گنجور

حاشیه‌ها

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۸:۵۸ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۲:

https://rezasaghy.blogfa.com/

 

آن تُرک پری چهره که دوش از بر ما رفت

آیا چه خطا دید که از راه خطا (ختا) رفت

 

جای بسی دریغ و افسوس است که گروهی از متعصّبانِ ناآگاه، بی‌خبر از شأن و منزلتِ غزل، این سروده را در ستایشِ امام زمان پنداشته‌اند و از سرِ جهل و نادانی، در حقِّ آن حضرت، حضرتِ حافظ، مخاطبِ غزل (شاه‌شجاع) و دوستدارانِ این سخن‌سرای بزرگ، جفا روا داشته‌اند.

غافل از آن‌که حافظِ شیراز نه شیعه بود و نه سنّی. هرچند در دامانِ مکتبِ اسلام پرورده شد، امّا به گواهیِ سروده‌های بسیار که در دیوانش ثبت و ضبط است، در گذرِ ایّام به آزادیِ اندیشه‌ای ژرف دست یافت. و بر پایۀ همین آزاداندیشی بود که یکّه و تنها، به یاریِ نبوغی خارق‌العاده، بنیادِ مسلکِ رندی را بر ستون‌های عشق و انسانیّت استوار ساخت و آن را چون میراثی گران‌بها از خویش به یادگار گذاشت؛ مسلکی فراقومی، فرامذهبی و جهان‌شمول که دستاوردِ یافته‌های حافظ از قرآن، ادیان و مذاهبِ گوناگون، افزون بر اندیشه‌های شخصیِ این فرزانهٔ روزگاران است و در قالبِ هیچ مذهب و آیین نمی‌گنجد و هیچ برچسبی جز «رندیِ حافظانه» نمی‌پذیرد.

«جنگِ هفتاد و دو ملّت همه را عذر بنه
چون ندیدند حقیقت، ره افسانه زدند»

این غزل زیبا ،عاشقانه وسوزناک بنظر چنین می رسد که در فراق «شاه شجاع» دوست صمیمی وانیس ومونس حافظ سروده شده است. هم او که در نبرد با برادر خود "شاه محمود" شکست خورد وباتوافقی که بین آن دوصورت گرفت به مدّتِ حدود سه سال از شیراز خارج شد ودوباره به شیراز مراجعت نمود وزمام امور رابه دست گرفت.تُرک پری چهره: تُرک زیباچهره، کنایه از شاه ‌شجاع که مادرش تُرک تباربود.البته ازآنجاکه که هیچ اسمی دراین غزل نیامده، این نظر چیزی جزحدس وگمان نیست.


خطای اوّل درمصراع دوم : اشتباه، خلاف

خطای دوّم : «ختا»نام شهریست از ترکستان، زمین مُشک خیز منسوب به خوبرویان و شاهدان، راه خطا کنایه ازراه دور ودراز است. البته که شاه شجاع ازشیرازبه ابرقو رفت نه ولایت ختای، دراینجا کنایه ازاین است که ازدسترس ما خارج شد وبه راه دوررفت.


معنی بیت: آن تُرک ِخوش سیما که دیشب ازپیش مارفت آیا ازما خطا و اشتباهی دید که ماراترک کرد وبه مقصد دوری(«ختای» ولایتی ازترکان) رفت.


تُرک عاشق کُش من مست برون رفت امروز

تاکه را خون دل ازدیده برون خواهدبود

 

🌿━━━━━━━━━━🌿

تا رفت مرا از نظر آن چشم ِجهان بین

کس واقف ما نیست که ازدیده چه‌ها رفت


نظر: دیدگاه، چشم ِجهان بین : "چشم" دراینجا استعاره ازمخاطب غزل(شاه شجاع) است . یعنی اینکه او برای من مانند نور چشم عزیزبود، به اندازه ی چشمانم برایم اهمیّت داشت. چشمی بود که به واسطه یِ آن آگاهی و بصیرت پیدا می کردم وازآن روزن، جهان ِ پیرامونی رامی دیدم.

کس واقفِ مانیست: کسی ازحال وروزماخبر ندارد.

معنی بیت: اززمانی که ازنظرگاه ِ من آن نور چشمی عزیز رفت آن کسی که مثل چشمان من بود وبه واسطه ی آن بصیرت وبینایی پیدامی کردم،هیچ کس نمی داند که چه حال وروزی دارم وچه چیزارزشمندی ازچشمان من رفته است.

به خاک پای توسوگند ونور دیده ی حافظ

که بی رخ توفروغ ازچراغ دیده ندیدم

 

🌿━━━━━━━━━━🌿

 

برشمع نرفت ازگذرِ آتشِ دل دوش

آن دود که ازسوزجگربرسرما رفت


معنی بیت: ازداغ رفتنِ محبوب، آن دودی که ازسوز وگدازجگر، بالای سرما بلندشد برسرشمع که دلش آتش گرفته ومی سوزد نرفت. یعنی داغ ِ رفتن تو ازشعله ی آتش نیز سوزنده تراست.

صبابگوکه چه ها برسرم دراین غم عشق

ز ِ آتش ِ دلِ سوزان و دودِ آه رسید

 

🌿━━━━━━━━━━🌿

 

دوراز رُخ او دُم به دَم ازگوشه ی چشمم

سیلابِ سرشک آمد و طوفانِ بلا رفت


"دور ازرخ او" ایهام دارد:۱- الهی که بلا وبدی ازرخساراو دورباد مانند دورازجان. ۲- درفراق او، درنبودِ روی اومعنی بیت: آن یارسفرکرده الهی که بلاوبدی ازرخسار اودورباد، درفراق رویش، ازگوشه ی چشمانِ اشکبارم سیلاب جاری شد وبلاهای زیادی بسان طوفان به سرم آمد.

ازآب دیده صد رَه طوفان نوح دیدم

وزلوح سینه نقشش هرگزنگشت زایل

 

🌿━━━━━━━━━━🌿

 

از پای فتادیم چوآمد غم هجران

دردرد بمُردیم چوازدست دَوارفت


معنی بیت: غم هجران و نبودِ تو مارا ازپای انداخت دردرد فروماندیم ومرگ رابه چشم خوددیدیم زمانی که نوشداروی جان ازدست رفت.

ازاین مرض به حقیقت شفانخواهم یافت

که ازتودرد دل ای جان نمی رسد به علاج

 

🌿━━━━━━🌿

 

دل گفت وصالش به دعا باز توان یافت

عمریست که عمرم همه درکاردعا رفت


دل مشتاقانه امیدواربودکه ازطریق توسّل به دعا می توان دوباره به وصل معشوق نایل شد، تمام عمرم دردعا وطلب سپری شد ولیکن توفیقی حاصل نگشت.

دل گفت فروکش کنم این شهربه بویش

بیچاره ندانست که یارش سفری بود

 

🌿━━━━━━🌿

احرام چه بندیم چوآن قبله نه این جاست

در سعی چه کوشیم چو ازمروه صفا رفت


احرام بستن: بستن دو تکّه پارچه ی سفید بدون دوخت به کمر و روی دوش ، به منظور ورودبه حریم کعبه وزیارت خانه ی خدا. دراینجا معشوق زمینی به عنوان کعبه وقبله ی عاشق درنظرگرفته شده وعاشق برای دیدار وزیارت او همانندِ حاجیان، احرام می بندد. حال که معشوق به مکانی دورازدسترس رفته، عاشق احرام بستن را بی ثمر وبیهوده می بیند.
صفا و مروه: دو نقطه که حجّاج می بایست هفت مرتبه این فاصله را بصورت رفت وبرگشت طی کنند تامراسم حج کامل گردد این عمل را سعی می‌نامند.صفا دراینجا ایهام دارد:۱- مکان بلندی است از کوه ابوقبیس درمکه. ۲- خوشی وخرّمی وکنایه ازمعشوق. امّا باید توجّه داشت که معنای اوّل مدِّ نظرنبوده وصفا تنها به معنای خوشی وخرّمی بکارگرفته شده است. معنای اوّل صرفاً درپس زمینه ی معنا، به عنوان مکمّل ِ مروه یادآورمناسک حج است.
حافظ خوش ذوق که به معشوق حُرمتِ کعبه بخشیده است، ازواژه های اختصاصی حج ورسم ورسومات آن، بهره جسته ومضمونی عاشقانه خَلق نموده است.

معنی بیت: حال که قبله وکعبه ی ما (معشوق) ازاینجا عزم سفرکرده و رفته است احرام بستن مادرچه سودی دارد؟ درمصرع دوّم:عمل سعی (به شرحی که داده شد) نیزبیهوده می باشد چراوقتی که قبله (معشوق)ازاینجا رفته وحضورندارد سعی وکوشش کنیم؟ بنابراین درمروه به سببِ نبودِ معشوق هیچ صفا(خوشی وخرّمی) نمانده وسعی ما هیچ نتیجه ای ندارد.

اشکم اِحرام طوافِ حَرَمت می بندد

گرچه ازخون دل ریش دَمی طاهرنیست

 

🌿━━━━━━🌿

 

دی گفت طبیب ازسرحسرت چومرا دید

هیهات که رنج تو ز قانونِ شفا رفت


هیهات: چه دور است و فارسیان در مقام تحسّر و تأسّف استعمال نمایند."قانون ِشفا" ایهام دارد: ۱- قوانین مربوط به مداوای بیمار۲-اشاره به دوکتاب ابوعلی سینا دارد یکی به نام "قانون" که مربوط به علم طب و دیگری به نام "شفا" در منطق و الهیات و طبیعیات است.


معنی بیت: دیشب که طبیب وضعیّتِ نامساعد مرا دید ازسرحسرت گفت: افسوس که امکان مداوای تومیسّرنیست دورازذهن است که توشفاپیداکنی.

دردم نهفته بِه زطبیبان مدّعی

باشد که ازخزانه ی غیبم دواکنند

 

🌿━━━━━━🌿

 

ای دوست به پرسیدن حافظ قدمی نه

زان پیش که گویند که ازدارفنارفت


دار فنا: خانه نیستی، کنایه از دنیا.معنی بیت: ای دوست ازحافظ که درفراق دوست به بستربیماری افتاده عیادت کن واز احوالات اوپرسشی کن پیش ازآنکه ازدیگران بشنوی حافظ ازاین دنیا رفت.

امروز که دردست تواَم مرحمتی کن

فردا که شوم خاک چه سوداشک ندامت

نستوه در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۵:۴۱ دربارهٔ عطار » الهی نامه » بخش نوزدهم » (۵) حکایت در ذمّ دنیا:

در مصرعِ دومِ بیتِ نخست، «دُنیی» به خطا «دینی» تایپ شده است. بیت ناظر است به «الدنیا جیفۀ و طُلّابها کلابٌ» که در برخی کتب همچون مصباح الشریعه و مثنوی به عنوان حدیثی از پیامبر اکرم (ص) آمده است، ولی عجلونی در کشف الخفا و مزیل الالباس از قول صغانی آن را حدیث جعلی دانسته و خودش آن را مَثَل سائر تلقّی کرده است. شافعی در بیتی چنین گفته است:
و ما هی الّا جیفۀ مستحیلۀ/ علیها قد همّهنّ اجتذابها
جامی نیز خیلی زیبا چنین سروده است:
دنیا جیفه ست و اهل دنیا/ اکثر چو سگان جیفه خواره
اگر در بیت منظور عطار از پاکیزه گوهر، شافعی نبوده باشد، حضرت علی است. زیرا عجلونی در منبع مذکور حدیث زیر را از ایشان آورده است:
الدنیا جیفۀ، فمن ارادها فلیصبر علی مخالطۀ الکلاب.
البته این جمله در نهج البلاغه نیامده و بعدها در مستدرک نهج البلاغه آورده اند. در غرر الحکم نیز نیامده است. شاید با جستجوی بیشتر در منابع دیگر بتوان یافت.

مسافر در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۵:۱۳ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۰۷۲:

هشت شب بیخوابی...

"زان ساقی خودم که نیابم درین جهان
مردی سزای باده مردآزمای خویش"

روفیا در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۵:۰۳ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۱۱ - مدافعهٔ امرا آن حجت را به شبههٔ جبریانه و جواب دادن شاه ایشان را:

خوشحالم که مشعوف شدید.

روفیا در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۵:۰۱ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۱۱ - مدافعهٔ امرا آن حجت را به شبههٔ جبریانه و جواب دادن شاه ایشان را:

سپاسگزارم مجتبی خراسانی گرامی
توضیح رسایی بود.

نستوه در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۴:۴۹ دربارهٔ سیف فرغانی » دیوان اشعار » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۱۲۷:

مصرعِ یکمِ بیت چهارم، تضمینی است از سنایی. بیت ناظر است به «الدنیا جیفۀ و طُلّابها کلابٌ» که در برخی کتب همچون مصباح الشریعه و مثنوی به عنوان حدیثی از پیامبر اکرم (ص) آمده است، ولی عجلونی در کشف الخفا و مزیل الالباس از قول صغانی آن را حدیث جعلی دانسته و خودش آن را مَثَل سائر تلقّی کرده است. شافعی در بیتی چنین گفته است:
و ما هی الّا جیفۀ مستحیلۀ/ علیها قد همّهنّ اجتذابها
جامی نیز خیلی زیبا چنین سروده است:
دنیا جیفه ست و اهل دنیا/ اکثر چو سگان جیفه خواره

نادر.. در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۲:۳۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۹۴:

چندان چو صبا بر تو گمارم دم همت
کز غنچه چو گل خرم و خندان به درآیی..

نستوه در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۲:۲۵ دربارهٔ وطواط » قصاید » شمارهٔ ۵۲ - هم در مدح اتسز گوید:

از پایینِ شعر به بالا، در بیت پنجم فصاحت سحبان به خطا فصاحت سبحان تایپ شده است. فصاحت سبحان اگر باشد، کفر است. زیرا در این صورت،معنیِ شعر این است: اگر بخواهم فصیح سخن گویم، خدای سبحان به گَرد اسب من هم نخواهد رسید! امّا منظور شاعر این است: اگر بخواهم فصیح سخن گویم، سحبان وائل که در بین شعرای عرب به فصاحت زبانزد است، به گَرد اسب من هم نخواهد رسید.

غفاری در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۱:۴۷ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۰۴۸:

بیت پایانی:
دلگیر ==> بی یار
تجربه ==> تجربت

نستوه در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۵۳ دربارهٔ میبدی » تفسیر کشف الاسرار و عدة الابرار » ۲- سورة البقره‏ » بخش ۹۳ - ۲۹ - النوبة الثالثة:

در مصرع یکمِ آخرین بیت، از نادرست است و ار صحیح است.

nabavar در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۴۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۲۰۸:

کورش جان
مولوی که را کی می نوشته
زنده باشی

nabavar در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۴۶ دربارهٔ اوحدی مراغه‌ای » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲:

ببخشید ، جناب نفیسی

nabavar در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۴۵ دربارهٔ اوحدی مراغه‌ای » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲:

وز دل برون نمی‌رودم این هوس مرا
به نظر اشتباه است اگر چه نجاب نفیسی تصحیح کرده باشند چون : ” مرا “ در ” نمی رودم “ مستتر است و دوباره تکرار آن بی مورد است
وز دل برون نمی‌رود این یک هوس مرا
بهتر است

فرزاد در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۰۹:۴۷ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۰۱:

اظهار نظرهای برخی از کاربران را که مشاهده می کنیم صرفا تاسف می خوریم. متاسفانه بعضی ها برای اظهار نظر فقط اعتماد به نفس دارند در حالی که علاوه بر اعتماد به نفس به کمی مطالعه و سواد ادبیاتی در این زمینه هم نیاز مبرم داریم.
مثلاً حافظ را با قاطعیت " سنی مذهب" خوانده اند و نتیجه گرفته اند او اعتقاد به امام زمان ندارد تا این شعر را در حق او گفته باشد! و همین را دستاویزی برای توهین به شخص دیگری قرار داده اند.
یکم:
برادران اهل سنت در اعتقاد به مهدی موعود دست کمی از شیعیان ندارند و اختلاف در این مورد خیلی کم است. تقریباً به جز زنده بودن ایشان در حال حاضر اختلاف مهم دیگری نیست.
دوم :
تاریخ زندگانی حضرت حافظ به دلیل زمان زندگانی ایشان(قرن هشتم هجری) که مصادف است با دوره سلطه ی قوم مغول بر ایران، ابهامات زیادی دارد. هرچند ایالت فارس از حمله مغول جان سالم به در برد ولی متاثر از حضور این قوم وحشی بر اریکه ی قدرت این سرزمین بود. این بدین معناست که اطلاعاتی که از حافظ در دست است کمتر از آنی است که می گویند و خیلی از این مطالب حدس و گمان و فرضیه هایی است که به خورد مخاطبان شان می دهند.
سیّم :
باید تکلیف خودمان را با این مسآله روشن کنیم که آیا حافظ یک عارف است یا صرفا یک شاعر است؟
بدین معنا که ،مکتب شعری که محی الدین ابن عربی (پدر عرفان اسلامی) بنا نهاد و بعد از او ابن فارض و سایر عرفا برای بیان مطالب عرفانی از مفاهیم عاشقانه و تغزل مانند چشم و ابرو و می و ساقی و لب لعل و زلف و رخ و خال و غمزه و ..... استفاده کردند( کتاب مثنوی گلشن راز سروده ی شیخ شبستری برای بیان و تفسیر این الفاظ در مکتب عرفا ست). آیا حافظ را یک حافظ قرآن و عارف و سالک باتقوا و زاهد و اخلاقمدار می دانیم یا صرفاً یک شاعر خوش ذوق که برای حاکمان و رفقا و ... لفاظی کرده و شعر سروده ؟
نمی توان پذیرفت که این بیت شعر را حافظ در مدح یک انسان معمولی سروده باشد :
تویی آن گوهر یکدانه که در عالم قدس
ذکر خیر تو بوَد حاصل تسبیح ملک
در مفاهیم و معانی بلند قرآنی که حافظ حافظِ اوست این بیت در مدح یک گوهری است که در عالم خلقت، یک دانه است.

عطا در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۰۹:۱۵ دربارهٔ سیف فرغانی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۱۳۷:

وزن این شعر خفیف مسدس مخبون محذوف هست لطفا اصلاح کنید برای جلوگیری از اشتباه خواندن کاربران

کوروش در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۰۶:۳۲ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۲۰۸:

با سلام،
لطفا مصراع اول از بیت آخر، به صورت زیر تصحیح شود
چند پرسی شمس تبریزی که بود

مهدی گلچین عارفی در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۰۳:۰۴ دربارهٔ اوحدی مراغه‌ای » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲:

صورتِ درستِ مصرعِ دوم از بیتِ پنجم این است:
وز دل برون نمی‌رودم این هوس مرا
(تصحیحِ سعید نفیسی، تهران: امیرکبیر، 1340، ص79).

بیگانه در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶، ساعت ۰۱:۱۲ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر سوم » بخش ۳۷ - حکایت مارگیر کی اژدهای فسرده را مرده پنداشت در ریسمانهاش پیچید و آورد به بغداد:

شخص ف-ش نام، چه زیبا و خوب نوشته اند. خداوند حفظشان کند و دستشان درد نکند بابت این شرح کوتاه زیبا.

همایون در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ بهمن ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۳۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۸۲۲:

عرفان جلال دین همانا شناخت انسان است نه چیزی دیگر و پیام او این است که در این جهان گهر پر ارزش‌ای یافت شده و آن انسان است و افسوس اگر خود قدر خود را نداند چون چیز دیگری نیست که این را دریابد بجز خود انسان
انسان دارای بخت مکرر است یک بار مانند همه چیز دیگر که به هستی‌ می‌‌آید و یک بار آنکه به هستی‌ خود آگاه می‌‌گردد و خود و بزرگی خود را در می‌‌یابد زیرا در خود همه چیز را می‌‌بیند خاک را آتش را و هر چه در آسمان و زمین است در انسان جای میگیرد و معنی‌ میگیرد و خود از همه آن‌‌ها جدا است از این رو رخسی که انسان می‌‌تواند در هستی‌ به وجود آورد بی‌ نهایت شکوه مند است چون انسان برای خود هیچ حد و اندازه‌ای در نظر نمی گیرد
او نهایت لطافت هستی‌ است اگر روحی‌ در هستی‌ باشد همانا به صورت انسان در آمده است پرواز انسان با پر عشق است که با آن به همه جا و همه چیز می‌‌رسد و همه چیز را با لطافت خود در می‌‌آمیزد
شهری در انسان نهان است و او هستی‌ را با خود بدان سو‌ می‌‌کشاند و این که سروری هستی‌ با اوست سپاسگزار تر از او در هستی‌ نمی توان یافت و همین او را آسیب ناپذیر ساخته است

بهرام در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ بهمن ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۳۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۶۷:

وثاق به معنی سرا , خیمه یا خانه میباشد , در این بیت شاعر , مجبوب را چون راهزنی جامه کن تمثیل میکند که چیزی برای او باقی نمیگذارد. لذا میگوید ما که چیزی برای از دست دادن نداریم پس امشب مست به دیدار او میرویم .

۱
…
۳۳۲۸
۳۳۲۹
۳۳۳۰
۳۳۳۱
۳۳۳۲
…
۵۸۷۲