همه عمر برندارم سر از این خمار مستی
که هنوز من نبودم که تو در دلم نشستی
تو نه مثل آفتابی که حضور و غیبت افتد
دگران روند و آیند و تو همچنان که هستی
چه حکایت از فراقت که نداشتم ولیکن
تو چو روی باز کردی دَرِ ماجرا ببستی
نظری به دوستان کن که هزار بار از آن بِه
که تحیّتی نویسی و هدیتی فرستی
دل دردمند ما را که اسیر توست یارا
به وصالْ مرهمی نِه چو به انتظار خستی
نه عجب که قلب دشمن شکنی به روز هَیجا
تو که قلب دوستان را به مفارقت شکستی
برو ای فقیه دانا به خدای بخش ما را
تو و زهد و پارسایی من و عاشقی و مستی
دل هوشمند باید که به دلبری سپاری
که چو قبلهایت باشد بِه از آن که خود پرستی
چو زمام بخت و دولت نه به دست جهد باشد
چه کنند اگر زبونی نکنند و زیردستی
گِله از فراق یاران و جفای روزگاران
نه طریق توست سعدی کم خویش گیر و رستی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بیان احساسات عاشقانه و درد separی از یار میپردازد. او از خمار مستی خود میگوید و تاکید میکند که حضور یار در دلش انکارناپذیر است. با اشاره به بلای فراق، شاعر به روابط دوستانه و انتظاری که دارد، اشاره میکند و میخواهد که دلدردش تسکین یابد. همچنین او از بیاعتنایی به زهد و پارسایی میگوید و بیان میکند که باید دل را به دلبری سپرد که شایستهی عشق باشد. در نهایت، با تأکید بر وضعیت ناشی از فراق و جفایت، از ناکامیهای روزگار گلایه میکند و به خود میگوید که باید رها باشد.
بیت نخست ← اشاره دارد به «عهد الست» و جذبهٔ آغازین بهتر از برای فهم بهتر، تفسیر این بیت را از مصرع دوم شروع کنیم و در بازگشت به مصرع اول رسیم.در عرفان اسلامی، باور بر این است که پیش از آفرینش ظاهری انسان، در عالمی پیشین به نام «عالم ذرّ» یا «عهد الست»، ارواح همهٔ انسانها با پروردگار پیمانی بستند:﴿ أَلَسْتُ بِرَبِّکُمْ؟ قَالُوا بَلَى ﴾(سورهٔ اعراف، آیهٔ ۱۷۲)«آیا من پروردگار شما نیستم؟ گفتند: بلی»سعدی با ظرافت میگوید: «هنوز من نبودم که تو در دلم نشستی»؛ یعنی عشق و معرفت تو پیش از آفرینش من در فطرت من نهاده شد.این اشارهٔ لطیف، یادآور فطرت توحیدی انسان است که پیش از شعور فردی، در ژرفای جانش «حضور حق» نقش بسته است. به بیان عرفا، عشق «حادث» نیست، بلکه «قدیم» است؛ در لحظهٔ خلقتِ جسم؛ ظاهر میشود، نه آنکه "پدید و بوجود" میآید.و اما در باب مصرع اول گفتنیست که؛ در اصطلاح صوفیه، «مستی» حالتیست که سالک از خود بیخود و در جذبهٔ الهی غرق میشود؛ و «خماری» حالتیست پس از آن جذبه، که شخص هنوز از تأثیر آن بیرون نیامده است؛ نه مست کامل است و نه هشیار.سعدی میگوید: من تا پایان عمر؛ از این حالت بیرون نخواهم آمد؛ زیرا که عشق تو ازلیست و پایان نداردو در ادامه غزل یعنی در بیت دوم این موضوع را شفافتر میسازد که در جایگاهش بدان خواهیم پرداخت.
هوش مصنوعی: تو مانند آفتاب نیستی که گاهی در میان باشد و گاهی غایب. دیگران میآیند و میروند، اما تو همیشه همانطور که هستی باقی میمانی.
تو نمی دانی که من از دوریت چه ماجرا و حکایتهایی داشتم و چه ها بر سرم آمد و میخواستم ماجراهای دوریت را بگویم اما به محض اینکه رویت را بر من گشودی، گویی تمام آن ماجراها پایان یافت و بر من در گله و حکایت را بستی
هوش مصنوعی: به دوستانت نگاهی بینداز، چرا که این کار بسیار باارزشتر از نوشتن یک پیام یا ارسال یک هدیه است.
هوش مصنوعی: دل بیمار و رنجور ما که به عشق تو دچار است، توانایی آن را ندارد که در انتظار وصال تو تاب بیاورد. پس لطفاً مرهمی بر زخمهای ما بگذار تا این درد را کاهش دهد.
هوش مصنوعی: عجبی ندارد که تو در روز جنگ دشمنان را میشکنی، چرا که حتی قلب دوستانت را نیز با جدا شدن از آنها میشکنی.
هوش مصنوعی: ای عالم و فقیه، به سوی خدا برو که ما را ببخشد. تو در زهد و پارسایی خود غرق شدهای و من در عشق و مستیام.
هوش مصنوعی: دل هوشمند را باید به دلبری بسپاری که مانند قبلهات است، زیرا این بهتر است از این که خود را فقط دوست داشته باشی.
هوش مصنوعی: وقتی که کنترل بر خوشبختی و سرنوشت دست خود آدمی نیست، چه کار میتوان کرد اگر بیعرضگی و ناتوانی در زندگی وجود داشته باشد؟
هوش مصنوعی: از جدایی دوستان و بیمحبتی روزگار شکایت نکن، سعدی، خود را از این شرایط آزاد کن و به دنبال آرامش برو.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
چمن و بهار خرم، طرب و نشاط و مستی
صنم و جمال خوبش، قدح و درازدستی
از من گلست و لاله، که چمن نمود کاله
هله سوی بزم گل شو که تو نیز میپرستی
پیشکر سرو و سوسن به شکوفه صد زبان شد
[...]
چو بپای خم نهم سر نبری گمان مستی
که بسجده وی افتم ز کمال می پرستی
بشکست خودپرستان سگ پیر میفروشم
که سفال دردی او شکند سفال هستی
ز گدایی دردل سر پادشاهیم نیست
[...]
یزک سپاه هجران که نمود پیشدستی
عجب ار نگون نسازد علم سپاه هستی
ز می فراق بوئی شده آفت حضورم
چه حضور ماند آن دم که رسد زمان مستی
عجب است اگر نمیرم که چو شمع در گدازم
[...]
نه شکیب توبه از می، نه ادب ز ما به مستی
که به چین زلف ساقی بکنم دراز دستی
چو کشی ز ناز لشکر، تو بگو فدای من شو
که گران نمی فروشد، به تو کس متاع هستی
چه عقوبت است یا رب، من عافیت گزین را
[...]
تو و زهد خشک زاهد، من و عشق و می پرستی
تو و عیش و هوشیاری، من و گریه های مستی
سر برهمن ندارد، دل بی وفاش نازم
صنمی که برد از دل هوس خداپرستی
به ره وفا برآید چه ز بخت کوته ما؟
[...]
معرفی ترانههای دیگر
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.