Sepehr در ۸ سال و ۷ ماه قبل، سهشنبه ۷ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۰۸:۲۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۹:
Ya Hagh
Salamon alikom. Man dar tool e sama shenidam:
"Ey khosh kafan beraghsa"
Ya Mashoogh !
پیوند به وبگاه بیرونی
Mir Seyed Sepehr
منصور در ۸ سال و ۷ ماه قبل، سهشنبه ۷ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۰۷:۵۸ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۵:
مصرع اول بیت سوم در بعضی نسخه ها اینگونه است:
ز زیر زلف دوتا چون نظر کنی بینی
.....
شهلا در ۸ سال و ۷ ماه قبل، سهشنبه ۷ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۰۵:۲۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۰۲۴:
سپاس بهروز خان...
والعصر، ان الانسان لفی خسر، الالذین امنوا و عملوالصالحات و تواصو بالحق وتواصو بالصبر
بهترین راه آزادگی را همین آیات نشان می دهند
شایان در ۸ سال و ۷ ماه قبل، سهشنبه ۷ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۵۹ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۹:
واقعاعجیبه حاشیه پروری و حاشیه بازی ما ادما.بیچاره غزل مولاناچه سرنوشت غریبی دارداینکه فلانی یا فلانی چه خوندن چه ربطی به خوده اثر داره؟؟؟؟؟ در ربط قر کمر و رقص بندری جاوشی به اصل شعر یه نمونه میگم خودتون قضاوت کنید چقدر ارتباط داره:
از دست و پا بریدی ای بی پا و سر برقصا:
نه نقد داره نه فهم میخواد نه شعور عرفانی بیشتر شجاعت و همت گذشتن از دست و پا را میخواهد که هر کس که بسر نکوفته باشه در سرایی انرا میفهمد در حضور استادی که چون پدرتموم بندهای دنیوی ومادی تورا بریده دیگه کلا از صورت انسان بریدی و عزل شدی رسیدی به مایه انسانیت درین درجه خلوص از جوهره انسانی جان پدر برقصا!!!
شهاب در ۸ سال و ۷ ماه قبل، سهشنبه ۷ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۲۹ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب دوم در اخلاق درویشان » حکایت شمارهٔ ۳۲:
این که ما گاهی مرزها را بشکنیم و حتی به همین جناب سعدی اعتراض کوچکی بکنیم هیچ عیب نیست چرا که شاید سعدی دیگری در پس همین نظر ها باشد که نیاز به رشد دارد و اینکه بگوییم هر آنچه بزرگان گفتند مسلم است و تو بدون تفکر بپذیر این رشد را به تعویق خواهند و انداخت اما آنچه بنده برداشت کردم اعتراض جناب شیخ به ازدیاد فرزند بود که تفکر بجا و امروزی ما در چندین قرن گذشته بوده شاید دید از این منظر کاملا نظرات بالا رو برگرداند شاید هم من کاملا در اشتباهم
رضا در ۸ سال و ۷ ماه قبل، دوشنبه ۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۳۷ دربارهٔ رضیالدین آرتیمانی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۳:
در بیت دوم مصرع اول بین ز و یاد فاصله درجشود
رضا بسطامی در ۸ سال و ۷ ماه قبل، دوشنبه ۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۱۶ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۳۱:
معنی این رباعی همان ضرب المثل ما نخورده مستیم هستش
سیدعلی (رضا) ساقی در ۸ سال و ۷ ماه قبل، دوشنبه ۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۲۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۱۱:
.
عکس روی تو چو در آینه ی جام افتاد
عارف از خنده ی مِی در طمع خام افتاد
این غزل یکی ازنغزترین ومهّمترین غزلهای عارفانه ی حضرت حافظ است.
مخاطب غزل، دلدارِ دلدادگان ، معشوق ازلی ومشترکِ عشّاق عالم، خداوندیکتاست.
حافظ دراین غزل وچندغزل دیگر،خاطرنشان می سازد که این همه شکوه وزیبایی وجلال وجبروت درذرّات هستی، شامل جمادات نباتات وحیوانات و زمین و آسمان، تنها یک فروغ از رُخسار خیال انگیزساقیِ هستی وآفریدگارتواناست. هرچه رادرجهان هستی مشاهده می کنیم تنها جلوه ای بسیاراندک ازجمال الهیست ماهرگزنمی توانیم بااین درک اندک وعقل ضعیف،تصوّری درست ازجمال کبریایی او داشته باشیم هرتصورما ناقص ونادرست خواهدبود تنها می توانیم به این اندک درک ناچیز دلخوش کنیم که تمام جهان هستی باهمه ی زیبائیهای خیال انگیزش تنها یک عکس ازفروغ رخ زیبای اوست.
عکس روی تو: جلوه ای ازجمال تو
جام : ساغر،پیاله ای که باآن شراب نوشند. جام دراینجا وسایرغزلهای عرفانی، کنایه از دل خون آلود آدمیست که محلّ دریافت فیوضاتِ الهیست. یعنی به عبارتی عنایات ولطف خداوندی، شراب نابیست که درجام دل آدمی فرومی ریزد واورا راسرمست ومسرورمی سازد. حالا همین جام(دل) به آئینه تشبیه شده وفیوضات خداوندی رابه پیرامون انعکاس می دهد. دلی که شاداست اطرافیانش رانیزمسرور و شادمان می سازد چونان آینه ای که نور رامنعکس می کند واطراف راروشنایی می بخشد.
عارف: دانا ودل آگاه،فرزانه وفرهیخته که عبادتها وبندگی اَش برعکس عابدان وزاهدان طمّاع، ازروی آگاهی وعشق است نه ترس ازعذاب وآتش جهنم!
جام وپیاله استعاره ازدل آدمیست امّا باده ی این جام ازجنس چیست؟ شرابی که محصول انگور است یاشرابی که محصول معرفت وشعور؟
روشن است که واژه ی "عارف" مارا به معرفت وآگاهی دلالت می کند وشرابِ این جام همان معرفت وشعور وداناییست.
امّاخنده ی مِی چیست : خنده مِی درحقیقت استعاره از صدایِ ریزش می از صُراحی در پیاله هست که به صدای قهقه ی خنده تشبیه شده است. ازریزش شرابِ فیوضات الهی به پیاله ی دل عارف، صدای قهقه ی خنده برمی خیزد چراکه،عکس رُخ یاردرپیاله ی دل آدمی افتاده و شرابِ داخل پیاله ازشدّتِ مستی قهقهه می زند! پس شراب به وضوح خندان وسرمست است
طمع خام: هوس وتمنّای امری که ممکن نباشد. خواهش بیجا وتوقّع بی حاصل.
معنی بیت: جلوه ای ازجمال وزیبائی ِ تو درآئینه ی دل متجلّی وپدیدار گردید، بعضی به واسطه ی معرفت ودانش، بصیرت داشتند ودیدند وبعضی ازروی جهالت ونادانی ندیدند ودرنیافتند. عارف که به ظاهر،نسبت به سایر مردم، ازحُسن و زیبائیهای توآگاه تربود، عکس تورا وجلوه ای ازجمال تورادید وصدای ریزش فیوضاتِ مستی بخش توراشنید ازهول اشتیاق وهیجان وصال سرازپانشناخت! هول وهیجان وجودش رافرا گرفت، بیچاره توهّم گرفت! گمان کردکه به سرمنزل مقصود رسیده وبه وصال تونایل شده است!! در صورتی که چیزی که دریافت کرده،فقط یک فروغی ازجمال توبوده است. ما بااین ظرفیت اندک خردوفهم،هیچ تصوردرستی ازجمال کبریایی خداوند نخواهیم توانست متصوّرشد نباید درطمع خام بیافتیم.
عارف هم که باشی وصال به این سهولت وسادگی رُخ نمی دهد توقّع غیرممکن نداشته باش! راه دراز وپُر خطری بایدطی گردد،خون دلها باید خورد و خاکسترجان برباد بایدسپرد تاواردِ حرم وصال یار شد.
حافظ دراینجا به کنایه به عارف طعنه می زند که ای عارف به معرفت خویش غُرّه مشو! بادانش معرفت شاید توانسته باشیم تجلّیِ جلوه ای ازجمال یاررامشاهده کنیم امّا "وصال یار" تنها به معرفت ودانش ودفتربه دست نمی آید باید معرفت قلبی داشت معرفت قلبی دانشی نیست که کسی بتواند ان رادرمدرسه ومکتب تدریس دهد باید صدق واشتیاق عظیم درونی به حدّی باشد که این بذربشکفد وثمردهد.
بایدخالصانه عشق ورزید باید خودرا ازبندِ دانش ودفتر وتعلّقاتِ دینی ودنیوی واُخروی خلاص کرد وبه معصومیت رسید……
درخرقه چوآتش زدی ای عارفِ سالک
جَهدی کن وسرحلقه ی رندان جهان باش
🌿━━━━━━🌿
حُسن روی تو به یک جلوه که در آینه کرد
این همه نقش در آیینه ی اوهام افتاد
حُسن: جاذبه وجمال وزیبایی
جلوه: ظهور
"آینه" کنایه ازپیاله ی دل
"نقش" معانی زیادی دارد دراینجا به معنی تصویر
اوهام: جمع وَهم، توهّمات وپندارها.
آئینه ی اوهام: آئینه ی خیالات وپندارها
معنی بیت: درادامه ی بیت قبلی وخطاب به معشوق اَزلی: آن هنگام که قصدِ ظهورفرمودی وعکسی ازخویش درپیاله ی دل آدمیان منعکس نمودی وبه ماقابلیّت وظرفیتِ دریافت ارزانی داشتی، نه تنها عارف، بلکه دانا ونادان،عوام وخواص همه دچارتوهّم وهیجان وشوق شدند هیاهویی برپاشد! هرکسی به فراخور دانش وشعورخویش تصوّراتی از جمال توپیداکرد همه خیالاتی شدند واین همه گوناگونیِ برداشتهاو اندیشه های متفاوت پدیدار گردید. درازداحام افکار، فلسفه ها وعقاید ونظرات متضادشکل گرفتند، ادیان یکی پس ازدیگری ظهورکردند و.......خلاصه هر کسی ازتو برداشت متفاوتی دارد همه دربُهت وحیرت فرو مانده اند. خرسندیت مبارک باد که کارحُسن فروشی وجلوه گریِ تو، عجب رونقی پیداکرده است!
بگرفت کارحُسن اَت چون عشق من کمالی
خوش باش زانکه نبود این هردورا زوالی
🌿━━━━━━🌿این همه عکس مِی ونقشِ نگارین که نمود
یک فروغ رُخ ساقیست که در جام افتاد
عکس می: تصویرهایی که بر برصفحه ی آیینه ی جام ِ دلِ آدمی نمایان می شود.
نقش ِ نگارین : تصاویر رنگارنگ، کنایه ازخیالاتی که درسرآدمیان می افتد. استعاره ازمناظرحیرت آور طبیعت وجلوه های اعجاب انگیزهستی شامل همه چیزوهمه کس.
نمود: دیده وشنیده شد،نمایش داده شد، پدیدارگردید.
فروغ: شعاع، پرتو.
ساقی: شراب دهنده، دراینجا ودربسیاری ازغزلهای حافظ ، ساقی خودِ معشوق(بعضی زمینی- بعضی آسمانی) است. دراینجاهمان خالق هستیست. آفتاب وماه وستارگان، نسیم سحرگاهان وباغ ودشت ودمن، پرندگان وجوندگان وخزندگان همه از این شراب هستی سرمست ومسرورهستند فقط این انسان است که بااین همه ادعای خرد وهوش وذکاوت، برای مست شدن روی به جنس تقلّبی ودست ساز خویش آورده است. اگرآدمی نتواند به آوازپرندگان ، به تابش نورآفتاب وماه مست شده وبه سازنسیم سحری به رقص درآید باهیچ وسیله ی دست سازی نخواهدتوانست مستی ورقص وآواز وشادمانی را تجربه نماید.
معنی بیت: این همه،تصوّراتِ گوناگون، تنوّع ِ رنگارنگ، ،تفاوت ،تشابه، وشوروهیجان درهمه ی اجزای هستی که بی تردید شاملِ افکار وعقاید وباورهای آدمیان نیزمی گردد،همه وهمه زائیده ی تجلّیِ تنها یک فروغ ِ جمال زیبای خالق ِ هستی ونیستی هست!
ساقی به چندرنگ مِی اَندرپیاله ریخت
این نقش ها نگر که چه خوش درکدوببست!
🌿━━━━━━🌿
غیرتِ عشق زبانِ همه خاصان بِبُرید
کز کجا سِرّ غم اَش در دهنِ عام افتاد
غیرت: ناموس پرستی وحفظ آن، تعصّب و حمیّت داشتن به چیزی، حسد ورشک بردن
خاصان: آنها که به سرمنزل مقصود رسیده اند مثل ابن منصور یا ابومغیث فارسی بیضاوی معروف به منصورحلّاج بغدادی صوفی ای که در بغداد به دارآویخته شد. اشاره به این نکته هست :
"هرکه رااسرارحق آموختند مُهرکردند ودهانش دوختند.
معنی بیت: معشوق ازلی آن هنگام که جلوه ای کرد وازآن میان عشق ظهورکرد وآن هنگام که آدمیان عشق اورابردل نشانیدند، خودِ عشق که عاشق وشیدای سینه چاک معشوق بود، ازهمه گیرشدن عشق اوبی تاب شد وغیرتش به جوش آمد! تدبیری اندیشید وتصمیمی اتخاذکرد تااسراراو بیش ازاین دردسترس همگان قرار نگیرد! تصمیم عشق این شد که: هرکسی اسرارغم عشق اورادریافت وبه مُرادِ دل رسید زبانش بُریده گردد ویابرسردار آویخته شود تانتواند درهرجایی وباهر نامحرمی، اسرارمگوی اورا برملا سازد.
سِرّخداکه عارفِ سالک به کس نگفت
درحیرتم که باده فروش ازکجا شنید؟!
🌿━━━━━━🌿
من زمسجد به خرابات نه خود افتادم
اینم ازعهدِ اَزل حاصل فرجام افتاد
"خرابات" خرابات: خرابات به دومعنی بکارمی رود اول به معنی ظاهری وسطحی: مکانی درحاشیه وحومه ی شهرها که افراد بی خانمان وقماربازان وباده نوشان درآنجاجمع شده وبه دورازچشم ماموران حکومتی به فسق وفجورپردازند.
دوم به معنی باطنی وعرفانی: مکان معنوی ومعبدروحانی فارغ ازهردین ومذهب، که وارستگان ورهاشدگان ازتعلّقات دینی ودنیوی،عاشقان وجویندگان حقیقت درآنجاجمع شده وباراهنمایی پیری خردمندوفرزانه، اقدام به تخریب وویران ساختن هرآنچه(شامل باورهاواعتقادات،نامها،مقامها وموقعیتهای اجتماعی،فرهنگی، دینی، قومی،نژادی و.....) که ازجامعه ،مذهب ومدرسه تحمیل شده درتعیین نوع شخصیت آدمی اثرگذار هستند می کنند وازهرنوع علایقی که وابستگی ایجادمی نمایدخلاص می گردند وبنای شخصیت خودراپس ازفروریختن دوباره بازسازی ،نوسازی وبهسازی نموده وازنو متولّدمی گردند تابینش فردی ومسیرخودراپیداکنند.
حافظ معمولاً هردومعنی رامدنظرقرارمی دادتامخاطبان ودوستداران شعر، هرکدام به فراخور درک ودانش ومیزان آگاهی خویش، امکان برداشتهای دلخواه داشته باشند وهیچکس ازبرداشت معنی مأیوس و دست خالی برنگردند.
عهد: زمان، دوران
ازل: آغازخلقت
فرجام: پایان.
درآن دورانِ شکوفایی ریاکاری! که مساجد به تسخیر متظاهرین وریاکاران ِ متعصّب درآمده بود (همانگونه که امروزه مکّه درتسخیر متشرّعین متموّل وثروت اندوزان است) حافظ به چشمان تیزبینِ خویش بارها وبارها به تجربه دریافت که مدعیّان دروغین، عابدان طمّاع و زاهدان ِ متعصّبِ پیش پابین ، مشغول فریب دادن خلقِ خداهستندتا منافع شخصی ِ خودراحفظ کنند! ازهمین رو تصمیم می گیرد تا خودرااز صفوفِ مدعیّانِ دروغین جدا سازد و ادامه ی بندگی را درخارج ازمسجد یعنی خرابات به انجام برساند. حافظ انتظاردارد کسی به عقیده ی کسی فضولی نکند وهرکس به قدر دانش وتوانایی خود، به هرطریقی که دوست دارد به وظایفِ انسانیِ خویش عمل کند وهمه درانتخابِ طریق آزاد بوده باشند. دراینجانیزبه منظور بستنِ دهان مدّعیانِ به ظاهرمتشرّع می فرماید:
مگرنه این است که بنابه گفته ی خودتان،برگی از شاخه ی درختی فرونمی افتد الّا به اراده ی خداوند؟ بنابراین طبق همین قاعده، اراده ومشیّتِ الهی براین بوده که من در خرابات وشما درمسجد به بندگیِ اوبپردازیم ودرکار یکدیگر فضولی نکنیم.
معنی بیت:
سرنوشتِ همه ی ما به دستِ خالق توانارقم زده می شود. من اگرنتوانستم درمسجد به رسم زاهدان وعابدان، بندگیِ خداوند کنم به اراده ی خویش نبوده بلکه ازابتدای خلقت ِ من صلاحدیدِ خداوند این بوده که من سرانجام سرازخرابات برآوَرَم وبه سبکی متفاوت وبه رسم رندان وعاشقان بندگی کنم. این اتّفاقات همه به قلم اراده ی خداوند رقم می خورد وکسی نمی تواند برافکار آن دیگری خُرده بگیرد.
گرزمسجدبه خرابات شدم خُرده مگیر
مجلس وَعظ دراز است وزمان خواهدشد.
🌿━━━━━━🌿
چه کند کز پی دوران نرود چون پرگار
هر که در دایره ی گردشِ ایّام افتاد
این بیت درتایید وتکمیل بیت قبلیست.
پرگار: ابزاری برای کشیدن دایره و خطوط. قلم دو شاخه ای که یک پای آن ثابت وپای دیگر متحرّک است وبصورت دورانی حرکت می کندو دایره ترسیم می شود. حافظ آدمی را به پای متحرّکِ پرگارتشبیه کرده است یعنی آدمی گاه درشرایطی قرارمی گیرد که چاره ای ندارد ونمی تواندازمسیر تعیین شده خارج وراهی دیگردرپیش گیرد.
معنی بیت: زندگانی همانندِ دایره ای ازنقطه ای شروع(تولّد) ودرنقطه ای (مرگ) خاتمه می یابد. آدمی وقتی دردایره ی گردش ایّام زندگی افتادهمانند پای متحرّک پرگاریست که ناگزیراست مسیرتعیین شده یِ پیش رو را بپیماید وتوان خارج شدن ازمسیر راندارد.
بعضی بااستنادبه چنین بیتهایی حافظ را ازطرفداران نظریّه ی جبر وبی اختیاری می شمارند! غافل ازاینکه نگرش ِ حافظ دراین بحث که انسان اختیاری ازخود ندارد مطلق نیست وشامل بخش هایی اززندگانی می شود نه همه ی جوانبِ آن. ما وقتی به این دنیا می آئیم ازما سئوال نمی شود که آیا دوست داریم وارد این دایره ی زندگانی شویم یانه؟ برایمان تصمیم می گیرند وماچشم براین جهان هستی می گشائیم. بازازماسئوال نمی شود که آیا دوست داریم درکدام نقطه ازجهان متولّد شویم! پدرومادرمان ازقبل انتخاب شده است،محل زندگی، برادرو خواهر وبستگان، حتّی ناممان ،دین ومذهبمان و فرهنگی که با آن رشد ونموّ خواهیم کرد برایمان انتخاب می شود وما حداقل تازمان بلوغ هیچ اختیاری ازخودنداریم! روشن است که بعدازبلوغ نیز هرتغییراتی که درزندگانی ایجاد کنیم بخش عظیمی ازتغییرات ،متاثّرازمحیط وگذشته ی ما خواهد بود وما همانندِ آن پای متحرّکِ پرگار دردایره ای حرکت خواهیم کرد که برایمان مقدّر شده است. درحقیقت دربعضی جنبه های زندگانی، یک پای ادمی ثابت ویک پای دیگرمتحرک همچون پرگاریست که فقط دریک مسیرمشخص قادربه حرکت است!
ضمن آنکه حافظ اشعاربسیاری دیگربر ردِّ نظریه ی جبرگرایی دارد مانند:
چرخ برهم زنم اَرغیر مُرادم گردد
من نه آنم که زبونی کشم ازچرخ فلک
بنابراین شایسته آن است که بگوئیم حافظ معتقد است که آدمی دربخش هایی اززندگانی هیچ اختیاری ازخود ندارد ودربخش هایی نیز صاحب اختیار واراده هست واگر بخواهد می تواند فلک راسقف بشکافد وطرحی دیگراندازد. حافظ همیشه بهترین طریق هارابرمی گزیند وهیچ برچسبی نمی پذیرد.
اندیشه های ناب حافظ همه متضاد،متنوّع ومتغیّرند. شاید درنگاه سطحی،اندیشه های این چنینی نشانه ی بی ثباتی شخص قلمدادشود امّااززاویه ای دیگر ودر نگاه عمیق تر می بینیم که اصلاً ذات وسرشت همه چیز برپایه ی تضاد وتنوّع وتغییر استواراست واندیشه هانیزبرای باطراوت وتازه ماندن وپویایی، می بایست دایم درحال تغییر ودگرگونی باشند چراکه همه چیز درحال تغییراست واگر چنانچه اندیشه ای ثابت بماند ونرمش وانفعال نداشته باشد بی تردید ویژگی ِ پویایی خودرااز دست خواهدداد ومبتلا به روزمرّگی وتوقف خواهدشد.
تضاد وتغییردربینش حافظانه موج می زند واین نشانه ی فرهیختگی ،فرزانگی و روشنفکری حافظ است نه بی ثباتی. تاآنجاکه گاه می بینیم که تضاد وتناقض، به مددِ نبوغ ِ سرشار حافظ،دریک بیت جمع می شوند! یعنی یک مصراع برپایه ی جبرگرایی ویک مصراع دیگربرپایه ی اراده واختیار سروده می شود!
