اصول خلق نیک آمد عدالت
پس از وی حکمت و عفت شجاعت
حکیمی راست گفتار است و کردار
کسی کو متصف گردد بدین چار
به حکمت باشدش جان و دل آگه
نه گربز باشد و نه نیز ابله
به عفت شهوت خود کرده مستور
شره همچون خمود از وی شده دور
شجاع و صافی از ذل و تکبر
مبرا ذاتش از جبن و تهور
عدالت چون شعار ذات او شد
ندارد ظلم از آن خلقش نکو شد
همه اخلاق نیکو در میانه است
که از افراط و تفریطش کرانه است
میانه چون صراط مستقیم است
ز هر دو جانبش قعر جحیم است
به باریکی و تیزی موی و شمشیر
نه روی گشتن و بودن بر او دیر
عدالت چون یکی دارد ز اضداد
همی هفت آمد این اضداد ز اعداد
به زیر هر عدد سری نهفت است
از آن درهای دوزخ نیز هفت است
چنان کز ظلم شد دوزخ مهیا
بهشت آمد همیشه عدل را جا
جزای عدل، نور و رحمت آمد
سزای ظلم، لعن و ظلمت آمد
ظهور نیکویی در اعتدال است
عدالت جسم را اقصی کمال است
مرکب چون شود مانند یک چیز
ز اجزا دور گردد فعل و تمییز
بسیط الذات را مانند گردد
میان این و آن پیوند گردد
نه پیوندی که از ترکیب اجزاست
که روح از وصف جسمیت مبراست
چو آب و گل شود یکباره صافی
رسد از حق بدو روح اضافی
چو یابد تسویت اجزای ارکان
در او گیرد فروغ عالم جان
شعاع جان سوی تن وقت تعدیل
چو خورشید و زمین آمد به تمثیل



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این بخش از "گلشن راز" به بیان اقسام فضائل انسانی میپردازد و چهار فضیلت اصلی را معرفی میکند: عدالت، حکمت، عفت و شجاعت. وی تأکید میکند که حکیم کسی است که با این خصوصیات آراسته باشد و از جهل و گستاخی دور باشد. عدالت را به عنوان اساس نیکوکاری میداند و بیان میکند که افراط و تفریط موجب نابودی انسانیت است و میانهروی، که عدالت را دربر دارد، موجب رسیدن به کمال است. همچنین، عدالت و نیکی در دنیا به بهشت و ظلم و ستم به دوزخ منتهی میشود. در نهایت، شاعر به پیوند اجزای انسانی و وحدت روح و جسم اشاره میکند که در آن انسان به کمال مطلوب خود میرسد.
هوش مصنوعی: نخستین ویژگیهای خوب انسانی، عدالت است و پس از آن حکمت و عفت و شجاعت قرار دارند.
هوش مصنوعی: حکیم کسی است که هم در گفتار و هم در عمل صداقت دارد، و برای اینکه به این ویژگیها دست یابد باید به چهار خصیصه مجهز شود.
هوش مصنوعی: انسان باید دارای شناخت و بصیرت باشد تا هم دل و هم جانش آگاه و روشن باشد. در غیر این صورت، اگر بیخبر و نادان باشد، نه میتواند به درک صحیحی از زندگی برسد و نه تصمیمات درست بگیرد.
هوش مصنوعی: این بیت اشاره دارد به کسی که با کنترل کردن شهوت و پاکدامنی خود، به دور از ناپسندیها و هیجانهای ناشی از آن، آرام و بیخبر از دنیای خارج به زندگی ادامه میدهد. او مانند فردی که در خواب عمیق فرو رفته، از هر آنچه که او را به هیجان میآورد، دور است.
هوش مصنوعی: شجاع و بیدرنگ، دور از ذلت و خودبزرگبینی، و ذات او از ترس و شجاعت نادرست پاک است.
هوش مصنوعی: عدالت ویژگی اصلی اوست، بنابراین ظلم در کارهای او جایی ندارد و همه چیز از او به نیکی و زیبایی است.
هوش مصنوعی: همه ویژگیهای خوب در اعتدال و میانهروی قرار دارد و در دوری از زیادهروی و کماوری دستاورد میشود.
هوش مصنوعی: در زندگی، راه درست و صحیح مانند یک مسیر مستقیم است که اگر از آن خارج شویم، به جهنم و عذاب میرسیم.
هوش مصنوعی: با باریک و تیز بودن موی و شمشیر، نمیتوان به سادگی دور شد و مدت زیادی بر این وضعیت باقی ماند.
هوش مصنوعی: عدالت در حقیقت یکی است و در تضادها به وجود میآید. این تضادها به تعداد هفت موجود هستند که از اعداد گرفته شدهاند.
هوش مصنوعی: در زیر هر عدد یا شماره، رازی نهفته است و همچنین نشان میدهد که در دنیای بدیها و عذابها، هفت در وجود دارد.
هوش مصنوعی: به گونهای که ظلم باعث ایجاد دوزخی برای مردم میشود، عدالت همیشه به وجود آورنده بهشتی برای آنان خواهد بود.
هوش مصنوعی: پاداش کار نیک و عدل، روشنایی و رحمت است، اما نتیجه ظلم و ستم، لعنت و تاریکی خواهد بود.
هوش مصنوعی: نیکویی و زیبایی زمانی به اوج خود میرسد که در اعتدال و توازن باشد. عدالت نیز بالاترین کمال جسمی به حساب میآید و به ساماندهی امور کمک میکند.
هوش مصنوعی: وقتی که اسب یا هر مرکبی به شکل یک موجود واحد درآید، اجزای آن از هم فاصله میگیرند و هر کدام کار خود را به شکل مستقل انجام نمیدهند.
هوش مصنوعی: ذات بینظیر و بیحد و مرز را میتوان شبیه به پیوندی میان دو نقطه در نظر گرفت.
هوش مصنوعی: اینکه روح هیچ ارتباطی با جسم ندارد و پیوندی بین آنها نیست، به این معنی است که روح از ویژگیهای جسمانی جداست و تنها به ترکیب اجزای جسم بستگی ندارد.
هوش مصنوعی: وقتی که مادّه و عناصر اولیه با هم ترکیب شوند و خالص شوند، از حقیقت، روحی فراتر به آن میرسد.
هوش مصنوعی: وقتی اجزای اصلی و ساختارها به آرامش و هماهنگی برسند، انرژی و روشنایی حیات در او تجلی پیدا میکند.
هوش مصنوعی: وقتی که روح به سمت بدن حرکت میکند و در حال تنظیم و هماهنگی است، مثل ارتباطی که بین خورشید و زمین وجود دارد، به هم پیوسته و درک میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.