۷ در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۱۸ دربارهٔ سعدی » مواعظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۵:
سعدیا قدری ندارد طمطراق خواجگی
چون گهر در سنگ زی چون گنج در ویرانه باش
خواجه در شعر سعدی و حافظ معمولا به شکل متلک بکار رفته است.
۷ در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۰۱ دربارهٔ سعدی » مواعظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۵:
شکل درست و معنی بیت ششم:
1-عاشقی بر خویشتن چون پیله گرد خویش تن
2-ورنه بر خود عاشقی جانباز چون پروانه باش
اگر خویشتن پرست هستی مانند کرم ابریشم گرد خویش پیله میتنی(میبافی)
2-و اگر نه این است که عاشق خود هستی مانند پروانه(از پیله رهیده)شو و جانباز باش/خودپرستی و پیلگی بس است عاشق شو پروانه وار
امیرارسلان ملاح در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۲۴ دربارهٔ سعدی » مواعظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۳:
افتقار: فقر، تهیدستی.
مصطبه: سکو، تخت، جایگاه گدایان، میخانه، میکده.
(لغتنامه دهخدا)
۷ در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۲۳ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب هفتم در عالم تربیت » بخش ۲۹ - حکایت:
شاید بتوان گفت که اگر هم دندان پیش داشت باز هم در بیان سختی داشت و تو این همه هنر را نمیبینی و از روی حسد و یا نادانی دو چیز بی ربط را بهم ربط داده ای تا آنچه را ازو میخواهی ببینی و نشان بدهی ولی نادانی خود را نمی بینی.
احمد آذرکمان ۰۴۹۰۳۰۰۶۶۹.a@gmail.com در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۲۱ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۴۹:
برخورد کوتاه
لیلا همایون پور در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۱۸ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۱۶ - متابعت نصاری وزیر را:
صد هزاران دام و دانه است ای خدا
ما چو مرغان حریص بینوا
دم به دم پابسته دام نویم
هر یکی گر باز و سیمرغی شویم
میرهانی هر دمی ما را و باز
سوی دامی میرویم ای بی نیاز
گر هزاران دام باشد در قدم
چون تو با مایی نباشد هیچ غم
هیچ کنجی بی دد و بی دام نیست
جز به خلوتگاه حق آرام نیست
شب شد و هنگام خلوتگاه شد
قبله عشّاق روی ماه شد
مه پرستان ماه خندیدن گرفت
شبروان خیزید وقت راه شد
شمس تبریزی چو آمد در میان
اهل معنی را سخن کوتاه شد
این هشت بیت از این شعر در وب سایت آوای جاوید توسط حمیدرضا فرهنگ خوانده شده است،آدرس صفحه:
پیوند به وبگاه بیرونی
لیلا همایون پور در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۱۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۱۹:
دلی که غیب نمایست و جام جم دارد
ز خاتمی که دمی گم شود چه غم دارد
به خطّ و خال گدایان مده خزینه دل
بدست شاهوشی ده که محترم دارد
مراد دل که ز که پرسم که نیست دلداری
که جلوه نظر و شیوه کرم دارد
ز جیب خرقه حافظ چه طرف بتوان بست
که ما صمد طلبیدیم و او صنم دارد
این چهار بیت از این شعر در وبسایت آوای جاوید توسط حمیدرضا فرهنگ خوانده شده است.آدرس صفحه:http://www.avayejavid.com/SazoAvaz/AvayeJavid_72.html
۷ در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۰۲ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب هفتم در عالم تربیت » بخش ۲۹ - حکایت:
قوی در بلاغات و در نحو چست
ولی حرف ابجد نگفتی درست
این بیت و به ویژه بخش نخست آن با زبان سعدی جور نیست.
قوی در لغت بود و در نحو چست
ولی حرف سین را نگفتی درست
یعنی:
در معنی و دستور زبان استاد و در بیان ناتوان بود.
طبع تو را تا هوس نحو شد
عشق شکار از دل ما محو شد.
تا تو بخواهی نحو یاد بگیری عشق شکار از دل ما محو میشود.
