یاشار در ۸ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۱۱ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۱۸ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷:
سعدی قلم به سختی رفتست و نیکبختی
یاشار در ۸ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۱۱ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۱۸ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷:
سلام
لطفا درباره این مصرع هم توضیح بفرمایید
ممنون
tr در ۸ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۱۱ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۰۷:۴۸ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۲۴ - بیان خسارت وزیر درین مکر:
سلام
معنی این مصرع چی هست؟
تاب خور بگدازدش با یک نظر
علی در ۸ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۱۱ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۰۵:۵۴ دربارهٔ عطار » تذکرة الأولیاء » بخش ۹ - ذکر رابعه عدویه رحمة الله علیها:
دوستان عزیز گنجور سلام؛ خسته نباشید
اگه لطف کنید یک بار کل متن تذکره الولیا رو بازبینی کنید عالی میشه. بسیار بسیار جابجایی متن و غلط داره. شخصا از گنجور انتظارم بیش از اینه.
با تشکر
یوسف در ۸ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۱۱ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۰۳:۱۹ دربارهٔ مسعود سعد سلمان » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۲۱۰ - ناله از تیره بختی خود و امتداد گرفتاری:
سلام، چرا مسعود سعد پشیمان بود؟ چه اتفاقی در زندگی او باعث شده بود که این شعر را بنویسد؟
سیدعلی (رضا) ساقی در ۸ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۱۱ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۰۳:۱۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۷۶:
سحرم دولت بیدار به بالین آمد
گفت برخیز که آن خسرو شیرین آمد
برخلاف نظر بعضی ازعرفان زدگان خودشیفته که بدون توجّه به شأن نزول غزل، ازاین غزل نیز شتابزده برداشت عرفانی کرده اند کاملاً روشن است که مخاطب غزل، محبوب زمینیست که مدّتی حضورنداشته واینک با بازگشت اوبخت خواب آلودِ شاعربیدارشده ووجد وشادمانی رانصیب اوکرده است.
شاید این پرسش درذهن دوستداران حافظ مطرح گردد که مگرمی شود حافظ این عبارات ظریف عرفانی ومضامین لطیف عاشقانه رادر مدح به تخت نشستن پادشاه بکار گرفته باشد؟
باید درپاسخ گفت که آری یکی از ویژگیهای منحصربفرد حافظ همین است. اوبه مددِ نبوغ خودقادراست نه تنهاعباراتِ عاشقانه بلکه نکات و مفاهیم عرفانی را نیز دربیان عواطف واحساسات شخصی باهنرمندی وزیبایی وشیوایی بکارگیرد. اودرتغییر کاربری مفاهیم عرفانی ومضمامین عاشقانه، مهارت فوق العاده ای داشته ویک اعجوبه ی بی نظیر به شمارمی رود. اتّفاقاً یکی ازرازهای ماندگاری حافظ، همین شکستنِ شجاعانه ی انحصار و خارج کردن اصطلاحاتِ عارفانه-عاشقانه ازانحصارعدّه ای خاص وآوردن آنها به میان عامّه ی مردم است.
دولت بیدار: بخت و اقبال بیدار ، بختِ کامرانی درمقابل بخت خواب زده، دراینجا همان ندا وسروش آگاهیست که درحال الهام بخشی به حضرت حافظ هست وبه اوبشارت می دهد. ضمن آنکه دولت بیدار استعاره از به تخت نشستن دولت موردنظرشاعرهست.
خسروشیرین: محبوب شیرین حرکات، امّا حافظ شاعری نیست که واژه ها راتنها برحسب ضرورت وزن وقافیه انتخاب کند او باوسواس تمام واژه ها رابگونه ای انتخاب می کند که رساننده ی شخصیّت وروحیّات مخاطب غزل بوده باشند. "خسرو" بیانگر این نکته هست که مخاطب دراین غزل یک پادشاه خوش سیما وشهریاری خوش حرکات است که دل ازحافظِ عاشق پیشه ربوده وگرفتار خویش نموده است وصدالبته که به احتمال زیاد، این پادشاه خوش قد وبالا کسی نیست جزشاه شجاع،انیس ومونس صمیمی وهمدمی که علاوه بررابطه ی شاه وشاعر، پیوندعمیق عاطفی وروحی باحافظ دارد واین پیوند دراغلب غزلیّات اومشهود ومحسوس می باشد. هم اوکه مدّتی توسط برادرش شاه محمود ازشیراز رانده شد واینک دوباره با بسیج نیروها وشکست شاه محمود به عرصه ی قدرت بازگشته وخوشحالی وشعف حافظ رابرانگیخته است.
معنی بیت: سحرگاهان بخت واقبال بیداربه بالین من آمد وبشارت داد که برخیز انتظاربه پایان رسید پادشاه خوبرویان ( احتمالا شاه شجاع) آن همدم محفل انس وهم پیاله ی قدیمی دوباره به عرصه ی قدرت بازگشته وخوشبختی وکامرانی به ماروی کرده است.
چشم بد دورکزآن تفرقه ات بازآورد
دولت نامور وطالع مادرزادت
🌿━━━━━━━━━━🌿
قدحی درکش وسرخوش بتماشا بخرام
تا ببینی که نگارت به چه آیین آمد
قدح: جام بزرگ، کاسه ای که دونفررا سیراب گرداند.
درکش: بنوش،سربکش
بخرام: باناز وغرور راه برو
معنی بیت: درادامه ی سخن، سروش غیبی به شاعرتوصیه می کند:
برخیز وجام شرابی بنوش و سرمست وشادان با ناز وغروربنگرکه نگارتوباچه شوکت وباچه طنّازی بازگشته است! برخیزوبه استقبالش برو که آشفتگیهای سیاسی اجتماعی سروسامان یافته و بوی بهبودی اوضاع،مشامها رامی نوازد.
برکش ای مرغ سحر نغمه ی داوودی باز
که سلیمان گل ازبادهوابازآمد.
🌿━━━━━━━━━━🌿
مژدگانی بده ای خلوتی نافه گشای
که ز صحرای خُتن آهوی مشکین آمد
خلوتی: گوشه نشین
نافه: کیسه ی معطّر ومُشکین باارزشی که درشکم بعضی ازآهوان دشت خُتن وجود داشته وازآن درتهیّه ی عطرهااستفاده می شد. درنظرگاه حافظِ عاشق، گیسوی یارنیز همان نافه ی خوشبو رادرچین وشکن خود دارد.
نافه گشا: گشاینده ی نافه. "خلوتی ِنافه گشا" همان عاشقیست که در گذشته مدّتی ازنعمت وصال برخوردار بوده وازگیسوان یارنافه گشایی می کرده است لیکن اینک در فراق معشوق خویش خلوت نشینی پیشه گرفته ودرعالم خیال، به یادگذشته اززلف یارنافه گشایی می کند.
صحرای خُتن: دشتی که به داشتن آهوان نافه دارمعروف بوده است. احتمالا محبوب حافظ ازسمت این منطقه می آمده که حافظ نافه ی ختن رانیز دراین مضمون لطیف بکارگرفته تافضارا عطرآگین ترکند.
همچنان دولت بیدار(ندایی ازعالم معنا) هست که به بالین شاعرآمده وبا اوسخن می گوید.
معنی بیت:ای نافه گشای خلوت نشین، برخیزکه دوران خیالپروری به پایان رسید بنگرکه اینک آن آهوی مشکین( احتمالاً شاه شجاع) آمده است. دل خوش دار ومژدگانی بده که همانندِ گذشته در محفل انس همنفس یارشده و ازگیسوان اونافه گشایی خواهی کرد.
حافظ چونافه ی سرزلفش به دست توست
دَم درکش اَرنه باد صباراخبرشود
🌿━━━━━━━━━━🌿
گریه آبی به رخ سوختگان بازآورد
ناله فریادرس عاشق مسکین آمد
آبی به رخ سوختگان آورد: ایهام دارد: ۱- اشک چشم راروان نمود ۲-ازآنجاکه گریه کردن به دل آدمی صفا وآرامش می بخشد همچون آبی برآتش،مایه ی تسکین دل سوختگان شد گریه های اثربخش شدونتیجه ی عالی دست داد.
معنی بیت: گریه هایی که دراندوهِ فراق یارکردیم آبی به رخ دلسوختگان آورد وصفای وجودمارارونقی دیگربخشید هم شدّت اندوه دوری، اشگ عاشقان رادرآورد هم گریه کردن سبب تسکین وآرامش دل گردیدودرنهایت نتیجه ای فوق العاده رارقم زد.
گریه ی شام وسحر شکرکه ضایع نگشت
قطره ی باران ما گوهریکدانه شد
🌿━━━━━━━━━━🌿
مرغ دل باز هوادار کمان ابروییست
ای کبوتر نگران باش که شاهین آمد
مرغ دل: دل به مرغ تشبیه شده است
"باز"ایهام دارد: ۱-دوباره ۲- مرغ شکار،شهباز. دراینجا معنای دوم فقط به سبب اینکه باسایر واژگان مثل: (مرغ،کبوتر،هوادار،شاهین) پیوند معنایی داشته باشد مدّنظرقرارگرفته است.
هوادار: دوستدار،خواهان،عاشق، هوای کسی راداشتن ، پروازکردن درهوای بام کسی
"کبوتر* استعاره ازدل که طعمه ی خوبی برای "باز" به معنای معشوق هست.
معنی بیت: آتش اشتیاق آن معشوق کمان ابرو دوباره دردلم شعله ورشده وکبوتر دلم شیفته وبیقراراوشده است. ای کبوتر(دل من) مراقب باش که شیدا ومفتون آن شکاری جنگنده شده ای، مواظب خودباش که تودرمقابل اوصید کمترینی بیش نیستی.
حافظ گرمدد ازبخت بلندت باشد
صیدِ آن شاهدمطبوع شمایل باشی
🌿━━━━━━━━━━🌿
ساقیامی بده وغم مخورازدشمن ودوست
که به کام دل ما آن بشد و این آمد
"آن بشد" ایهام دارد:۱- آن اتّفاق رخ داد. ۲- آن(اشاره به دشمن) بشد(رفت)
این(اشاره به دوست) آمد
معنی بیت: ای ساقی شراب بیاور واززخم زبان وکینه ی دشمنان(منع کنندگان عشق وعیش وعشرت) اندوه به دل راه مده وغم فراق یار رانیز فراموش کن که دوست حقیقی به سلامتی بازگشته وسایه ی دشمنان ازسرما برداشته شده است.
حافظ شبِ هجران شد روزخوش وصل آمد
شادیت مبارک بادای عاشق شیدایی
🌿━━━━━━━━━━🌿
رسم بدعهدی ایّام چو دید ابر بهار
گریهاش بر سمن و سنبل و نسرین آمد
معنی بیت: ابربهاری،دوران سیاه اختناق ونابسامانیهای اجتماعی سیاسی گذشته رادید وبرحال گلزاران وسمن وسوسن ونسرین گریست وبه آنها جانی تازه بخشید. باغ وچمن به لطف عنایت ابربهاران، سرسبزوباصفا ونشاط انگیزشدند.
سَزدم چوابربهمن که براین چمن بگریم
طَرب آشیان بلبل بنگر که زاغ دارد!
🌿━━━━━━━━━━🌿
چون صباگفته ی حافظ بشنیدازبلبل
عنبرافشان به تماشای ریاحین آمد
"گفته" بنابه تعریف استادشفیعی کدکنی، واژه ای ترکی وبه معنای ابیات شعر وغزل وقصیده هست. "گفته" دراصل یک اصطلاح موسیقیایی درعرصه ی ادبیات است وشعریست که به آواز خوانده می شود. فارسی زبانان معنای اصطلاحی "گفته" راازیادبرده وازرابطه ی آن باموسیقی غافل شده اند! ولی درزبان ترکی معنی خودراحفظ کرده است بطوری که درترکیه به هرنوع تصنیف وآوازی "گفته" اطلاق می شود.
معنی بیت: هنگامی که نسیم صبا،آواز خوش بلبل رابشنید که ازغزلیّات وترانه های دلنشین حافظ می خواند با ذوق و شعف وشادی درحالی که عطرافشانی می کرد به تماشای گلشن آمدتاازاین فضای باصفابیشتر وبیشتربهره مند ومستفیض گردد.
هرمرغ به دستانی درگلشن شاه آمد
بلبل به نواسازی حافظ به غزلخوانی
کمال داودوند در ۸ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۱۱ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۰۱:۴۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۲۱۸:
9323
حسین،۱ در ۸ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۱۱ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۲۱ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۷۷:
حسین جان
جفای عشق تو بر عقل من همان مثل است
که سرگزیت به کافر همیدهد غازی
غازی همان جنگجوست که معمولاً از مغلوب که در اسلام همان کافر است جزیه می گیرد ، می گوید به جای انکه عقل من جلوی عشق ترا بگیرد ، عشق تو عقل مرا گرفته ، واین مثل آن است که کافر از جنگجو غرامت بگیرد.
زنده باشی
شهلا در ۸ سال و ۴ ماه قبل، یکشنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۵۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۹۶:
حضرت مولانا از خداوند صحبت می فرمایند و از غبن و دریغی که اشتغال به جهان مادی و غفلت از شناخت او ببار می آورد
حسین در ۸ سال و ۴ ماه قبل، یکشنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۲۰ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۷۷:
جفای عشق تو بر من همان مثلست
که سرگزیت بکافر همی دهد غازی
دوستان معنی این بیت لطف می کنید
مجتبی در ۸ سال و ۴ ماه قبل، یکشنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۱۴ دربارهٔ عراقی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۷:
وزن شعر (فاعلاتن فاعلاتن فاعلن) میباشد.
یاسین در ۸ سال و ۴ ماه قبل، یکشنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۵۰ دربارهٔ نظامی » خمسه » لیلی و مجنون » بخش ۱ - به نام ایزد بخشاینده:
در بیت هفتم در درگه «تو به» غلط است و بیاد با در درگه «توبه» جایگزین شود
ممنون از سایت خوبتان
نادر.. در ۸ سال و ۴ ماه قبل، یکشنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۲۶ دربارهٔ عطار » جوهرالذات » دفتر اول » بخش ۸ - در معنی من عرف نفسه فقد عرف ربه فرماید:
بجز تو جملگی باشد فسانه..
وفا در ۸ سال و ۴ ماه قبل، یکشنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۱۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۵:
چه داند جز راه کل خود را
مگر هم کل فرستد رهنمونم
بکش ای عشق کلی جز خود را
که اینجا در کشاکشها زبونم
هرگاه انسان به کل خود بپیوندد، تمام ذرات وجودش از آگاهی نورانی میگردد.
شاعر تمام زندگی خود را همچون شمع سوزانده ست تا به وحدت و یگانگی برسد.
وفا در ۸ سال و ۴ ماه قبل، یکشنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۰۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۴:
سخنی کز زبان عالم بر آید بر تمام دنیا جان بخشد و بر ایمان بیفزاید.
سخن عالم به تنهایی قدرتی ندارد، بلکه قدرت از پروردگار دارد.
سخن مهمی اینجا گفته شد، اما سخن اصلی بیان نگردید.
سحر در ۸ سال و ۴ ماه قبل، یکشنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۰۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۳:
خداوند انسان را آفرید و همواره ناظر اوست
در عالم حقیقت انسان آن است که در دل اوست، تو آنی که به آن می اندیشی
دل دروازه ایست به سوی آگاهی و فهم زیبایی های آفرینش
سحر در ۸ سال و ۴ ماه قبل، یکشنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۵۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۲:
حقیقت انسان ورای این کالبد خاکی ست و ذات انسان از عشق است.
محمد در ۸ سال و ۴ ماه قبل، یکشنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۴۶ دربارهٔ وحشی بافقی » دیوان اشعار » ترکیبات » شرح پریشانی:
یادته؟!
حسین،۱ در ۸ سال و ۴ ماه قبل، یکشنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۴۲ دربارهٔ سعدی » مواعظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۳:
شقایق گرامی
نظر شما درست است
اگرچه گوهر نظمم کرای آن نکند
که من نثار کنم بر جناب حضرت شاه
به مانای : شعر من که گوهری گرانبهاست ، لیاقت و ارزشِ نثار بر مقدم شاه را ندارد.
کرایه نیز از همین خانواده است.
زنده باشی
مریم در ۸ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۱۱ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۲۲ دربارهٔ رودکی » مثنویها » ابیات به جا مانده از کلیله و دمنه و سندبادنامه » بخش ۲۰: