دل حق جو نظر بر عالم باطل نمی دارد
که تیر راست کیشان تا هدف منزل نمی دارد
نیند آزادگان غافل ز احوال گرانباران
ثمر سرو و صنوبر غیربار دل نمی دارد
بخیل ترشرو ز ابرام محتاجان بود فارغ
که در چون بسته باشد از برون، سایل نمی دارد
مدار از چرخ امید گشاد دل که این دهقان
به خرمن دانه ای جز عقده مشکل نمی دارد
ترا گر هست در ره منزلی خواب فراغت کن
که چون ریگ روان، سرگشتگی منزل نمی دارد
نظر بر حق بود از خلق عارف را، که پروانه
نظر گاهی بغیر از شمع در محفل نمی دارد
غرض دلجویی بیرحمی قاتل بود، ورنه
زخاک و خون تپیدن لذتی بسمل نمی دارد
به تیغ از دامنش کوتاه اگر شد دست من، شادم
که خون بیگناهان دست از قاتل نمی دارد
ندارد قدر و قیمت در نظرها رشته بی گوهر
پریشان می شود زلفی که پاس دل نمی دارد
مرا افتاده صائب کار با خورشید رخساری
که تا دل را نسازد آب، دست از دل نمی دارد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به اهمیت حقیقی و معنوی در زندگی اشاره دارد و تأکید میکند که دلهای حقجو به چیزهای باطل توجهی ندارند. او به آزادگان و حقطلبان یادآوری میکند که نباید غافل از سختیهای دنیا شوند. به نقش این سختیها در زندگی اشاره میکند و درماندگی بخیلان را در برابر نیازمندان نقد میکند. همچنین بیان میکند که تنها کسانی که به حق توجه دارند، میتوانند آرامش پیدا کنند و درد و رنج انسانهای بیگناه نمیتواند بر زندگی آنان تأثیر بگذارد. در نهایت، شاعر تأکید میکند که درک حقیقی و عاطفی از زندگی نیاز به ارتباط عمیق و راستین دارد که فراتر از ظاهر مسائل است.
هوش مصنوعی: دل کسی که به حقیقت و حقایق مینگرد، به دنیای فریفتهکننده و قائم بر باطل توجهی ندارد؛ زیرا افرادی که در مسیر حقیقت حرکت میکنند، همواره به سمت مقصد صحیح و واقعی خود میروند.
هوش مصنوعی: آزادگان نباید نسبت به وضعیت افرادی که در شرایط سخت و دشوار زندگی میکنند، بیتوجه باشند. درختان با ثمراتشان، مانند سرو و صنوبر، نشاندهنده این هستند که برخی از افراد میتوانند وزن سنگینی را بر دوش بکشند و در عین حال به دیگران سود برسانند، اما دلهایی که نسبت به این مشکلات بیتفاوتاند، نمیتوانند به درستی از این بار سنگین آگاه شوند.
هوش مصنوعی: بخیل و بدخلق فقط به خاطر نیاز دیگران احساس ناراحتی میکند؛ زیرا وقتی درب غیرت او بسته باشد، دیگران را فراموش میکند و برایشان اهمیت قائل نیست.
هوش مصنوعی: باید دمت را از نگرانی و ناامیدی آزاد کنی، چون این کشاورز هیچ چیزی جز مشکلات و نگرانیها در دل خود ندارد.
هوش مصنوعی: اگر در مسیر زندگی به مقصدی برخورد کردی، لحظهای آرامش بگیر و استراحت کن؛ چرا که مانند ریگی که در آب جاری است، مقصد دائمی نیست و همواره در حال تغییر است.
هوش مصنوعی: نگاه عارف به حقیقت است و او تنها به شمع توجه میکند و به جز آن در جمع دیگران نمینگرد.
هوش مصنوعی: هدف از دلجویی، صرفاً نشان دادن بیرحمی قاتل است؛ در غیر این صورت، از خاک و خون تپیدن، هیچ لذتی برای کسی که کشته شده وجود ندارد.
هوش مصنوعی: اگر نتوانم به او لطمه بزنم و دامانش را قطع کنم، خوشحالم که خون بیگناهان هرگز رهایم نمیکند و همچنان به دنبال قاتل است.
هوش مصنوعی: زلفی که ارزش و اعتبارش در نظرها پایین است، به راحتی بینظم و آشفته میشود اگر کسی مراقب و محافظ دلش نباشد.
هوش مصنوعی: من در کار عشق با کسی هستم که چهرهاش مانند خورشید است و تا زمانی که دل شاد نشود، از دلم دست برنمیدارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.