یعنی اینقدر سخت و زمانبر است و سعدی هم در بیت همین را در نظر داشته است.این آدم اینهمه در معنی سختی کشیده و در بیان آن هم سختی میکشد و تو نادانسته او را با آن زبان دراز بد میگویی
شاهرخ در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۷:۳۸ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۱۴ - مناظرهٔ مرغ با صیاد در ترهب و در معنی ترهبی کی مصطفی علیهالسلام نهی کرد از آن امت خود را کی لا رهبانیة فی الاسلام:
توجه کنیم که ، نقش مرغ بیشتر گزاف گویی است، هرچند به ظاهر پیامهای درستی هم از زبان او شنیده میشود.
اما در نظر مولانا ، جنگ و جهاد اکبر ، جنگ با نفس است.
پس ساده انگاری است که ، پیام عارف را محدود به دنیای بیرون و محدوده زمان و مکان نمود.
و همچنین توجه کنیم که دین هم ، از نظرگاه مولانا « دیدن روی » اوست.
جادوگر در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۷:۲۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳:
درود ، خربنده یعنی مهتر غلامان ، یعنی آن نوکر یا بنده که از نظر ارباب از دیگر غلامان چاکری بیشتری از خود نشان میدهد ،
در صورت اشتباه این حقیر تصحیح کنند اهل ادب
سیدعلی (رضا) ساقی در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۶:۴۲ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۲۲:
هر آن که جانب اهل خدا نگه دارد
خداش در همه حال از بلا نگه دارد
🌿━━━━━━🌿
دربعضی نسخه ها به جای اهل خدا "اهل وفا" آمده وترتیب ابیات نیزتغییرکرده است. درهرحال لطف کلام حافظانه همچنان درتمام ابیات جاریست واین تفاوتها وتغییرات تاثیرچندانی درمعنا ایجادنمی کند. هردوبه معنای انسایت،طرفداری ازحق، پاکدلی وپاکباطنی ودرستکاری آمده است.
معنی بیت:هرکسی که مردمان شریف، درستکار، عاشق، رند وخراباتیان پاک باطن راموردِ حمایت قرارداده وازحقوق آنها دفاع کند بی تردید خداوندنیز اوراازبلایا ومصیبتها محفوظ نگاه می دارد.
"اهل خدا" درنظرگاه هرکسی معنای متفاوتی دارد. دربینش حافظانه اهل خدا همان عاشقان، رندان پاکباخته وخراباتیان هستند که به رغم داشتن ظاهری آلوده وگناهکار(البته ازمنظرشرع) دارای باطنی پاک وکرداری نیک دارند درزندگانی وعقاید دیگران سرک نمی کشند وبجای جستجوی خدادرمسیر خدایگونگی حرکت می کنند.آنها ازقیدوبندهای دینی ودنیوی رسته وهیچ نشان وعلامتی جزعاشقی ندارند، چشم طمع به بهشت برین ندوخته واز دوزخ نمی هراسند.
اما مدّعیان زهدوپرهیزگاری،وواعظان وزاهدان ریاکار واغلب فرقه های دینی، نشانه های زیادی دارند آنها خرقه های رنگارنگ براساس رتبه ودرجه ی پرهیزگاری برتن کرده، سجاده بردوش افکنده ودایماًبادانه های تسبیح های گران قیمتشان، تعدادذکرهایشان رامی شمارند وازخداوند انتظاردارندبه تعدادذکرها وعبادات خشک وبی روحشان،درآن دنیا،پاداشهای عظیمی دریافت کنند.
این گروه برخلاف رندان آزاداندیش ورهاشده ازهرگونه دل بستگیها، وابستگیهای زیادی به مظاهر دنیادارند وازآزادگی ووارستگی می هراسند. چراکه آزادگی مسئولیت سنگینی دارد وانجام آن ازعهده ی هرکسی برنمی آید. ریاکاران عبادت نمای همیشه دنبال قدرت مرجع هستند، وبجای آزادگی، همیشه مطیع وفرمانبردارمی باشندتاازسیستم حاکم وقدرت مرجع (شامل سیاسی،اجتماعی وبه ویژه دینی) اطاعت وپیروی کنندآنهابه تنهایی قادربه انتخاب و اندیشیدن نیستند ودرست ازنادرست راتشخیص نمی دهند وهمیشه منتظر می مانند تا کسانی دیگر بایدها ونبایدهای آنهارا تعیین کنند اینان شدیداً نیازمند دیگری هستندتا اوتعیین کندکه چه کاری انجام دهند وچه کاری انجام ندهند!
این گروه بشدت وابسته ومطیع، جاهلانه خدا را در حدّ خود دیده وچنین گمان می کنند که او ازتعریف هاو توصیفات چاپلوسانه بسیارخرسند می شود!!! آنها باچرب زبانی، پیوسته رو به آسمان، بعضی روبه زمین وبعضی دیگرروبردیوارمی نهند و جملاتی اماده شده ازقبل را باحالتی رقّت انگیز تکرارمی کنند: خدایا توخیلی قدرتمندی! توبسیارتواناوتوانمندی، چنین وچنان هستی، تو هرچیزی را درکسری ازثانیه خلق می کنی! توبخشنده ترین بخشایشگری! گناهان ماراببخش به ماثروت وسلامتی دراین دنیا وان دنیا دربهشت برین گوشه ای دنج درنظربگیر!! واین در حالیست که خداوندبه آنها کرامت وحرمت وآزادی بخشیده وکریمانه همگان رادر حدّ خودش می خواهد!
حافظ با آواز وترانه خوانی ورقص کنان در راه خدا قدم می گذارد. اوآزادانه وبااشتیاق درونی درخدازندگی می کندخدا تنفّس و تپش قلب حافظ شده است. خدایی که حافظ دراوزندگی می کند به آزادی انسانهااحترام فوق العاده قائل است اودرزندگیِ هیچ یک ازمخلوقات خویش دخالت نمی کند او آنقدربه انسانها آزادی بخشیده که هرکسی می تواند بهشت وجهنّم خویش رابسازد، خدارادوست داشته باشد یا به مخالفت باخدا برخاسته و به کلّی اوراانکارکند این جزیی از آزادی انسان هاست که خداونداعطاکرده است.
نشان اهل خدا عاشقیست باخود دار
که درمشایخ شهر این نشان نمی بینم
🌺━━━━━━🌺
حدیث دوست نگویم مگر به حضرت دوست
که آشنا سخن آشنا نگه دارد
دوست: دوست ازدیدگاه هرکسی می تواند متغیربوده و معنای خاصی داشته باشد. چه بسا اهل دلانی که بجای بردگی وبندگی ، دوستی باخداوند راانتخاب کرده وبااوعشقبازی میکنند. هستندکسانی دیگر که پدر، مادر، برادر ،همسریا خواهر خودرا به عنوان دوست انتخاب می کنند وچه بسیارکسانی که باحیوانات خانگی خود دوستی می کنند وعشق ومحبت وعواطف درونی خویش رابه آنان ابرازمی دارند. درهرصورت دوستی، لطیف ترین ،عمیق ترین وخیال انگیزترین پیوند میان آدمیزاد با خداوند یاهرکس وهرموجوددیگر بوده وهست وخواهدبود. سخن گرچه پیرامون جایگاه والای دوست هست اما تکانشهایی که درمخاطبین خودایجادمی کند بسیار باارزش،بیدارکننده والهام بخش هست. مهمترین تکانش وچالشی که مخاطب درهمین بیت دریافت می کند این است که آیامن نیز دوستی اینچنین ارزشمند که حضرت حافظ درحال گفتگوبااوست دارم؟ راستی دوست واقعی من کیست؟ کدام یک ازدوستان من چنین جایگاه رفیع ووالایی دارند؟
حدیث : رخداد، داستان، مطلب،ماجرا، حکایت
حضرت:محضر،درگاه، پیشگاه.
معنی بیت: ماجراهایی راکه دررابطه بادوست رُخ می دهد به هیچ وجه به کسی بازگونمی کنم جز درپیشگاه دوست وبه شخص حضرت دوست، به حُکم آنکه آشنا سخنان آشنا راهمانندِ راز دردل خودنگاه می دارد وجزبه صاحب سخن که همانا خودِآشنا(دوست)هست درنزد غیر وبیگانه برمَلا نمی سازد.
