سینا در ۹ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۱:۵۳ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۷۴:
جان او در جان تو گم گشت و دل از دست رفت
درد او از حد بشد گر میکنی درمان او
* بوی ابیات مولانا رو میده...چقدر جهان بینی عطار روی مولانا تاثیر داشته.!
خرم روزگار در ۹ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۱:۲۱ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۲۶ - رسیدن شیرین به مشگوی خسرو در مداین:
مهناز گرامی
زود رخت بر بست، بخت شاگردیش به دو هفته نکشید و سایه دوستی دریغا شتابان بر گرفت.
یادش گرامی می دارم ، گرامی بداریم ، جز این چه میتوانیم کرد؟
ایمان سهیلی در ۹ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۵۴ دربارهٔ شاه نعمتالله ولی » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۲۱ (مهدی نامه):
گفت:
الناس علی دین ملوکهم!
احسنت بر «ملوک» پر شوکت عصر جدید ما ٬ که چه کرده اند در گسترش و تعمیق خرافات! نمونه ی غلیظ و پررنگش ٬ حاشیه های نوشته شده بر این شعر!
وقتی زبان ها رو می برن و قلم ها رو می شکنن ، نقد خردمحور نه تنها فرصت بروز وظهور پیدا نمی کنه ، که کم کم به قول قدما ، مثل عنقا و کبریت احمر نایاب می شه ...
گسترش اعتقاد به پیشگویی وقایع ،
از نشانه های انحطاط فرهنگی یه جامعه ست.
یک خدای سر براه / پیشوایانِ گناه
مردمی بی گوش و چشم / نسل های اشتباه ...
علیرضا فاطمی در ۹ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۲۲ دربارهٔ اوحدی مراغهای » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۸۷:
سلام
بیت ششم
احوال ما
اصلاح بفرمایید.
علیرضا فاطمی در ۹ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۲۲ دربارهٔ اوحدی مراغهای » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۸۷:
سلام
بیت ششم
احوال ما
اصلتح بفرمایید.
حبیب حصیر در ۹ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۱۱ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۲۲۶:
در بیت دوم همین غزل (حرف شعله خویش را ....) اشتباه است درستش این است (حرف شعله ی خوی اش، با محیط سرکردم).
در بیت سوم مصرع دوم ( احوالی ) اشتباه است (احولی) درست است به فتح الف و فتح واو.
در بیت ششم مصرع اول (زکمین) درست نیست (از کمین) درست است.
بیدل هم در اخیر شعر اشتباه تایپی دارد. ممنون
سینا در ۹ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۱۰ دربارهٔ ناصرخسرو » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۲۴۸:
ضمن عرض ادب و احترام
با توجه به وزن شعر خوانش سخن با سکون نون امکان پذیر نمی باشد. نون حتما باید با کسره آن هم به صورت اشباع (معادل مصوت بلند) تلفظ شود تا رکن اول (فعلاتن) صحیح باشد. همچنین بپذیر باید به صورت bepzir تلفظ شود تا رکن دوم با قاعده تسکین به صورت مفعولن( به جای فعلاتن) درآید. تنها در این صورت وزن این مصرع مطابق با رمل مثمن مخبون محذوف خواهد شد.
با تشکر
... در ۹ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۰۸:۲۲ دربارهٔ عطار » منطقالطیر » بیان وادی طلب » حکایت شبلی که گاه مردن زنار بسته بود:
البته من برداشت دیگه ای از این حکایت دارم.
شبلی هنگام مردن زنار می بنده تا تظاهر به کفر کنه. شخصی از شبلی می پرسه که الان چه وقت زنار بستنه؟
شبلی در جواب میگه از غیرت ابلیس می سوزم و بهش حسودیم میشه. چرا باید «لعنت» خدا فقط برای ابلیس باشه؟ چرا این خطاب «لعنتی» به من تعلق نمی گیره؟ پس منم کافر میشم که لایق لعنت خدا بشم.
شبلی از اینکه به اسم ابلیس از طرف خدا چیزی اضافه شده (لعنت) و به اسم خودش چیزی اضافه نشده، به ابلیس حسودی می کنه. ولو اینکه اون اضافه، لعنت باشه. در واقع لعنت و رحمت، لطف و قهر و ... از طرف معشوق، فرقی برای عاشق نداره و مهم اینه که چیزی از معشوق به عاشق برسه.
عطار هم در ادامه همین مسئله رو توضیح میده که اگر احساس کردی از دست شاه سنگ با گوهر برات تفاوت داره، مرد این راه نیستی. طلب واقعی اینه که به سمت سنگ زدن معشوق هم بشتابی.
با احترام.
بهنام در ۹ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۰۷:۴۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۳۸:
حسین فکر کرده چون ابروی یار خَم هست و غدیر هم "غدیرِ خَم "هست. منظور حافظ از هلال ابروی یار، عید غدیر خُم بوده.... مشکلی نیست. تو شعارت رو بده و برو. داروخونه نفت داره یا نه مهم نیست.
علیرضا در ۹ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۰۶:۲۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۲:
با سلام خدمت دوستان و بردار گرامی که سرده را به سرزده پیشنهاد داده بود
بابد عرض کنم که سرده به معنای شراب بوده و درست می باشد
جلال الدین دست در ۹ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۰۲:۳۷ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۷۳:
در شرح بیت:
کدورت تا نچیند جوهر شمشیر استغنا
به جای خون عرق میریزد از زخم شهیدانت:
در معنای کدورت در شعر جناب بیدل باید به دو نکته توجه کرد که اولا در بسیاری از اشاراتشان کدورت را چیزی شبیه همان غباری نشسته بر سطحی صاف و شفاف تعبیر کرده اند که البته این خود همان کدورت است و دور از ذهن نیست و دوم مقارنه کدورت با مسأله ی نفَس است، به ویژه که معمولا در این معنا یک قرابتی با آینه،مینا و امثالهم که سطحی صاف و صیقلی دارد نیز دیده میشود.
ضمن اینکه بارها در اندیشه ی جناب بیدل دیده ایم که بقایِ نفَس را غباری وجود آدمی دیده اند.
حال، معنای چیدن،به قطع چیزی نیست جز همان برداشتن و پاک کردن. پس کدورت حاصله از بقای نفَس و نفس را چیدن، پرغریب نیست....
حال این کدورت را یک جا سالک و عاشق به سعی و همت خود از میان میبرد،یک جا به مدد و امداد معشوق و مراد،که البته آن نخستین بدون اراده ی آن دومین صورت نمیتواند بستن...
و البته که ذات معشوق ، و معشوق بالذات ،مستغنی از هرچه در وهم میآید است. چه تیغ برآورد چه نه، چه تیغ به فنای عاشق زند چه نزند...
و این همان "جوهر" است؛ که به یک معنا همان ذات برندگی و صیقلی شمشیر، و هم ذات استغنای صاحب شمشیر...
مصراع دومین هم برای اهل شعر و صاحبان طبع لطیف پرواضح است....
نتیجتا،حاصل بیت از نگاه بنده که پرپیچیده نیست:
مادامی که به مدد و لطف حضرت حق،شمشیر استغنای خداوندی که البته از ایمان و کفر آدمی بی نیاز است، کدورت و غبار نفس و نفَسِ ما را از میان برندارد و ما را به منزل فنا نرساند،"که ما به پای خود از رفتن به آن مقام عاجزیم"، همه در شرم و خفت غوطه وریم و از افتخار خون دادن به راه دوست بی بهره....
.
در این باب شاید ایراد مقدری مطرح باشد که بگوییم بیدل در مصراع دوم که همه را "شهیدان" نامیده است، پس چه جای خون و عرق؟
پاسخ این است که بله. همه سالگان راه حق شهیدانند، "اما یکی مقام شهید معرکه دارد یکی ندارد".
و بیدل شاعر شهید و شمشیر و خون است، نه عرق شرم و حیا...
.
به این معنا این لطیفه را اضافه کنیم که:
بله! همه شهیدان راه اوییم؛ اما تا شمشیر استغنای او کار را تمام و یکسره نکند، کار ،تمام نیست....
حامدس در ۹ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۰۱:۱۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۹۳:
سلام
مصرع شعر باید اینطور باشد: در دایره قسمت ما نقطه ی پرگاریم
طبق نسخه ی قدسی و طبق کتاب جمال آفتاب علامه طباطبایی
در ضمن باید عرض کنم حافظ از عرفای بزرگ هست و نه فقط یک شاعر
کسی میتونه اشعار ایشون رو معنی کنه و حقیقتش رو بگه که به مقام حافظ رسیده باشه. مثل علامه طباطبایی که در کتاب جمال آفتاب اشعار رو توضیح دادن
سلام و رحمت بر روح فانی حافظ
کمال داودوند در ۹ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۳۱ دربارهٔ ابوسعید ابوالخیر » رباعیات نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » رباعی شمارهٔ ۶۲۷:
بنده این رباعی را با دوستان به اشتراک گذاشتم وجمع این رباعی از 9466
علی احمدی در ۹ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۳۱ دربارهٔ محتشم کاشانی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۹:
در بیت ششم به اشتباه خاتم را خام وارد نموده اید و در واقع شکل صحیح آن بدین صورت است:
نگین خاتم عشق است گوهر دل و نیست
به غیر حرف وفا نقش آن نگین ما را
۷ در ۹ سال و ۳ ماه قبل، یکشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۴۰ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۹۵:
صوفی و کنج خلوت سعدی و طرف صحرا
صاحب هنر نگیرد بر بی هنر بهانه
این "هنر" که امروزه کاربرد بسیار دارد و از آن معنی های گوناگون گرفته شده در اصل به معنی مرد خوب و شایسته بوده چه که شایستگی مردان بیشتر در هنر رزم بوذه و از اینرو برخی آن را به جنگ معنی کرده اند
هنر=هونر=هو+نر
هو=خو=خوب=شایسته=قابل
نرینه شایسته
سیدعلی (رضا) ساقی در ۹ سال و ۳ ماه قبل، یکشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۹:۳۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۲۱:
هرچندپیروخسته دل و نـاتوان شـدم
هر گه کـه یاد روی تو کردم جوان شدم
دراینجا نیزحافظ دست به خَلق پارادکس زده است. چیزی که به آن بسیار علاقمنداست ودر آغلب غزلیّاتش حداقل یک یاچند مورد پارادکس مشاهده می شود. پارادکس یعنی جمع ضدّین، دراین بیت حافظ بااینکه ازغم واندوه عشق پیر وخسته دل شده، ازنتیجه ی همین عشق نیز دوباره جوانی آغازمی کند!. باتوجـّه به بیت های پیش رو، این غزل در ستایش «پیرمغان» آن ابر انسان، آن وجوددست نیافتنی وآن پیام آورعشق وگل ونورهست تنها رهبرمعنوی ازمیان رهبران دینی ومذهبی، که حافظ درسراسر دیوان خویش، ازاو به نیکی یادکرده وهمه ی ارادت واحترامات قلبی خودرانثاراوکرده است.
معنی بیت:
بااینکه ازغم واندوهِ فراق تو آزرده دل وناتوان وپیرشده ام امّا هرگاه که ازروی ماهِ تویادآوری می کنم دوباره نشاط و انرژی می گیرم وجوان می شوم.
آن شمع سرگرفته دگرچهره برفروخت
وین پیرسالخورده جوانی زسرگرفت
🌿━━━━━━━━━━🌿
شکـر خـدا که هـر چه طلب کردم از خدا
بـرمـُنتـَهای هـمـّت خـود کامران شـدم
خدای راشکرکه هرآنچه راکه ازخدا می خواستم برآورده شدند وتمام ِ آرزوها ورویاهای من به حقیقت پیوستند.
حافظ به نیازی رسیده، به سطحی ازآگاهی جهش پیداکرده که هیچ آرزو وخواسته ای ندارد اوبه شکرانه ی این خودآگاهی والا دست به ستایش هستی بلنده کرده وازعنایات خداوندی سپاسگزاری می کند. وقتی آرزوها وخواسته ها تبخیرشده وازمیان می روندچنانکه دراین بیت شاهدهستیم سپاسگزاری ونیایش خودبخود دردرون آدمی اتفاق می افتد وسُرور ووجد وسرمسنی وجودآورافرامی گیرد این نوع ستایش چیزی متفاوت ازنیایش های مذهبیست.
ساقیامی بده وغم مخورازدشمن ودوست
که به کام دلِ ما آن بشد واین آمد.
🌿━━━━━━━━━━🌿
ای گلـبـُـن جـوان بـر دولت بـخور که من
در سـایـهی تـو بـلبـل بـاغ جـهـان شـدم
گلبُن جوان: استعاره ازمخاطب غزل (پیرمغان) است. درخت وبوته ی جوان، اما دراینجا مقصود شاعر از گلبن جوان این نیست که معشوق ومحبوب او نوجوان ونورسته هست، بلکه منظوراین است که به لف وبرکت حق، این بوته ودرخت، همیشه جوان است وهرگز پیر وفرتوت نمی شود.
بَردولت بخور:یعنی اینک ازمیوه وثمره برخوردارشده ای برخودببال وآسوده خاطرباش، میوه وثمر این گلبن جوان، وجودشکوفاشده ی شاعراست. شاعرباقدرشناسی ازاو،پیشرفت خود رامدیون عنایات اومی داند.
معنی بیت: ای حبیب که درسایه ی الطاف تو وازعشق ومحبّتِ تو طبع شعری من اینچنین شکوفاشد ودرباغ جهان چون بلبلی غزلخوان گشتم من ثمره ومیوه ی توهستم اینک توفیقات مراببین وبرخودببال که چگونه ثمری به جامعه تحویل داده ای.
بیاکه بلبلِ مطبوع خاطرِحافظ
به بوی گلبن وصلِ تومی سرایدباز
🌿━━━━━━━━━━🌿
اوّل زتَحـتِ و فـوقِ وجـودم خـبـر نبود
درمـکـتـبِ غم توچنین نـکتهدان شدم
تحت: زیر
فوق: بالا
تحت وفوقِ وجودم: بالاوپائین زندگانی، فرازونشیبِ هستی
قبل ازآنکه باعشق توآشنا شوم وجودم مثل برکه ی راکد بودهیچ شورو هیجانی درزندگانی نداشتم، حرکت و پویایی وبالندگی نداشتم. ازوقتی که دچارعشق توشدم بااینکه به ظاهر غم واندوه ورنج کشیدم لیکن نکته های لطیف وزیادی آموختم رشدونمو کرده وبه بالندگی رسیدم،اکنون به منزل رسیده واززیروبَم زندگانی شناختِ عمیقی پیداکرده ام.
آنکه درطرزغزل نکته به حافظ آموخت
یارشیرین سخن نادره گفتارمن است
🌿━━━━━━━━━━🌿
قـسمت حـوالتم به خـرابـات میکند
هرچندکاین چنین شدم و آنچنان شدم
قسمت : تقدیر وسرنوشت
حوالت کردن: هدایت کردن، رهنمون شدن
خرابات: مکانی درتقابل بامسجد ، جایی که قماربازان ،بی خانمانان وگناهکاران درآنجا سُکنی گزیند. امّا حافظ همانگونه که به رندِ لااُبالی شخصیّتی دیگربخشید وازاو یک اَبر انسانی پاک نهاد ووارسته خَلق کرد، خرابات رانیزدرهم کوبید وبانبوغ معماری بی نظیرخویش، دوباره مکانی برای وارستگان وپاک باختگان بَنانهاد. خرابات یاهمان میکده مکانیست که درآنجاکسی دلیلی برای ریاکاری وتزویرندارد ومجبوربه دروغ گویی نیست.خرابات درغزل باتوجّه به محتوا وفحوای کلام، معنای متفاوتی به خودمی گیرد. دراینجا باتوجّه به اینکه مخاطب سخن، پیرمغان می باشد، اشاره به میکده های زرتشتیان،ویادآوری فرهنگ وآیین کهن ایرانی قبل ازاسلام می باشد. میکده های زرتشیان،دردوره هایی اززندگانی شاعر،درگوشه وکنارشهر فعالیت داشتند ومسلمانانی که بعضاًهوس شرابخواری میکردند بصورت پنهانی به این میکده ها رجوع می نمودند، اما حافظ دراینجا قصد تهیه ی شراب ندارد بلکه دلش برای شرابِ فرهنگ وتمدن کهن نیاکانمان تنگ شده ومیل به رفتن به خرابات کرده است.
معنی بیت: تقدیرمرا به خرابات رهنمون می شود،هرکاری می کنم وبه هرجا می روم دلم درخرابات است. بااینکه میل به خرابات مرا بدنام می کند وهزینه های زیادی ازلحاظ منزلتِ اجتماعی برمن تحمیل می کند لیکن هیچ راه دیگری پیش روندارم قسمتِ من این است که ازخرابات نشینان باشم، هرچند که درحال حاضرجایگاه خوبی ازلحاظ منزلتِ اجتماعی دارم وچه بسا اگرخراباتی شوم ممکن است جایگاه اجتماعی من فرو ریزد وتاوان سختی برمن تحمیل گردد لیکن این علاقه ازبین رفتنی نیست من حاضرم تاوان این علاقه راپرداخته وخرابات نشین باشم.
یادبادآنکه خرابات نشین بودم ومست
وانچه درمسجدم امروز کم است آنجابود
🌿━━━━━━━━━━🌿
آن روز بـر دلـم در مـعـنـی گـشـوده شـد
کـزسـاکـنـان درگـه پـیــر مـغـان شــدم
پیرمغان ،انسان عارف کامل ، پیر و مرشدِ حافظ حقیقتاً چه کسیست که حافظ این همه به اوارادت می ورزد وجزاوکسی راقبول ندارد؟!
🌿━━━━━━━━━━🌿
مغان در اصل قبیله ای از قوم ماد بودند که مقام روحانیت منحصراً به آنان تعلق داشت. آنگاه که آیین زرتشت بر نواحی غرب و جنوب ایران یعنی ماد و پارس مستولی شد مغان پیشوایان دیانت جدید شدند. در کتاب اوستا نام طبقه روحانی را به همان عنوان قدیمی که داشته اند یعنی آترون می بینیم اما در عهد اشکانیان و ساسانیان معمولاً این طایفه رامغان می خوانده اند.
"بسیاری بااستناد به ابیاتی ازاین دست که دردیوان حافظ بسیارنیزبه چشم می خورد براین عقیده هستندکه حافظ دراواخرعمر، به مذهب نیاکانمان "زرتشت" گرایش پیداکرده بود". گرچه ارادت حافظ به افکار مترقیّانه ی زرتشت قابل انکار نیست لیکن باجرأت می توان ادّعانمود که حافظ نه تنها به مذهب زرتشت بلکه به هیچ مذهب خاصی تعلّق خاطرنداشته است. بنظر چنین می رسد که اوبه نوعی آزاداندیشی رسیده واز تعلّقات دُنیی ودینی رهاشده بود. افکاروباورهای اوفراقومی، فرامذهبی، وجهانشمول هستند واگر بخواهیم نام مَسلک و مذهبِ او راگمانه زنی کنیم قطعاً هیچ مذهبی جزمذهب محبّت ومهرورزی وعشق برمحور انسانیّت، به یقین نزدیکتر نخواهدبود. بااین حال هیچ تردیدی نیست که حافظ علاقه ی زیادی به حضرت زرتشت داشته و او ازمیان رهبران معنوی وپیام آوران دینی، تنها شخصیّتی هست که حافظ تمام ارادات واحترامات قلبی خود را درسراسر دیوان گهربارخویش به اوتقدیم نموده است. نزدیکی و همخوانی افکار خواجه حافظ بااندیشه های ناب حضرت زرتشت، بسیارزیاد وقابل تامّل هست وهمین امر سبب شده تا واژگان کلیدی پیرمغان،دیرمغان،خرابات مغان و... درکانون توجّه شاعر قرارگرفته ودر اغلب غزلها حضوری برجسته وملموس داشته باشند. اذهان مخاطبین غزلهای گهربار حافظ،هربارباخوانش این واژگان،به فرهنگ کهن ایران وآیین نیاکانمان پیش ازاسلام ارجاع می شود وبه تامّل واندیشه ورزی وادار می شوند. بنظرمی رسد که این اتّفاق،خواست قلبی شاعربوده است تا بدینوسیله فرهنگ وادب وآیین آن روزگاران به فراموشی سپرده نشوند.
گفتم شراب وخرقه نه آئینِ مذهب است
گفت این عمل به مذهبِ پیر مغان کنند.
وبعضی دیگربراین باورند که این"پیر" اصلاً وجود نداشته ویک شخصیّتِ خیالی بوده است. حافظ ازآنجاکه درانتخاب مرشد وسواس زیادی داشته وچون کسی رالایقِ رهبری پیدانکرده، ناگزیر در کارگاهِ خیال دست به آفرینش یک پیری روشن ضمیربه سلیقه ی خود زده، به او شخصیّتِ کامل بخشیده،سپس وی رابه عنوان الگو و شاخص قرارداده تارفتارهای خودرا با اوتنظیم کند.به عبارتی پیرمغان تصویر ناخودآگاه نورانی خودِ شاعراست که دراین شخصیت مجازی بازتاب پیداکرده است.
برای احتمالِ اوّلی دلایل فراوانی وجود داردبرای نمونه:
به باغ تازه کن آئینِ دین زرتشتی
کنون که لاله برافروخت آتش نمرود
ضمن ِ آنکه معنای لغوی ِ مُغان(جمع مُغ، روحانی زردتشتی) نیزاین احتمال راتقویت وتایید می کند .
به هرحال پیر مغان حافظ،هرکه بوده باشد باتوجّه به ویژگیهایی که ازاوتوصیف کرده یک انسانِ کامل،آگاه،پاک نیّت ونیک رفتار ونیک گفتار بوده است.
معنی بیت:
تاروزی که باپیرمغان آشنانشده بودم،تازمانی که بااندیشه های انسانی ونیّتِ پاک اوآشنایی پیدانکرده بودم، گویی که درجهالت ونادانی بسرمی بردم! ازروزی که این پیرپاک باطن ِ پاک اندیش ِ پاک رفتارراشناختم ناگاه درمعنی به رویم بازشد ومعنای هستی رابهتر وروشن ترفهمیدم.
به ترکِ خدمتِ پیرِ مغان نخواهم گفت
چراکه مصلحتِ خود درآن نمی بینم.
البته هیچکدام ازاین مستندات نمی توانددلیلِ زرتشتی بودنِ حافظ بوده باشد،چراکه حافظ جهان بینی خاصّ ومنحصربفردی دارد وبیشتر متمایل به آزاداندیشیست تامذهبی بودن! او درچارچوبِ هیچ مرز وهیچ مذهبی جای نمی گیرد. اوبیش ازآنکه به مذهب بیاندیشد به عشق وانسانیّت ومحبّت می اندیشد. اوخودبه تنهایی یک مذهب ومَسلکِ تمام عیاربا محوریّتِ انسانیّت است وعشق درسرلوحه ی باورها واعتقاداتِ اوقرارداردفقط می توان گفت. حافظ حافظ است وهیچ برچسبی براندیشه های جهانی اونمی چسبد.
جنگِ هفتادودوملّت همه راعذربنه
چون ندیدند حقیقت رهِ افسانه زدند.
🌿━━━━━━━━━━🌿
در شـاهـراه دولـت سَـــرمـد به تخت بخت
بـا جـام مـی به کام دل دوسـتــان شـــدم
"سـرمـد" همیشه ودایم وپیوسته
"تخت بخت" بخت واقبال به تخت تشبیه شده است .
معنی بیت : در طریق عشق که دایمی وپیوسته وپویاهست برروی تختِ اقبال وخوشبختی، باجام شراب وهمراه بادوستان کامروا وکامیاب شدم.
شکرایزدکه میان من واوصلح افتاد
حوریان رقص کنان ساغرشکرانه زدند
🌿━━━━━━━━━━🌿
از آن زمان که فتنهی چشمت به من رسید
ایـمــن ز شــرّ فتنهی آخــر زمـان شـدم
فتنه دراینجا بار منفی ندارد وبه معنای جادو وجاذبه ی نگاه یاراست که خرمن جان عاشق رابه آتش می کشد.
ازاین بیت نیز دوجورمی توان برداشت کرد .یکی اینکه:
آشوب وبلایی که ازچشمانِ تو برمن فرودآمده چنان عظیم وطوفانی هست که حتّی فتنه ی آخرالزّمان نیزدرمقایسه بااین فتنه ناچیزاست. کسی که فتنه ی چشمان تورا تجربه کرده باشد ازفتنه ی آخرالزّمان هراسی نخواهد داشت.
برداشتِ دوّم:
دراین برداشت می توان پارادکس زیبایی رانیزشاهدبود.شاعرگرفتارفتنه ی چشم یارشده، لیکن همزمان ازشرّ فتنه ی جهانی که همه ی جهان رافرامی گیرد دراَمان مانده است!.
ازآن روزی که من گرفتارفتنه وافسونِ چشمان توشدم به نوعی بیمه شده ام دیگراز هرنوع فتنه ای حتّی ازفتنه وآشوبِ آخرالزّمان که گویند کسی را قدرت فرارازآن نخواهدبود رهایی یافته ام گویی که اَمان نامه ای دریافت کرده باشم به لطف فتنه ی چشمان تو ازهرآشوب وبلایا آسوده خاطرشده ام.
معمولاً اغلبِ شاعران دراثر فتنه وآشوبِ چشم یار همه ی دارایی وهستی خویش رامی بازند وازدست می دهند. امّا درفرهنگِ حافظانه موضوع کاملاً برعکس است! حافظ به میمنتِ فتنه ای که ازچشم یار دریافت می کند چیزهای زیادی بدست می آورد!
چه فتنه بود که مشّاطه ی قضاانگیخت
که کردنرگس مستش سیه به سرمه ی ناز
🌿━━━━━━━━━━🌿
مـن پـیـر سال و مـاه نیام یـار بی وفـاست
بـر مـن چو عـمـر میگـذرد پـیـر از آن شدم
عمر: استعاره ازیاراست. امروزه نیزموردِ استفاده قرارمی گیرد. اگرکسی یکی را زیاد دوست داشته باشد بگوید توعمرمنی.
من ازگذشتِ روزگارنیست که پیرشده ام من کهنسال نیستم یاربی وفایی می کند وازمن عبورمی کند، یاازکنارمن باسرعت می گذردبی آنکه توجّهی به من بکند،ازاین هست که من پیردیده می شوم.
گرچه پیرم توشبی تنگ درآغوشم گیر
تاسحرگه زکنارتوجوان برخیزم
🌿━━━━━━━━━━🌿
دوشـم نـویـد داد عنـایـت که حافـظا
باز آ که من به عفو گناهت ضمان شدم
ضمان شدم :ضامن شدم
"دوشم پیرمغان درعالم مکاشفه نوید داد"
معنی بیت : دیشب سرانجام عنایت پیرمغان شامل حالم شد و به من درعالم مکاشفه مـژده وبشارت دادکه ای حافظ بیا ازاین درگاه نومیدمباش، من شخصاً برای بخشش گناهانت ضامن شده ام توموردقبول حق واقع شده ای .
گرمی فروش حاجتِ رندان اَداکند
ایزدگنه ببخشد ودفع بلا کند.
محس سعیدزاه در ۹ سال و ۳ ماه قبل، یکشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۸:۲۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۵۲:
دعای گوشه نشینان بلا بگرداند
چرا به گوشه چشمی به ما نمینگری
به نظر میرسد که منظور خواجه از گوشه نشینی،زهد بی ریا باشد.آدمی که به دنیا توجهی ندارد وبه کنج زهد وقناعت خزیده است،اگر دعا کند، دعای معنوی میکند ورزق وروزی نمی طلبد. وچنین دعایی مقبو ل درگاه خدا است ،وبرآورده میشود.
بلای مورد نظر حافظ،بلای فراق است که که برداشتنی هم نیست.او انتظار دارد که محبوب گوشه چشمی به وی بنگرد واین آرزو برآورده نمیشود.
احسان در ۹ سال و ۳ ماه قبل، یکشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۸:۰۰ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۴۳:
با سلام خدمت همه عشق بازان
پر واضحه صحبت از نقد و نسیه است.صحبت از اینکه خدا اینجام هست.غیر اینه؟
بعضیا فکر میکنند همه چی از فرداست.امروز مثلا مال اندوزی کنیم تا فردا ببخشیم.امروز چشم رو جهان هستی و نعمات ببندیم و به نشانه های خدا توجه نکنیم تا بعدا بریم اون دنیا بهشت...
آفرین در ۹ سال و ۳ ماه قبل، یکشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۷:۵۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۰۲۱:
پنج و شش: پنج حس و شش جهت
بویایی- چشایی- لامسه- بینایی- شنوایی
بالا- پایین- چپ- راست- جلو- عقب
می گذری از حواس خطاپذیر و مکان شش جهت که زمان از آن زاییده می شود.
هادی در ۹ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۴:۴۲ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۲۸۰: