شرح سرخی بر حافظ در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، پنجشنبه ۱۰ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۱۷:۱۹ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۷:
با درود :
این غزل از غزل های بخش اول زندگی حافظ یعنی قبل از حکومت شیخ ابو اسحاق است . دقت در متن و متوای غزل کاملا عاشقانه بودن آن را نشان می دهد که در مقدمه ی جلد اول توضیح داده ایم . که خصوصیات غزل های حافظ تا سال 744 کاملا عاشقانه و دور از مسایل سیاسی و اجتماعی و تاریخی است . در این غزل هم محتوی کاملا عشق زمینی است و از محکم بودن ابیات و رسا بودن واژه ها می توان دریافت که نزدیک به سال های 742 و 743 است .
اما در مورد این بیت :
من چو از خاک لحد لاله صفت برخیزم
داغ سودای توام سر سویدا باشد
سودای چنان که گفتند مونث اسود بر وزن فعلا است مانند احمر که می شود حمرا و ابیض که می شود بیضا اما از نظر معنی یعنی نقطه ی سیاه :
خواجه می فرماید :
وقتی مردم و خاک شدم از خاکم لاله خواهد رویید و آن نقطه ی سیاه وسط گلبرگ لاله داغ حسرت عشقی است که در دلم افتاده بود و حالا چنین ظاهر شده است .
امین کیخا در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، پنجشنبه ۱۰ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۱۰:۱۱ دربارهٔ نظامی » خمسه » لیلی و مجنون » بخش ۳۰ - رفتن پدر مجنون به دیدن فرزند:
صابر جان از نوشتار دانشورانه ات سپاسگزارم .مایه برازش ما هستی .
علی در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، پنجشنبه ۱۰ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۱۰:۱۰ دربارهٔ شهریار » گزیدهٔ غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۰۳ - تو بمان و دگران:
تا حالا با خودمون فکر کردیم که استاد شهریار موقع سرودن این شعر چه حالی داشتند؟
صابر در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، پنجشنبه ۱۰ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۰۳:۳۵ دربارهٔ نظامی » خمسه » لیلی و مجنون » بخش ۳۰ - رفتن پدر مجنون به دیدن فرزند:
شکی نیست که نظامی گنجه ای فارس بوده.
بنابر قول گیراگوس گاندزاکِتسی ،تاریخ‌نگار و کشیش ارمنی هم عصر با نظامی گنجوی،(پیش از حملهٔ مغولان به شهر گنجه) شهر گنجه دارای انبوه جمعیّت پارسیان و و اقلّیّتی از مسیحیان بود. باید توجّه داشت که گیراگوس بین ایرانی (پارسی) و عرب و ترک تفاوت می‌گذاشته است.
در این کتاب به نام «تاریخ ارمنیان» ( تالیف در سدهٔ هفتم ق. / سیزدهم م. یعنی بسیار نزدیک به روزگار شاعر بزرگ ایرانی نظامی گنجه‌ای)، نگارندهٔ ارمنی (که خود زادهٔ شهر گنجه است) بین عرب، ترک و پارسی (در ترجمهٔ انگلیسی « ایرانی») تفاوت گذاشته است و تنها به انبوه پارسیان و اقلّیّتی از مسیحیان در گنجهٔ تأیید کرده است:
اصل متن ارمنی:
“Ays k'aghak's bazmambox lts'eal parsko'k', ayl sakaw ew k'ristone'iwk”
(Kirakos Ganjakets'i's “History of the Armenians “ edited by K.A. Melik'-Ohanjanyan, (Erevan, 1961), p. 235)'
ترجمه انگلیسی (مترجم همه جا واژهٔ "پارسی" را به "ایرانی" ترجمه کرده است در حالیکه ترجمهٔ روسی واژهٔ پارسی را نگهداشته است):
"This city was densely populated with Iranians and a small number of Christians.".
(Kirakos Gandzakats'i's ” History of the Armenians” / translation from Classical Armenian by Robert Bedrosian. — New York: 1986. — p. 197. Excerpt)
نویسنده بین عرب، ترک و پارسی (در ترجمه انگلیسی مترجم همه جا واژهٔ "پارسی" را به "ایرانی" ترجمه کرده است ) تفاوت می گذاشته است. برای نمونه :
“The king who sat in Baghdad was not called sultan or melik as the Turkish, Iranian or Kurdish autocrats customarily are, but caliph, that is, a descendant of Mahmet”
که ترکی و ایرانی ( در متن اصلی«پارسی») و کردی را از هم جدا کرده.
سام در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، پنجشنبه ۱۰ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۰۳:۲۲ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب پنجم در عشق و جوانی » حکایت شمارهٔ ۱۷:
در پاسخ به آقای علی،
پسرجان: اینکه بخت خیلی بلندی داری و می بایست روزی 5 مرتبه شکرگذاریت رو از خدا فراموش نکنی که مقارن با دوران زندگی شیخ اجل نبوده ای که چنانچه اگر می بودی، حکایتی می فزودی.
ناشناس در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، پنجشنبه ۱۰ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۰۱:۳۵ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۸۴:
اولین بار این غزل زیبا را در فیلم شبهایی روشن شنیدم و بسیار لذت بردم.
دوستدار در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، پنجشنبه ۱۰ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۰۰:۲۵ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۴:
و هم می فرماید: ناچار هرکه صاحب روی نکو بود
هرجا که میرود همه چشمی به او بود
سعدی است و کس را از ورطه‌ی او خبر نیست
ور کسی را خبر شد ، خبری باز نیامد و...
شهریار۷۰ در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، چهارشنبه ۹ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۲۲:۵۴ دربارهٔ حافظ » اشعار منتسب » شمارهٔ ۱۱:
با سلام بر همه دوستان
این غزل به لحاظ ساختار ، از قوتی مثال زدنی در میان سایر غزلیات دیوان خواجه برخوردار است.
صد افسوس و دریغ که رحمة‌الله علیه خلخالی و پیــــــــــــرو او علامه قزوینی و دکتر غنــــی ، این غزل را ضبط نکردند.
به هـــــــر روی لطافت و ظرافت سخـــن این غزل ، یادآور ناله‌های دل خــــــواجه است که در بسیاری از غزلیات به چشم می‌خورد. نظیر غزل شمارهٔ 455 ، که حتّا مفردات دو بیت در این دو غزل گویـــــای یکدگرند.
باری در بیت تخلّص ، ضبط این چنین مصرع نخست از پشتوانه‌ی نسخ قدیمی بیشتری برخوردار است :
یار دارد سر آزردن حــــــــافظ یاران
البــــته هر کدام از دو ضبط مصرع نخست بیت تخلّص ، زیبایی خاص خود را داراست.
امین کیخا در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، چهارشنبه ۹ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۲۱:۲۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۲۱:
البته یاسا به مغولی یعنی قانون .
امین کیخا در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، چهارشنبه ۹ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۲۱:۲۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۲۱:
به لری می گوییم ( دلم یاسته می که ) یعنی دلم آرزوتو داره .
امین کیخا در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، چهارشنبه ۹ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۲۱:۲۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۲۱:
با درود به رسته نیکو رایم .یاسه لغتی است هنوز به لری به کار می رود و معنی آرزو را می دهد و نیز در کردی هم هست در شکل تاسوار یعنی آرزومند .
امیر در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، چهارشنبه ۹ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۲۰:۲۰ دربارهٔ نظامی » خمسه » لیلی و مجنون » بخش ۳۵ - رسیدن نامهٔ لیلی به مجنون:
دوستان، کسی معنای "سخا" رو اونجا که میگه "مجنون چو سخای نامه را دید" می‌دونه؟ از دهخدا متوجه معنا در این مصرع خاص نشدم.
آلاء در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، چهارشنبه ۹ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۱۹:۴۵ دربارهٔ شهریار » گزیدهٔ غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۰ - بخت خفته و دولت بیدار:
سلام...
میشه لطف کنید به من بگید معنی مصرع یار سود از شرفم سر ب ثریا و دریغا چیه؟؟؟؟؟؟
مانا باشد...
عبدالرضا در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، چهارشنبه ۹ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۱۹:۳۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۵۳:
عالی :) چه حال خوبی
ناشناس در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، چهارشنبه ۹ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۱۹:۰۰ دربارهٔ رودکی » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۶۸:
گویا جایی دیدم نوشته بود دلبر ما وسوسه عاشقی
رسته در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، چهارشنبه ۹ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۱۸:۳۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۲۱:
حملۀ شیر یاسه کن ...
در مثنوی معنوی و دیوان شمس در چند مورد دیگر هم واژۀ یاسه به کار رفته است:
دفتر ششم بخش 108
مَنْ صَمَتْ مِنْکُم نَجا بُد یاسه‌اش // خامشان را بود کیسه و کاسه‌اش
دفتر سوم بخش 26 ( در داستان زادن موسی)
گر فتادندی به ره در پیش او // بهر آن یاسه بخفتندی برو
یاسه این بد که نبیند هیچ اسیر // در گه و بیگه لقای آن امیر
غزل 2066
گوید تو کار خویش می‌کن و من کار خویش // این بده‌ست از ازل یاسه پیشین من
غزل 1875
خواهی تو دو عالم را همکاسه و هم یاسه // آن کحل اناالله را در عین دو عالم زن
با توجه به موارد فوق یاسه را به معنی آیین، رسم، قانون می‌توان گرفت. در واژه نامه‌ها معنی خواهش و آرزو را هم برای آن آورده‌اند.
بیت‌های 10 و 11 به داستان آزمایش کودکی موسی در پیش فرعون اشاره دارد که یک تشت آتش و یک تشت زر پیش کودک نهادند و کودک دست در آتش کرد. بیت 12 هم ادامۀ همان داستان است. ولی اگر دقت بکنیم خواهیم دید که یاسه در این بیت معنی دوگانه دارد هم به معنی رسم و قانون و آیین است و هم به معنی خواهش و آرزو. این هنر را در شعر می‌گویند ایهام. هنر ایهام در قدیم در شعر عرب هم وجود داشته است ولی در شعر فارسی به خصوص بعد از مولوی در دوران حافظ و سلمان کسترش شگفتی یافت و در دوران صائب به اوج رسید. هنر ایهام ضد دیالکتیک است. در منطق دیالکتیک کل را به اجزاء تجزیه و تحلیل می کنیم ولی در ایهام از چند وجه به کل می‌نگریم، بدون آن که کل را به اجزاء آن تجزیه بکنیم. ایهام همیشه روی به بالا دارد در حالی که دیالکتیک همیشه روی به پایین دارد. مولوی بارها فرعون را به عنوان نماد روش تحلیلی ترسیم می کند. بیت‌های 13 و 14 ثمر بیت 12 را می‌چیند و روی به یگانگی می‌آورد.
اردشیر در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، چهارشنبه ۹ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۱۸:۰۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳:
آقای سام نریمانی که نوشتی:
(ترک شیرازی همین قشقایی ها هستند
عمدتا خال هندی دارند خال کنار لب را خال هندی نامند
آنها زیبا بلند قد و قامت
مانند سرو ناز شیرازند)
کلمه (قشقایی) را در گوگل سرچ کن تا عکسهای قشقایی ها رو ببینی. از خال هندی اصلا خبری نیست که میگویید عمدتا خال هندی دارند. حتی یک عکس هم از یک قشقایی با خال هندی ندیدم. ضمنا (زیبا بلند قد و قامت مانند سرو ناز شیراز) هم در بینشان عمومیت ندارد و در بین قشقایی ها هم مثل سایر اقوام دیگر (کرد و فارس و عرب و گیلک و لر ...) هم بلند قد هست هم میان قد هم کوتاه قد هم زیبارو هست هم ... . هم کودکان زیبا هست هم مردان خوش سبیل.
علاقه و تعصب نسبت به قوم و قبیله خود نباید باعث شود که در بیان واقعیت اغراق کنیم و حتی حرفهای خلاف واقع بگوییم؛ مثلا:(قشقایی ها عمدتا خال هندی دارند)
قشقایی ها انقدر بزرگ هستند که نیازی به تایید حضرت حافظ ندارند.
اردشیر در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، چهارشنبه ۹ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۱۷:۵۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹:
مغبچه: پسری که در میکده در غیاب ساقی شراب میداده و مقامش در اشعار حافظ به اندازه ساقی است
ندا در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، چهارشنبه ۹ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۱۶:۳۷ دربارهٔ هاتف اصفهانی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۸:
با سلام. بیت یکی مانده به آخر"فراق" درست است و نه "فراغ"
دل که خو کرده به اندوه فراقت همه عمر . . .
رسته در ۱۲ سال و ۹ ماه قبل، پنجشنبه ۱۰ بهمن ۱۳۹۲، ساعت ۱۷:۴۳ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۱۲۰ - طلب کردن طغرل شاه حکیم نظامی را: