گنجور

حاشیه‌ها

محسن در ‫۸ سال قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۴۰ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۵۴:

مبهوت جان
فکر کردی و نوشتی؟
یعنی پیغمبران هم راه به جایی نبردند و فسانه ای بیش نگفتند؟
ره زین شب تاریک نبردند برون
گفتند فسانه‌ای و در خواب شدند

مبهوت در ‫۸ سال قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۴۸ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۵۴:

دوستان عزیز منظور خیام از "آنان" به نظر من همه پیامبران است و بس.مگر از پیامبران فاضل تر و آداب دان تر بوده است؟

مصطفی سیاهپوش در ‫۸ سال قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۰۷ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۲۸:

تشکر از اساتید و عزیزانی که با نوشتن مطالب زیبا ، دقیق و عالمانه به غنای سایت گنجور افزوده اند و موجب بهره مندی هر چه بیشتر مخاطبان این سایت می شوند. همچنین تشکر از گردانندگان عزیز سایت گنجور.

نادر.. در ‫۸ سال قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۰۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۶:

منم ز سایه ی او آفتاب عالمگیر..

مهدی قناعت پیشه در ‫۸ سال قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۱۰ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر چهارم » بخش ۳ - حکایت آن واعظ کی هر آغاز تذکیر دعای ظالمان و سخت‌دلان و بی‌اعتقادان کردی:

همه چیز دو روی متضاد لازم دارد وخدا شیطان را هم درطرف دیگر رها کرد وخوب وبد،زشت وزیبا،کینه وترجم وبخشش،همه لازمند تا با قلب وتفکر یکی شده به وحدانیت ویگانگی برسیم.godis1only

سعید در ‫۸ سال قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۲۲ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۹۰:

شصت چیه از شما بعیده. دوست دیگه‌ای هم اشاره کرده و ترتیب اثر ندادین.
شست
شست
شست
شست
شست
شست
شست
شست
شست

safarisl در ‫۸ سال قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۱:۱۳ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۴۸:

دربیت نهم ، به نظر پردهء فانوس درست باشد

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۸ سال قبل، یکشنبه ۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۴۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۰۳:

https://rezasaghy.blogfa.com/

 

شراب لَعل کَش وروی مَه جبینان بین​​​​​​​

خلاف مذهب آنان جمال اینان بین

لَعل: سرخ رنگ مانند یاقوت

کَش: سربکش، بنوش

مَه جبینان: زیبارویانی که پیشانیهایشان مثل ماه می درخشد.

خلافِ مذهبِ آنان: برخلاف مذهب دینداران زاهد وآیین صوفیان

حافظ دراین غزل زهد وکردارریاکارانه ی صوفیان رادریک کفه ی ترازو وجمال وچهره ی مه جبینان را درکفه ی دیگرنهاده تا مخاطبین غزل، آزادانه قضاوت کنند ودست به انتخاب بزنند. بنابراین "آنان" اشاره به زاهدان عبوس وتندخو و صوفیان ریاکار، و"اینان" اشاره به مه جبینان درمصرع اوّل می باشد.

جمال: چهره، زیبایی وجاذبه ،خوشگلی

معنی بیت: شراب ناب سرخ رنگ بنوش و جمال وچهره ی زیبارویان راتماشاکن ببین که برخلاف راه ورسم خشک وبی روح ومسلکِ بی جان صوفیان متظاهر، این مه جبینان چقدرزیبا وجذّاب وخوشگل هستند.

برجهان تکیه مکن ورقدحی مِی داری

شادی زهره جبینان خورونازک بدنان

🌿━━━━━━━━━━🌿

به زیردَلق مُلَمّع کمندها دارند

درازدستی این کوته آستینان بین

دَلق: خرقه،لباس مخصوص صوفیان

ملَمّع: رنگارنگ،خرقه ای که ازتکّه پارچه های گوناگون دوخته می شد.

"کمند" دراینجا کنایه ازدام وتزویرواسباب نیرنگ است.

درازدستی: کنایه از متجاوزبودن است.