گرچه وصالش نه بکوشش دهند
هرقَدَر ای دل بتوانی بکوش
🌿━━━━━━🌿
درخم ِزلف توآویخت دل ازچاه زَنَخ
آه کزچاه برون آمد و دردام افتاد
آویخت: آویزان شد
چاه زنخ: گودی چانه ی معشوق که درادبیّات عاشقانه به سیب زنخ وچاه زنخدان معروف شده ودلهارابه سوی خودمی کشاند.
معنی بیت: دل عاشق پیشه ی من، که درچاه زنخدان توگرفتارشده بود به امیدِ آنکه ازاین چاه بیرون بیاید وخودرانجات دهد ازانحنای زلف تورامحکم گرفت وآویزان شد امّا نجات پیدا نکرد ازچاه زنخدان که بیرون آمد درحلقه ودام زلف توگرفتارشد.
ازعشق توهیچ گریزی نیست سراپای تو فریبنده، جادویی و دلستاننده هست.
درجایی دیگرمتضاد این اتّفاق وعکس قضیّه ی(ازچاه درآمدن ودردام افتادن) برای جانِ عاشق رخ می دهد:
جانِ عُلوی هوس چاه زنخدان توداشت
دست درزلفِ خم اندرخم زد!
🌿━━━━━━🌿
آن شد ای خواجه که در صومعه بازم بینی
کارما با رخ ساقی و لب جام افتاد
آن شد: آن زمان سپری شد وگذشت.
"ای خواجه" دراینجا کنایه از پیروبزرگِ صومعه است، صومعه دار
معنی بیت: ای حضرت آقای صومعه دار، دیگرآن زمانی که من به دنبالِ حقیقت به صومعه می آمدم گذشت وسپری شد! من راهِ خودرا پیدا کرده ام ودیگربه صومعه برنخواهم گشت. راه انتخابی من طریق عشق ومحبّت ودلدادگیست . سرکارم با رخ زیبای ساقی ولب پیاله افتاده است بعید بنظرمی رسد که من ازاین لذّت مُدام دست کشیده وبه صومعه بازگردم!
اگرامام جماعت طلب کند امروز
خبردهید که حافظ به مِی طهارت کرد
🌿━━━━━━🌿
زیر شمشیر غمش رقص کنان باید رفت
کآنکه شدکُشته ی اونیک سرانجام افتاد
معنی بیت:
باید با شور واشتیاق قلبی غم واندوه عشق راپذیرفت حتّی اگرشمشیر بوده باشد باید رقص کنان به استقبالش رفت وجان افشانی کرد. زیراهرکه دراین طریق مقدّس جان بسپارد رستگارشده وبرسرزمین سعادت وجاودانگی گام خواهدنهاد.
درحقیقت آدمی وقتی عاشق می شود میمیرد وآدم تازه ای متولدمیگردد. عشق حقیقی برای کسانی رخ می نمایدکه ازمرگ هراسی نداشته باشندوآماده ی مردن بوده باشند. برای همین است که تعدادعاشقان حقیقی بسیار کم هست چون اغلب مردم ازمرگ می هراسند ازطرفی هم نمی توانند ازفیض عشقبازی چشم پوشی کنند.
منِ شکسته ی بدحال زندگی یابم
درآن زمان که به تیغ ِ غمت شوم مقتول
🌿━━━━━━🌿
هر دَم اَش با من دلسوخته لطفی دگر است
این گدا بین که چه شایسته ی انعام افتاد!
عاشق پیشگان ممکن است درطول زندگانی خویش بارهاوبارها بامشاهده ی زیبارویان مبتلا به شیفتگی وشیدایی شده و هرازچندی اززیارت عشقی به زیارت عشقی دیگر رفته وازقلّه ای به قلّه ی دیگرصعودکنند واندرون خویش راباعشقبازی، لطف وصفایی دیگر بخشند. حافظ نیز باهمین روند، طبع جوشان وعواطف خودرا دچارچالش احساسات برانگیزمی نمود. شاعری همچون حافظِ شیدا وبیقرار، بایدکه زندگانی خودرابرمدارعشق ودلدادگی نهاده وروزهای زندگی راعاشقانه سپری می نمود تاتوانسته باشد شعربسراید، آوازبخواند وفشارهای روزمرّه ی زیستی راتحمل کند.
