جامی
»
هفت اورنگ
»
سلسلةالذهب
»
دفتر سوم
»
بخش ۴۶ - گفتار در تعریف و توصیف شعر و تقسیم آن به دو قسم متقابل که یکی آسایش جانست و دیگری کاهش دل
شعر چه بود نوای مرغ خرد
شعر چه بود مثال ملک ابد
می شود قدر مرغ ازو روشن
که به گلخن در است یا گلشن
می سراید ز گلشن ملکوت
می کشد زان حریم قوت و قوت
مستمع را ز فتح باب فتوح
می دهد کام جان و راحت روح
یا خود از گلخن هوا و هوس
می زند دم ز دودناک نفس
سامعان را ز ذکر لابه و لاغ
محنت خاطر است و رنج دماغ
گر بود لفظ و معنیش با هم
این دقیق و لطیف و آن محکم
صیت او راه آسمان گیرد
نام شاعر هم جهان گیرد
ور بود از طبیعت تاریک
معنی او کثیف و لفظ رکیک
نرود از بروت او بالا
پیش ریشش بماند آن کالا
شعر باید چو چشمه سار زلال
از عقود لآل مالامال
نشود آب او حجاب گهر
بلکه گردد ز آب تازه و تر
نه چو آن چشمه گل آلوده
که در او قعر آب ننموده
نتوانی در او گهر جستن
بل کزو دست بایدت شستن
لفظ او تیره معنیش تاریک
ره به معنی ز لفظ او باریک
تا به فکرت درون نرنجانی
نکنی فهم آن به آسانی


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به عنوان نوایی از خرد و مثالی از ملک ابد توصیف شده است و به دو نوع تقسیم میشود: یکی آسایشدهنده به روح و دیگری رنجآور. شعر خوب، زاییده گلشن معنوی و رهاییبخش است که روح را تسکین میبخشد، در حالی که شعر از دنیای هوس و غم، غم و محنت به همراه دارد. کیفیت و زیبایی شعر بستگی به همخوانی بین لفظ و معنا دارد؛ اگر این دو با هم هماهنگ نباشند، شعر ضعیف و بیارزش میشود. در نهایت، شعر باید مانند چشمهای زلال باشد که توانایی رویش جواهرات معنوی را داشته باشد، نه اینکه مانع درک عمیق مخاطب شود.
هوش مصنوعی: شعر همانند صدای پرندهای هوشمند است و به مانند مملکتی جاودانه و بیپایان میباشد.
هوش مصنوعی: میتوان فهمید که ارزش مرغی که در گلخانه است بیشتر از مرغی است که در باغستان وجود دارد.
هوش مصنوعی: در دل باغی از جمال و زیبایی، نغمههایی سروده میشود و از آن فضای مقدس، نیرویی به دست میآید.
هوش مصنوعی: شنونده از گشایش دروازههای موفقیت، خوشی و آرامش روح را دریافت میکند.
هوش مصنوعی: شاید از دنیای پر از هوای نفس و آرزوها به یاد آید که در آنجا همواره جویای حقیقت و آرامش است و در نفسهایش بوی غم و اندوه وجود دارد.
هوش مصنوعی: شنوندهها از یادآوری نالهها و دردهای عمیق، دچار غم و اندوه میشوند و ذهنشان به زحمت میافتد.
هوش مصنوعی: اگر واژه و معنی آن با هم درست و دقیق باشند، این کلمه زیبا و لطیف و آن کلمه نیز محکم خواهد بود.
هوش مصنوعی: آوازه او به آسمانها میرسد و نام شاعر در سراسر جهان شناخته میشود.
هوش مصنوعی: اگر از ذات طبیعت او چیزی زشت و ناپسند وجود داشته باشد، بیانش نیز ناخوشایند و بد خواهد بود.
هوش مصنوعی: این جمله میگوید که چیزی از پیش فرد بالا نمیرود و باید در برابر او باقی بماند. به عبارت دیگر، ارزش و کیفیت یک کالا وقتی مشخص میشود که در حضور شخص یا در شرایط خاصی باقی بماند.
هوش مصنوعی: شعر باید همچون چشمهای پاک و شفاف باشد که از جواهرات درخشان پر شده است.
هوش مصنوعی: آب نمیتواند مانع دیده شدن گوهر شود، بلکه با آب تازه و صاف، گوهر بهتر نمایان میشود.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که من مانند چشمهای نیستم که گلآلود باشد و عمق آب را نتوان فهمید. در واقع، من شفاف و روشن هستم و میتوان به عمق و واقعیت وجودم پی برد.
هوش مصنوعی: نمیتوانی در زندگی او به دنبال گنجی بگردی، زیرا برای دستیابی به آن، باید از او دور شوی و خود را رها کنی.
هوش مصنوعی: این بیت به ما میگوید که واژهها ممکن است به ظاهر واضح و روشن به نظر برسند، اما گاهی معنی واقعی آنها میتواند پیچیده و مبهم باشد. این به ما یادآوری میکند که درک عمیقتری از معناهای کلمات نیاز داریم؛ زیرا ظاهر آنها ممکن است گمراهکننده باشد.
هوش مصنوعی: اگر نخواهی در دل خود گلهای ایجاد کنی، باید در افکارت به روشنی و سادگی بیندیشی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.