کوته آستینان: خرقه های صوفیان اغلب دارای آستین ِ کوتاه بودند. "درازدستی وخرقه ی آستین کوتاه" بیانگراین نکته ی ظریف هست که ظاهر وباطن صوفیان یکی نیست و خرقه ی پاکدامنی نیز بااندام ناموزون آنان همخوانی ندارد.

معنی بیت: صوفیان ِ حُقّه باز به رغم آنکه خرقه های آستین کوتاه برتن دارند دارای دستانی متجاوز ودرازهستندوبه هرچیزی حتّا چیزهایی که مربوط به آنان نمی شود دست درازی می کنند. اینها درزیرخرقه بندهایی برای به دام انداختن ساده لوحان دارند وکارشان فریب مردم وحفظ منافع شخصیست.

صوفی پیاله پیما حافظ قرابه پرهیز

ای کوته آستینان تاکی درازدستی؟

🌿━━━━━━━━━━🌿

به خرمن دو جهان سر فرو نمی‌آرند

دماغ وکِبرگدایان وخوشه چینان بین

خرمنِ دو جهان: نعمتهای دو جهان به خرمن تشبیه شده است.

سر فرو نمی آرند: قانع وسیر نمی شوند.

دِماغ: دراینجا کنایه از غرور وزیاده خواهی

خوشه چینان: ریزه خواران، کنایه از صوفیانِ زیاده خواه که بظاهر وانمود به زهد و قناعت می کنند امّا طمع برنعمتهای دوجهان دارند وهرگزقانع نمی شوند. به ظاهرتقوا وپارسایی پیشه کرده اند اماهم دراینجاچشم و دلشان از خوردن ومال اندوزی سیرنمی شودهم به نعمتهایی که در بهشت وعده دادشده چشم دوخته اند اینهاحریص وطماع هستند وهرگزقانع نمی شوند.

معنی بیت: حرص وطمع زهد پیشه کنندگانِ متظاهر را که کشکول گدایی نیز بدست گرفته اند ببین چه اشتهای سیری ناپذیری دارند ببین چگونه به نعمتهای دوجهان قانع نیستند؟

صوفی شهربین که چون لقمه ی شُبهه می خورد

پاردُمش درازباد این حیوان خوش علف

🌿━━━━━━━━━━🌿

بهای نیم کِرشمه هزارجان طلبند

نیاز اهل دل و ناز نازنینان بین

دراینجا حافظ روی سخن را به طرف کفه ی دیگرترازو گرفته وازویژگیهای مَه جبینان سخن می گوید.امّا ظاهراًحافظ از ناز وغرور مه جبینان نیززیاد دل خوشی ندارد!

معنی بیت: مه جبینان درقبال یک اشاره ی ریزدلبرانه هزارجان عاشق راطلب می کنند! ببینید نیازعاشقان(نیم کرشمه) چقدر کم ودرخواست نازنینان(هزارجان) چقدرزیاد است؟ این ناز واین نیاز ناهمخوانست وبایکدیگر درنمی گیرد.

درنمی گیرد نیاز ونازما باحُسن دوست

خرّم آن کزنازنینان بخت برخوردارداشت.

🌿━━━━━━━━━━🌿

حقوق صحبت ما رابه باد داد وبرفت

وفای صحبت یاران و همنشینان بین

معنی بیت: مابامعشوق خاطرات زیادی داشتیم او حق صحبت مارانگاه نداشت وهمه رابرباد سپرد امّا ماعاشقان همچنان اورا دوست داریم وبه عهد وپیمانمان پایبند مانده ایم. بی وفایی معشوق راببین ووفاداری عاشقان را.

بسوخت حافظ ودرشرط عشقبازی او

هنوز برسرعهد ووفای خویشتن است

🌿━━━━━━━━━━🌿

اسیرعشق شدن چاره ی خلاص من است

ضمیر عاقبت اندیش پیش بینان بین

ضمیر: اندیشه، باطن.