هرچندکه عشقورزی مستمر، سختی ها ومشکلات فراوان خودرا دارد لیکن عاشقان چاره ی دیگری پیش رو ندارندو بایدکه زندگی را عاشقانه سپری کنند چراکه زندگانی براساس مصلحت گرایی ومنطق وعقل درنظرگاه آنها هیچ جذابیت و لطف خاصی ندارد.
مرابه کارجهان هرگز التفات نبود
رخ تودرنظرمن چنین خوشش آراست
زندگانی بربسترعشق به سبک حافظانه، شرایطی را رقم می زند که شادمانی، جاودانگی وسعادتمندی درلحظه لحظه های زندگی جاری وقابل لمس باشد. درچنین حضورآگاهانه وعاشقانه، دل عاشق به رودخانه ای ازشعرهای جهان، تبدیل شده و زیبائیها ولطافتهای خیال انگیزی پدیدارمی شودوبه پیرامون خویش صفاوطراوت وتازگی می بخشد
معنی بیت:
حضرت دوست دَم به دَم لطف وعنایتش راشامل حال منِ جگرسوخته می کند ومراشرمسارمی سازد. ببینید من فقیرومسکین وناتوان چه پاداش های گرانقدری ازپادشاهِ هستی می گیرم!
گرچه می گفت که زارت بکُشم می دیدم
که نهانش نظری با من دلسوخته بود!
🌿━━━━━━🌿
صوفیان جمله حریفند و نظرباز ولی
زین میان حافظ دلسوخته بدنام افتاد
نظرباز: کسی که بانظرانداختن درزیبائیها به ویژه زیبائیهای رخسارآدمی، لذّتی روحانی می برد وبه منبع مطلق زیبایی می رسد.
انسان عاشق پیشه ونظرباز، در مشاهده و مکاشفه ی زیباییها(شامل همه نوع زیبایی) هر روز بیشتروعمیقتر به رازهای نهفته ی خلقت و به شکوه وجلال دستگاه آفرینش پی می برد، کمالجویی واشتیاق او در عشق ورزی بر کل تمامیّت هستی گسترش یافته وازلذتهای گذرا وفریبنده ی غریزه های حیوانی فاصله میگیردو همین این امر، خود مبنای اخلاقیّات وسنگ بنای فضایل انسانی می گردد. درک "عالم زیباشناختی و نظربازی" برای همگان میسّرنیست وتنهاکسانی که عشق حقیقی راشناخته وهمانندحضرت حافظ ، تجربه ی شهود واشراق اندوخته وسرشارازذوق وشوق بوده باشند می توانند دراین عالم ملکوتی به سیروسیاحت پرداخته وازمشاهده ی زیبائیها محظوظ وبهره مند گردند. تنها راه رسیدن به این مقام ودریافت شایستگی،عشق است واخلاص عمل.
درنظرگاه حافظ، روح انسان در عالم مجردات( قبل از ورود به این دنیای خاکی) فروغی ازتجلّی معشوق اَزلی یاهمان "حقیقت زیبایی و حُسن مطلق" رادرزمان خلقت دیده وتجربه نموده است ازهمین رو با مشاهده ی زیبائیها هرچندمجازی ونسبی،به یاد ان زیبایی مطلق که سابقاً درک نموده،زیروزبر شده وبرانگیخته می گرددوهوای عشق او را برداشته وازخودبیخودمی کند.
میان نظربازی وهوسبازی بازی تفاوت بسیار است. آنها که اندیشه هایشان ازشکم وشهوت فراتر نمی رود نظربازی را نوعی هوسبازیِ محترمانه می شمارند! نظربازی یکی ازارکان مهّم رندیست وحافظ نیز سرحلقه ی نظربازان بوده است.
دراینجا حافظ به صوفیان طعنه می زند که شما درحقیقت ذاتاً میل به نظربازی دارید وبه موقع مناسب وپنهانی، نظربازی آنهم شاید ازنوع هوسبازی را انجام می دهید وظاهرخودرابا ریاری می آرائید وخودرا دیندار ومتشرّع نشان می دهید لیکن مرا به هوسبازی متّهم ودرمیان مردم بدنام می کنید!
معنی بیت: صوفیان همه درحقیقت نظرباز هستند و همه نوع نظربازی به قصد هوسرانی انجام می دهند و شناگران ماهری دراین عرصه می باشند. امّا ازاین میان تنها حافظ هست که به بدنامی مشهورشده است! حافظِ دلسوخته ریاکاری وتظاهر بلد نیست ونمی تواند تظاهربه تقوا وپاکدامنی کند.
دوستان عیبِ نظربازی حافظ مکنید
که من اورا زمحبّان شما می بینم
بیگانه در ۸ سال و ۷ ماه قبل، دوشنبه ۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۴۸ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۸۹:
کشت مرا این شعر...
رضا بسطامی در ۸ سال و ۷ ماه قبل، دوشنبه ۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۵۳ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۳۳:
حکیم در این رباعی به تناسخ اشاره کرده است همان مرده و زنده شدن ما در زمان های مختلف است که خود بی خبریم
علیرضا نجفی در ۸ سال و ۷ ماه قبل، دوشنبه ۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۴۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۷:
تندی
لغتنامه دهخدا
تندی . [ ت َ ن َدْ دی ] (ع مص ) به تکلف جوانمردی نمودن . (منتهی الارب ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء). تسخی و تفضل ، یقال : هویتندی علی اصحابه . (اقرب الموارد). || افزونتر شدن . (منتهی الارب ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء). || چرا کردن میان نهل . (تاج المصادر بیهقی ). چرا کردن ستور میان دو نوبت آب . (منتهی الارب ) (آنندراج ) (ناظم الاطباء) (اقرب الموارد). || سیراب شدن ، یقال : شرب حتی تندی . (از اقرب الموارد).
مجتبی در ۸ سال و ۷ ماه قبل، دوشنبه ۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۰۳:۴۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۶:
بنظر من حضرت حافظ در این غزل یادی از شاه نعمت الله ولی کردهاند در آنجا که میفرماید
از کیمیا روی تو زر گشت روی من
آری به لطف شما خاک زر شود
حضرت حافظ گره در زلف شاه داشتند
علی در ۸ سال و ۷ ماه قبل، دوشنبه ۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۵۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۷:
با سلام و درود فراوان و تشکر از سایت گنجور
می خواستم ببینم این درست تر نیست :
در رکعات نماز هست خیال تو باز
یا
بیست هزار آرزو بود مرا پیش از او ؟
چون من یه نسخه قدیمی دارم اینجوری نوشته توش
با سپاس
کمال داودوند در ۸ سال و ۷ ماه قبل، دوشنبه ۶ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۱۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۲۱:
با تبریک سال نو بر گنجور یان عزیز
جمع این رباعی از 9864
سعید در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۵ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۴۰ دربارهٔ ابوسعید ابوالخیر » رباعیات نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » رباعی شمارهٔ ۲۳۹:
جناب گلیاری ،
البته همه رباعیات و اشعار منسوب به شیخنا بو سعید مهنه است و ما بدرستی نمیدانیم که چه مقدار را خود ایشان گفته. اما مضامین و معارف آنها به طریقت شیخ بسی نزدیک است و ما می پذیریم که طریقت شیخ در آنها بیان شده.
سجاد در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۵ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۴۱ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۴۰:
در پاسخ ایرج و بیداد عزیز
بنده هم مجدد کنسرت ارزشمند همنوا با بم رو شنیدم و با دقت بیشتری به مصرع و کلمه مورد بحث گوش کردم. به نظر من هم استاد شجریان اشتباها از کلمه "مردن" استفاده میکننند.
امیر ارشا در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۵ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۶:۳۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۴۴:
درود.
در جان تو جانی است ، بجو آن جان را / در کوه تنت دری ، بجو آن کان را
صوفی رونده گر تو آن می جویی / بیرون تو مجو ، ز خود بجو تو آن را
نادر.. در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۵ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۵:۴۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۷۸۶:
یک مدتی ارکان بدی یک مدتی حیوان بدی
یک مدتی چون جان شدی جانانه شو جانانه شو
... جان،
به گمانم پیشتر دوست عزیزمان "ناصح کوردی" از نگاه خود پاسخی به این پرسش ارائه نموده اند؛
گویا مولوی ضمن اشاره به عناصر چهارگانه "آب، باد، خاک و آتش" و این عقیده که جسم از این چهار گوهر شکل گرفته است، به این نکته تاکید می نماید که اساس این شکل وجودی ما از اوست و پس از گذشتن از مراتبی به نوعی به او باز خواهد گشت و هم او خواهد شد..
نادر در ۸ سال و ۷ ماه قبل، یکشنبه ۵ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۴۶ دربارهٔ ابوسعید ابوالخیر » رباعیات نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » رباعی شمارهٔ ۵۹:
ما عاصی و او راضی، ما تیره دل او نیر
ما در پی بیع و او جمله کرم و خیر
احمد در ۸ سال و ۷ ماه قبل، سهشنبه ۷ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۰۸:۴۰ دربارهٔ عطار » تذکرة الأولیاء » بخش ۱۳ - ذکر ذالنون مصری رحمة الله علیه: