بخش ۱۵۹ - نشانی دهلوی
اسمش علی احمد و حکاک بود. به ریاضات و مجاهدات کوشش نمود. به مقامات عالیه رسید. درمجلس جهانگیر بود که مطربی این بیت را میخواند:
هر قوم راست راهی، دینی و قبله گاهی
من قبله راست کردم برسمت کج کلاهی
٭٭٭
پادشاه معنی آن بیت بپرسید. وی گفت: در یکی از ایام اعیاد جماعت هنودچنانکه رسم ایشان بود به جهت غسل به کنار دریا میرفتند. در آن وقت شاه نظام اولیا از خانقاه به درآمد. تفرج احوال آن جماعت مینمود و این مصراع بدیهة فرمود: که هر قوم راست راهی دینی و قبله گاهی. چون شاه نظام کلاه خود را بر سر کج نهاده بود امیر خسرو گفت:
من قبله راست کردم بر طرف کج کلاهی.
چون سخن مولانا بدین جا رسید دست بر سر برد که کلاه خود را کج نهاده به شاه بنماید. کج کردن طاقیه و صیحه زدن و جان دادن وی مقارن بود و کان ذلک فی سنهٔ عشرین بعد الالف. این بیت و قطعه از اونوشته شد:
مرا هر شب چو دزدان خواب گرد چشم تر گردد
دلم را با غمت بیدار بیند باز برگردد
وله رحمة اللّه علیه
دوست آنست کو معایبِ دوست
همچو آیینه رو برو گوید
نه که چون شانه با هزار زبان
پس سر رفته مو به مو گوید



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، به شخصیت علی احمد، حکاک و عارف اشاره میشود که با ریاضت و مجاهدت به مقامات عالیه رسیده است. در مجلس جهانگیر، زمانی که او مطربی را میبیند که به شعر میپردازد، جواب سؤالی درباره معنای آن بیت را با اشاره به مراسم غسل جماعت هنود و وضعیت خودشان ارائه میدهد. او با بیان مفهوم این بیت، به کجنهادن کلاه خود و اشاره به شاه نظام اولیا، مفهوم عمیقتری از دین و قبله را به نمایش میگذارد. در ادامه، شاعر به انتقاد از دوستانی میپردازد که عیبها را به صراحت نمیگویند و به ارزیابی و ارتباط واقعی بین دوستان اشاره میکند.
هوش مصنوعی: علی احمد، حکاکی بود که به ورزشها و تلاشهای سخت مشغول شد و در نهایت به مقامهای عالی دست یافت. او در محفل جهانگیر بود که یک مطرب این بیت را میخواند:
هوش مصنوعی: هر گروهی مسیری صحیح، دینی و وسیلهای برای پرستش دارد. من قبلهی واقعی را بر اساس ویژگیها و رفتارهایی که در تو میبینم، مشخص کردهام.
هوش مصنوعی: پادشاه از معنی یک بیت شعر سوال کرد. پاسخ داد که در یکی از روزهای جشن، گروهی از یهودیان طبق سنت خود برای غسل به کنار دریا میرفتند. در آن زمان، شاه نظام اولیا از خانقاه خارج شد و مشغول تماشای حال آن جماعت بود و سپس این جمله را به طور ساده بیان کرد: که هر قوم، راهی در دین و قبلهای دارند. چون شاه نظام کلاهی کج بر سر داشت، امیر خسرو گفت:
هوش مصنوعی: من به سمت راست تنظیم شدم و به طرف کسی که کلاهی کج دارد، نگاه میکنم.
هوش مصنوعی: هنگامی که مولانا این کلمات را گفت، دستش را بر سر گذاشت و کلاهش را کج کرد تا به شاه نشان دهد. کج کردن کلاه و فریاد زدن او همزمان با جان دادن او بود و این واقعه در سال بیست پس از هزاره اتفاق افتاد. این یک بیت و قطعه از آن زمان نوشته شده است.
هوش مصنوعی: هر شب وقتی میخوابم، مانند دزدان، غم تو به من فشار میآورد و دل دلتنگم به خاطر تو بیدار میماند و دوباره به یاد تو میافتد.
هوش مصنوعی: دوست واقعی کسی است که عیبهای دوستش را به طور صریح و بدون واهمه به او بگوید، مانند آینهای که تصویر را شفاف و بدون پرده نمایش میدهد.
هوش مصنوعی: نه اینکه مثل شانه که با هزار زبان حرف میزند، مو به مو از جزئیات بگوید و قضایا را به دقت توضیح دهد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.