پیش بینان: آینده نگرها

معنی بیت: گرفتاری درکمندعشق تنها راه به آزادی رسیدن من است من بدون عشق اسیر ودربندم لیکن باکمندعشق احساس رهایی می کنم ببین من ِ عاقبت اندیش چگونه می اندیشم وچگونه پیش بینی می کنم.

عشق مارا به سمت رشدوتعالی هدایت می کند وبه زندگانی، معنا وهدف می بخشد وزیباییهای نهفته ی آن را پدیداروبرجسته می سازد. عشق درحقیقت تجربه ی نوعی یگانگیست  زمانی که این تجربه ی ناب میان یک عاشق فرزانه وبیدار و تمامیّت هستی روی می دهد همان رندانگی و  خدایگونگیست که درنهایت به جاودانگی منتهی میگردد.
عشق ازهرنوع که باشد چه نشأت گرفته ازبلوغ جنسی وچه برخاسته ازبلوغ روحی وغنای درونی وآگاهی، موهبتی الهیست وهیچ نعمتی والاترو ارزشمندتر ازعشق وجودندارد. دردوران خیال انگیزعاشقی، عاشق چه درهجران بوده باشدچه دروصلت، بی وقفه ازسوی خداوندگارعشق تحت حمایت است همواره به اوچیزی غریب ازغیب می رسد واوراسرمست ومسرورنگاه می دارد.

خلاص حافظ ازآن زلف تابدارمباد

که بستگان کمند تو رستگارانند

🌿━━━━━━━━━━🌿

کدورت ازدل حافظ ببردصحبت دوست

صفای همّت پاکان و پاکدینان بین

 

کدورت: تیرگی وگرفتگی دل

همّت: اراده،نیّت

پاکدینان: آنانکه راه وروش ومرام پاکی دارند

معنی بیت: سرانجام معشوق ازدرآشتی درآمد وبامن صحبت کرد وتیرگی وگرفتگی دلم برطرف شد ببین آنانکه راه ورسم پاکی پیش گرفته اند چگونه با اراده وهمّتِ پاک نتایج مطلوب می گیرند.

درطریقت رنجش خاطرنباشد می بیار

هرکدورت راکه بینی چون صفایی رفت رفت

نادر.. در ‫۸ سال قبل، یکشنبه ۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۴۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۴:

خوش است گنج خیالت در این خرابه ی ما.....

۷ در ‫۸ سال قبل، یکشنبه ۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۴۴ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۰:

سرخوش از آنم که تو را شناختم ای آن که همه از آن توست.
به جهان خرم از آنم که جهان خرم ازوست
عاشقم بر همه عالم که همه عالم ازوست

۷ در ‫۸ سال قبل، یکشنبه ۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۱۴ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۰:

آگاه کسی کز سودای تو مست و سرخوش باشد
سرخوشی او از آن است که تو را یافت و شناخت
بی تو همه هستی هیچ است
هستی هست چو تو هستی

۷ در ‫۸ سال قبل، یکشنبه ۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۵۱ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۰:

هشیار سری بود،ز سودای تو مست
خوش زان که به روی تو دلش رفت ز دست
بی‌تو همه هیچ نیست درین ملک وجود
ور هیچ نباشد چو تو هستی همه هست

۸ در ‫۸ سال قبل، یکشنبه ۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۵۷ دربارهٔ ملک‌الشعرا بهار » قطعات » شمارهٔ ۳۹ - برف:

آذر کمان گرامی
به گنبذ گیتی همان تن پوشی می آید که بر تن دارد
هزاران هزار سالها
و، روزی که برف نو بار شرمگاه خورشید را بپوشاند خود ابد است
و برف بام و شام هردو سپید اند نگاه ما ست که دیگر گون می بیندشان.
و تندرست و شادکام بوید.

امیر در ‫۸ سال قبل، یکشنبه ۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۵۸ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۰:

در پاسخ به دوستی که فرموده بود که مصرع سوم در ماخذی دیگر اینطور بیان شده که "ضایع مکن ایندم ار دلت بیدار است " باید بگم به نظر اشتباه هست چون از لحاظ وزنی، به وزن رباعی نیست.

شهروز در ‫۸ سال قبل، یکشنبه ۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۷:۵۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۴:

با عرض سلام. من نمیدونم یعنی بین این همه ادیب یک نفر پیدا نمیشه که اصلاح کنه معانیه اشتباهی که از تفسیر اشعار حافظ شده! بله درسته، اگر قرار به ربط دادن به موضوعی باشه به هر چیزی قابل تشبیه هست اما اگر دنبال معنی دقیق کلمه باشیم این شعر اینگونه خواهد بود.
نفس باد صبا مشک فشان خواهد.
رایحه ی حضور و امدن خداوند برای کمک تمام مشامت را پر خواهد کرد.
عالم پیر دگر باره جوان خواهد شد.
افکار نگران کننده و غمگین کننده و هر عامل دیگری که سبب ایجاد غم و اندوه در تو شده از بین خواهند رفت.
ارغوان جام عقیقی به سمن خواهد داد.
خداوند به تو ای عاشق دلشکسته از جفای معشوق، جامی ارزشمند از ثروت و مادیات دنیوی نظیر پول و مقام خواهد داد و مقام تو را گرامی میدارد و به اوج میرساند.
چشم نرگس به شقایق نگران خواهد شد.
معشوقه ی بی وفای تو نگران میشود که مباد حال که تو به جایی رسیده ای او را به سبب بی وفاییهایی که کرده طرد کنی و خواهان معشوقه ای تازه و جدید باشی.
این تعریف کامل و دقیق این شعر. هیچ ربطی هم به امدن بهار و رفتن زمستان هم ندارد. قران که نیست در جنبه های گوناگون معنا پیدا کند. هرچند که بنده اشعار حافظ رو بیان و لحن دیگری از قران میدانم. قران فارسی!

محمد در ‫۸ سال قبل، یکشنبه ۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۷:۰۳ دربارهٔ عطار » مظهرالعجایب » بخش ۱ - بسم الله الرحمن الرحیم:

باسلام متاسفانه صاحب سایت که تمایلات عامه(اهل سنت) عقلشان به غایت ضایع کرده خبر ندارند که برای صحت انتساب آثار به اولیاء خدا می بایست به مفاهیم عالی و راقی توجه نمود. وگرنه آینده گویی که مقامی برای امثال حضرت عطار نیست که باتوجه به آن کتب را رد یا تایید نمود.

زیبا روز در ‫۸ سال قبل، یکشنبه ۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۲۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۶۱:

نظاره جمال خدا جز خدا نکرد ... نیکلسون با توجه به معنای این مصراه است که در مثنوی بیت معروف
قافیه اندیشم و الدار من
گویدم مندیش جز دیدار من
را تفسیر کرده و نوشته است منظور از دلدار چالبی ست

علی حاجی بلند در ‫۸ سال قبل، یکشنبه ۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۲۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۴:

غزل 2704

علی حاجی بلند در ‫۸ سال قبل، یکشنبه ۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۲۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۴:

به کوه طور تو بسیار موسی
ز غیرت گفته نی نی لن ترانی
ز شمس الدین بپرس اسرار لن را
که تبریز است دریای معانی

رضا زارع در ‫۸ سال قبل، یکشنبه ۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۳۴ دربارهٔ عراقی » دیوان اشعار » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۶۷:

گویند یکی از شاگردان جناب شمس تبریزی عارف بزرگ که علاقه شدیدی به وی داشت در زمان چله شمس پشت در حجره مقیم شده بود و از شدت علاقه بدون خورد و خوراک منتظر شمس بود زمانی که چله تمام شد و شمس از حجره خود بیرون آمد با بدن بیجان شاگرد روبرو شد که کاغذ یاد داشتی در دستش بود و در آن این رباعی را نوشته بود :

در کوی تو عاشقان پر آیند و روند
خون جگر از دیده گشایند و روند
من بر در تو مقیم مادام چو خاک
ورنه دگران چو باد آیند و روند

۱
…
۳۰۴۵
۳۰۴۶
۳۰۴۷
۳۰۴۸
۳۰۴۹
…
۵۸۷۳