گنجور

حاشیه‌ها

مهتاب در ‫۹ سال قبل، یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۵:۰۹ دربارهٔ فیض کاشانی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۸۳:

با سلام
فکرکنم دربیت پنجم کلمه زهی باید به نرهی تغییر کند
ممنون

رسول رحمانی در ‫۹ سال قبل، یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۴:۰۲ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۷ - مناظرهٔ خسرو با فرهاد:

نخستین بار که نظامی را شناختم، با همین گفت‌و‌گوی زیبا بود!
نظامی را از نو باید شناخت!

ناشناس در ‫۹ سال قبل، یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۱:۵۱ دربارهٔ شیخ بهایی » دیوان اشعار » مخمس:

جدا از سایر اجراهای دیگر این شعر توسط خوانندگان دیگر، مرحوم حسن گلنراقی چندین چند بار در محف های و بزم های خصوصی بعضا با همراهی پیانوی انوشیروان روحانی اجرا کرده اند که زیباترین اجرای این شعر هست.

ابوحمزه صائب در ‫۹ سال قبل، یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۱:۰۲ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر سوم » بخش ۱۶۵ - در آمدن حمزه رضی الله عنه در جنگ بی زره:

کلمه هژبر در بیت سوم اشتباها هزبر تایپ شده.
بیت مشهور اول هم انگار حذف شده است

نادر.. در ‫۹ سال قبل، یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۳۹ دربارهٔ ابوسعید ابوالخیر » رباعیات نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » رباعی شمارهٔ ۲۴۷:

دوست عزیز
در مصرعی که بدان اشاره نموده اید، در کلمه "چیزی" یک هجای بلند جای دو هجای کوتاه را گرفته است که ایراد محسوب نمی شود و متداول است..
اگر به جای این کلمه، به طور مثال کلمه "عملی" قرار گیرد، به لحاظ وزن مشابه سایر مصرعها خواهد شد

جعفر مصباح در ‫۹ سال قبل، یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۳۲ دربارهٔ خواجوی کرمانی » دیوان اشعار » صنایع الکمال » حضریات » غزلیات » شمارهٔ ۱۲:

بغطاق: دستار. عمامه. روسری
یلمه: قبا
جاق: فریاد
شمع چگل: زیباروی ترکستان
کریاس: خلوتکده
مهل: فلز گداخته
یاساق:آیین مغول ها
سوقی: بازاری
رواق: قدح
آیاق: جام
بنطاق: پیشبند
خلوتگه آماق: گوشه چشم
بشماق: نعلین

حسین در ‫۹ سال قبل، یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۰۹:۵۶ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۲۳ - تشبیه مغفلی کی عمر ضایع کند و وقت مرگ در آن تنگاتنگ توبه و استغفار کردن گیرد به تعزیت داشتن شیعهٔ اهل حلب هر سالی در ایام عاشورا به دروازهٔ انطاکیه و رسیدن غریب شاعر از سفر و پرسیدن کی این غریو چه تعزیه است:

محمد رضا جان
کاش یه نگاهی هم به خودمان کنیم ببینیم چه کسی منجمد است؟
آقای اشکان عقیده ی خودشو بیان کرده و دلیل هم داره
تو هم به جای اهانت ، دلایلت رو بیار
موفق باشی

بابک در ‫۹ سال قبل، یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۰۹:۰۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۹۸۷:

سلام.این شعر قطعا در مورد خداوند یا امام زمان عج نیست.و در بیت آخر به طور مشخص نام شمس تبریزی آمده است.و اینکه به طور مشخص به روج او اشاره می کند که روح او را یک مرغ عرشی می داند که در خون و خلط و بلغم و صفرا که از ویژگیهای جسم انسان می باشند گرفتار شده است.لطفا در اسعار تامل کنیم

نادر.. در ‫۹ سال قبل، یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۰۷:۴۲ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۲۱:

بر امید هم آوازی شب و روز
طریق گنبد دوار دارم..

جعفر مصباح در ‫۹ سال قبل، یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۰۶:۲۴ دربارهٔ خواجوی کرمانی » دیوان اشعار » صنایع الکمال » حضریات » غزلیات » شمارهٔ ۶:

فتنه ٔ سامریش در دهن شورانگیز
نفس عیسویش در لب شکّرخا بود.
سعدی .

