صورت از عارض است بر مرآت
نیست تبدیلی از جمیع جهات
در بر آیینه راکه صورت اوست
حس گمان می برد که عارض روست
لیک داند خرد که عارض نیست
این اثر هم به فرض فارض نیست
نیست قائم به سطح آینه آن
نه به عمق وی آن کند سریان
عکس و آیینه نسبتی دارند
ربط عاری ز کلفتی دارند
حس توهم کند که آن صورت
عارض آینه ست، بی شبهت
غلط وهم، از حد افزون است
شبهاتش ز حصر بیرون است
عاقلی لفظ عارض ارگوید
رَهِ مقصود معنوی پوید
عکس آیینه ای که مفروض است
کی قیام عرض به معروض است؟
نسبتی خاص در میان آمد
از خفا، عکس در عیان آمد
صورت، آیینه را نفرساید
جز نمایندگی نیفزاید
در حصول و زوالش آیینه
با جمال و کمال دیرینه
زین نمط عین ثابت است وجود
یافت چون نسبتی، شود موجود
نسبت، امکان شناس و استعداد
فهو الکلّ مبدأ و معاد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به موضوع نسبتها و روابط میان صورت و عارض میپردازد. در آن بیان میشود که صورت در آینه تنها نمایانگر چیزی است و تغییر و تحول در آن محسوس نیست. عقل میفهمد که عارض و صورت فقط ظاهر هستند و حقیقتی در پس این نمایندگی وجود دارد. شاعر بر این نکته تأکید میکند که عکس و آینه رابطهای خاص دارند و این رابطه به واقعیت وابسته نیست. همچنین، وجود و عدم صورت در آینه مستقل از آنچه نمایان میشود، وجود دارد و همواره در حال تحقق است. در نهایت، این شعر بر لزوم شناخت درک عمیقتری از واقعیت تأکید میکند و یادآور میشود که تصور ذاتی بودن عارضیت، دچار خطا و توهم است.
هوش مصنوعی: ظاهر از چهره به آینه بازتاب میشود و در این آینه هیچ گونه تغییری از همه جهات وجود ندارد.
هوش مصنوعی: آینه تنها بازتابی از خود را نشان میدهد، اما حس گمان میکند که آنچه در آن میبیند، واقعیت است.
هوش مصنوعی: اما خرد میداند که این نشانه، موقتی و سطحی نیست و به سادگی نمیتوان آن را نادیده گرفت.
هوش مصنوعی: هیچ چیز در آینه به اندازه سطح آن ثابت نیست، نه در عمق آن، و این باعث میشود که خود را در آن آشکار کند.
هوش مصنوعی: عکس و آیینه با هم ارتباطی دارند، اما این ارتباط به صورت سطحی و ظاهری است و عمق و حقیقتی در آن وجود ندارد.
هوش مصنوعی: حس انسان گاهی به قدری قوی میشود که تصور میکند آن چه در آینه میبیند، واقعی نیست و فقط یک تصویر است. این تصور به گونهای است که هیچ شکی در آن وجود ندارد.
هوش مصنوعی: اشتباهات و تصورات نادرست از حد معقول فراتر رفتهاند و شبهات و ابهامات آن نیز از محدودیتها خارج شدهاند.
هوش مصنوعی: عاقل با کلمات ظاهری و معمولی درباره امور معنوی و هدفهای باطن خود سخن میگوید و در واقع به دنبال حقیقت و هدفهای عمیقتری است.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که تصویری که در آیینه میبینیم، نشاندهنده چیزهایی است که در واقعیت وجود دارند. بنابراین، وقتی چیزی به عنوان واقعیت وجود دارد، آن تصویر تنها بازتابی از آن واقعیت است و نه خود واقعیت. به عبارت دیگر، ارائه یک چیزی به عنوان واقعیت نیازمند وجود آن چیز در ابتداست.
هوش مصنوعی: یک ارتباط ویژه به وجود آمد که در خفا بود و حالا بهروشنی و آشکارا نمایان شده است.
هوش مصنوعی: صورت هیچ تأثیری بر آینه نمیگذارد جز اینکه فقط نمایی از خود را نشان دهد.
هوش مصنوعی: در به دست آوردن و از دست دادن، آینهای است که زیبایی و کمالی قدیمی را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: در اینجا به این نکته اشاره شده که وجود و حقیقت، از یک الگوی ثابت نشأت میگیرد و وقتی به آن الگو نسبت داده میشود، واقعیت به وجود میآید. به عبارت دیگر، وجود چیزی وابسته به نسبتی است که با آن برقرار میشود، و این نسبت است که موجب تحقق آن وجود میگردد.
هوش مصنوعی: نسبت به چیزی میتواند نشان دهنده امکان شناخت و استعداد آن باشد؛ بنابراین، همه چیز از یک منبع شروع میشود و به همان منبع باز میگردد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.