مولانا
»
مثنوی معنوی
»
دفتر پنجم
»
بخش ۱۷۵ - تشنیع زدن امرا بر ایاز کی چرا شکستش و جواب دادن ایاز ایشان را
گفت ایاز ای مهتران نامور
امر شه بهتر به قیمت یا گهر
امر سلطان به بود پیش شما
یا که این نیکو گهر بهر خدا
ای نظرتان بر گهر بر شاه نه
قبلهتان غولست و جادهٔ راه نه
من ز شه بر مینگردانم بصر
من چو مشرک روی نارم با حجر
بیگهر جانی که رنگین سنگ را
برگزیند پس نهد شاه مرا
پشت سوی لعبت گلرنگ کن
عقل در رنگآورنده دنگ کن
اندر آ در جو سبو بر سنگ زن
آتش اندر بو و اندر رنگ زن
گر نهای در راه دین از رهزنان
رنگ و بو مپرست مانند زنان
سر فرود انداختند آن مهتران
عذرجویان گشته زان نسیان به جان
از دل هر یک دو صد آه آن زمان
همچو دودی میشدی تا آسمان
کرد اشارت شه به جلاد کهن
که ز صدرم این خسان را دور کن
این خسان چه لایق صدر مناند
کز پی سنگ امر ما را بشکنند
امر ما پیش چنین اهل فساد
بهر رنگین سنگ شد خوار و کساد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، ایاز به انتقاد از امرا میپردازد که به خاطر مال و مقام، طلا و جواهرات را بر مقام جانب خدا ترجیح میدهند. او تأکید میکند که باید ارزشها را بر پایه دیانت و صداقت قرار داد و نه بر اساس زیبایی ظاهری یا دارایی. ایاز به امرا میگوید که وجودش و نقش او در حکومت باید بدون چشمپوشی بر اصول اخلاقی باشد و نباید تحت تأثیر فریبندگی دنیای مادی قرار گیرد. در نهایت، شاه از رفتار امرا ناراضی شده و دستور میدهد که آنها را دور کنند، زیرا این افراد به فساد و تباهی میانجامند و شایستهی حضور در مجالس او نیستند.
هوش مصنوعی: ایاز، ای بزرگ مردان نامدار، به شما میگویم که دستور شاه بهتر از هر قیمت و جواهر ارزش دارد.
هوش مصنوعی: فرمان سلطان برای شما بهتر است یا این گوهر نیکو برای خدا؟
هوش مصنوعی: این شعر به نوعی به زیبایی و ارزش گوهر یا سنگ قیمتی اشاره دارد که میتواند به تشبیه به شاه یا شخص مهمی در نظر گرفته شود. در حقیقت، زیبایی و اهمیت این گوهر تنها به خاطر خود آن نیست، بلکه به دلیل نگاهی است که به آن میشود. به عبارت دیگر، این بیت بیان میکند که ارزش و توجه به چیزی، به نگرش و دیدگاه ما نسبت به آن بستگی دارد. درواقع، این بیت به اهمیت نگاه و جایگاه رابطه ما با زیباییها و ارزشها اشاره دارد.
هوش مصنوعی: من از دیدن جمال شاه باز میگردم، و چشمانم مانند کسی که به آتش روی میآورد، به سنگ مینگرد.
هوش مصنوعی: کسی که جان بیگهر دارد و سنگهای رنگین را انتخاب میکند، نمیتواند مرا به عنوان پادشاهم بپذیرد.
هوش مصنوعی: به پشت آن معشوقهی زیبا نگاه کن و عقل را در آمیختن رنگها به کار بند.
هوش مصنوعی: به درون آ که در ظرف، بر سنگ بزن و آتش را در بو و رنگ بیفکن.
هوش مصنوعی: اگر در مسیر دین قرار نداری، از دغلکاران و فریبکاران چیزی نخواهی داشت، پس مانند زنان به زیبایی و ظاهر اهمیت نده.
هوش مصنوعی: شاهزادگان و بزرگان به خاطر فراموشی که برایشان پیش آمده است، سر خود را پایین انداختند و از آن حالت عذرخواهی کردند.
هوش مصنوعی: از دل هر یک، دو صد آه برمیخاست و تو مانند دودی به آسمان میرفتی.
هوش مصنوعی: شاه به جلاد قدیمی اشاره کرد که این افراد ناپاک را از نزد من دور کن.
هوش مصنوعی: این افراد نالایق چه خصوصیتی دارند که باید در جایگاه من قرار بگیرند، در حالی که برای رسیدن به خواستههای خود به سنگ و سختیها ضربه میزنند و به راحتی از کنار مشکلات نمیگذرند.
هوش مصنوعی: ما در مقابل این افراد فاسد، کارهایمان به خاطر زرق و برق و ظاهربازی بیارزش و پست شده است و دیگر خرید و فروشی ندارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.