جعفر مصباح در ‫۹ سال قبل، یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۰۶:۲۰ دربارهٔ خواجوی کرمانی » دیوان اشعار » صنایع الکمال » حضریات » غزلیات » شمارهٔ ۶:

شکرخا ست ترا

کمال داودوند در ‫۹ سال قبل، یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۰۲:۲۹ دربارهٔ ابوسعید ابوالخیر » رباعیات نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » رباعی شمارهٔ ۷۱۷:

شهادت حضرت علی بن موسی الرضا تسلیت باد
جمع این رباعی از 5913

همایون در ‫۹ سال قبل، یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۴۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۲۴۱:

غزل سیاووش
باز هم توصیفی زیبا از شب و بیانی دیگر از شب روان
که سیاووش زیبا و پاک و دلیر و دانا سرور آنان است سوار بر اسب سیاه شب
راز آمیزی با تاریکی‌ سر و کار دارد زیرا به وصال روز می‌رود
روزی که خود می‌‌سازد نه روز خرگوشان و موشان
از این رو است که هر شب با دیشب رقابت دارد و از آن‌ پیشی‌ میگیرد
چون روزی نو را در شکم خود دارد و باده‌ای نو را در جوش انداخته است
که شب نوردان سر جوش آنرا به چنگ می‌‌آورند زیرا خود سازنده‌ٔ آنند و در راه صبح بیدار و
در آغوش شب صدای چاووش روز نو را می‌‌شنوند
و خروش و هنجار دف شادی آنان که آگاهی‌ را از دل‌ تاریکی‌ شب عشق و دل‌ و یگانگی و دلداری و وفا بیرون می‌‌آورند
بسیار زنده تر و فرا تر از انانی است که با کوشش فراوان اند‌کی دانش را از چاه تاریک روز بیرون میکشند

دانلود کتاب آمازون در ‫۹ سال قبل، یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۳۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۸۴:

بسیار عالی ممنون

مخلص شما در ‫۹ سال قبل، یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۲۹ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۴۲:

همه نظرها محترم هستند . ولی وقتی واقعا به تاریخ اول بشر تا حالا تو کتابا نگاهی می اندازیم همیشه دروغها را توسط دین به مردم خوراندند و اینطوری مردم را فریب میدادن . کاهنان بت پرست . آتش پرستان . بودایی ها . مسیحیان . و من در دوره عمر خودم چون با هیچ کدوم اینها سر و کار نداشتم به غیر از اطرافیان فعلی و بسیار از اینها هم دروغ نیرنگ و فریب کاری دیدم بنا بر این متاسفانه نمیتونم به تفسیر نامعلوم آقایونی که دین شخصی خودشون را میخان به زور و توسط شعر خیام به ما الهام زوری کنند بپذیرم . و بدون اینکه لحظه ای درنگ کنم مجبورم به دید فارسی اصیل به اصل صحبت جناب خیام دقت کنم نه تفسیر عرفانی بعضی آقایون که مشخص نیست بعدش برامون یه نقشه ای کشیده باشن .
به قول یکی از اساتید دانشگاه در هنگام نصیحت به من : گفتند پسرم هر کسی را دیدی که پیشانیاش جای مهر داشت بلافاصله از او دوری کن چون یه تابلوی بزرگ روی پیشانیش داره که برات یه نقشه مهلک کشیده . مومنان ریاکار نیستند .

جاهای دیدنی ایران در ‫۹ سال قبل، یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۲۰ دربارهٔ رضی‌الدین آرتیمانی » ساقی‌نامه:

سلام و سپاس
به طور اتفاقی با سایت شما آشنا شدم ، در زمینه شعر بسیار زیبا و کامل هست و امیدوارم روز به روز بهتر شود.
با تشکر.

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۹ سال قبل، یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۰۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۴:

 

پیوند به وبگاه بیرونی

 

گفتم ای سلطان خوبان رحم کن براین غریب

گفت در دنبال دل ره گم کند مسکین غریب

 

این غزل گفت وشنودِ عاشق و معشوق زمینیست. معشوق حافظ نیز همانندِ خودش رند وزیرک است وبه پرسش ها ودرخواستهای او پاسخ های رندانه می دهد.

