یکی (ودیگر هیچ) در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۳۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۲:
برای فهم بهتر ازل باید به هدف آفرینش توجه شود . تابحال در زمان های مختلف از دیدگاه های مختلفی بر این منظر نگریسته گشته ولی نزدیکترین منظری که می توان بر آن استناد کرد منظر کمال خداوندی است.
ضرورت کمال ایجاب می کند تا یک وجود کامل توسط وجود های ناکامل قیاس گردد زیرا که وقتی ناکاملی موجود نباشد کامل بی معنی است و در مقام قیاس با وجودی ناکامل است که وجود کامل معنادار می شود .بنابراین این وجوب کمال خداوندی بود که موجوداتی بیافریند تا کمال او را درک نمایند ولی تمام موجوداتی که در وجود کامل او آفریده شدند به نوعی دارای صفات کمال او بودند چون در او بودند و توان درک کمال را نداشتند بنابراین ضرورت وجود عدم پدیدار گشت . ولی چگونه در وجود کامل او امکان وجود عدم هست مگر اینکه اراده خداوندی بر آن قرار گرفت تا بصورت مجازی فضایی در ذات بیکران او موجود شود که عدم را در خویش جای دهد و موجودات درون آن بصورت مجاز از عدم پای به عرصه وجود گذارند و در این عرصه زمان هستی یافت و آن دم ازل نام گرفت.بنابراین پس زمینه هستی این دنیای مجاز وجود کامل خداوندی است ولی وجود آنها اعتباری و مجاز است ولی کمال لطف خداوندی ایجاب می کند تا به این موجودات مجازی نیز فرصت کمال داده شود . بنابراین تقدیر انسان وقتی کامل می شود که سایه خود را از روی نور خداوندی بردارد و کمال خداوندی را آشکار سازد و تنها هنر واقعی انسان قبول این است که هیچ است و در آنصورت است که خدا به او اجازه بودن می دهد.
عمر شیردل در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۳۰ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۲۷۶:
در نسخهٔ دیگری ، بیت اول ، مصرع دوم ، به جای کلمهٔ نکشد کلمهٔ نرسد آمده است .
سیدعلی (رضا) ساقی در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۲۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۴۲:
به جان او که گرَم دسترس به جان بودی
کمینه پیشکش ِبندگانش آن بودی
این غزل با غزل " چه بودی اَردل آن ماه مهربان بودی" ازلحاظ وزن وقافیه وجنس کلام همزاد و همایند هستند وبنظرچنین می رسد که مخاطب هردوغزل یکنفر می باشد ودریک مقطع زمانی سروده شده است.
بعضی ازحافظ پژوهان، ازجمله استادسعید نفیسی براین باورندکه مخاطب بسیاری ازغزلهای عاشقانه ی حافظ، خانم جَهانْمَلِک خاتون دختر جلال الدین مسعودشاه اینجو، شاهدخت و بانوی شاعر ایرانی است که در نیمه دوم سده هشتم هجری میزیست. او هم دوره با حافظ و عبید زاکانی بوده ومشاعره هایی بایکدیگر داشته اند. لیکن باتوجه به اینکه هیچ اسمی از وی دردیوان حافظ نیامده بنظر میرسد این برداشت صحت نداشته باشد. تنها دلیل استادنفیسی، مشابهت موضوعات غزل وهم قافیه وهم ردیف بودن تعدادی ازغزلهای دوشاعر می باشد.
درصورتی که این دلیل نمی تواند سندی مطمئن بر روابط عاطفی این دوشاعربوده باشد. چراکه درآن روزگاران معمولا درمحفل شعرا یک وزن وقافیه ازسوی پادشاه یا ریش سفیدمحفل مطرح می شد وشاعران برهمان وزن وقافیه غزل می سرودند وباهم مشاعره می نمودندوقدرت نبوغ خویش رابه رخ یکدیگرمی کشیدند. بدیهی است که بااین شیوه، اغلب غزلهای شاعران ازلحاظ، مضمونها وموضاعات وهمچنین کلمات وواژه های انتخابی، تقریبا مشابه هم سروده می شد ودرنتیجه این ظن وگمان رادراذهان بعضی ایجادمی نمودکه این شاعران احتمالاً باهمدیگر ارتباطات عاطفی داشته اند که اینچنین دریک ردیف وقافیه غزل سروده اند.
گرم: اگرمرا
کمینه: کمترین
معنی بیت: به جان محبوب سوگند، اگر مرا به جان خویش دسترسی می بودواختیارآن را داشتم کمترین هدیه ای که به غلامان او تقدیم می کردند همان جان بود.
جان نقد محقّر است حافظ
از بهر نثار خوش نباشد
🌿━━━━━━━━━━🌿
بگفتمی که بها چیست خاک پایش را
اگرحیات گرانمایه جاودان بودی
معنی بیت: باخود می گفتم که ارزش وقیمت خاک پای معشوق چقدراست؟ (ازدل پاسخ شنیدم :) اگرزندگانی جاوید می بود زندگیِ جاوید بهای خاک پای دوست بود(حال که زندگی جاوید نیست بنابراین نمی توان قیمتی برای آن تعیین کرد)
عشق آنقدر درنظرحافظ ارزش واهمیت داشت که حاضربود زندگی جاوید را دیوانه وار به پای دوست نثارکند. حافظ به درستی دریافته بودکه زندگی، غیرمنطقی، غیرعقلانی ودرعین حال بسیارشگفت انگیزاست بنابراین زندگی کردن براساس مصلحت اندیشی وعقل ومنطق درچنین فضایی، جزوقت تلف کردن وحسرت خوردن وفرسودگی روانی هیچ نتیجه ی دیگری درپی نخواهدداشت. باید باپذیرفتن این وضعیت، باید هاونبایدها وجدی بودن راکنارگذاشت وهرآنچه داشت تقدیم عشق نمود. باید همچون کودکان بازیگوشی کرد وسبکبار ورها بی دلیل خندید وبه شادمانی پرداخت وعشقبازی کرد.
درمذهب رندان عاقلانه زندگی کردن، جدی بودن، وبراساس منطق ومصلحت عمل کردن نه تنها هیچ لطفی نداردبلکه گناهی بزرگ محسوب می شود دراین نوع زندگانی، ذوق وهیجان وتجربه های بکر، هیچ جایگاهی ندارند وصاحبان این زندگی، معلوم نیست که اززنده بودن چه مفهومی درسردارند وحقیقتاًازچه چیزی لذت می برند؟ چاشنی دیوانگی وغیرقابل پیش بینی بودن، اشتیاق برای ورودبه اقلیم ناشناختگی،شوخ طبعی و حتی تجربه ی گناه وبسیاری ازاین نوع رفتارهاست ، سبب رشد ونموّ شده وآدمی رابرای دریافت حقیقت آماده می سازد.باغ بهشت و سایه طوبی و قصر و حور
با خاک کوی دوست برابر نمیکنم
🌿━━━━━━━━━━🌿
به بندگیّ ِ قدش سرو معترف گشتی
گرش چو سوسن آزاده ده زبان بودی
معترف گشتی: اعتراف می کرد
سوسن :گلی است معروف و آن چهار قسم می باشد: یکی سفید که پنج گلبرگ و پنج کاسبرگ دارد وبه همین سبب به ده زبان ویا سوسن آزاد معروف شده است، و دیگری کبود و آنرا سوسن اَزرق می خوانند و دیگری زرد و آنرا سوسن ختایی می نامند و چهارم الوان میشود و آن زرد، سفید و کبود میباشد و آنرا سوسن آسمانی گویند.
معنی بیت: سرو به غلامی وبندگی ِ قامتِ یار اعتراف می کرد اگر بسانِ سوسن ِآزاد دارای زبان می بود.
پیش رفتارتو پا برنگرفت از خجلت
سرو سرکش که به ناز از قد و قامت برخاست
🌿━━━━━━━━━━🌿
به خواب نیز نمیبینمش چه جای وصال
چو این نبودوندیدیم باری آن بودی
چواین نبود: وقتی که وصال نبود(این اشاره به وصال درمصرع اوّل)
باری آن بودی: کاش خواب بودی( آن اشاره به خواب درمصرع اوّل)
معنی بیت: حتّی به خواب نیز وصال ِمعشوق رانمی توانم ببینم (چون خواب ندارم) حال که وصال معشوق دست نداد وندیدم ای کاش که حداقل خواب داشتم ودرخواب وصال او رامی دیدم.
کی من خیال رویت جانا به خواب بینم؟
کز خواب مینبیند چشمم به جز خیالی
🌿━━━━━━━━━━🌿
اگر دلم نشدی پایبندِ طّره ی او
کی اش قرار در این تیره خاکدان بودی
معنی بیت: اگردل من به زنجیر زلف اوبسته نمی شد کی دراین دنیای خاکی(سیاه چاله) قرارپیدا می کردم؟
کسی کو بسته ی زلفت نباشد
چو زلفت درهم و زیر و زبر باد
اگرعشق نبود جهان هستی ازنظر حافظ، جایی دلمرده وبی روح بود جایی درحد حیوانات که بخورند وبیاشامند وتولید مثل کنند. اوهیچ التفاتی به لذات دنیوی نشان نمی داد وتمام همّ وغمش، عشقبازی وشفقت ورزی وآویزش دلها بود.
مرابه کارجهان هیچ التفات نبود
رخ تودرنظرمن چنین خوشش آراست.
🌿━━━━━━━━━━🌿
به رخ چو مِهر فلک بینظیر آفاق است
به دل دریغ که یک ذرّه مهربان بودی
آفاق: اطراف واکناف،همه ی جهان هستی
معنی بیت: رخسارش همانند خورشیدفلک در همه ی جهان هستی بی مانند است دریغا کاش دلش یک ذرّه هم مهرپرور ومهربان می بود.
چه بودی اَر دل آن ماه مهربان بودی
که حال ما نه چنین بودی ار چنان بودی
🌿━━━━━━━━━━🌿
درآمدی زدرم کاشکی چو لَمعه ی نور
که بر دو دیده ی ما حکم او روان بودی
لَمعه: پرتو، روشنی
حُکم: فرمان، مشیّت،اراده
روان: جاری، ساری، جان وروح
معنی بیت: ای کاش که محبوب همچون روشنایی نور ازدر وارد می شد هم اوکه روزگاری اراده ودستوراتش همچون پرتونور برچشمانمان جاری بود.
بانظرداشت معنی "جان" برای روان، معنای حافظانه تری حاصل می گردد. چراکه نور وروشنایی برای چشم درحکم روح وجان است وبدون پرتونورگویی که چشم عضوی بی جان ومُرده هست.
معنی بیت: ای کاش که محبوب، همچون روشنایی ِنور ازدر وارد می شد هم اوکه روزگاری برچشمانمان جاری بود و برچشمان مرده ی ما جان می بخشید(درحکم روح وجان بود)
دیدن روی تورا دیده ی جان بین باید
وین کجا مرتبه ی چشم جهان بین من است
🌿━━━━━━━━━━🌿
ز پرده کاش برون آمدی چو قطره ی اشک
که بر دو دیده ی ما حُکم او روان بودی
ز پرده ناله ی حافظ برون کی افتادی
اگر نه همدم مرغان صبح خوان بودی
معنی بیت:
ناله وزاریهای حافظ هرگزبرمَلا نمی گشت اگر هر روزسحرگاهان با مرغان سحری همدم وهم آوا نمی شد. حافظ بامرغان صیح خوان همنوایی کرد تااینکه راز عاشقی آشکار وبرملاگردید.
برطَرفِ گلشنم گذرافتادصبحدم
آن دَم که کارمرغ سحرآه وناله بود
فیض بارش در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۰۳ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۵۳:
دورد
با طوفان عزیز موافقم نمونه های قدیمی که به دسترس مان قرار دارد همه واژه سوز است و سوز هم درست میاید چون در واژه یاب ها هم به موارد زیر اشاره میشود:
1. باد بسیارسرد.
2. [مجاز] غم بسیار.
3. (بن مضارعِ سوختن) = سوختن
4. سوزنده (در ترکیب با کلمۀ دیگر): جانسوز، جهانسوز، خانمانسوز، دلسوز.
5. (اسم مصدر) سوزش.
6. (اسم مصدر) [قدیمی] اشتعال.
7. [قدیمی] آتش.
⟨ سوزوساز: [مجاز] صبر و بردباری در برابر ناکامیها و مصیبتها.
⟨ سوزوگداز: [مجاز] بیتابی و بیقراری.
پس " به این سوز ای که من دارم مگر آتش کند سردم" درست است.
با مهر بارش
نادر.. در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۵۹ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۸۱:
مستند جمله در خود
هشیار مینبینم..
سینا ریگی در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۵۶ دربارهٔ ابوسعید ابوالخیر » رباعیات نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » رباعی شمارهٔ ۲۲۴:
از شبنم عشق خاک آدم گل شد
صد فتنه و شور در جهان حاصل شد
سر نشتر عشق بر رگ روح زدند
یک قطره فرو چکید و نامش دل شد
۷ در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۵۹ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۹:
همانگونه که از وزن این شعر پیداست همه ابیات با "فاعلاتن" آغاز میسود مگر این بیت که به یاری نااهلان و به زاری،یاری بر جای یاره لمیده یا تمرگیده است.
از اینها که بگذریم سری به دهخدا میزنیم:
یاره . [ رَ / رِ ] (اِ) یارا. توانایی . قوت . قدرت . (برهان ). یارا. (رشیدی ) (آنندراج ). توان . تاب . (صحاح الفرس )
بدو گفت گودرز باز آر هوش
سخن بشنو و پهن بگشای گوش
نیای من آهنگر کاوه بود
که با فر و برز و ابا یاره بود.
فردوسی
ابا آنکه از مرگ خود چاره نیست
ره خواهش و پرسش و یاره نیست
فردوسی
زبان و خرد بود و رای درست
بتن نیز یاره ز یزدان بجست
فردوسی
ابا خواست یزدانش چاره نماند
کرا کوشش و زور و یاره نماند
فردوسی
جز زُهره کرا زَهره که بوسد پایت
جز یاره کرا یاره که گیرد دستت
مهستی
پیوند به وبگاه بیرونی
محمد در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۳۲ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۹۷:
سلام دوستان
نام این آواز خان (خواننده) که رو دکمه play کلیک میزنیم چیست ؟؟؟
بسیار لحن زیبا و دل نشینی دارد
خیلی وقته دنبالشم لطفا کمک کنید
جعفر خوانساری در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۳۰ دربارهٔ ملکالشعرا بهار » غزلیات » شمارهٔ ۵۶:
غزالی مشهدی شاعر نام آور سده دهم هجری شعری بااین وزن وقافیه وردیف دارد:
از بزم جهان باده گساران همه رفتند
ما باکه نشینیم چویاران همه رفتند
نی کوهکن بسرو پا ماند و نه مجنون
از کوی جنون سلسله داران همه رفتند
.......
زآن طوطی طبع تو خموشست غزالی
کایینه دلان نکته گذاران همه رفتند
تاریخ ادبیات در ایران( دکتر ذبیح اله صفا)جلد 2/5 صفحه 710.
۸ در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۰۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۹:
گمان نمی رود
۸ در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۰۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۹:
یاره گردنبند را می گویند که گمان می رود مناسبتی با یاران بدارد
مگر که استطاعت و تحمل مورد نظر 7 باشد که آن هم باغزل همخوانی ندارد
دوستی و دوستداران ، یاری و یاران و.....
درودما را همه شب نمی برد خواب در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۵:۴۰ دربارهٔ هاتف اصفهانی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲:
درود جناب موسوی
چسان = چه سان , چه شکل
گمان می کنم این واژه برای شما نامفهوم بود
رامین.ک در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۴۱ دربارهٔ سنایی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۴۳۶:
اقای مالکی چه ارتباطی بین غزل حافظ و ایشون میبینید؟
چه در صورت چه در سیرت ارتباطی نیافتم. ضمنا نصف اون غزل حافظ با تکنیک تعریب سروده شده و اصلا فارسی نیس
حمیدشریعتی در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۴۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۶۳:
منظور از
ازایرا ناله مستان چیست؟
nabavar در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۵۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۹:
یاری اندر کس نمیبینیم یاران را چه شد؟
کسی به یاریِ دیگران نمی آید، یاران به یکدیگر کمک نمی کنند، چه بر سر یاران آمده؟
دوستان از حال یکدیگر غافل شده اند.
ربطی به جرأت و زهره ندارد.
وزن مصرع نیز با ابیات دیگر همخوانی کامل دارد.
nabavar در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۴۳ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۹:
جناب حمید رضا
اتفاقاً سعدی همین مطلب را رعایت کرده ولی گویا بنا بر رعایت وزن شعر جای ” یا “ ی مورد نظر را در مصرع قبل آورده که : {به خواب دوش چنان دیدمی که گرفته بودم} زلف یار را.
به جای دیدم که گرفتمی ، گفته دیدمی که گرفته بودم.
به نظر جای ایراد نیست
با درود
احمد محمود امپراطور امپراطور در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۴۷ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۰۱:
لطفا این دو بیت را اصلاح نمایید
زخم مــــــا را اثر اندود تبسـم مپسند
که درین موجگهرگرد نمک زاری هست
یـــــارب از پرتو دیدار نگردد محـــروم
محفل حیرت ما آیینه مقداری هست
احمدرضا در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۴۶ دربارهٔ نظامی » خمسه » لیلی و مجنون » بخش ۱۶ - بردن پدر مجنون را به خانهٔ کعبه:
خمیده نام در مصراع دوم بسیار ناشیانه است. به خنیده نام اصلاح گردد.
۷ در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۳۹ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۹:
به خواب دوش چنان دیدمی که زلفینش
گرفته بودم و دستم هنوز غالیهبوست
بیچاره انوری
دوش به خواب چنان میدیدم که انگشتها در خلقه زلفش کرده ام.اکنون به به، به به، چه دستان خوشبویی
چنان دیدمی: میدیدم(در خواب) و میبینم (در بیداری)
زلفین:خلقه در خانه یا صندوق که قفل بدان آویزند و اشاره به حلقه زلف
تو حلقه و من قفلم
شاید که شوی جفتم
محسن در ۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۹ آذر ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۵۶ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب اول در عدل و تدبیر و رای » بخش ۱۳ - حکایت در معنی رحمت با ناتوانان در حال توانایی: