بخش ۸ - سخن دقیقی: رسیدن پاسخ گشتاسپ به ارجاسپ و لشکرکشی عظیم توران به ایران
سخن چون بسر برد شاه زمین
سیه پیل را خواند و کرد آفرین
سپردش بدو گفت بردارشان
از ایران به آن مرز بگذارشان
فرستادگان سپهدار چین
ز پیش جهانجوی شاه زمین
برفتند هر دو شده خاکسار
جهاندارشان رانده و کرده خوار
از ایران فرخ به خلخ شدند
ولیکن به خلخ نه فرخ شدند
چو از دور دیدند ایوان شاه
زده بر سر او درفش سیاه
فرود آمدند از چمنده ستور
شکسته دل و چشمها گشته کور
پیاده برفتند تا پیش اوی
سیهشان شده جامه و زرد روی
بدادندش آن نامهٔ شهریار
سرآهنگ مردان نیزه گزار
دبیرش مران نامه را برگشاد
بخواندش بران شاه جادو نژاد
نوشته دران نامهٔ شهریار
ز گردان و مردان نیزه گزار
پس شاه لهراسپ گشتاسپ شاه
نگهبان گیتی سزاوار گاه
فرسته فرستاد زی او خدای
همه مهتران پیش او بر به پای
زی ارجاسپ ترک آن پلید سترگ
کجا پیکرش پیکر پیر گرگ
زده سر ز آیین و دین بهی
گزینه ره کوری و ابلهی
رسید آن نوشته فرومایهوار
که بنوشته بودی سوی شهریار
شنیدیم و دید آن سخنها کجا
نبودی تو مر گفتنش را سزا
نه پوشیدنی و نه بنمودنی
نه افگندنی و نه پیسودنی
چنان گفته بودی که من تا دو ماه
سوی کشور خرم آرم سپاه
نه دو ماه باید ز تو نی چهار
کجا من بیایم چو شیر شکار
تو بر خویشتن بر میفزای رنج
که ما بر گشادیم درهای گنج
بیارم ز گردان هزاران هزار
همه کار دیده همه نیزهدار
همه ایرجی زاده و پهلوی
نه افراسیابی و نه یبغوی
همه شاه چهر و همه ماه روی
همه سرو بالا همه راستگوی
همه از در پادشاهی و گاه
همه از در گنج و گاه و کلاه
جهانشان بفرسوده با رنج و ناز
همه شیرگیر و همه سرفراز
همه نیزهداران شمشیر زن
همه بارهانگیز و لشکر شکن
چو دانند کم کوس بر پیل بست
سم اسپ ایشان کند کوه پست
ازیشان دو گرد گزیده سوار
زریر سپهدار و اسفندیار
چو ایشان بپوشند ز آهن قبای
به خورشید و ماه اندرآرند پای
چو بر گردن آرند رخشنده گرز
همی تابد از گرزشان فر و برز
چو ایشان بباشند پیش سپاه
ترا کرد باید بدیشان نگاه
به خورشید مانند با تاج و تخت
همی تابد از نیزهشان فر و بخت
چنینم گوانند و اسپهبدان
گزین و پسندیدهٔ موبدان
تو سیحون مینبار و جیحون به مشک
که ما را چه جیحون چه سیحون چه خشک
چنان بردوانند باره بر آب
که تاری شود چشمهٔ آفتاب
به روز نبرد ار بخواهد خدای
به رزم اندر آرم سرت زیر پای
چو سالار پیکند نامه بخواند
فرود آمد از گاه و خیره بماند
سپهبدش را گفت فردا پگاه
بخوان از همه پادشاهی سپاه
تگینان لشکرش ترکان چین
برفتند هر سو به توران زمین
بدو باز خواندند لشکرش را
سر مرزداران کشورش را
برادر بد او را دو آهرمنان
یکی کهرم و دیگری اندمان
بفرمودشان تا نبرده سوار
گزیدند گردان لشکر هزار
بدادندشان کوس و پیل و درفش
بیاراسته زرد و سرخ و بنفش
بدیشان ببخشید سیصد هزار
گوان گزیده نبرده سوار
در گنج بگشاد و روزی بداد
بزد نای رویین بنه بر نهاد
بخواند آن زمان مر برادرش را
بدو داد یک دست لشکرش را
باندیدمان داد دست دگر
خود اندر میان رفت با یک پسر
یکی ترک بد نام او گرگسار
گذشته بروبر بسی روزگار
سپه را بدو داد اسپهبدی
تو گفتی نداند همی جز بدی
چو غارتگری داد بر بیدرفش
بدادش یکی پیل پیکر درفش
یکی بود نامش خشاش دلیر
پذیره نرفتی ورا نره شیر
سپه دیدهبان کردش و پیش رو
کشیدش درفش و بشد پیش گو
دگر ترک بد نام او هوش دیو
پیامش فرستاد ترکان خدیو
نگه دار گفتا تو پشت سپاه
گر از ما کسی باز گردد به راه
هم آنجا که بینی مر او را بکش
نگر تا بدانجا نجنبدت هش
بران سان همی رفت بایین خشم
پر از خون شده دل پر از آب چشم
همی کرد غارت همی سوخت کاخ
درختان همی کند از بیخ و شاخ
در آورد لشکر به ایران زمین
همه خیره و دل پراگنده کین


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
گشتاسپ سیهپیل ارجسپ لهراسپ (اشاره) زریر ایرج (اشاره) افراسیاب (اشاره) کهرم اندمان گرگسار خشاش هوش دیو اسفندیار بیدرفش
هوش مصنوعی: گشتاسپ، شاه ایران، پس از دریافت نامهای از ارجاسپ، پادشاه توران، دستور میدهد که لشکری بزرگ به مرزهای ایران فرستاده شود. فرستادگان به دربار شاه میآیند، اما از حالتی ناامید و شکستزده برخوردارند. گشتاسپ در پاسخ به تهدیدات ارجاسپ، از لشکر قوی و جنگجویانی شجاع در برابر او صحبت میکند و میگوید که او آماده است تا به جنگ برود. او به سربازانش میگوید که با ارادهای مصمم و قوتی فرادست به میدان بیایند. در نهایت، لشکر ایرانی با تجهیزات کامل و ارادهای قوی به سوی توران لشکرکشی میکند و آماده نبرد با دشمن میشود.
هوش مصنوعی: شاه پس از اینکه سخن را به پایان برد، به زمین سیاه (ناحیهای که دشمن در آن قرار داشت) نگریست و به اسب سیاه خود که در میدان جنگ بود، آفرین گفت.
هوش مصنوعی: به او (گشتاسپ) گفته شد که سربازان ایرانی را به آن مرز (مرز توران) بفرست و آنها را آنجا مستقر کند.
هوش مصنوعی: فرستادگان سپهدار چین (ارجاسپ) از طرف شاه جهانجوی (گشتاسپ) به سمت او آمدهاند.
هوش مصنوعی: هر دو فرستاده، در حال ناتوانی و ذلت به زمین افتادند و از طرف جهاندار (شاه) طرد و تحقیر شدند.
هوش مصنوعی: از ایران به شهر خلخ رفتند، اما در آنجا خوشبخت و سعادتمند نشدند.
هوش مصنوعی: وقتی از دور ایوان پادشاه را دیدند، پرچم سیاهی را که بر فراز آن بود مشاهده کردند.
هوش مصنوعی: سواران از دشت به زمین فرود آمدند، اما دلشان شکسته و چشمهایشان از ترس یا ناامیدی ناتوان شده بود.
هوش مصنوعی: آنها بهصورت پیاده بهسوی او (ارجاسپ) رفتند و جامههای تیره پوشیده و چهرههایشان زرد و نگران بود.
هوش مصنوعی: نامهای از سوی شهریار (گشتاسپ) به ارجاسپ (شاه تورانیان) داده شد که حاوی فرمان یا پیامی مهم بود و به مردان جنگجو (نیزهداران) نیز اشاره دارد.
هوش مصنوعی: دبیر (نویسنده) نامه را باز کرد و آن را برای شاه جادو نژاد (ارجاسپ) خواند.
هوش مصنوعی: در نامهای که برای شهریار نوشته شده، از جنگجویان و مردان جنگی که نیزه به دست دارند، سخن گفته شده است.
هوش مصنوعی: شاه لهراسپ، پدر گشتاسپ، به عنوان یک پادشاه نگهبان و حامی جهان شناخته میشود و او شخصیتی شایسته و مناسب برای مقام سلطنت است.
هوش مصنوعی: گشتاسپ، شاه ایران، نامهای به ارجاسپ، شاه توران، فرستاد تا او را به عنوان خدای بزرگ و برتر همه سران و رئیسان معرفی کند و به او احترام بگذارد.
هوش مصنوعی: ارجاسپ، حاکم ترک و پلید است که اندامش به پیر گرگ شباهت دارد.
هوش مصنوعی: سر او را از آیین و دین بر زدهاند و برگزیدهاند، این راهی که در آن کوری و حماقت وجود دارد.
هوش مصنوعی: آن نامهی بیارزش و پست که به سوی پادشاه نوشته بودی، به او رسید.
هوش مصنوعی: شما صحبتها و پیامهایی را شنیدید و دیدید که در جایی بود که گفتن آنها به شما اصلاً شایسته نبود.
هوش مصنوعی: این ابیات بیانگر این است که مسئلهای وجود دارد که نه میتوان آن را پنهان کرد و نه به طریقی آشکار ساخت، و هیچ اقدامی نمیتواند آن را به تعویق بیندازد یا از بین ببرد.
هوش مصنوعی: تو به من گفتهای که من باید سپاه را تا دو ماه به سمت کشور خوشبختی بیاورم.
هوش مصنوعی: گشتاسپ میگوید که هیچ نیازی به دو ماه زمان و حرکت ندارد، بلکه من به سرعت و مانند شیری که در پی شکار است، به تو خواهم رسید.
هوش مصنوعی: تو به خودت زحمت و مشقت زیاد میاندوزی، در حالی که ما برای تو دروازههای ثروت و نعمت را باز کردهایم.
هوش مصنوعی: من هزاران جنگجو و سرباز را از میان جنگجویان گرد میآورم، و همه آنها با تجربه و با نیزه در میدان نبرد حاضر هستند.
هوش مصنوعی: همه کسانی که در این لشکر هستند، از نسل ایرج هستند و به خاندان پهلوانی تعلق دارند و نه از افراسیاب و نه از یبغو (دشمنان و شاهان تورانی).
هوش مصنوعی: همه آنها زیبا و دارای چهرهای همچون شاه هستند، همه مانند ماهی درخشان و دارای رویی زیبا و همه قدبلند و راستگو هستند.
هوش مصنوعی: همه به دربار پادشاهی میآیند و برخی برای دریافت ثروت و برخی دیگر برای به دست آوردن مقام و اعتبار.
هوش مصنوعی: دنیا و وضعیت آنها با رنج و اذیت خراب شده است، اما همه آنها شجاع و با افتخار هستند و توانستهاند شکوه و قدرت را حفظ کنند.
هوش مصنوعی: همه کسانی که نیزه میزنند و در جنگ شمشیر بهدست دارند، بهخوبی آمادهاند و در پشت سر آنها مردم به جنگ و شکست دشمن میپردازند.
هوش مصنوعی: وقتی که بدانند که کجا باید به صدا درآورند (که یعنی جنگ آغاز میشود)، بر روی فیل آماده میشوند. بدین ترتیب، اسبها آنها را به کوهی پایین میکشند (یعنی به سمت میدان جنگ میفرستند).
هوش مصنوعی: از میان آنها دو سوار زرهپوش برگزیده به نامهای زریر فرمانده و اسفندیار هستند.
هوش مصنوعی: وقتی آن سواران زرهای از آهن بر تن کنند و پاهایشان را در زیر نور خورشید و ماه بپوشانند، نشان از آمادگی و قدرتشان دارد.
هوش مصنوعی: وقتی که آنها گرزی درخشان و قوی به گردن بیندازند، نور و جلال گرزهایشان مانند نور خورشید میتابد.
هوش مصنوعی: وقتی آنها (لشکریان تورانی) مقابل سپاه تو (گشتاسپ) قرار گیرند، باید به آنها توجه کنی و مراقب وضعشان باشی.
هوش مصنوعی: لشکر ایران با زرههای خود مانند خورشید میدرخشند و از نیزههایشان شرافت و بخت خود را به نمایش میگذارند.
هوش مصنوعی: این افراد مانند موبدان و اسپهبدان هستند که با دقت و انتخاب مناسب مأموریتهای مهم را انجام میدهند.
هوش مصنوعی: تو، سیحون و جیحون را به مانند مشک میدانی، اما برای ما فرقی نمیکند که جیحون باشد یا سیحون یا حتی خشک.
هوش مصنوعی: چنان گوی بر آب میلغزد که نور خورشید در آن منعکس میشود و مانند آن رنگی طلایی به خود میگیرد.
هوش مصنوعی: اگر خداوند بخواهد که در روز جنگ پیروزی نصیبمان شود، من خود را به میدان جنگ میفرستم و پیکر دشمن را زیر پا میزنم.
هوش مصنوعی: هنگامی که سالار پیامآور نامه را خواند، از شدت تعجب و حیرت به حالت خیره و متعجب فرود آمد.
هوش مصنوعی: سپهبد (فرمانده سپاه) را گفت که فردا صبح سپاه از تمام پادشاهان را فراخوانی کن.
هوش مصنوعی: لشکر تگینان که از ترکها و چینیها بودند، به هر طرف در سرزمین توران حرکت کردند.
هوش مصنوعی: لشکر گشتاسپ را دوباره به او گزارش کردند و مرزبانان و نگهبانان کشورش را نیز به او یادآوری کردند.
هوش مصنوعی: گشتاسپ دو دشمن بزرگ دارد، که یکی به نام کهرم و دیگری اندمان است، و آنها را به عنوان آهرمن، یعنی قدرتهای شر و زشتی، معرفی میکند.
هوش مصنوعی: گشتاسپ فرمان داد تا سواران شجاعی انتخاب کنند و لشکری به اندازه هزار نفر آماده کنند.
هوش مصنوعی: به آنها طبلها و فیلها و پرچمهایی با رنگهای زرد، قرمز و بنفش دادند و آمادهسازی کردند.
هوش مصنوعی: گشتاسپ به لشکریانش اجازه داد که سیصد هزار سوار انتخاب شده را که قبلاً در جنگ نبودهاند، ببخشند و بگذارند به میدان بیایند.
هوش مصنوعی: گنج را گشود و روزی را تقسیم کرد و شیپور رزن را بر سر گذاشت تا لشکریان را فراخواند.
هوش مصنوعی: گشتاسپ در آن زمان برادرش را صدا زد و یک دسته از لشکرش را به او داد.
هوش مصنوعی: گشتاسپ در میان لشکریانش به یک پسر دیگر (که یکی از اعضای لشکرش است) دست داد و این نشاندهنده اتحاد و هماهنگی بین آنهاست.
هوش مصنوعی: یکی از افراد بدنام به نام گرگسار، در طول زمان و در شرایط مختلف، از او یاد میشود.
هوش مصنوعی: گشتاسپ فرماندهی سپاه را به فردی سپرد که او در واقع تنها به کارهای بد و ناپسند عادت دارد و جز بدی چیزی نمیداند.
هوش مصنوعی: وقتی که غارتگری، بر علم (پرچم) نازک و بیپناهاش یورش برد، برای او یک پرچم مانند یک فیل (محکم و بزرگ) هدیه کرد.
هوش مصنوعی: یکی از جنگجویان به نام خشاش وجود داشت که شجاعت و دلیری او بسیار معروف بود، به طوری که هیچ ترس و لرزی نسبت به شیر نداشت و در مقابل او ایستاد.
هوش مصنوعی: سپه (سپاه) نگاهی به درفش (پرچم) انداخت و آن را به جلو آورد و به سمت دشمن حرکت کرد.
هوش مصنوعی: دوباره آن فرد نیک نام، هوش دیو را فرستاد تا پیام او را به سردار ترک برساند.
هوش مصنوعی: گفتند که مراقب باشید و به پشت سپاه نگاه کنید، زیرا اگر کسی از ما به راه برگردد، ممکن است به دردسر بیفتید.
هوش مصنوعی: هر جا که او را ببینی، او را بکش، چون تا آنجا که او را میبینی، خیال نکن که به تو حمله نمیکند.
هوش مصنوعی: دلش از خشم پر خون است و چشمانش پر از اشک شده است و به همین حالت به سوی او میرود.
هوش مصنوعی: لشکر به غارت و آتشسوزی میپرداخت و درختان را از ریشه و شاخه میکند.
هوش مصنوعی: لشکری به ایران حمله کرد که همه آنها حیران و پر از کینه بودند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.