فردوسی » شاهنامه » ضحاک » بخش ۴ - زاده شدن فریدون، کشته شدن پدرش و پرورش او با شیر گاو برمایه
پرستندهٔ بیشه و گاو نغز
چنین داد پاسخ بدان پاک مغز
فردوسی » شاهنامه » فریدون » بخش ۲ - خواستگاری فریدون دختران شاه یمن را برای پسرانش
که بیدار دل بود و پاکیزه مغز
زبان چرب و شایستهٔ کار نغز
فردوسی » شاهنامه » فریدون » بخش ۲۰ - کشته شدن سلم و مرگ فریدون
یکی پرخرد مرد پاکیزه مغز
که بودش زبان پر ز گفتار نغز
فردوسی » شاهنامه » منوچهر » بخش ۲۶ - زادن رستم، نامگذاری او، فرستادن پیکرش نزد سام و رشد شگفتانگیز کودک
چو بشنید زال این سخنهای نغز
که روشن روان اندر آید به مغز
فردوسی » شاهنامه » داستان سیاوش » بخش ۱ - دیباچهٔ پنجاهوهشتسالگی فردوسی: تأمل در خرد و آز، نو شدن داستان کهن و بازگشت به گفتار دهقان
کنون ای سخنگوی بیدارمغز
یکی داستانی بیارای نغز
فردوسی » شاهنامه » داستان سیاوش » بخش ۴ - کامجویی سودابه از سیاوش، تهمت ناروا و گذر بیگزند او از کوه آتش
چو فرزند و زن باشدم خون و مغز
کرا بیش بیرون شود کار نغز
فردوسی » شاهنامه » داستان سیاوش » بخش ۶ - خواب سهمگین افراسیاب، تعبیر موبدان و فرستادن گرسیوز با پیام آشتی به سیاوش
زبان آوری بود بسیار مغز
کجا برگشادی سخنهای نغز
فردوسی » شاهنامه » داستان سیاوش » بخش ۱۳ - خواب پیران و زادن کیخسرو، پرورش نزد شبانان، نمودن دیوانگی پیش افراسیاب و رفتن به سیاوشگرد
یکی بارهٔ گامزن خواست نغز
برو برنشست آن گو پاکمغز
فردوسی » شاهنامه » داستان سیاوش » بخش ۲۱ - آمدن کیخسرو با گیو، ستیز طوس و گودرز بر شاهی، و ناکامی فریبرز در دژ بهمن
ازان کار گودرز شد تیز مغز
برِ او پیامی فرستاد نغز
فردوسی » شاهنامه » داستان هفتخوان اسفندیار » بخش ۳ - خان دوم اسفندیار: هشدار گرگسار از شیر و کشتن شیر نر و ماده
نهادند خوان و خورشهای نغز
بیاورد سالار پاکیزه مغز
فردوسی » شاهنامه » داستان هفتخوان اسفندیار » بخش ۴ - خان سوم اسفندیار: هشدار گرگسار، کشتن اژدها با گردون تیغدار و بیهوشی از دود زهر
به سر بر یکی گرد صندوق نغز
بیاراست آن درگر پاک مغز
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی همای چهرزاد سی و دو سال بود » بخش ۱ - مرگ اردشیر و تاجگذاری همای، زادن نهانی پسر، افکندنش به فرات و یافتن گازر
بفرمود تا درگری پاکمغز
یکی تخته جست از در کار نغز
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی اسکندر » بخش ۶ - تعبیر خواب کید هندی: اندرز مهران به پرهیز از رزم و سپردن چهار چیز به اسکندر
دگر آنک دیدی ز کرپاس نغز
گرفته ورا چار پاکیزه مغز
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی اسکندر » بخش ۱۳ - پزشک هندی و داروی کوهی سکندر: تشخیص کاهش از زنان و درمان با پرهیز
همان یاد داری سخنهای نغز
بیفزاید اندر تنت خون و مغز
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی بهرام گور » بخش ۱۸ - شب بهرام در سرای بازارگان بخیل، خوان شاگرد و بندگی بازارگان بر تخت شاه
بیاورد خوان با خورشهای نغز
جوان بر منش بود و پاکیزهمغز
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی هرمزد دوازده سال بود » بخش ۲ - آغاز داستان
به موبد چنین گفت کای پاکمغز
تو را کردم این لقمهٔ پاک و نغز
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی خسرو پرویز » بخش ۱۳ - رایزنی گردنکشان بر شهریاری بهرام، کشیدن تیغ و پراکندگی انجمن پرآژنگ
ولیکن یکی داستانست نغز
اگر بشنود مردم پاک مغز
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی هرمزد دوازده سال بود » بخش ۹ - در پی گور تا کاخ جادو و زن تاجدار، تعبیر موبد و مخالفت گردیه با تاجخواهی بهرام
هرآنکس که دانا بدو پاک مغز
زهرگونه اندیشهای راند نغز
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی هرمزد دوازده سال بود » بخش ۱۰ - سرپیچی بهرام از پند گردیه، گریز خسرو، کشتن آیینگشسب و داغ بر چشم هرمز
ز بازارگان آنک بد پاک مغز
سخنگوی و اندرخور کار نغز
فردوسی » شاهنامه » گفتار اندر داستان فرود سیاوش » بخش ۱۵ - کشته شدن فرود در کمین رهام و بیژن، خودکشی جریره و سوگ و دفن شاهوار ایرانیان
ز رهام وز بیژن تیز مغز
نیاید بگیتی یکی کار نغز
