مرا پرسید آن سلطان به نرمی و سخنخایی
عجب امسال ای عاشق بدان اقبالگه آیی
برای آنک واگوید؛ نمودم گوش کَرّانه
که یعنی: من گران گوشم! سخن را بازفرمایی؟
مگر کوری بود کان دم نسازد خویشتن را کرّ
که تا باشدکه واگوید سخن آن کان زیبایی
شهم دریافت بازی را، بخندید و بگفت این را
بدان کس گو که او باشد چو تو بیعقل و هیهایی
یکی حمله دگر چون کرّ ببردم گوش و سر پیشش
بگفتا شید آوردی تو جز استیزه نفزایی
چو دعویِ کری کردم، جواب و عذر چون گویم
همه درهام شد بسته، بدان فرهنگ و بدرایی
به دربانش نظر کردم که یک نکته درافکن تو
بپرسیدش ز نام من؛ بگفتا گیج و سودایی
نظر کردم دگربارش که اندر کش به گفتارش
که شاگرد درِ اویی، چو او عیّار سیمایی
مرا چشمک زد آن دربان که تو او را نمیدانی
که حیلتگر به پیش او نبیند غیر رسوایی
مکن حیلت که آن حلوا گَهی در حلق تو آید
که، جوشی بر سرِ آتش مثال دیگِ حلوایی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به گفتگو با یک سلطان میپردازد که از او میپرسد چرا عاشقانهها به او نرسیده است. شاعر با گفتن اینکه گوشش از شنیدن سخن پر است، نشان میدهد که نمیتواند به درستی پاسخ دهد. سلطان، که به وضوح درک عمیقتری از وضعیت دارد، به او میگوید که نمیتواند خود را گم کند و باید حقیقت را بیان کند. در نهایت، شاعر به دربانی که در کنار سلطان است نگاه میکند و متوجه میشود که نمیتواند با حیلهگری به جایی برسد، زیرا حقیقت او را در معرض رسوایی قرار میدهد.
هوش مصنوعی: سلطان با لحنی نرم و دوستانه از من پرسید: "عاشق، امسال چه طور است که به این مقدار خوششانسی به تو دست داده است؟"
هوش مصنوعی: توجه کن که من به خوبی نمیتوانم بشنوم! آیا میتوانی دوباره صحبت کنی و توضیح بدهی؟
هوش مصنوعی: آیا ممکن است فردی نابینا باشد که صدای خود را به زبان نمیآورد؟ به همین ترتیب، تنها در صورتی میتوان از زیبایی سخن گفت که وجود داشته باشد.
هوش مصنوعی: شاه متوجه بازی شد و خندید و گفت: به کسی که مثل تو نادان و بیخبر است، این را بگو که او نیز چنین حالتی دارد.
هوش مصنوعی: من یک بار دیگر حملهور شدم، مانند کرّ که با قدرت به جلو میرود. وقتی که سر و گوش پیش او بردم، گفت: «تو فقط به ستم و ظلم افسار نبندی و چیزی جز انتقاد و نکوهش به ارمغان نیاوردی.»
هوش مصنوعی: وقتی که ادعای بزرگی کردم، حالا نمیدانم چگونه باید به عذر و توجیه بپردازم. وضعیت به گونهای است که هیچ راهی برای فرار از این ماجرا ندارم و مجبور هستم با این فرهنگ و روشهای نادرست روبرو شوم.
هوش مصنوعی: به دربان نگاه کردم و از او خواستم که از نام من سوالی بپرسد؛ اما او در حالت گیجی و حیرت بود.
هوش مصنوعی: بار دیگر به سخنانش توجه کردم و متوجه شدم که تو همواره در برابر او هستی، مانند شاگردی که در پیش استاد خود قرار دارد، چون او چهرهای فریبنده و هوشمند دارد.
هوش مصنوعی: چشمکی از آن نگهبان به من زد که تو او را نمیشناسی. او کسی است که چون به او نزدیک شوی، فقط رسوایی میآورد و فریبکار است.
هوش مصنوعی: فریب نزن، زیرا همان چیزی که به نظر شیرین میرسد، ممکن است به طرز ناگهانی و غیرمنتظرهای به بلای سر تو تبدیل شود، مانند شیرهای که بر روی آتش میجوشد و ممکن است به دفتری برگردد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
بهار آمد من و هر روز نو باغی و نو جایی
به گشتن هر زمان عزمی به بودن هر زمان رایی
قدح پر باده رنگین به دست باده پیمایی
چو مرغ از گل به گل هر ساعتی دیگر تماشایی
نگاری با من و رویی نه رویی بلکه دیبایی
[...]
شبی تاری چو بیساحل دمان پر قیر دریائی
فلک چون پر ز نسرین برگ نیل اندوده صحرائی
نشیب و توده و بالا همه خاموش و بیجنبش
چو قومی هر یکی مدهوش و درمانده به سودائی
زمانه رخ به قطران شسته وز رفتن برآسوده
[...]
ایا بی حد و مانندی که بی مثلی و همتایی
تو آن بی مثل و بی شبهی که دور از دانش مایی
ز وهمی کز خرد خیزد تو زان وهم و خرد در وی
ز رایی کز هوا خیزد تو دور از چشم آن رایی
پشیمانست دل زیرا که تو اسرارها دانی
[...]
خرد را دوش میگفتم که ای اکسیر دانایی
همت بیمغز هشیاری همت بیدیده بینایی
چه گویی در وجود آن کیست کو شایستگی دارد
که تو با آب روی خویش خاک پای او شایی
کسی کاندر جهان بیهیچ استکمال از غیری
[...]
زهی اخلاق تو محمود همچون عقل و دانائی
زهی ایام تو مشکور همچون عهد برنائی
امام شرق رکن الدینکه سوی حضرتت دایم
خطاب انجم و چرخست مولانا و مولائی
اضافت با کف رادت ز گیتی گنج پردازی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.