فردوسی » شاهنامه » داستان سیاوش » بخش ۱۸ - جستن هفتسالهٔ گیو در توران، یافتن کیخسرو کنار چشمه و نبرد با سپاه پیران
ز پیمودن راه و رنج شبان
جهانجوی را گیو بد پاسبان
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی دارای داراب چهارده سال بود » بخش ۱۰ - پیام اسکندر به پوشیدهرویان و مهان ایران، نامهٔ داد و تاجگذاری در اصطخر
مدارید بازار بیپاسبان
که راند همی نام من بر زبان
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی اشکانیان » بخش ۲۰ - نیرنگ اردشیر در دژ کرم: جامهٔ بازارگان، مستی پرستندگان و کشتن کرم با ارزیز جوشان
همان دیدهبان دار و هم پاسبان
نگهبان لشکر به روز و شبان
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی شاپور ذوالاکتاف » بخش ۸ - شاپور مهمان باغبان: سپردن مهر به موبدانموبد، شادی و گریستن او و وصف سوار و یار
چنین داد پاسخ ورا باغبان
که ای پاکدل مرد شیرینزبان
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی شاپور ذوالاکتاف » بخش ۹ - یافتن فر شاپور، گرد آمدن سپاه در سورستان و فرمان بستن راه طیسفون از قیصر
بباید به هر گوشهای دیدهبان
طلایه به روز و به شب پاسبان
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی شاپور ذوالاکتاف » بخش ۱۰ - غفلت قیصر در طیسفون، شبیخون شبانهٔ شاپور و گرفتار کردن قیصر و نامدارانش
نه روزش طلایه نه شب پاسبان
سپاهش همه چون رمه بیشبان
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی بهرام گور » بخش ۱۴ - کشتن دو شیر، شب زناشویی پنهان بهرام با آرزو در خان ماهیار و فاش شدن هویت
بدو گفت بهرام تیره شبان
که یابد چنین تازهرو میزبان
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی بهرام گور » بخش ۳۲ - خواندن نامهٔ باژخواهی، نازش شاه هند و پاسخ بهرام به آزمون خرد یا نبرد یک با صد
به هند و به چین و ختن پاسبان
نرانند جز نام من بر زبان
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی خسرو پرویز » بخش ۶۱ - گسیل سپاه خسرو پرویز به چهار مرز، کشتن یاران بندوی و بخش کردن روزگار بر چهار بهر
طلایه بباید به روز و شبان
مخسپید در خیمه بیپاسبان
فردوسی » شاهنامه » داستان کاموس کشانی » بخش ۷ - پناه طوس و گودرز بر کوه هماون، پذیرفتن رای هومان و تاختن او با سیهزار سوار
ازین سان همی رفت روز و شبان
پر از غم دل و ناچریده لبان
فردوسی » شاهنامه » جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب » بخش ۱۱ - نبرد کیخسرو و افراسیاب: دعای شاه و باد سخت، گریز به بهشت گنگ و نامه به فغفور چین
پیاده بر آن باره بر دیدهبان
نگهبان به روز و به شب پاسبان
فردوسی » شاهنامه » جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب » بخش ۲۰ - نامه به کیخسرو در گنگ، پذیرایی خاقان و فغفور، و سرپیچی شاه مکران
نبد روز بیکار و تیره شبان
طلایه به روز و به شب پاسبان
اسدی توسی » گرشاسپنامه » بخش ۹۰ - پند دادن اثرط گرشاسب را
طلایه دلاور کن و مهربان
بگردان به هر پاس شب پاسبان
اسدی توسی » گرشاسپنامه » بخش ۱۱۶ - پند دادن گرشاسب نریمان را
به نوبت ز جاندار وز پاسبان
کسان دار هم گرد و هم مهربان
اسدی توسی » گرشاسپنامه » بخش ۱۳۸ - گردیدن گرشاسب و عجایب دیدن
از آهن دری بر سر نردبان
بر او مردی از چوب چون دیده بان
فخرالدین اسعد گرگانی » ویس و رامین » بخش ۴۵ - آمدن شاه موبد از روم و رفتن به دز اشکفت دیوان نزد ویس
چه آن کش دشمنی باشد نگهبان
چه آن کش مار باشد در گریبان
قطران تبریزی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۴۵ - در مدح ابومنصور وهسودان
ببین دو زلف پرتابش بران دو عارض تابان
بکردار کف موسی بدو پیچیده بر ثعبان
سرایندهٔ فرامرزنامه » فرامرزنامه » بخش ۳۸ - رفتن فرامرز به جنگ کناس دیو (و) کشته شدن کناس به دست فرامرز
دو دیده بمالید پس مرزبان
به شیب اندر آن دید یک نردبان
سرایندهٔ فرامرزنامه » فرامرزنامه » بخش ۳۹ - یافتن فرامرز،گنج ضحاک تازی و خواندن نصیحت نامه او را
بدین گنج کردم ورا پاسبان
که تا گوش دارد به روز و شبان
سرایندهٔ فرامرزنامه » فرامرزنامه » بخش ۴۲ - آمدن فرامرز در غار و دیدن گنج نوش زاد بن جمشید و سرگذشت آن
بیامد یکایک سوی نردبان
دری دید بسته همی مرزبان
