رضاقلی خان هدایت
»
تذکرهٔ ریاض العارفین
»
روضهٔ اول در نگارش احوال مشایخ و عارفین
»
بخش ۹۹ - عبدالخالق غجدوانی بخارایی
مقدم سلسلهٔ خواجگان و مسلم زمرهٔ زیرکان. از خلفای شیخ ابویوسف همدانی. مولد و مدفن اوده غجدوان ازولایات بخارا و آن دهی است بزرگ بر شش فرسنگی بخارا واقع است. نام والد او شیخ عبدالجلیل و از علما بوده. گویند عبدالخالق به صحبت خضرؑرسیده. در فصل الخطاب مذکور است که روش خواجه عبدالخالق در طریقت حجت است و مقبولِ فِرَق افتاده. غرض، شیخ از متقدمین سلسلهٔ نقشبندیه و آن سلسله را به وی افتخار است. شرح حالش در کتب مسطور است و این دو رباعی به نام وی مشهور است:
رباعی
اگر در دلت از کسی شکایت باشد
دردِ دل تو ازو به غایت باشد
زنهار به انتقام مشغول مشو
بد را بدی خویش کفایت باشد
٭٭٭
چون میگذرد عمر کم آزاری به
چون میدهدت دست، نکوکاری به
چون کشتهٔ خود به دست خود میدروی
تخمی که نکوتر است اگر کاری به



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: عبدالخالق غجدوانی بخارایی یکی از شاگردان برجسته شیخ ابویوسف همدانی و از شخصیتهای مهم سلسله خواجگان و نقشبندیه است. او در قریه اوده غجدوان به دنیا آمده و از والد خود، شیخ عبدالجلیل، علم آموخته است. در این شعر، اولین رباعی به اهمیت دوری از انتقام و حفظ آرامش در دل اشاره میکند و میگوید که هر نوع کینه و شکایتی درد دل را بیشتر میکند. در رباعی دوم، او به گذشت زمان و ارزیابی کارهای نیک اشاره میکند و تأکید میکند که هرگونه بدی به خود فرد برمیگردد.
هوش مصنوعی: خواجه عبدالخالق، از بزرگان و علمای معروف است که در سلسلهٔ عرفانی خواجهها و زمرهٔ زیرکان قرار دارد. او در اوده غجدوان متولد و در همانجا نیز به خاک سپرده شده است. این منطقه بزرگ و پنج یا شش فرسنگی از بخارا واقع شده است. پدرش شیخ عبدالجلیل نام داشته و از علمای برجسته بوده است. گفته میشود که عبدالخالق با خضر پیامبر در ارتباط بوده و در آثار علمی به روش او به عنوان الگویی معتبر اشاره شده است. او از پیشگامان سلسلهٔ نقشبندیه محسوب میشود و این سلسله به او افتخار میکند. شرح حال او در کتابهای متعدد ذکر شده و دو رباعی معروف به نام او نیز وجود دارد.
هوش مصنوعی: اگر در دل تو از کسی ناراحتی وجود داشته باشد، آن ناراحتی به شدت درونت را آزار خواهد داد.
هوش مصنوعی: مراقب باش که به فکر انتقام نیفتی، زیرا بدی دیگران خودش کافی است تا به آنها آسیب برساند.
هوش مصنوعی: با گذر عمر، نیکی و خوبیهای کوچک به انسان میرسد. وقتی زمان فرا میرسد و دستانت را به سمت کارهای خوب دراز میکنی، کمک و نیکی به تو میرسد.
هوش مصنوعی: وقتی که خودت با دستان خودت، به چرای چیزی میپردازی، دانهای که به بار میآورید، بهتر و با کیفیتتر خواهد بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.