گنجور

حاشیه‌ها

ارشیا جعفری در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۰۷:۰۸ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۵۶:

دوستان میشه یکی لطف کنه و بیت آخر رو توضیح بده

همایون در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۰۳:۰۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۸۸:

سخن تازه و زیبایی از عشق که چون سرهنگی و پاسبانی هر چه چیز با ارزش و زیبا و هر چه لطیف و پر ارزش در هستی هست را به زور می‌‌ستاند و همه را به دل‌ انسان می‌‌بخشد
این حقیقت با ارزش را جلال دین با رفتار خورشید با ماه و از کار بهار با باغ در می‌‌یابد و تشبیه بسیار زیبا و کارآمدی از آن می‌‌سازد
هر چه به عشق بدهیم و به عشق به پردازیم زیانی نمی کنیم بلکه سراسر سود می‌‌بریم و این تنها راه سود جستن از هستی‌ است که اجازه به دهیم عشق دنیا را برای ما ترسیم کند و از نگاه آن به هستی‌ بنگریم و آن چه آموخته و می‌‌آموزیم را به عشق سپاریم و در عوض آن چه عشق به ما می‌‌دهد را با وجود خود در آمیزیم

همایون در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۰۲:۳۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۸۷:

انسان به یک می‌‌و شرابی نیازمند است تا از وضعیتی که در آن قرار دارد به کلی رها شود این باده را که شراب حق نام دارد خود انسان می‌‌سازد چون حق در ذهن انسان است و با دنیای بیرون کاملا فرق می‌‌کند
این می‌‌آسمان را و زمین را و هر چه در آن روی می‌‌دهد را به گونه دیگری نشان می‌‌دهد و به صورت دیگری در می‌‌آورد که روح انسان آن را دوست دارد و عقل در فهم آن فرو می‌‌ماند
این باده آنچه در بیرون و واقعیت خودنمایی میکند را بر هم می‌زند، مرگ را از کار می‌‌اندازد و انسان را به جا و منزلت عظیمی‌ می‌‌رساند که حق اوست و به همین دلیل این باده حق نامیده می‌‌شود
این رندی و زیرکی انسان عاشق است که پی‌ برده است که واقعیت آن چیزی نیست که ما مشاهده می‌‌کنیم و به همه آن را باز گوی می‌‌کنیم بلکه هستی‌ هیچ صورت ظاهری ندارد و این انسان است که بر اساس منزلت و مقام خود و آنچه در درون خود حس می‌‌کند می‌ تواند به هستی‌ صورت به بخشد
برای این که از صورت خشک ساخته شده از رویداد‌های محدود زندگی‌ رها شویم باید راه و رسم شراب سازی و شراب نوشی را از این یاران که همیشه می‌‌ درخشان در کفّ خود دارند بیاموزیم

۷ در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۰۲:۰۲ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب اول در سیرت پادشاهان » حکایت شمارهٔ ۳۶:

"که خردمندان گفته‌اند نان خود خوردن و نشستن به که کمر شمشیر زرّین به خدمت بستن"
نان در اصل " نَغَن " بوده است و در گذر زمان به نان تبدیل شده است.
واژگان دیگر که میتوان نمونه آورد نغز است که به ناز تبدیل شده است.
نَغُل نیز به مرور به آغل تبدیل شده است.

۷ در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۰۱:۴۸ دربارهٔ سعدی » گلستان » دیباچه:

دایه=دای+ه
دای=مادر
دایه=آنکه به مادر ماند
مانند: پای و پایه
دایی=منسوب به دای یا مادر

nabavar در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۰۱:۳۵ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۱۷:

جناب حمید رضای گرامی
” دلایل قوی آمد و معنوی “
سپاس از پاسخ شما
استاد سخن چنین که فرمودید کم ندارند:
در غزل 315 نیز که اتفاقاً شما دکلمه کرده اید و مثل همیشه بسیار خوب از عهده بر آمده اید، لغات : حجاز ، تیز ، خیز ، جحاز و ،،،،،را هم قافیه کرده ، و چون سعدی ست خرده نتوان گرفت
زنده و پایدار باشید

ناصر در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۰۱:۱۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۴۵:

آقای همایون
{چه شکری خورده است}
در زبان محاوره ای مانای خوبی ندارد
{از چه شرابی نوشیده است } شاید مقبول تر باشد
با احترام

کمال داودوند در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۰۱:۰۹ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۰۱:

5546

همایون در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۵۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۴۵:

در این غزل جلال دین با بخش درونی خود گفتگو می‌‌کند بخشی که سخن‌های تازه می‌‌گوید و موجب طرب و مستی هم خود هم دیگران می‌ شود و معلوم نیست به کجا وصل است و از کجا می‌‌آید و چگونه عمل می‌‌کند که گوئی همه چیز را می‌‌داند و همه چیز را دیده است و همیشه نویی و تازگی دارد این بخش که قبلا به زهد و کوشش در مسائل دینی می‌‌پرداخت اکنون با عشق آشنا شده است و چون ماه زرد رو و پریده رنگ است که زیبایی او را چند برابر کرده است همواره از شیرینی‌ می‌‌گوید و از تمامی گرفتاری‌ها و واهمه‌ها و دلواپسی‌ها رسته است این ماه در درون است و با ماه آسمان فرق می‌‌کند همین بخش درونی شاعر است که در خرابات و میکده را باز می‌‌کند و شراب سخن را به جام همه می‌‌ریزد اول خود شاعر را به چپ و راست می‌‌کشد و سپس همه را مست می‌‌کند و جان شاعر را در شکر و شیرینی‌ غرق می‌‌کند ولی معلوم نیست خود از چه شکری خورده است که اینقدر شیرین است
شاعر به این موجود درونی خود می‌‌گوید که بگو و بیشتر بگو از همه چیز بگو که خیلی‌ خوب می‌‌گوئی و در ما شور و نور می‌‌آوری و می‌‌پراکنی
که این توانائی نصیب کسانی می‌‌شود که در دام عشق می‌‌افتند و عافیت و امنیت ظاهری خود را از دست می‌‌دهند و خود را به دست عشق می‌‌سپارند که مطرب و ساقی است و او را به حریم درونی خود راه می‌‌دهند تا از طراوت و زیبایی‌های گلزار هستی‌ بهترین‌ها را بر گزیند و به آنها ارمغان دهد

بیگانه در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۴۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۱:

مست بگذشتی و از خلوتیان ملکوت
به تماشای تو آشوب قیامت برخاست...

بابک نعمتی در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۵۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۲۰:

آقای شمس الحق عزیز ؛
شما که اینچنین زبان شیوا و رسایی دارین ، و اشراف خوبی بر عمق و مفهوم ابیات و اشعار دارین ، چرا انقدر شکسته نفسی می فرمایید و با کلماتی از قبیل : بیچاره ، بینوا ، حقیر ، کمترین ، و از این دست ، خودتون رو مورد بی مهری قرار میدین؟
با احترام

احسان در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۴۶ دربارهٔ انوری » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۱۸ - در مدح ناصرالملة والدین ابوالفتح طاهر:

استاد دکتر شفیعی کدکنی در یکی از سروده های خود که در کتاب هزاره دوم آهوی کوهی چاپ شده به استقبال این قصیده رفته اند :
به جستجوی بهشتی فراتر از تقدیر
کشید جانب دوزخ ره میانبر ما
چه خواستیم و چه رو کرد نقشبند قضا
که خود نبود در آیینه تصور ما

محمد در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۵۱ دربارهٔ رودکی » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۱۴:

اگر بپذریم که شعر ظرفی است که چند حوزه مهم را در آمیخته است و لایه ی موسیقی بخش هنری آن اسکلتی است که نماهایی از تصاویر، مفاهیم و صنایع ادبی را بر پایه ای بنا کرده که ویژگی و جایگاش با توجه به چشم انداز مفاهیمی که شاعر آنرا می خواسته به دید خواننده بکشاند، تعیین می شود، در این مورد باید گفت این شعر دارای ریتم شوخ و شنگ و وزنی ساده است و دوری اش از پیچیدگی های ریتمی به اندازه ای است که این اسکلت را مناسب رک بودن گویش و ارایه اندرزی آشکار از یکطرف و در طرف دیگر جلوگیری از تاثیر و درگیری ژرف روان خواننده نسبت به مفاهیم ژرفتر و عبرت آموزی می کند.
جدای از اینکه انتخاب این وزن کاستی شمرده شود یا از شناخت و زیرکی شاعر نسبت به ظرفیت موسیقی بر آمده باشد، دو پرسش دارم:
منظور از «دم گرگ» و «دم پلنگ» و مناسبتش با « صحن چمن» چیست؟
و همینطور منظور از بیت آخر؟
نمیدانم تا چه اندازه تفسیرم از بین آخر درست باشد: دارد از واننهادن نیک روزی بر دوش زمان می گوید و با یاری گرفتن از تشبیه و استعاره ی زیبا، اهمیت دم غنیمت شماری را در بهره وری از خوشی گوشزد می کند؛ رود نیل یکی از بزرگترین و شناخته شده ترین رودهایی است که در ادبیات ما بارها از آن یاد شده است گر چه این رود نهنگی ندارد! اما د راینجا تمساحش همسنگ مفهوم غافلگیری سرنوشت و نا پایدار بودن خوشی است و اینکه که چرا نمی شود روی فرصت عمر آسیب پذیر سرمایه گذاری کرد. زیرا در این نیل زیبا وجهان ساری و جاری اتفاقی نا گهان با گزندش به کشتی غفلت زده، عمر را دچار آرواره های پر توان خود می کند.
زیبایی دیگر شعردربیت دوم استعاره گرفتن از مانویانی است که هنرشان ریشه های آیینی دارد، بنابر این به بهاری اشاره می کند که جلوه های زیبایی اش جدای از ویژگی های تکوینی زایش نیست. به قول پابلو نرودا: اگر تمام گلها را هم بچینند، هرگز نمی توانند جلوی آمدن بهار را بگیرند. ( نقل به مضمون)
و از طرفی با این همانی تلویحی زیبایی طبیعت و زیبایی آثار هنری دستساز بشر، به یکی بودن خواستگاه این دو زیبایی اشاره دارد.

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۲۱:۱۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۴:

https://rezasaghy.blogfa.com/

همیرضا در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۲۰:۴۶ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۱۷:

@حسین، 1:
از لطف جنابعالی سپاسگزارم. درست می‌فرمایید خوانش «دنیی» و «عقبی» با عادت شنیداری و گفتاری ما فارسی‌زبانها سر سازگاری ندارد و اگر چه «دنیی» را نمی‌شود به ضرورت وزن دنیا خوان اما عقبی را می‌شد عقبا خواند. من به لحاظ سجعی که خواندن هر دو کلمه به یک صورت ایجاد می‌کرد اینطور خواندم (و به نظرم طبیعی و روان نیامد در کنار دنیی عقبا بخوانم).
گذشته از این سعدی در غزل 485 اگر مراجعه بفرمایید کلمات دیگری را مثل همین دنیی، مثلا اعلی، اعمی، تقوی و اولی در جایگاه قافیه و به نحوی به کار برده (با مانی و باری هم قافیه‌شان کرده) که مجبوریم همه را یا «ی» بخوانیم و این ناسازگاری کامل این خوانش با طبع امروزی ما را بیشتر نشان می‌دهد.

درویش در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۲۰:۱۸ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر چهارم » بخش ۱۰۶ - تزییف سخن هامان علیه اللعنة:

در بعضی منابع به این صورت عنوان شده:
نردبام این‌جهان ما و منیست
عاقبت این نردبام افتادنیست
لاجرم هرکس که بالاتر نشست
استخوانش سخت تر خواهد شکست

nabavar در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۲۰:۰۷ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۱۷:

شهروز جان
این بیت با آن آیه ها چندان همخوانی ندارد.
نه صحبت از توانگری ست و نه سخن از فقر.
عاشق خود را گدای محبت یار می بیند و درمانده از بی وفایی او
زنده باشی

nabavar در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۹:۵۷ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۱۷:

با پوزش از جناب حمید رضای گرامی و تشکر از خواندن بسیار دلنشین تان
آیا زیباتر و آهنگین تر نبود ” دنیی “را همان طور که نوشته شده بخوانید ولی ” عقبی“ را” عقبا “
البته شما صحیح خوانده اید .
از زحمات شما ممنونم
زنده باشید

زهرا در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۴:۴۴ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۷۰ - در مذمت مغرضان و حسودان:

در بیت ششم «یوم‌الحساب»‌ صحیح است

ن،ن در ‫۸ سال و ۸ ماه قبل، دوشنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۲:۱۵ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۱۷:

گر چنانست که روی من مسکین گدا را
به در غیر ببینی ز در خویش برانم
به نظر می رسد که سعدی درین بیت دلدار را تهدید میکند به اینکه : اگر مرا از خود برانی ، روی به یار دیگری خواهم آورد.
این چه عاشقی ست؟
تو نشدی یکی دیگر
آیا چنین نیست؟

۱
…
۳۳۱۲
۳۳۱۳
۳۳۱۴
۳۳۱۵
۳۳۱۶
…
۵۸۷۲