خسرو وشیرین نظامی است و حافظ دقیقاً مضمامین نظامی را در آنجا که داستان بازگشتن شیرین را نزد خسرو می سرایددر پیش چشم خود داشته است . در آن داستان مادر شیرین برای باز آمدن شیرین ( گلگون ) اسب ویژه خود را همزاد اسب شبدیز) شیرین بود با قاصدی به پیشواز دختر خود می فرستد و حافظ این موضوع را در بیتی می گنجاند و می گوید به پیش خیل خیالش کشیدم ابلق چشم …. و همینطور کلمات نقشبند و سرو ونگار را از بیات مثنوی خسرو وشیرین در باز گشت شیرین انتخاب و برای آن مضمون آفریده است. و شعرای دیگر نیز مشابه این مضمون ساخته اند از جمله خواجو کر مانی می گوید :
از کلک نقشبند ازل بر بیاض چهر آن نقطه های خال چه زیبا چکیده اند
در پایان مضمون بیت چهارم این غزل را سعدی در بیت زیر چنین سروده است و.
سر که نه در راه عزیزان بود بار گرانی است کشیدن به دوش
شرح جلالی بر حافظ – دکتر عبدالحسین جلالی
نادر.. در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۳:۱۰ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۷۸:
جز توام؟..
۷ در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۰۴ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب پنجم در رضا » بخش ۱۰ - حکایت کرکس با زغن:
کافی است برخوردن را برچیدن بگیرید.
۷ در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۱:۵۸ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب پنجم در رضا » بخش ۱۰ - حکایت کرکس با زغن:
ن/دا/نست*/ ا/زان/دا/ن/بر/خر/د/نش
فعولن فعولن فعولن فعل
ندانست از آن دانه برخوردنش:ندانست از آن دانه برخوردنش(است)
که دهر افکند دام در گردنش:که دهر در گردنش دام افکند.
چنان ساده و روان است که خود گویاست.
سوسن در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۱:۱۱ دربارهٔ سنایی » دیوان اشعار » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۲۰۶:
سلام به همه دوستان
فکر میکنم بهتره دقت بیشتری بشه و به نسخه های اصلی مراجعه متخصصانه تری بکنیم . من خودم را لایق این اظهار نظر های تخصصی نمی دانم ولی فضولتا نکاتی را ذیلا عرض میکنم به امید اینکه در مراجعه های علمی و دقیق مورد بررسی قرار گیرند
1-در بیت 7 مصراع دوم با عنایت به وزن و آهنگ مصراع اول ،عبارت "بری از صورت و رنگی " شاید در اصل بوده " بری از صوت و شنیدن "
2-در بیت 8 مصراع دوم همانطور که دو نفر از دوستان قبلا فرموده بودند "شبه تو جستن " صحیح تر به نظر میرسد
3-در بیت دهم مصراع دوم تا آنجا که من از کتابهای درسی دوران نوجوانی به یاد دارم نوشته شده بود " همه جودی و سخائی "
امیر س در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۱:۰۲ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۹۵۰:
زیبا زیبا زیبا
صائب بزرگوار ، روان پاکت شاد بادا
nabavar در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۵۸ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب پنجم در رضا » بخش ۱۰ - حکایت کرکس با زغن:
ندانست از آن دانهای خوردنش
که دهر افکند دام در گردنش
بیشتر { دانه بَر خوردنش } دیده ام ، ولی دانه ای خوردنش هم به نظر زیبا و بجا می اید بدین مانا : اگر { دانه ای} را یک دانه بگیریم ، می توان گفت : ندانست از آن یک دانه خوردنش ، ولی { دانه بر خوردن } را بیشتر می پسندم
بابک چندم در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۳۷ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب پنجم در رضا » بخش ۱۰ - حکایت کرکس با زغن:
ضمناً واژه گندم (گَنتوم در پهلوی) گویا از مصر باستان و به همین شکل گَنتوم آمده (Gantum)
روفیا در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۳۴ دربارهٔ اقبال لاهوری » پیام مشرق » بخش ۱۷۲ - حیات جاوید:
هزار باده ناخورده در بن تاک است :
بهترین مثال آن انرژی هسته ای است
اینترنت است
و همه دانش های بشر بعد از شرابگیری، باده های ناخورده در رگ تاک هستند...
بابک چندم در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۳۴ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب پنجم در رضا » بخش ۱۰ - حکایت کرکس با زغن:
حمید رضا محمدی و 7 گرامی،
در فرهنگ معین :
(عربی) بُر (ر کشیده ، بر وزن دُرّ) =گندم
(bor(r
به نظر می آید که دانه را بی همزه و سرهم با بُر، و "ر" و دام را نیز کشیده باید خواند:
(دانه بُرر)
ندانست از آن دانه بُر(ر) خَوردنش
که دهر افکَنَد دا(ا)م در گَردَنَش
شاید هم با همزه؟
ندانست از آن دانهء بُرّ خوردنش
که اگر چنین باشد، "بُر" در نسخه فروغی از قلم افتاده...
۷ در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، شنبه ۱۰ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۲۱ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب پنجم در رضا » بخش ۱۰ - حکایت کرکس با زغن:
برخوردن درست است به معنی بهره مندی و برخورداری است.
ندانست دهر بی مروت برای کامجویی اش دام نهاده است.او را که به روزی خود راضی نبود و به دام آز گرفتار آمد.
ندانست این بازی دهر است میدهد تا بستاند.
"دانه ای خوردنش" زمین بازی دهر را کوچک مینمایاند.
سیدعلی (رضا) ساقی در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، شنبه ۱۰ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۲۷ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۴۰:
سحر با باد میگفتم حدیث آرزومندی
خطاب آمد که واثق شو به الطاف خداوندی
حدیث آرزومندی : داستان شورواشتیاق، شرح آرزوها و امیال درونی
خطاب آمد: صدایی آمد،ندا آمد
واثق شو: اطمینان داشته باش ، مطمئن شو
الطاف: لطف ها، وکرامت ها
معنی بیت: سحرگاه با نسیم سحری درد دل می شمردم وآرزوها واشتیاق درونی رابه شرح می گفتم ناگاه ندایی شنیدم: ناامیدمباش به لطف وعنایت خداوند امید واطمینان داشته باش.
ذهن ماهمانند آهنرباست به هرچیزی بیاندیشیم همان رابسوی خودخواهیم کشید. اگردر درونمان آرامش رابیابیم بازتابش آن درهمه جاباما خواهدبود امااگر درونمان برآشفته وبه هم ریخته باشدهرجابرویم آنجاباآشفتگی روبرو خواهیم بود.همه چیزبه درونمان ربط دارداگربه نورفکرکنیم ودرونمان راازنور سرشارکنیم تاریکی هرچقدربکوشد نخواهدتوانست ماراغرق کند واگر تاریکی رادر درونمان پرورش دهیم حتی آفتاب نیز نمی تواندآن راازبین ببردبنابراین اندیشه ها وافکارما سازندگان سرنوشت ما هستند سرنوشت درهرلحظه دردرون مابافته می شود وبیرون ازمانیست
به بوی مژده ی وصل توتاسحر شب دوش
به راه باد نهادم چراغ روشن چشم
🌿━━━━━━━━━━🌿
دعای صبح وآه شب کلیدگنج مقصوداست
بدین راه وروش میرو که بادلدار پیوندی
مقصود: خواسته،مراد،منظور
"گنج مقصود" مراد ومنظور به گنج تشبیه شده است.
معنی بیت: کلیدِ رسیدن به گنج مراد وخواسته های قلبی، رازو نیازشبانه و دعاهای سحرگاهیست اگربااین راه وروش به پیش بروی اطمینان داشته باش بی هیچ تردیدی به دلدارخواهی پیوست.
درنظرگاه حافظ "دعا" ازاهمیّت ویژه ای برخوردار است. دعا کلید رحمت وعنایت الهی، مایه ی تقرّب به خدا و موجب رسیدن به خواستهها وآرزوهای قلبیست.
جالب است که امروزه حتّی روانشناسان و اندیشمندان غیرمذهبی نیز به اهمیّت دعا وآثار و برکات فراوان آن پی برده وآن را یکی از سودمندترین واثرگذارترین راه رسیدن به آرامش درونی دانسته اند.
اما دعایی که موردتاکید حافظ هست بادعاهای زاهدانه وصوفیانه تفاوت بسیار دارد حافظ هرگز دردعا ونیایش دست گدایی به سمت کائنات درازنمی کند چون اوازهرکسی بهترمی داندکه هرآنچیزی که لازم بوده داده شده وزیاده خواهی نوعی گدایی بوده وجزخون دل خوردن حاصلی نخواهدداشت. حافظ درمورد دعا وسواس زیادی دارد حتی او حیفش می آید که درمورد وصال وفراق نیز دعایی بکند چه رسدبه اینکه ازدرگاه خدا مال ومنال یا موقعیتی خاص درخواست کند.
فراق ووصل چه باشد رضای دوست طلب
که حیف باشدازو غیراو تمنّایی
حافظ پس ازرهایی ازتعلقات دینی ودنیوی درعالم آزادفکری به چنان دگرگونی عظیمی رسیده که دیگرنیازی به رفتن به مسجدوخانقاه وصومعه ندارد چراکه نغمه های رباب(نغمه های موسیقی، رقص وسماع، صدای پرندگان، صدای دلنشین جوی آب و....) آموزه های زنده وروحبخشی رابه اوهدیه کرده اند ضرورتی ندارداوبرای دعا ورازونیاز به معابدبرود وصدای واعظ ریاکاررابشنود اوهمه جا درحال دعاو ستایش است وهمه جامعبد اوشده است.
مفهوم دعا درنظرگاه حافظ، تلاش برای خدایگونگی، رضامندی،قناعت، راستی ودرستی وعشقورزی بی قیدوشرط است.
مروبه خواب که حافظ به بارگاه قبول
زوردِنیم شب ودرس صبحگاه رسید
🌿━━━━━━━━━━🌿
قلم راآن زبان نبود که سرّعشق گویدباز
وَرای حدّ ِ تقریراست شرح آرزومندی
گویدباز: بازگوید
ورای: آن سوی، فراتراز
تقریر: بیان
معنی بیت: بیان رازورمزعشق وشرح شدّت ِشوق واشتیاق خارج از توان قلم است باقلم ونوشتن نمی توان حکایت دلدادگی وحس وحال پریشان خاطری را به دیگران توضیح داد. سوزدل،آه سحر،اشک روان وناله های سحرگاهی ناگفتنیست و وصفِ آنها به چیزی فراتراز زبان وقلم نیاز داردباید عاشق شد تجربه نمود تا بتوان آنهارا درک کرد.
ای ان که به تقریروبیان دم زنی ازعشق
ماباتونداریم سخن خیروسلامت!
🌿━━━━━━━━━━🌿
الاای یوسفِ مصری که کردت سلطنت مغرور
پدررا بازپرس آخرکجا شد مهر فرزندی؟
احتمالاً "یوسف" استعاره ازشاه شجاع محبوب دل حافظ است. باتوجّه به اختلاف سنّی بیش ازپانزده سال بین حافظ وشاه شجاع، رابطه ی پدر وپسری بهترین توصیفی هست که حافظ برای بیان این رابطه انتخاب کرده ومضمونی ناب آفریده است.
معنی بیت: ای که درزیبایی چیزی از یوسف مصری کم نداری آیا اشتغال به سلطنت و حکمرانی غرور تورا برانگیخته که این چنین ازیادپدرخودغافل شده ای؟! آخرای نامهربان چه برسرمهرفرزندی آمده که ازاحوالات پدرپرسشی نمی کنی!؟
غرورحُسنت اجازت مگرنداد ای گل؟
که پرسشی نکنی عندلیب شیدارا
🌿━━━━━━━━━━🌿
جهان پیررَعنا را ترحّم در جبلّت نیست
زمِهراوچه میپرسی دراوهمّت چه میبندی؟
رعنا:زیبا و خوشگل،خوش قدو قامت،دلربا، زن دراز ونادان، ابله واحمق، سست نهاد. همه ی معناها مدّ نظربوده است. چراکه جهان درعین حالی که دلربا،زیبا وفریبنده هست سست نهاد وبی رحم همچون عجوزه نیزفریبنده ومکّارهست.
ترحّم: رحم وعطوفت
جِبلِّت: سرشت، ذات ونهاد
معنی بیت: جهان درعین حالی که ظاهراً زیبا وفریبنده هست درحقیقت عجوزه ای سست نهادوضعیف می باشد ودرسرشت وذاتش ذرّه ای عطوفت ومهربانی ندارد ازچنین چیزی که ظاهرزیبا وباطن زشتی دارد چرا توقّع مهربانی ومحبّت داری؟ چرا دل براین عجوزه می بندی واراده وهمّت خودرابراوصرف می کنی؟
مجودرستی عهدازجهان سست نهاد
که این عجوزه عروس هزارداماداست
🌿━━━━━━━━━━🌿
همایی چون توعالی قدرحرص استخوان تاکی؟
دریغ آن سایه ی همّت که بر نااهل افکندی!
هما: پرندهای ازتیره ی لاشخورها و شبیه شاهین هست. قدیمیان چنین میپنداشتند که خوراکش استخوان است و سایهاش بر سر هرکس بیفتد به سعادت و کامرانی خواهد رسید و در میمنت و سعادت به او مثل میزدند.
دریغ: افسوس.
معنی بیت: ای انسان! تو همچون همایی عالی مقام وباارزش هستی امّا حیف که حرص وطمع به استخوان، تورا خوارو خفیف کرده است! افسوس وصددریغ که قدرت اراده وهمّت رادر بدست آوردن استخوان بی ارزش صرف می کنی!
سماطِ دَهردون پرور نداردشهدآسایش
مذاق حرص وآزای دل بشوی ازتلخ وازشورش
🌿━━━━━━━━━━🌿
در این بازار اگر سودیست با درویش خرسند است
خدایا مُنعمم گردان به درویشی و خرسندی
"دراین بازار" کنایه از دراین دنیاست.
مُنعمم گردان: به من نعمت وقدرت بی نیازی عطا کن. این درخواست شمّه ای ازکیفیت دعا ونیایش حافظانه هست اوبجای جاه وجلال ومال ومنال، درخواست بی نیازی وصفت درویشی دارد!
معنی بیت: دراین دنیا اگرسودی بوده باشد متعلّق به درویش شادمان است کسی که ازبندِتعلّقات دینی و دنیوی خلاص شده وبه یک نوع آزادی وشادمانی درونی رسیده است. خداوندابه من نیزقدرت بی نیازی ورهایی ازبندهرانچه که تعلّق خاطرمی آورد عطا کن تا تبدیل به درویشی شادمان گردم.
🌿━━━━━━━━━━🌿
رمزورازخرسندی ورضامندی درویشان دراین نکته ی بسیارمهم نهفته هست که خودرا ازحسادت ورقابت بادیگران خلاص کرده اند. زمانی که ما درمقام مقایسه قرارمی گیریم دیگران راموفق تروشادتر می بینیم ازهمینجا رنج ودرد آغازمیگردد وسوسه ی منطق وعقل واردعمل می شودکه باید تونیز بیشتر داشته باشی... غافل ازآنکه آنها نقابهای رنگارنگ دارند آنها بانقابهای دروغین شادمانه بنظرمی رسند. مرغ همسایه همیشه غاز است اما وقتی که به دیگران نزدیکتر می شویم حقیقت با آنچه که ازدور مشاهده می کردیم تفاوتهای زیادی دارد گویا اوبسیاربدبخت ترازماست! اطمینان پیدامی کنیم که همه درحال فریب دادن یکدیگر هستند بنابراین مانیز نقابی برچهره می زنیم تاخندان وموفق دیده شویم. امااین نقاب دروغین برای هیچکس رضایت باطنی فراهم نمی کند. تازمانیکه دیگران معیار مابوده وبه توانمندیهای منحصربفردخودتوجه نکنیم هرگزراضی نخواهیم بود. باید به هرآنچه که جهان هستی برای ما داده رضاباشیم ودرجهت کشف وتوسعه ی همان توانمندیها حرکت کنیم نه براساس؛ رقابت؛ حسادت ویانظریات وخواست دیگران.
سلطان وفکرلشکر وسودای تاج وگنج
درویش واَمن خاطر وکُنج قلندری
🌿━━━━━━━━━━🌿
به شعر حافظ شیراز میرقصند و مینازند
سیه چشمان کشمیری و تُرکان سمرقندی
"تَرکان" را اگربافتحه بخوانیم عنوانی برای زنان ارجمند است ملکه،خاتون،شهربانو
واگربا ضمّه بخوانیم به معنی تُرک ها، هردو خوانش درست است ودرمعنا تغییرچندانی ایجاد نمی کند. امّا خوانش دوّم حافظانه تراست.
معنی بیت: با شعر حافظ شیرازی، خوب رویانِ مشهورسیاه چشم کشمیری وترکان سمرقندی (باهر دو معنی)می رقصند وبه شادمانی می پردازند.
دربعضی نسخه بیت مقطع به این شکل ثبت شده است:
🌿━━━━━━━━━━🌿
به خوبان دل مده حافظ ببین آن بی وفاییها
که با خوارزمیان کردند ترکان سمرقندی
معنی بیت: ای حافظ، به خوبرویان دل مسپار و این بی وفایی ها راببین که ترکان سمرقندی با خوارزمیان چه رفتار ناجوانمردانه ای داشتتد!
احتمالاً اشاره به جنایتهاییست که توسط امیر تیمور درخوارزم صورت گرفته است..
حافظ چوتَرکِ غمزه ی خوبان نمی کنی
دانی کجاست جای تو خوارزم یاخجند
امیر س در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، شنبه ۱۰ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۰۷ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۶:
اگر جمله بدانی هیچ دانی...
nabavar در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۰۸ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب پنجم در رضا » بخش ۱۰ - حکایت کرکس با زغن: