هرکه گردید ز عبرت به تماشا قانع
به کف پوچ شد از گوهر دریا قانع
زود عاجز شود از دیدن یوسف، چشمی
که به دیدار نگردد چو زلیخا قانع
نتوان کرد به دیوار هوس را خرسند
طفل از باغ نگردد به تماشا قانع
خاک در کاسه چشمی که ز کوته نظری
به نظر بازی آهوست زلیلی قانع
هر زمان روی سخن در دگری نتوان کرد
طوطی ماست به یک آینه سیما قانع
با کلام شکرین شکوه مکن ازتلخی
کز شکر شد به سخن طوطی گویاقانع
هر سحر سرزند ازمشرق دیگر خورشید
چون به یک سینه شود داغ تو تنها قانع؟
هرکه با وسعت مشرب طرف زهد گرفت
به کف خاک شداز دامن صحرا قانع
جای رحم است برآن فاخته کوته بین
که به یک سرو شد از عالم بالاقانع
بی نیاز ازدر ابنای زمان شد صائب
شد فقیری که به دریوزه دلها قانع
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بررسی ضعف‌های انسانی و محدودیت‌های بصیرت و دل‌نوازی می‌پردازد. او به این نتیجه می‌رسد که انسان‌ها در بسیاری موارد با سطحی‌نگری خود از درک واقعیات مهم و زیبایی‌های زندگی قانع می‌شوند. در این مسیر، دیوار هوس‌ها و وابستگی‌ها به چشمی بسته و تنگ‌نظر اشاره می‌شود که مانع از دیدن حقیقت می‌شود. شاعر از طوطی به عنوان نماد تکرار و نداشتن عمق در کلام یاد می‌کند و بیان می‌کند که غفلت و قناعت به کم، انسان را از لذت‌های والای زندگی بازمی‌دارد. در نهایت، او به این نکته می‌رسد که تنها با شناخت و دوراندیشی می‌توان به سرمنزل مقصود رسید و از دست دادن چنین شناختی تنها به فقر روحی منجر می‌شود.
هوش مصنوعی: هرکس که از تجربه‌ها درس عبرت بگیرد و فقط به مشاهده‌ی ظواهر اکتفا کند، از ارزش‌های واقعی و عمیق زندگی محروم می‌ماند و خدشه‌ای به حقیقت می‌زند.
هوش مصنوعی: چشمی که به دیدار معشوق نرود و تلاش نکند، به زودی از دیدن او ناامید و ناتوان می‌شود، مانند زلیخا که از دیدن یوسف ناامید شد.
هوش مصنوعی: نمی‌توان به دیوار آرزوها اعتماد کرد؛ چون کودک از باغ راضی نمی‌شود و به تماشا گرایش ندارد.
هوش مصنوعی: خاکی که در کاسه چشم کسی است که به خاطر کج‌فهمی و کوتاه‌نظری‌اش تنها زیبایی ظاهری را می‌بیند، در واقع به دنبال سودای دست نیافتنی است و قناعت می‌کند به تنهایی و ذلت.
هوش مصنوعی: هر گاه نتوانیم درباره کسی دیگری صحبت کنیم، به مانند طوطی‌ای می‌شویم که فقط در آینه تصویر خودش را می‌بیند و به آن راضی است.
هوش مصنوعی: از گفتار شیرین خود استفاده کن و از تلخی‌ها شکایت نکن، زیرا همان‌طور که طوطی با سخنانش از شیرینی‌ها می‌گوید، تو هم می‌توانی قانع باشی.
هوش مصنوعی: هر صبح که خورشید از مشرق سر بر می‌آورد، آیا تنها داغ تو در دل من کافی است؟
هوش مصنوعی: هرکس که به خاطر زهد و پرهیزگاری از گسترهٔ زندگی و دنیا کناره‌گیری کند، در نهایت از چیزهای اندک در دنیای مادی هم قناعت می‌کند و به آن راضی می‌شود.
هوش مصنوعی: حسرت بر آن فاخته می‌خورد که با یک درخت سرو تنومند قناعت کرده و از دیگر جهان‌ها بی‌خبر است.
هوش مصنوعی: صائب به جایی رسیده که از دیگران و امکانات دنیایی بی‌نیاز شده است، او به فقر خود افتخار می‌کند و قلب‌ها را به خوبی می‌شناسد و به همین خاطر راضی و قانع است.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.