تانگردی آشنا زین پرده رمزی نشنوی
گوش نامحرم نباشد جای پیغام سروش
🌿━━━━━━🌿
دلا معاش چنان کن که گر بلغزد پای
فرشتهات به دو دست دعا نگه دارد
حافظ پندهایی به مخاطبین خود توصیه می کرد که خودآنهاراآزموده بود امّا واعظ مردم رابه پرهیزگاری دعوت می کند درحالی که خود آن راتجربه نکرده است! روشن است که وقتی چیزی را بگویی که خود تجربه نکرده ای، حقیقتی در آن نهان نیست.
معاش : معیشت، زندگانی
معنی بیت: ای دل چنان زیبا ودرست زندگانی کن وبا پیرامونت به شفقت ومهربانی، سازگاری داشته باش که اگر روزی خطایی نیز سهواً مرتکب شدی وتعادل خودراازدست دادی فرشتگان آسمانی دست به دعا برداشته وبه حرمت کارهای نیکی که درحق دیگران انجام دادی ازتو حمایت کنند.
گوش کن پندای پسروزبهردنیاغم مخور
گفتمت چون دُرحدیثی گرتوانی داشت گوش
🌿━━━━━━🌿
گرت هواست که معشوق نگسلدپیمان
نگاه دار سرِ رشته تا نگه دارد
حضرت حافظ دراینجا به نکته ی مهمی اشاره کرده ویکی ازتهدیات وخطرات عشق چه زمینی وچه آسمانی را به زیبایی بیان کرده است وآن اینکه: درعاشقی نباید طرفین قصد تصاحب، تملیک ویاتغییرطرف مقابل رادرسرداشته باشندـ وقتی ذلیلانه ازخداوند چیزهایی را دردعا های خود درخواست می کنیم این معناراببارمی آورد که خدایا چیزهایی کم وناقص خلق کرده ای! آنها رابرطرف کن، قرض هایمان را ادا کن! به عزت وثروت و... بده!!! درحالی که درعالم خلقت،خداوند همه چیز را به همان صورت که بایدباشد خلق نموده است هیچ چیز کم یازیادآفریده نشده است وچیزی به گریه وضجه زدن تفییرنخواهدکرد مگربه اراده وهمّت خودمان.
عشق فقط درهوای آزادی وآگاهی رشدونمو می کند وهرگونه تلاش برای ایجادتغییرات دلخواه، سبب فروکش نمودن شعله های عشق شده وان راخاموش خواهد نمود. ازهمین روست که رابطه های عاشقانه معمولاً دوام نداشته و دیری نمی کشد که به خاموشی می گراید. عاشق باید درعاشقی ثبات داشته وچیزی اضافه درخواست نکند وباداشته ها ونداشته ها دچارنوسان نگردد. همان زمانی که عاشق ازمعشوق درخواست ایجادتغییر و چیزی اضافه راطلب می کند رشته ی پیمان می گسلد وعشق آرام آرام فروکش می کند.
گرت هواست : اگر آرزوداری.
پیمان نگسلد : بی وفایی نکند،پاره نکند،پیمان زیرپانگذارد
معنی بیت: اگرآرزوداری که معشوق توبی وفایی نکند وعهد و پیمان زیرپانگذارد می بایست توخود ابتدا به عهد وپیمان وفادار باشی وآن رامحترم بشماری تا اونیزمتقابلاً چنین عمل کند.
فراق ووصل چه باشد رضای دوست طلب
که حیف باشد از او غیراو تمنّایی
🌿━━━━━━🌿
صبا بر آن سر زلف اَر دل مرا بینی
ز روی لطف بگویش که جا نگه دارد
معنی بیت: ای نسیم سحرگاهان اگرگذرت برپیچ وخم گیسوی معشوق افتاد ودل عاشق وشیدای مرا درآن حلقه های زلف دیدی، به او ازروی لطف و مهربانی ازطرف من بگو که درلابلای آن گیسوان غفلت نکند وجایگاهش راحفظ کندویا جایی برای جان من نیز نگاهدارد.
گفتی که حافظا دل سرگشته ات کجاست
درحلقه های آن خم گیسونهاده ایم
🌿━━━━━━🌿
چو گفتمش که دلم رانگاه دارچه گفت
ز دست بنده چه خیزد خدا نگه دارد
معنی بیت: زمانی که به معشوق گفتم ازدلم که پیش توست به مهربانی مراقبت کن ببینید چگونه بی اعتنای کرد وچه پاسخی داد؟ گفت: ازدست من کاری برنمی آید ازخداوند طلب کن تا اورابسلامت نگاهدارد!
دیدم وآن چشم دل سیه که توداری
جانبِ هیچ آشنا نگاه ندارد.
🌿━━━━━━🌿
سر و زَر و دل و جانم فدای آن یاری
که حقّ صحبت مهرو وفا نگه دارد
سر وثروت ودل وجان وهرآنچه فداکردنیست فدای آن نازنینی که جانبِ مهرومحبّت وحقّ دوستی نگاه می دارد وعهد وپیمان نمی گسلد.
گفتم زمهرورزان رسم وفا بیاموز
گفتازخوبرویان اینکارکمترآید
🌿━━━━━━🌿
غبار راهگذارت کجاست تا حافظ
به یادگار نسیم صبا نگه دارد
راه گذار: گذرگاه ، معبر.
معنی بیت: ای معشوق چنان رفتی که برگرد وغبارراهت نیزنرسیدیم! غبار راهی که بر آن می گذری وقدوم مبارک برآن می نهی کجاست؟ تا حافظ آن را به عنوان یادگاری ،ازنسیم صبادریافت و نگهداری کند.
گویی ازصحبت مانیک به تنگ آمده بود
باربربست وبه گردش نرسیدیم وبرفت
۷ در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۶:۲۴ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب هفتم در عالم تربیت » بخش ۲۸ - گفتار اندر سلامت گوشهنشینی و صبر بر ایذاء خلق:
اگر بر پری چون ملک ز آسمان
به دامن در آویزدت بد گمان
به نظرم "آسمان" باید جایش را به "آستان" بدهد. چون معنی را ندانسته اند و پریدن همیشه آسمان را در ذهن می آورد در این بیت دست برده اند.
اگر بر پری چون ملک ز آستان
به دامن در آویزدت بد گمان
اگر مانند پری آستان از جایی به جای دیگر سفر کنی بدگمان باز هم کار خودش را خواهد کرد
Hamid در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۵:۳۰ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۷ - مناظرهٔ خسرو با فرهاد:
به خود میبالم که پارسی زبانم . وبرای تمام پارسی زبانان موفقیت روز افزون و تندرستی بیشتر را از درگاه حق خواستارم
حمید در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۵:۲۹ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۷ - مناظرهٔ خسرو با فرهاد:
به خود میبالم که پارسی زبانم، و برای همه پارسی زبانان آرزوی سلامتی و تندرستی دارم
جادوگر در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۱۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۲:
پر واضح است که جناب مولانای جان در حالت سرمستی و عرفان و دف و کف این اشعار را سروده اند
سید علی افضلی در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۲۸ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۲۲:
سلام به همگی..
عذر میخام من حافظ رو کاملا زمینی میبینم و اشعارش رو هن در همین قالب فهم میکنم. به نظر من اگه یه هاله ایی از عرفان دور حناب حافظ بکشیم در واقع اونو از خودمون دور کردیم. و دست نیافتنی.. اگه بخوایم باهاش بشینیم و لذت ببربم بایستی اونو زمینی بفهمیم. ممنون
علی در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۰۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۷۰:
البته نه. حرفمو پس میگیرم. با "بس" هم وزن اشکال نداره.
علی در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۰۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۷۰:
در بیت پنجم واژه ی "بس" احیانا نباید "بسی" بشه؟چون اینطوری وزن مشکل داره.
Ben Omar در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۴۹ دربارهٔ عرفی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۵۲:
به نظر من هم شقایق درست میگوید
از بس که غبار غم از سینه نشد - درست است
اگر غبار غم از سینه رفته بشه که دیگر دردی نیست و نقلی ندارد
زمانی که غبار غم رفته نمیشود - گرد غم تا زانوی دل بالا میاد.
۷ در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۴۸ دربارهٔ سعدی » مواعظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۵: