بخش ۴۶ - مویهٔ مادر و روشنک بر مرگ اسکندر، به خاک سپردن صندوق و تأمل در فرجام جهان
ازان پس بیامد دوان مادرش
فراوان بمالید رخ بر برش
همی گفت کای نامور پادشا
جهاندار و نیک‌اختر و پارسا
به نزدیکی اندر تو دوری ز من
هم از دوده و لشکر و انجمن
روانم روان ترا بنده باد
دل هرک زین شاد شد کنده باد
ازان پس بشد روشنک پر ز درد
چنین گفت کای شاه آزادمرد
جهاندار دارای دارا کجاست
کزو داشت گیتی همی پشت راست
همان خسرو و اشک و فریان و فور
همان نامور خسرو شهرزور
دگر شهریاران که روز نبرد
سرانشان ز باد اندر آمد به گرد
چو ابری بدی تند و بارش تگرگ
ترا گفتم ایمن شدستی ز مرگ
ز بس رزم و پیکار و خون ریختن
چه تنها چه با لشکر آویختن
زمانه ترا داد گفتم جواز
همی داری از مردم خویش راز
چو کردی جهان از بزرگان تهی
بینداختی تاج شاهنشهی
درختی که کشتی چو آمد به بار
دل خاک بینم ترا غمگسار
چو تاج سپهر اندر آمد به زیر
بزرگان ز گفتار گشتند سیر
نهفتند صندوق او را به خاک
ندارد جهان از چنین ترس و باک
ز باد اندر آرد برد سوی دم
نه دادست پیدا نه پیدا ستم
نیابی به چون و چرا نیز راه
نه کهتر برین دست یابد نه شاه
همه نیکوی باید و مردمی
جوانمردی و خوردن و خرمی
جز اینت نبینم همی بهره‌ای
اگر کهتر آیی وگر شهره‌ای
اگر ماند ایدر ز تو نام زشت
بدانجا نیایی تو خرم بهشت
چنین است رسم سرای کهن
سکندر شد و ماند ایدر سخن
چو او سی و شش پادشا را بکشت
نگر تا چه دارد ز گیتی به مشت
برآورد پرمایه ده شارستان
شد آن شارستانها کنون خارستان
بجست آنچ هرگز نجستست کس
سخن ماند ازو اندر آفاق و بس
سخن به که ویران نگردد سخن
چو از برف و باران سرای کهن
گذشتم ازین سد اسکندری
همه بهتری باد و نیک‌اختری
اگر چند هم بگذرد روزگار
نوشته بماند ز ما یادگار
اگر صد بمانی و گر صدهزار
به خاک اندر آید سرانجام کار
دل شهریار جهان شاد باد
ز هر بد تن پاکش آزاد باد
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
کیخسرو (اشاره) اشک (اشاره) اسکندر روشنک دارا (اشاره) فریان (اشاره) فور (اشاره)
هوش مصنوعی: پس از مرگ اسکندر، مادرش با درد و اندوه به سوگواری او می‌پردازد و از عظمت و ویژگی‌هایش می‌گوید. روشنک نیز از استقامت و شکوه او در جنگ‌ها یاد می‌کند و به یاد دیگر پادشاهان بزرگ می‌افتد. او بر این باور است که اسکندر با مرگش، تاج و تخت را به نابودی کشیده و بزرگان را تنها گذاشته است. در نتیجه، صندوق او را به خاک می‌سپارند و این مرگ را نمادی از سرنوشت حتمی همه انسان‌ها می‌دانند. شاعر به ماندگاری سخن و یاد اسکندر اشاره می‌کند، تا نشان دهد که هرچند زمان می‌گذرد، اما نام و یاد بزرگانی همچون او در تاریخ باقی می‌ماند.
هوش مصنوعی: پس از آن، مادرش با شتاب آمد و به شدت صورت خود را بر روی او مالید.
هوش مصنوعی: مادر اسکندر برای او دعا می‌کند و با احترام از او یاد می‌کند و او را پادشاهی معروف و باصفات می‌داند که دنیا را اداره می‌کند و به خاطر نیکی و فضیلتش شناخته شده است.
هوش مصنوعی: تو نزدیک من هستی، اما در واقع از من دوری؛ این فاصله نه تنها بین من و تو، بلکه میان خانواده و سپاه و جمعیّت ما نیز وجود دارد.
هوش مصنوعی: روان من، جان تو را می‌پرستد و هر دلی که به خاطر تو شاد شده است، خوشبختی‌اش را به باد می‌دهد.
هوش مصنوعی: بعد از آن، روشنک که پر از درد و غم بود چنین گفت: ای شاه، ای مرد آزاد.
هوش مصنوعی: اسکندر که جهاندار و دارای ثروت و دارایی بود، کجاست؟ او که به‌خاطرش زمین به‌راستی در برابرش ایستاده بود و تسلیم او شد، اکنون در چه حال است؟
هوش مصنوعی: شخصیت‌هایی چون خسرو (دلیل این‌که در داستان‌های ایرانی به او به‌عنوان پادشاهی بزرگ اشاره می‌شود) و اشک (اشاره به دودمان اشکانیان) و فریان و فور (که در اینجا به‌مثابه افرادی برجسته نام برده شده‌اند) که همگی از چهره‌های معروف و نام‌آور در تاریخ و افسانه‌های ایرانی هستند، در این بیت ذکر شده‌اند. این اشاره بیانگر گسترش عظمت و ناموری آنان است که در گذشته‌ها دیده شده‌اند.
هوش مصنوعی: دیگر شاهان و فرمانروایان که در روز جنگ، پیروزی آنها به وسیلهٔ طوفان و گرد و غبار از بین رفت.
هوش مصنوعی: گویا تو مانند ابر تند و باران متراکم (خطرناک) به نظر می‌رسی، اما من به تو گفتم که از مرگ در امان هستی و نگرانی نداری.
هوش مصنوعی: به خاطر جنگ‌ها و نبردهای زیاد و ریختن خون، چه در تنهایی و چه با لشکریان به نبرد رفتن، انسان به تنهایی مایوس و خسته شده است.
هوش مصنوعی: زمانه به تو اجازه داده است که از مردم خود راز و نکته‌ای را بگویی.
هوش مصنوعی: تو با از بین بردن بزرگان، جهان را تهی کردی و تاج پادشاهی را بر زمین انداختی.
هوش مصنوعی: زمانی که درختی که کشتی سپنگیر به بار آمده است، به زمین می‌افتد، غم و اندوه تو را می‌بینم که در دل خاک است.
هوش مصنوعی: وقتی که تاج آسمان (یا جهان) پایین آمد و در زیر قرار گرفت، بزرگان از گفت‌وگو و سخن به سراغ چیزی دیگر رفتند و سیر شدند.
هوش مصنوعی: صندوق اسکندر را در زمین پنهان کردند و این نشان می‌دهد که جهان از چنین ترس و پشیمانی آزاد نیست.
هوش مصنوعی: وزش باد، صندوق را به سوی دم (به طرف سرزمین آخرت) می‌آورد، نه ستم و ظلمی در آن نمایان است و نه چیزی مشخص برای شناساندن آن.
هوش مصنوعی: هیچ‌کس نمی‌تواند به حقیقت و واقعیت در مورد cause و effect دست یابد؛ نه افراد کم‌مرتبه و نه شاهان.
هوش مصنوعی: همه چیز در زندگی باید به خوبی و انسانیت گره بخورد، جوانمردی را در پی داشته باشد و افراد از زندگی لذت ببرند و خوش باشند.
هوش مصنوعی: جز این چیزی دیگر نمی‌بینم که از تو بهره‌مند شوم، خواه فردی کوچک باشی یا معروف و شناخته شده.
هوش مصنوعی: اگر نامی ز تو در اینجا بماند که ناپسند باشد، تو به بهشت نخواهی رفت و به آنجا نخواهی رسید.
هوش مصنوعی: این چنین است که در سرای قدیمی، کارها و اندیشه‌های سکندر باقی مانده و هنوز درباره‌اش سخن گفته می‌شود.
هوش مصنوعی: اسکندر، به تعداد سی و شش پادشاه را کشت، حال ببینید که از دنیا چه چیزی در دست دارد.
هوش مصنوعی: شهر بزرگ و پر رونق که به دست او (اسکندر) ساخته شده بود، حالا به ویرانی و خارزار تبدیل شده و دیگر خبر از prosperity و شکوفایی سابقش نیست.
هوش مصنوعی: آنچه که هیچ‌کس هرگز نتوانسته به‌دست آورد، جستجو برای آن بی‌فایده است، فقط سخن او در جهان پابرجا مانده و کافی است.
هوش مصنوعی: سخن و کلامی که به درستی بیان شده باشد، هرگز ویران نمی‌شود و نمی‌گذارد مثل برف و باران که خانه‌های قدیمی را ویران می‌کند، از بین برود.
هوش مصنوعی: من از این مانع یا مشکلی که مانع پیشرفت و موفقیتم بود، گذشته‌ام و اکنون بهشتی و خوشبخت‌تر از قبل هستم.
هوش مصنوعی: هرچقدر هم که زمان بگذرد، چیزی که از ما باقی خواهد ماند، نوشته‌ها و یادگارهایی است که به جای می‌گذاریم.
هوش مصنوعی: هرچقدر هم که امیدوار باشی و سال‌ها بگذرد، در نهایت همهٔ انسان‌ها به خاک خواهند رفت و زندگی پایان می‌پذیرد.
هوش مصنوعی: دل پادشاه جهان شاد باشد و از هرگونه بدی دور باشد و جسمش از آلودگی پاک باشد.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.