✍️معنی بیت:

گفتم: ای پادشاهِ خوبرویان، بر این غریبِ بی‌کس و بی‌پناه نظری از سرِ رحمت بیافکن اورابالطف ومرحمت پذیراباش.

گفت:

هر آن‌که در پیِ خواهش‌های بی‌پایانِ دل روان شود، سرانجام راهِ خویش را گم می‌کند. تمنّاهای آدمی را پایانی نیست؛

♦️هر آرزویی که برآورده شود، آرزویی دیگر سر برمی‌آورد و انسان را در گردابی از طلب و حرمان گرفتار می‌سازد. این چرخه، رهزنِ آرامش و حجابِ حقیقت است.

🌿ای بینوایِ غریب، اگر گمگشته و سرگردان شده‌ای، شگفتی ندارد؛ چه بسیار رهروانی که در پیچ‌وخمِ آرزوهای خویش، از مقصد بازمانده‌وسرگردانند.

آدمی تا در طلبِ آن چیزی است که گمان می‌برد مایه ی سعادت اوست، از آنچه حقیقتِ سعادت اوست بازمی‌ماند

 

🫧 آرزوها همچون سرابی‌هستند که تشنه را به دویدن وامی‌دارند، اما هرگز او را به آب نمی‌رسانند. از این رو، سرگردانیِ تو نه از بیگانگیِ راه، که از فراوانیِ خواهش‌هاوآرزوهاست.

به دامِ زلفِ تو دل مبتلایِ خویشتن است

بکُش به غمزه، که اینش سزایِ خویشتن است

 

🌿━━━━━━━━🌿

 

گفتمش مگذر زمانی گفت معذورم بدار

خانه پروردی چه تاب آردغم چندین غریب!

 

گفتم: ای محبوب، لحظه‌ای درنگ کن و مگذر؛ این دلِ خسته را بیش از این در حسرتِ رفتنت رها مکن.

گفت: من در آشیانِ امن وصال پرورش یافته‌ام و با رنجِ غربت و تلخیِ فراق آشنایی ندارم. آن‌که هرگز طعمِ دوری نچشیده باشد، چگونه می‌تواند سوزِ دلِ غریبان را دریابد؟

♦️من چه دانم حالِ آنان را که در پیِ دلِ خویش روان شده‌اند و در بیابانِ عشق راه گم کرده‌اند؟ دردِ سرگشتگان را تنها کسی می‌شناسد که خود، شبی را در تاریکیِ هجران به صبح رسانده باشد.

حافظ اندیشه کن ازنازکی خاطریار

بروازدرگهش این ناله وفریادببر

 

🌺━━━━━━━━🌺

 

خُفته بر سَنجابِ شاهی نازنینی راچه غم؟

 

گر زخاروخاره سازد بستر و بالین غریب!

 

سنجاب: حیوانی مثل سمور به رنگ خاکستری 🐿️که پوستی قیمتی دار.

سنجاب شاهی: پوستین یا تشکچه‌ای از پوست سنجاب که برای شاهان ساخته شده باشد.

خاره: سنگ سخت، خارا

درادامه ی بیت قبلی:

گفت: من نازپرورده‌ای هستم که عمر خویش را در آسایش و نعمت گذرانده‌ام و هرگز تلخیِ غربت و رنجِ بی‌کسی را نچشیده‌ام. آن‌که همواره سر بر بالشِ نرم نهاده و بر پوستینِ فاخرِ شاهانه آرمیده است، چگونه می‌تواند حالِ غریبی را دریابد که شب را با خشت و سنگِ خارا به صبح می‌رساند؟

 

❤️مرا از دردِ فراق و اندوهِ بی‌پناهی آگاهی نیست؛ چه، هر کس جهان را از منظرِ تجربه ی خویش می‌نگرد و رنجی را می‌شناسد که خود چشیده باشد.

🌺 از این رو، از من امیدِ دلسوزی و ترحم مدار؛ که دلِ آسوده، کمتر زبانِ دردِ دردمندان را می‌فهمد و گوشِ برخورداران، به ندرت با ناله ی محرومان آشناست.!

نگرفت درتوگریه ی حافظ به هیچ روی

حیران آن دلم که کم ازسنگِ خاره نیست

 

🌿━━━━━━━━━━🌿

 

ای که درزنجـیرزلفت جای چندین آشـناست

 

خوش فتادآن خال مُشکین بررخ رنگین غریب

 

♦️دراین بیت «غریب» ایهام دارد.

در این بیت، واژه ی «غریب» دارای ایهام است.

از یک سو به معنای «بیگانه» و «ناشناخته» است و از سوی دیگر، با توجّه به خوش نشستنِ خال بر رخسارِ معشوق، به معنای «شگفت انگیز»، «نادر» و «استثنایی» به کار رفته است.

 

🌺 یعنی هیچ خالی را نمی توان یافت که به زیبایی و دلنشینیِ خالِ تو بر چهره ی یک محبوب نشسته باشد.

 

✍️معنی بیت:

این خالِ سیاه چنان با دیگر رنگهای رخسار، همچون سرخیِ لب، گلگونیِ گونه و سپیدیِ چهره درآمیخته که جلوه ای کم نظیر و حیرت انگیز پدید آورده است.

 

🌺 ای آن که در حلقه های زلفت دلهای بی شماری گرفتار و اسیر گشته اند، آن خالِ سیاه و دلربا بر سیمای رنگین و زیبای تو بسی غریب و شگفت انگیز نشسته است.

🌹 هماهنگی و آمیختگیِ رنگِ خال با دیگر اجزای چهره، چنان دلپذیر و استثنایی است که گویی در سراسر عالم نمونه ای همانند آن نمی توان یافت.

 

🌹 در این تعبیر، «غریب» همزمان دو معنا را در ذهن زنده می کند: «بیگانه و تک افتاده» و «نادر، عجیب و شگفت انگیز»؛ و همین ایهام، یکی از ظرافتهای زیبای سخن حافظ است.

خالِ مُشکین که برآن عارض ِ گندم گونست

سِرّ آن دانه که شد رهزن ِ آدم بااوست

 

 

🌿━━━━━━━━🌿

 

می‌نماید عکس مِی در رنگِ روی مَه وشت

همچوبرگِ ارغوان بر صفحه ی نسرین غریب

 

می نماید: نشان می دهد،منعکس می کند.

مهوش:

مانندِ ماه،صورت ماهِ توبس که سپید ونورانیست به ماه می ماند.

✍️معنی بیت:

چهره ی ماه گونه ی تو از بس سپید، درخشان و نورانی است، انعکاسِ باده ای که در دست گرفته ای بر آن می افتد و جلوه می کند. این منظره چنان دل انگیز و شگفت آور است که گویی تصویرِ برگِ گلِ ارغوان بر صفحه ی سپید و لطیفِ گلِ نسرین نقش بسته باشد.

 

♦️ حافظ در اینجا تشبیهی بسیار زیبا و ظریف آفریده است. نخست، رخسارِ سپید و نورانیِ یار را به گلِ نسرین مانند کرده که نمادِ سپیدی، لطافت و پاکیزگی است. سپس بازتابِ رنگِ ارغوانیِ شراب را بر آن چهره ی روشن، به برگِ گلِ ارغوان تشبیه کرده است که بر گلبرگِ سپیدِ نسرین افتاده باشد.

 

🌹بدین سان، آمیزشِ سرخی و ارغوانیِ باده با سپیدیِ رخسارِ محبوب، تصویری بدیع و چشم نواز پدید می آورد؛ تصویری که از هماهنگیِ رنگها و ظرافتِ طبیعت الهام گرفته و بر زیباییِ چهره ی یار افزوده است.

🌿 زیبایی این تصویر در تضادِ هنرمندانه ی دو رنگ نهفته است:

سپیدیِ نسرین و ارغوانیِ گلِ ارغوان همان تضادی که در چهره ی محبوب و انعکاسِ شراب جلوه ای شاعرانه و دلربا می آفریند.

آن روزشوق ساغرمِی خرمنم بسوخت

کآتش زروی عارض ِ ساقی درآن گرفت

 

🌿━━━━━━━🌿

 

بس غریب افتاده است آن مور خط گِرد رخت

گر چه نبود در نگارسـتان خط مشکـین غریب

 

مور: بسیاری ازشارحان مور را مورچه معنی کرده اند وموهای لطیفِ گِرد صورت معشوق را به صف مورچگان تشبیه کرده اند! تصوّرصفِ مورچه، گِرداگِرد صورت کسی، نه تنها شاعرانه نیست بلکه بسیارمشمئزکننده وچندش آوراست!

 

نمی دانم این شارحان چرا چنین برداشتی کرده وبه خود زحمت نداده اند درموردِ "مور"  لغتنامه راورقی زده ومعناهای دیگر آن رابررسی کنند تاشبکه ی تصاویر و ظرایف معنایی بیت کشف گردد؟

تفسیر رایج وسنّتی مور صرفاً به «مورچه» همه ی ظرفیّت زیبایی تصویری بیت را ازبین برده وظرافتهای بیان شاعررا نابودمی سازد.

برعکس توجّه به معنای «تموّج» و ارتباط آن با «خط» و «نگارستان» افق تازه‌ای برای فهم ودرک زیبائیهای شعر می‌گشاید.

به این تفسیری که یکی ازاساتید معروف دانشگاه جناب دکتر....

برداشت فرموده اند توجّه فرمائید:

(موی گرد صورتت حال غریبی دارد، گویی مورچه دور صورتت را گرفته؛ اگر چه در نگارستان وجود خط سیاه تعجبی ندارد!!!

هیهات! جناب دکتر! بااین همه مورچه ای که روی صورت معشوق ریخته اید بایدهم حال غریبی داشته باشد

درلغتنامه ی دهخدا 📚درمعنای "مور" موج زدن و تموّج نیز آمده است. دقیقاً معنای موردِ نظر حافظ همین است.

خط ِ گِرد رخ: موهای لطیفیست که به ویژه در ایّام نوجوانی وجوانی ،گِرداگِرد صورت می روید وبر زیباییِ صورت می افزاید.

 درنگاهِ حافظ این موها گرداگردِ صورت معشوق موج می زنند. ضمن آنکه با توجّه به مصرع بعدی،موج وانحنایی که درخطّاطی به حروف وکلمات می دهند نیز مدِّ نظرحافظ نکته بین بوده است.

نگارستان: نمایشگاه وکارگاهِ خطاطی ونقّاشی. رخسار معشوق به سببِ همین خطوطِ سیاه رنگ ورنگین بودنِ لب وگونه و.... به نگارستان تشبیه شده است.

دربیتِ پیشین دیدیم که خالِ سیاه درمیانِ رنگهای لب وگونه ی یارغریب افتاده بود. حال دراینجا خطوطِ گِرداگرد صورتِ یار، غریب(هم به معنی غریبه وبیگانه ،هم جالب و شگفت آورافتاده است.

✍️معنی بیت:

 

آن موهای ظریف ولطیفی که گِرداگِردِ رخسارت موج می زند بسی خیال انگیز و شگفت آور وغریب افتاده است! گرچه درنمایشگاه ونگارستانها نیز چنین تموّجی باخطوطِ سیاه رنگ وجود دارند وچیزغریبی نیست وبسیار هنرمندانه وظریف هست.

❤️نه تنها دراین بیت بلکه در بسیاری ازغزلها، انحنا وموجِ "خطِّ گِرداگِردِ صورتِ" معشوق،موردِ توجّهِ حافظِ نکته بین بوده و مرکز ثقل زیبایی این بیت، بیش از آنکه «مورچه‌های دور صورت» باشد، در ظرافت خطوط مشکین و تناسب آنها با فضای نگارستان و هنر خطاطی نهفته است.

 در بیتِ زیر"حُسن"به دایره ای تشبیه شده (گردی صورت) "خال" مرکزاین دایره و"خط" مدار این دایره! واین بیانگراین نکته ی لطیف وهنریست که حافظ واقعاً به هندسه ی چهره توجّه زیادی دارد: خال، خط، دایره ی رخسار، مدار و مرکز. این نوع نگاه هست که حافظ راازشاعران دیگرمتمایزمی کند

ای روی ماه منظرتو نوبهارحُسن

خال وخطِ تومرکزحُسن ومَدارحُسن

 وجالب تراینکه درجایی دیگر حافظ "خط" را به جام هلالی تشبیه شده است!

عشق من باخطِ مُشکین توامروزی نیست

دیرگاهیست که زین جام هلالی مستم.

 

🌺━━━━━━━━🌺


گفتم ای شام غریبـان طُــرّه یِ شـبرنگِ تو

در سحرگاهان حَذر کن چون بنالداین غریب

 

طرّه:بخشی ازمو که برپیشانی ریزند.طرّه سرّغریبی دارد وهربیننده رامجذوب خودکرده وبراندام دلدادگان لرزه می افکند.

شبرنگ: مانند شب سیاهرنگ

شام غریبان: درقدیم کسانی که دردیار غربت، سرگردان بودند معمولاً به علّتِ نداشتن امکانات (چراغ وشمع 🕯و...) شبهای غم انگیز، وحشتناک وتاریکی درغربت سپری می کردندازهمین رو معروف شده است.

✍️معنی بیت:

گفتم: ای آن که طرّه ی مشکینت از شدّتِ سیاهی، به شامِ غریبان می ماند و هراس در دلها می افکند! چندان سنگدل مباش و بر حالِ عاشقانِ غریب بی اعتنایی مکن. اگر این بی نوایان و دردمندان در سحرگاهان از سوزِ فراق آهی برکشند و ناله ای سر دهند، بیم آن می رود که آتشِ آهِ آنان دامنِ تو را نیز فرا گیرد. پس از تندخویی و بی مهری دست بردار و اندکی با عاشقان مدارا کن.

❤️ البته روشن است که آه و ناله ی عاشقی شوریده و دلداده، چون حافظ، هرگز آسیبی واقعی به معشوق نمی رساند. این سخن از بابِ مبالغه و اغراقِ شاعرانه است؛ شیوه ای که در ادبیات فارسی برای نشان دادنِ شدّتِ سوز و گدازِ عاشق، بسیار به کار رفته است.
گرازاین دست مرابی سرو سامان داری
من به آهِ سحرت زلف مشوّش دارم


🌺━━━━━━━━🌺

گفت: حافظ آشنایان در مـقام حیرتند

دور نبود گر نشیند خسته ومسکین غریب!

 

حیرت: خیرگی، سرگردانی و درماندگی. همچنین یکی از منازل و مقاماتِ سیر و سلوک عرفانی است.

🌿 حافظ در این بیت، هر دو معنای «حیرت» را به زیبایی مثل همیشه در هم آمیخته است. از یک سو، حیرت به معنای سرگشتگی و مبهوت ماندن در برابر جمالِ معشوق است و از سوی دیگر، به مقامِ حیرت در طریقِ عرفان اشاره دارد.

 مقامی که سالک در آن از ادراکِ حقیقتِ مطلق عاجز می شود و جز شگفتی و سرگردانی بهره ای نمی برد.
دور نبود: بعید نیست، شگفت آور نیست.

 معشوق گفت:

ای حافظ چه توقّعی داری❓

هنوز آشنایانِ این راه، یعنی عاشقانِ دیرین و آزموده، در مقامِ حیرت سرگردان مانده اند و نتوانسته اند از این منزل فراتر روند و به وصال دست یابند.

🔹وقتی آنان با همه ی سابقه و آشناییِ خود همچنان مبهوت و درمانده اند، اگر غریب و بیگانه ای چون تو خسته و ناتوان در گوشه ای بنشیند و از شدّتِ سرگشتگی راه به جایی نبرد، نه عجیب است و نه دور از انتظار.

❣️تو هنوز در آغازِ راهی دشوار و دراز ایستاده ای؛ راهی که بسیاری از رهروانِ کهنه کار نیز در پیچ و خمِ آن حیران مانده اند. پس اگر اکنون نصیبی جز رنج، انتظار و سرگردانی نداری، شکیبا باش که برای کامیابی و رسیدن به مقصود، هنوز زود است.

🔹 این بیت ، پایان‌بندی بسیار هوشمندانه‌ای برای این رشته از گفت‌وگوی عاشق و معشوق است.

 در طول غزل، عاشق بارها از غربت، بی‌کسی، سرگردانی و بی‌مهریِ یار شکایت می‌کند؛ امّا در پایان، پاسخ معشوق همه ی آن شکایت‌ها را در یک جمله خلاصه می‌کند:

هنوز آشنایان در مقامِ حیرتند...

یعنی ای عاشق،مشکل از تو نیست؛ راهِ عشق ذاتاً راهی است که حتی کهنه‌سالانِ آن نیز در آن سرگردان ومتحیّر می‌مانند!

از این منظر، «غریب» در مصراع دوم تنها یک فردِ بیگانه نیست؛ بلکه سالکی است که تازه قدم به وادیِ عشق نهاده و طبیعی است که در برابر عظمتِ راه، خسته و حیران بماند.

هر که خواهد که چو حافظ نشودسرگردان
دل به خوبان ندهد و از پیِ ایشان نرود

 

🌹🙏

🌿━━━━━━━━━━🌿

همایون در ‫۹ سال قبل، شنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۲۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۶۲:

فرهنگ جلال دین فرهنگ نوروزی ایرانی‌ است این فرهنگ است که با خرافات و دین سالاری می‌‌ستیزد
هر چند هر از گاه دین به حمایت حاکمان خود خوانده و برای تقویت پایگاه خود بساط پس مانده خود را بر سرزمین ما می‌‌گستراند
همین دین فروشان اند که همواره با عرفای پیش گامی‌ چون جلال دین می‌‌ستیخته ولی هرگز نتوانسته اند جشن نوروز ما را که بن مایه فرهنگ ماست بر چینند
نو گرائی و اینکه اندیشه خود در رویارویی با هستی‌ هر لحظه نو می‌‌شود دست آورد عظیم انسان است که در غرب تازه با آمدن دکارت‌ها و کانت‌ها و هگل و مارکس‌ها از قرن هفده آغاز میشود
نو کردن اندیشه کار اسانی‌ نیست جلال دین آنرا فنا و طلوع و مشرق انسان می‌‌داند و هدف عرفان نیز همین فنای انسان است که بی‌ پایان است و هر روز روز نو و اندیشه نو را با خود می‌‌آورد
جلال دین عقیده بزرگ تری را مطرح میکند و آن اینست که عالم و جهان هم ثابت نیست و همیشه تغییر می‌‌کند چون با نگاه و اندیشه ما بستگی درد
تو مبین جهان ز بیرون که جهان درون دیده است
چوو دو دیده را ببستی ز جهان جهان نماند
شاید این باور را حتی بزرگ‌ترین فیزیکدانان ما هم پی‌ نبرده باشند بلکه فکر می‌‌کنند جهان ثابت است و کار ما شناسایی آن‌ است و در بدر به دنبال کوانتم‌ها و اتم‌ها و ستاره‌ها و سیاه چاله‌ها و رویداد‌های فضایی و یافتن شکل جهان اند و اندیشه را شاخه شاخه کرده اند و هرگز نتوانسته اند به اندیشه‌ای واحد و یکپارچه دست یابند هر چند که که مرز‌های دانش را بسیار گسترش داده اند که این خود از دست آورد‌های اندیشه است که ذاتا راه نویی را می‌‌رود
جلال دین انسان را بر تر از اندیشه می‌‌داند و آن جهان ساز بودن اوست
ز اندیشه بگذر چون قضا پیشانه شو پیشانه شو
و این گونه نگرش انسان است که او را زیبا و یوسف میکند و سیاوش

حسن در ‫۹ سال قبل، شنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۱۹:۵۸ دربارهٔ خیام » ترانه‌های خیام به انتخاب و روایت صادق هدایت » هرچه باداباد [۱۰۰-۷۴] » رباعی ۸۶:

به نظرم اگر این شکل بود بهتر بود:
شیخی به زنی فاحشه گفتا پستی
هر لحظه به آغوش دگری پیوستی
گفتا که من آنچه می‌نمایم هستم
آیا تو چنان که می‌نمایی هستی؟

۱
…
۳۴۶۰
۳۴۶۱
۳۴۶۲
۳۴۶۳
۳۴۶۴
…
۵۸۷۱