افتادگی برآورد از خاک دانه را
گردنکشی به خاک نشاند نشانه را
آن بلبلم که دیدن بال شکسته ام
از آب چشم دام کند سبز دانه را
کو جذبه ای که تا نفس از دل برآورم
خاشاک گردباد کنم آشیانه را
در پیری از سرشک ندامت مدار دست
بشکن به آب صبح، خمار شبانه را
ما را بهم مزن به زبردستی ای سپهر
کز موی درهم است خطر، دست شانه را
ترسم به عجز حمل نمایند، اگر نه من
شرمنده می کنم به تحمل زمانه را
از زاهدان خشک حدیث گهر مپرس
کز بحر نیست بهره به جز خس کرانه را
در خود گمان منزلتی هر که را که هست
بر صدر اختیار کند آستانه را
وحشت کند ز خود دل روشن، چه جای خلق
یک تن، هزار تن بود آیینه خانه را
با نیک و بد چو آینه یکسان سلوک کن
کاین زخم ها ز موی شکافی است شانه را
صائب صبور باش که در روزگار ما
از دست داده اند عنان زمانه را


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بررسی وضعیت انسان در برابر تقدیر و زمانه میپردازد. او به افتادگی و ذلت انسان اشاره دارد که از خاک برمیخیزد و در عوض عشق و آرزوهایش در معرض آسیب و شکست قرار میگیرد. همچنین به تسلیمناپذیری و استقامت در برابر مشکلات زندگی تأکید میکند و از سرزنش خود به خاطر ندانمکاریهای گذشته میگوید. شاعر به خطرات موجود در زندگی و اهمیت صبر اشاره میکند و یادآوری میکند که انسان باید در برابر بدیها و نیکوییها به یکسان عمل کند. در نهایت، او ما را دعوت میکند که در این روزگار پرآشوب صبوری پیشه کنیم و از دست دادن زمانه را به دست خود جبران کنیم.
هوش مصنوعی: خاک، دانه را به سمت بالا میفرستد و آن را رشد میدهد، اما در پایان، نشانهای از کبر و خودپسندی به زمین میآورد.
هوش مصنوعی: بلبلی را میبینم که با بال شکستهام، از اشکهای من، دانههای سبز را به دام میاندازد.
هوش مصنوعی: به دنبال نیرویی هستم که بتوانم با آن از دل بیرون بیایم و هر آنچه بیاهمیت و بیارزش است را مانند خاشاکی در باد پراکنده کنم و خانهام را از آن پاک سازم.
هوش مصنوعی: در دوران پیری، از اشک حسرت خود دلسرد نشو و با شگستن روزنهای در صبح، از خواب غفلت شبانه رها شو.
هوش مصنوعی: به ما آسیب نرسان و با زیرکی خود ما را دچار مشکل نکن، زیرا خطر در درهم ریختگی موهایمان نهفته است، پس دست از شانهام بردار.
هوش مصنوعی: میترسم که اگر ناتوان شوند، من را به خاطر تحمل سختیها و زمانه شرمنده کنند.
هوش مصنوعی: از زاهدان خشک و بیاحساس نباید درباره معرفت عمیق و ارزشهای واقعی سؤال کرد، زیرا آنها نمیتوانند از عمق دریا (معرفت) چیزی به ما بدهند و تنها به حاشیههای بیارزش بسنده میکنند.
هوش مصنوعی: هرکسی که خود را در جایگاهی بلند باور دارد، باید آستانهای خاضعانه برای دیگران داشته باشد و به انتخابهای آنان احترام بگذارد.
هوش مصنوعی: دل روشن باید از خود بترسد، زیرا در دنیای واقعی اگر یک نفر تنها باشد، مانند این است که هزار نفری در آینه وجود داشته باشند.
هوش مصنوعی: با همه افراد، خوب و بد، به یکسان و با انصاف برخورد کن، زیرا این زخمهایی که بر دلت نشستهاند، ناشی از بیتوجهی به رفتارها و احساسات دیگران است.
هوش مصنوعی: صابر باش، زیرا در این دوران مردم کنترل زمان را از دست دادهاند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
نفرین کنم ز درد فعال زمانه را
کو کبر داد و منفعت این کوفشانه را
آن را که با مکوی و کلابه بود شمار
بربط کجا شناسد و چنگ و چغانه را
بین ای مه آسمان و مبین آسمانه را
وآهنگ باغها کن بگذار خانه را
کامروز هم نخواهد مرغ آشیانه را
خندید باغ ملک به خندان چمانه را
ای یادگار خواجهٔ ماضی زمانه را
وی رسم تو سببْ شرف جاودانه را
راضی است جان ز رسم تو در روضهٔ جنان
آن خواجهٔ مبارک و صدر یگانه را
هرچند فارغی و به شادی نشستهای
[...]
هین در فکن به جام، شراب مغانه را
پرنور کن ز قبلهٔ زردشت خانه را
سرد است، گرم کن ز تف آتش شراب
این هفت سردسیر خراب زمانه را
هرچند ضد یکدگرند این چهار طبع
[...]
ساقی بیار جام شراب مغانه را
مطرب نکو بزن غزل نو ترانه را
پایان مباد دور قدح را که زیرکان
پایان ندیدهاند جفای زمانه را
واعظ مگو که مست نیابد قبول یار
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.