و آن کس که در سایه رایت علما آرام گیرد تا به آفتاب کشف نزدیک افتد بهمجرد معرفت آن شکوه و مهابت در ضمیر او پیدا آید که اوهام نهایت آن را در نتواند یافت و خواطر به کنه آن نتواند رسید. قوله تعالی: انما یخشی الله من عباده العلماء. به حکم این مقدمات روشن میگردد که دین بی مُلک ضایع است و ملک بی دین باطل، و خدای میگوید، تقدست اسماوه و عمت نعماوه: لقد ارسلنا رسلنا بالبینات و انزلنا معهم الکتاب و المیزان لیقوم الناس بالقسط و انزلنا الحدید فیه باس شدید و منافع للناس. نظم این آیت پیش از استنباط و رویت چون متباعدی مینماید، که کتاب و ترازو و آهن به یکدیگر تناسب بیشتری ندارند، اما پس از تامل غبار شبهت و حجاب ریبت برخیزد و معلوم گردد که این الفاظ به یکدیگر هرچه متناسبتر است و هر کلمتی را اعجازی هرچه ظاهرتر، چه بیان شرایع به کتاب تواند بود و، تقدیم ابواب عدل و انصاف به ترازو و حساب و، تنفیذ این معانی به شمشیر. و چون مقرّر گشت که مصالح دین، بی شکوه پادشاهان اسلام نامرعی است، و نشاندن آتش فتنه بی مهابت شمشیر آبدار متعذّر، فرضیت طاعت ملوک را، که فواید دین و دنیا بدان باز بسته است، هم شناخته شود، و روشن گردد که هرکه دین او پاکتر و عقیدت او صافیتر، در بزرگ داشت جانب ملوک و تعظیم فرمانهای پادشاهان مبالغت زیادت واجب شمرد، و هوا و طاعت و اخلاص و مناصحت ایشان را از ارکان دین پندارد، و ظاهر و باطن در خدمت ایشان برابر دارد؛ و بیتردد بباید دانست که اگر کسی امام اعظم را خلافی اندیشد و اندک و بسیار خیانتی روا دارد که خلل آن به اطراف ولایت و نواحی مملکت او بازگردد در دنیا مذموم باشد و به آخرت ماخوذ، چه مضرّت آن هم به احکام شریعت پیوندد و هم خواص و عوام امت در رنج و مشقت افتند.



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به اهمیت رابطه دین و حکومت میپردازد و بیان میکند که دین بدون قدرت سیاسی ارزش نخواهد داشت و حکومت بدون اصول دینی، بیاعتبار است. نویسنده تأکید میکند که علمای دین باید در سایه حکومت آرامش یابند تا به درک عمیقتری از خداوند برسند و شکوه دین در دلهایشان بوجود آید. آیات قرآنی مورد اشاره، ضرورت توازن بین دین و عدالت اجتماعی را نشان میدهد و تأکید میکند که اطاعت از سلطنت و احترام به امیران بخشی از دین است. در نهایت، خیانت به پادشاهان هم میتواند آسیبهای جدی به جامعه بزند و هم در آخرت عواقب سنگینی داشته باشد.
هوش مصنوعی: آن کسی که در سایه دانشمندان آرامش یابد، به زودی به نور حقیقت نزدیک میشود و عظمت و هیبت این شناخت در دل او پیدا میشود، به گونهای که خیالات او قادر به تصور آن نیستند و افکار او نمیتوانند به عمق آن برسند. خداوند میفرماید که تنها دانشمندان از خدا میترسند. با توجه به این مقدمات، روشن میشود که دین بدون حکومت از بین میرود و حکومت بدون دین بیمحتواست. خداوند میفرماید: ما پیامبران خود را با معجزات فرستادهایم و همراه آنان کتاب و وزن (ترازو) نازل کردهایم تا مردم به عدالت قیام کنند و آهن را نازل کردهایم که در آن قدرت و منفعت برای مردم وجود دارد. در ظاهر، ارتباط این آیات با یکدیگر ممکن است دور از ذهن به نظر برسد، اما با تأمل مشخص میشود که این واژهها بسیار مرتبطتر از آنچه تصور میشود، هستند. بیان قوانین به وسیله کتاب، عدالت و انصاف به وسیله ترازو و اجرای این مفاهیم با شمشیر بیان شده است. از این رو، واضح است که منافع دین بدون نفوذ حاکمان اسلامی به درستی تأمین نمیشود و شعلههای فتنه نمیتوانند بدون قدرت شمشیر خاموش شوند. بنابراین، اطاعت از پادشاهان به عنوان راهی برای تأمین مصالح دین و دنیای مردم شناخته میشود و هر کس که دینش خالصتر و عقیدتش روشنتر باشد، باید بیشتر از ملوک بزرگداشت و به فرمانهای آنان احترام بگذارد و طاعت و اخلاص را به عنوان ارکان دین بپندارد. به وضوح باید دانست که اگر کسی به امام اعظم خیانت کند، با وجود اندک یا زیاد بودن آن، نتایج آن به همهی مناطق و حکومت او بازمیگردد و در دنیا مذموم و در آخرت مؤاخذه میشود؛ زیرا چنین خیانتی به احکام شرع مرتبط است و مردم چه خواص و چه عوام در زحمت و سختی خواهند افتاد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.