محمد در ۹ سال و ۲ ماه قبل، پنجشنبه ۲۳ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۰۵:۴۸ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱۷:
ز مللک بودم و فردوس برین جایم بود
آدم آورد در این دیر خراب ابادم
یعنی روحی هستم از ملک هر دو جهان . اشاره به دمیده شدن روح
پوریا۱۳ در ۹ سال و ۲ ماه قبل، پنجشنبه ۲۳ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۴۴ دربارهٔ خیام » ترانههای خیام به انتخاب و روایت صادق هدایت » دم را دریابیم [۱۴۳-۱۰۸] » رباعی ۱۱۴:
این رباعی به ابوسعید ابوالخیر هم منسوب است
در رباعیات ابوسعید ابوالخیر، رباعی 650
متاسفانه ما هرگز نمیتوانیم مطمئن شویم که این رباعی از کدام یک از این بزرگان است
پوریا۱۳ در ۹ سال و ۲ ماه قبل، پنجشنبه ۲۳ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۴۳ دربارهٔ خیام » ترانههای خیام به انتخاب و روایت صادق هدایت » دم را دریابیم [۱۴۳-۱۰۸] » رباعی ۱۱۴:
این رباعی به ابوالسعید ابوالخیر هم منسوب است
در رباعیات ابوسعید ابوالخیر، رباعی 650
متاسفانه ما هرگز مطمئن شویم که این رباعی از کدام یکا از این بزرگان است
کمال داودوند در ۹ سال و ۲ ماه قبل، پنجشنبه ۲۳ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۲۲ دربارهٔ ابوسعید ابوالخیر » رباعیات نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » رباعی شمارهٔ ۶۵۱:
جمع این رباعی از 10589
نادر.. در ۹ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۵۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲:
نه نهانم نه به دیدم..
همایون در ۹ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۰۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۴۱:
*در شیوه سخن گفتن که خود جای درنگ است
همایون در ۹ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۰۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۴۱:
به نظر غزل الحاقی میآید
نشانهها زیاد است ولی یک مورد واژه قطوف است به معنی انگور
که هیچ کجا در دیوان بکار نیامده است و در شیوه سخن که گفتن خود جای درنگ است
همایون در ۹ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۲۱:۳۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۹:
به هزار زبان پر هنر و پر گهر از شمس گفتن و از دوری او
تنها میتواند به جنگی پایان نه پذیر همانند باشد
جنگی که بر عکس جنگها زنده کردن ببار میآورد نه کشتن
زنده کردن شمس برای همیشه با کینه یی نه دیدنی از آنان که
چشم دیدن او را نداشتند و ندارند و او پیروز این نبرد جهانی است
جلال دین عزیز ما که ما را در غار خود گوشه ائ داده است
این رویداد فرخنده هم عشق را به اوج رساند هم شمس را به خداوندی و هم جلال دین را به جاودانگی
هم ما را به مستی
کیمیا در ۹ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۲۱:۱۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۳:
منظور بنده بیت چهارم و تابنده باش ای مه بود
کیمیا در ۹ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۲۱:۰۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۳:
با درود
در یک نسخه که موجود هست در بیت سوم تابنده باش ماه امده .
روح اله در ۹ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۱۹:۰۲ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب هشتم در آداب صحبت » حکمت شمارهٔ ۳۰:
در تایید نظر حضرات آیات خواستم اضافه کنم که «میرانم» مخفف فعل «بمیرانم» به معنای «مرا بمیران» است.
روفیا در ۹ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۱۸:۳۵ دربارهٔ عطار » منطقالطیر » بیان وادی عشق » حکایت خلیلالله که جان به عزرائیل نمیداد:
این گونه هم می توان گفت :
ما بایک hard یا internal storage متولد می شویم که یک سری برنامه روی آن نصب شده است ( معرفت اجمالی ). سپس بسته به ظرفیت این hard برنامه های دیگری به کامپیوتر وجودمان اضافه می گردد. که اجرای آن ها نیز کمابیش بسته به همان برنامه های اولیه است. گاهی نیز به ظرفیت hard اولیه اکتفا نکرده از یک external hard نیز کمک می گیریم. مثل وقتی که از دانش یا تجربه دیگران استفاده می کنیم ( معرفت تفصیلی).
سیدعلی (رضا) ساقی در ۹ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۱۸:۲۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۶۹:
ما ز ِ یاران چـشم یاری داشـتـیـم
خـود غلط بود آنچه ما پنداشتـیـم
غم واندوه عمیقی که لابلای واژگان این غزل موج می زند حکایت ازوضعیّتِ نابسامان سیاسی اجتماعی آن روزگاران دارد.
این غزل نیزهمانند غزل زیبای
یاری اَندرکس نمی بینیم یاران راچه شد؟
دوستی کی آخرآمد دوستداران راچه شد؟
آنقدرطراوت وتازگی داردکه پس ازقرنها گویی که برای همین روزگارتلخ اززهرو پر درد ورنج ما سروده شده است!!
" به یاری همدیگر شتافتن ودوستی" درنظرگاه حافظ حقّ و حقوقی مقدس ومحترم دارد، دوستی زیب وزینت زندگی، لطیف ترین ،عمیق ترین وخیال انگیزترین پیوند میان آدمیزاد با خداوند، باهمدیگرو یاهرکس وهرموجود دیگر بوده وهست وخواهدبود.زندگانی بدون دوستی نه تنها هیچ لطفی نداردبلکه مایه ی عذاب واندوه وافسردگیست.
انسان درچنین وضعیت رنج آلود، میان بودونبود گرفتارشده نه میمیرد ونه زندگی می کند. دوستی واتحاد مردم درچنین شرایط فاجعه بار که زندگانی درمعرض تباهی قرارگرفته عامل مهمیست که مردم رااز زیستِ نباتی به زندگی معنادار ارتقا می دهد وعرصه رابرای ستمگران وظالمان تنگتر می کند.
"چشم یاری داشتیم" : امید همراهی وکمک داشتیم، تـوقـّع و انتـظار مساعدت داشتیم.
"غـلـط" : نا درست ، اشتـبـاه
"پـنـداشتـن" : گـمـان کردن ، فـکـر کـردن
مـعـنـی بـیـت :مـا از دوستان ِ خویش توقّع کمک و مساعدت داشتـیـم ، امـّا دریغا که توقّع ِما نابجا بوده و آنگونه که می پنداشتیم رشته ی دوستی و اُلفتِ ما محکم نبوده است. ما اشتباه می کردیم وظاهراّ دوستی وهمدلی بین ما اصلاً جاری نبوده است.! بنابراین انتظارمان نیزبیهوده وبیجاست!
ازفحوای کلام چنین بنظرمی رسدکه حافظ این غزل رادرزمان ِتبعید به یزد وهنگام خروج ازشیراز خطاب به شاه شجاع گفته وازاوگله وشکایت کرده که چرا شاه شجاع ازقدرت خویش استفاده ننمود وازاوحمایت نکرد؟!.
حافظ ازسوی متشرّعین متعصّب به سبب زیرسئوال بردن قداست دروغین آنها وآگاهسازی مردم ازشیوه های حقّه بازی واعظان متظاهر، تشویق مردم به عیش ونوش وشادمانی و پرهیزازخرافات، درمظان اتهام تکفیر واقدام علیه امنیت ملی!! قرارگرفته ومدتی به شهریزدتبعید شده بود! اوگمان می کردکه شاه شجاع ودوستان درباری وهمپیاله های روزهای خوشی، به حرمت دوستی ورفاقت ازاو حمایت کرده ومانع ازاجرای حکم تبعید خواهندشد اماظاهراً چنین نشده و شاه شجاع ویارانش فقط توانسته بودند حکم اعدام اورابه تبعیدو حصردرمنزل درشهر یزد تقلیل دهند!
دریغا که متن وحاشیه های زندگانیِ خواجه ی شیرازدرهاله ای ازابهام فرورفته ومستنداتِ تاریخیِ معتبری دراین خصوص وجود ندارد وهرچه هست فراترازحدس وگمان نیست وهرکسی برحَسَب فکر گمانی دارد!.
کس نمی گویدکه یاری داشت حق دوستی
حق شناسان راچه حال افتاد یاران راچه شد!؟
🌿━━━━━━━━━━🌿
تــا درخــت دوسـتـی کــی بـر دهـد
حـالـیـا رفـتیـم و تـخـمـی کاشتـیـم
"تـا" : منتظرمی مانیم تا ببینیم این اتّفاق کی رُخ می دهد.
"درخت دوستـی": دوستی به درخت تشبیه شده است. دوستی خالصانه ترین صورت عشقبازیست جائی که نه توقع وانتظارچیزی داری ونه شرط وشروطی قائل می شوی. هرچه هست به اشتراک گذاری مهر وشفقت بی چشمداشت است. در دوستی جزهمدلی، همیاری وهمراهی چیزی دیگرمطرح نمی شود وثمره ی بذردوستی همان عشق است وبس.
"بَر" : مـیـوه ، ثـمـر ، نتیجه
"حـالـیـا" : هم اکنون
"تخم" : بذر ، دانه .
مـعـنـی بـیـت : حال ازاینکه کسی اظهارهمدردی ویاری کند چشم پوشی کردیم وگذشتیم ولیکن ما یک بذردوستی درمزرعه ی دلمان کاشته ایم تا بـبـیـنـیـم چه زمانی این بذرشکوفا خواهدشدوچه زمانی این درخت میوه وثمر خواهد داشت! شاید برای من دگرثمری نداشته باشد ومن نتوانم ازمیوه ی آن بهرمندشوم ولی امیدوارم دیگران ازدرخت دوستی میوه های شیرینی بچینند.
دراین بیت امید ونامیدی هردو موج می زند. ازیکسوباتوجّه به بیتِ قبلی، انتظار بیجایی از دوستان داشته وازسوی دیگرهنوزامیدواراست که درختِ دوستی روزی میوه خواهد داد وازثمرات شیرینش مارابرخوردارنمود.
شده ام خراب وبدنام وهنوزامیدوارم
که به همّت عزیزان برسم به نیکنامی
🌿━━━━━━━━━━🌿
گـفت و گـو آیـین درویـشی نبود
ور نـه بـا تو مـاجـراها داشتـیـم
"گـفـتوگـو" :مجادله: بحث و جدال
"درویـشی" : خاکساربودن، بی تکلّف بودن، جوانمردو باگذشت بودن وکش ندادن ِ موضوعاتِ اختلاف انگیزدررفاقت ودوستی.
"مـاجـرا" : اتّفاق ،سرگذشت ، واقعه
"ماجرا" دربحثِ عرفان وآیین صـوفیـان،معنای خاصّی داشته ،بدین صورت که اگرمابین ِ سالکان وصوفیان اتّفاقی ملال انگیز وناراحت کننده رُخ می داده، یایکی ازآنان مرتکبِ خطا واشتباه می شدندموظّف بودند آن را درمحضرپیر وراهنما مطرح کرده وپوزش طلبند. راهنما نیز متناسب با کرده ی خطاکارتنبیهی درنظرمی گرفت تابه اصطلاح روح وروانِ خطاکار پالایش شده وکدورت های پیش آمده مرتفع گردد. البته که حافظِ عصیانگروشورشی، رانمی توان با استناد به چنین ابیاتی، به تصوّف نسبت داد حافظ شاید مدّت کمی درجستجوی حقیقت به جمع صوفیان پیوسته بوده لیکن،خیلی زود راه خودراجداکرده وطریق عشقبازی پیشه نمود. حافظ با آن روحیه ی کنجکاوی وآزادگی،نمی توانسته درچارچوب هیچیک ازادیان ومذاهب وفرقه های سازمان یافته دوام بیاورد. هرمذهب ودینی که بصورت سازمان یافته وتشکیلاتی به پیش رود روشن است که ریاکاری، تظاهر ودروغ وفساد نیز به موازات ان شکل گرفته وازمسیرحقیقت خارج میگردد. روشن بینانی همانندحافظ هرگزدرچنین چارچوبهای محدودشده نمی توانند آرام گرفته ونفس بکشند. دراینجا حافظ بادستآویز قراردادن " گفتگو، درویشی وماجرا" که زبان رایج ومعیار آن روزگاران بوده قصد مضمون سازی دارد ونشانه ی صوفیگری او نمی باشد.
مـعـنـی بـیـت : مجادله وبحث برسراینکه چرا تو رسم رفاقت رابه جانیاوردی ومرتکبِ خطاشدی درآئین درویشی وجوانمردی درست نیست ومن هم قصدمجادله واجرای "رسم ماجرا" ندارم وگرنه من اگرهمچنان مثلِ سابق درزُمره ی صوفیان بودم می بایست این نامهربانی وزیرپا گذاشتن رسم رفاقت ازجانبِ تورادرمحضر پیرخانقاه مطرح می نمودم وتونیز مجازات می شدی…..
دراینجا حافظ بازبان وبیانِ رندانه ای که دارد هم گلایه ی خودرا مطرح کرده، هم اصرار وپافشاری به عقایدِ خودنموده وهم جدایی ازصوفیگری راعملی درست وبرحق قلمدادکرده است. به اینصورت که به مخاطب می گوید من درحالِ حاضر به افکارنو وجدیدی رسیده ام افکاری که اساس وپایه ی آن عشق وجوانمردی وگذشت است ومن نیزبراساس این افکار با تورفتارمی کنم نه براساس آئین صوفیان.
ماجراکم کن وبازآ که مرامردم ِچشم
خرقه ازسربدرآورد وبه شکرانه بسوخت
🌿━━━━━━━━━━🌿
شیوهی چشمت فریب جنگ داشت
مـا غلط کردیم و صـلح انـگاشتیم
"شیـوه" :طرز، روش ، "شیـوهی چشم" همان غـمزه است.
"فریب" : قصد،غمزه و عشوه های دلبرانه است.
"انـگـاشتـن" : باور داشتـن ، گـمـان کردن
مـعـنـی بـیـت : غمزه ها وطرزنگاه کردن توراازروی صداقت وسادگی،به ناز وعشوه تعبیرکردیم! درحالی که ماعاشق بودیم ونمی دانستیم که این طرزنگاهِ تو قصد وغرضی درپی دارد وآن اعلانِ جنگ ونبرداست مااشتباه کردیم وآن راصلح وآشتی تعبیرنمودیم!
چشمت به غمزه ماراخون خورد ومی پسندی
جانا روانباشد خون ریز راحمایت
🌿━━━━━━━━━━🌿
گلبُن حُسنت نه خود شد دلفروز
مـا دَم همّت بـر او بگماشتـیم
"گلبُن" : بیخ بوتهی گل ، درختچهی گل ، به شاخهی گل هم گفته میشود بیشتر منظور "نهال گل سرخ" (گل رُز سرخ) اسـت.
"گلبن حـُسن" : حـُسن وزیـبـایی به بوتهی گل سرخ تشبـیـه شده است.
"دلـفـروز" : مایه شادی و روشنی دل ، رعناوزیـبـا، چیزی که مـوجب انبساط خاطرشود.
"دَم" : نـفـس
"دَمیدن" اشاره به دعاخواندن وفوت کردن به اطراف دارد. هنوزهم این رسم وجودارد.
"هـمـّت" : اراده، اشتیاق، دعـا و تـوجـّه قلبی، با تمام قوای روحانی برای درخواست چیزی ازدرگاهِ خداوند برای خـود یـا در دیـگـری.
"دم ِهمّت" : دعایی ازصمیم جان خواندیم ونفسی ازروی اشتیاق واراده برای زیبایی ودلفروزی تودمیدیم.
"گـمـاشتـن" : مـأمـور کـردن
مـعـنـی بـیـت : خطاب به معشوق است. یادت باشد که این بوته ی زیباییِ توخودبخود به این حد ازکمال نرسیده است! این ما بودیم که شبانه روزبی وقفه مشتاقانه دعاکردیم وآرزوهای نیک وانرژی های مثبت را ازصمیم جان ودل مامورحفاظت وسلامتی وسرافرازی تونمودیم. بازار جلوه گری ِ تورا مابادلدادگی وعشقورزی گرم کردیم پس توهم باید بازبینی کنی و نسبت به عاشقان ِ خود ازروی حق شناسی عنایت وتوجّه داشته وهوای آنهاراداشته باشی.
مارابرآستان ِ توبس حق خدمت است
ای خواجه بازبین به ترحّم غلام را
🌿━━━━━━━━━━🌿
نکتهها رفت و شکایت کس نکرد
جانـب حـُرمت فرو نگذاشتیم
منظوراز"نکـته ها"دراینجااتّفاقاتِ ناگوار مثل ِ مضمون بیت اوّل(بی توجّهی وعدم مساعدتِ یاران) است.
مـعـنـی بـیـت :بی توجّی های تو ماراآزرده خاطرساخت، نامهربانی های بسیـاردیدیم ، امّا بـه حُرمتِ ارتباط عاطفی وعشق تـو ،زبان به گـله وشکایت باز نکردیم.!
لافِ عشق وگِله ازیارزهی لافِ دروغ
عشقبازانِ چنین مُستحق ِ هجرانند.
🌿━━━━━━━━━━🌿
گفت : خـود دادی به مـا دل حافـظا
مـا مـحصـّـل بـر کـسی نـگمـاشتیم
"مـُحـصـِّل" :کسی که تحصیل می کند.مالی یادانشی یاهرچیزی دیگر ازکسی می گیرد،مثل ِ مأمور گـرفتن مالیـات یامامورگرفتن ِچیزی دیگر
دراین بیتِ آخر این معشوق است که به حافظ پاسخی رندانه وحافظانه می دهد:
مـعـنـی بـیـت : معشوق درقبال سخنانِ گله آمیز حافظ گفت:
ای حافظ که اینقدرگله وشکایت می کنی،تـوخودت دل به مـا سپردی و عاشق ما شدی ، کسی برای تودعوت نامه نفرستاده وتوخودپیشقدم شده وعشق مارا دردل نشاندی! ماکه کسی را مـأمـور نـکـردیـم که دل تـو را بـگـیـرد و به نزد مـا بـیاورد.!
حافظ دراین غزل نیز همانندِ سایرغزلها خودرا قربانی می کند تا حق بامعشوق باشد! اوبااین مناظره های خیالپرور، مارا ازنکاتِ ظریفِ عاشقی آگاه می سازد. اودراینجا عمداً دچارخطا واشتباه می شود وازمعشوق پاسخی دندان شکن می گیرد تا مایه ی عبرتِ ماشود، تامااشتباهی راکه حافظ دراین غزل مرتکب شده وزبان به شکوه وگلایه گشوده، مرتکب نشویم. حافظ همیشه برای آگاهسازی آماده ی فداشدن است.
اوآگاهسازی وروشنگری را آنقدرمهم واثربخش می داند که حاضراست هزاران بارپاسخهای دندان شکن بگیرد واتّهاماتِ گوناگون به خود روادارد تا نکاتی روشنگرانه رابه مخاطبین گوشزدکند.
زدستِ جورتوگفتم زشهرخواهم رفت
به خنده گفت که حافظ بروکه پای توبست؟
روفیا در ۹ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۱۸:۱۸ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر سوم » بخش ۱۸۷ - جواب گفتن عاشق عاذلان را و تهدیدکنندگان را:
بار دیگر بایدم جستن ز جو
کل وجه هالک الا وجهه
در محفلی داشتم با دلتنگی می گفتم پدر و مادرم چون همه رفتگان چنان از صفحه روزگار محو شده اند که تو گویی با یک کلیک دیلیت شده اند، ظریفی نوجوان در جمع با شکرخندی گفت :
معلوم نیست!
شاید تنها format شان عوض شده باشد!
نادر.. در ۹ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۱۷:۱۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۴:
.. چون تو می خواهی که جایی روی، اول دلِ تو می رود و می بیند و بر احوال آن مطلع می شود، آنگه دل باز می گردد و بدن را می کشاند؛ اکنون این جمله خلایق به نسبت به اولیاء و انبیاء اجسامند؛ دل عالم ایشانند؛ اول ایشان به آن عالم سیر کردند و از بشریت و گوشت و پوست بیرون آمدند و تحت و فوق آن عالم و این عالم را "مطالعه" کردند و "قطع منازل" کردند، تا "معلومشان شد" که راه چون می باید رفتن؛ آنگه آمدند و خلایق را "دعوت" می کنند که بیایید بدان عالم اصلی، که این عالم خرابیست و سرای فانیست و ما جایی خوش "یافتیم"، شما را "خبر می کنیم"...
فیه ما فیه
مجتبی در ۹ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۱۷:۱۲ دربارهٔ ملکالشعرا بهار » غزلیات » شمارهٔ ۸۱:
در بیت پنجم واژه ی خویش اشتباها خوبش نوشته شده است.
سمیه تکر در ۹ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۱۶:۵۱ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱:
شرح هر غزل را در کنار آن بگنجانید.
حبیب حصیر در ۹ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۱۴:۴۰ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۳۴۴:
در بیت اول مصرع دوم (سجدۀ چون آسمان بر آستانی داشتیم) درست است. ظاهراً آسمان در حالت خمیده گی سجده است. آستان که عبارت از مکان است محل سجده است نه ساجد.
حبیب حصیر در ۹ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۱۴:۳۴ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۱۵:
همچنان در بیت چهارم مصرع دوم (خانۀ آسوده گی قفلش کریست) درست می باشد در اینجا (قفلش گریست) آمده که درست نمی باشد.
محمد در ۹ سال و ۲ ماه قبل، پنجشنبه ۲۳ شهریور ۱۳۹۶، ساعت ۰۶:۰۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱۷: