کوروش در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۶:۵۷ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر چهارم » بخش ۲۸ - نیت کردن او کی این زر بدهم بدان هیزم‌کش چون من روزی یافتم به کرامات مشایخ و رنجیدن آن هیزم‌کش از ضمیر و نیت او:

پیش خاصان ره نباشد عامه را

Ali Pr در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۶:۱۲ در پاسخ به atash دربارهٔ پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات » شمارهٔ ۱۴۲ - مست و هشیار:

یعنی از کجا معلوم که خود حاکم شهر در میخانه در حال نوشیدن می ،نباشد 

ملیکا رضایی در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۵:۴۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۰۲۵:

گویی از خواب بلند بیدار شده ای ...

و با این حقیقت حق و انوار بیدار شده ای ...

و باز از آن همه شور و شوق دریافت حق حتی در خواب هم این حقیقت تو را رها نمی‌کند ...

مانند کابوس است ولی این کابوس نیست و تنها شباهت ش در این است که کابوس و این حقیقت هر دو در تو آویزان شده و تفاوت در این است که تو از کابوس دور میشوی ولی این حقیقت تو را به شوق آورده و اما ذره ذره وجودت را در بر میگیرد و همانگونه که خواهان ش هستی اما باز از این همه حق در یک نوع ترس هستی ...شاید ترس اسمش نباشد ولی خب اگر خودم بخوام این ترس رو مثال بزنم به فکر کردن انسان به آفرینش اشاره کنم ...

مثلا خودم هم خیلی مستند های علمی از فضا و ... میبینم و ۶ ماه پیش یک فیلمی از ناسا که منتشر شده بود دیدم ... و خب واقعا تن و بدنم سیخ شد ...

بزرگی که از هر ذره از این بزرگی یک در بزرگ دیگه باز میشه یه جورایی یاد این حدیث امام علی در مورد هدایت معنوی پیامبر اکرم افتادم :

روزی پیامبر هزاران باب از علم را برویم گشود که از هر باب هزاران باب دیگر برویم گشود ه میشد ...

البته کمی در جملات چون خوب به یادم نمانده تفاوت است ولی همین شکلی بود حدیث...   😅:)

اما این حقیقت که هر لحظه بزرگتر میشود و جهان ش کاملتر ، تنها مستقیم نخواهد بود ؛

گاه از یک پله با یک چیز این حقیقت به تو رسیده و تو راه را از آن پس تنها خواهی رفت ؛

اگر شمس نبود شاید این شعر زیر سروده نمیشد و شاید مولانا هیچ گاه معنا مرشد حقیقی را نمی‌دانست و نمی‌فهمید آن پیر که همه در جوی او هستند به راستی کیست ؟!

رو سر بنه به بالین تنها مرا رها کن ترک من خراب شبگرد مبتلا کن ...

از عشق باید به اصل رسید 

از اصل باید به عشق رسید 

و در نهایت باید هر دو در هم روند تا این گوهر که به وجود می‌آید نمایان شود ...

و این حقیقت آنچنان عیان باشد که ذکر آن هر انسانی را پریشان سازد این بیت : اگر با مومنان گویم همه کافر شوند آن دم و گر با کافران گویم نماند در جهان کافر ؛این دقیقا اشاره ای ست به این بزرگی و والایی حقیقت...

و اما این بیت : از آن دلدار دریا دل مرا حالیست بس مشکل که ویران میشود سینه از آن جولان و کر و فر 

و چقدر سخت است حبس کردن این حقیقت ...

به راستی آنچنان این شور که او در تو نهاده آنچنان بزرگ است که حقیقتی که پیش چشمان توست و میدانی اش ، تا بیان ش به کس نکنی آرام نگیری و این بیت : به صد حیله کنم غافل از او خود را کنم جاهل بیاید آن که کامل به دست او چنین ساغر؛ معلوم است که این حقیقت که هر چه میخواهی انکارش کنی باز تو را در بر گرفته ...تو غافل هم شوی باز در عین بی خیالی ت از آن در شوری و آتشی ...مرا گر آن زبان بودی که راز یار بگشودی هر آن رازی که بشنودی برون جستی از این معبر : و این یعنی اگر تو جای من این حقیقت را از او می‌دانستی هر حقیقتی تو را مجاب میکرد که دیگر گرد این محفل نگردی ...بزرگی اش آنچنان است که بر هر کس فهم نشود ...و درک اش آنچنان بزرگ که شاید تنها تو به این برسی که آشفتگی من بی دلیل نیست ولی دلیل ش را هرگز نفهمی...

و در نهایت حتی بیان این حقیقت نیز اثری ندارد که :

با مدعی میگویید اسرار عشق و مستی تا بی خبر بمیرد در درد خود پرستی 

 

چون به این حقیقت دست پیدا کنی دیگر ایمان و کفر متضاد هم نخواهد بود ...

عالم تنها در بی خبری مانده و با همه این نشان بر سینه زدن که ایمان دارم به او که یگانه است راه میرود تا بی نهایت و اما این همه نقاب بر چهره است و همگان بی خبر و غافل ...

و باز آنکس که منکر این یگانگی ست باز نیاز دارد به آن وجود عدم و عدم وجود ...

 

 عشق است در مسند هر عاشق ...

و این عشق هست در ضمیر و در فعل و در دل و در عقل این عشق ...

اگر عقل و دل عاشق باشند هر دو چه انتظار است از او ؟

و درنهایت باید همه ما این حقیقت را لمس کنیم نه از جلد کتب و حرف های علما بلکه با دستان و پاهای خود با دل خود ...و آنجاست که در خانه دل و در حجاب دل ، کس جز اهل دل توان ورد به دل نخواهد داشت 

از اینها کز تو می‌زاید شهان را ننگ می آیدملک بودی چرا باید که باشی دیو را تسخیر 

و ما از اصل خود دور شدیم 

ما زفلک بوده ایم یار ملک بوده ایم 

باز همان جا رویم جمله که آن شهر ماست 

و به راستی انسان از گل بود و از گل به عشق رسید 

و به راستی انسان در سرزمین یار بود و باز همانجا خواهد رفت و با اینهمه چرا باید از اصل خود دور شد ؟؟؟

و جای آنکه بایستی و تنها عبادات کنی و کمک جویی کاش حرکت کنی : 

مرا گوید نمی‌گویی که تا چند از گدا رویی 

چو هر عوری و ادباری گدایی میکنی هر در 

 

درود و بدرود

Mehrshad Mahmoodi در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۵:۱۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۳۳:

هوای منزل یار آب زندگانی ماست

صبا بیار نسیمی ز خاک شیرازم ...

غزل بی‌نهایت زیبا و سوزناک حضرت حافظ 

با صدای اهورایی والامقام استاد حبیب محبیان ....

Mehrshad Mahmoodi در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۵:۰۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۹:

آه آه ،، از دست صرافان گوهر ناشناس 

هر زمان خر مهره را با دُر برابر می کنند ....

این غزل زیبای حافظ را تنها باید به صدای ملکوتی والامقام استاد حبیب گوشِ جان سپرد ...

درود بر روح بزرگ حضرت حافظ 

محمد حسن ارجمندی در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۴۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۸:

زبان ناطقه در وصف شوق نالان است

چه جای کلک بریده زبان بیهده گوست(حافظ، ص82)

حافظ در این بیت، شوق را صفتی برمی‌شمارد که زبان ناطقة او-که به هنرهای کلامی آراسته است- از بیان آن ناتوان است چه برسد به قلم سربریدة گزافه‌گو. حافظ در بیت‌های پیشین این غزل، به گونه‌های مختلف می‌کوشد یار را وصف کند پس با زبان شوق-به تشبیه‌های گونه‌گون- جلوه‌های زیبا یار را برمی‌شمارد اما حق مطلب ادا نمی‌شود پس زبان اعتراف، به عجز و ناله از توصیف شوق خود نسبت به یار می‌گشاید و قلم را به نشانة تسلیم بالا می‌گیرد.(از مقاله شوق در دیوان حافظ، نوشته محمد حسن ارجمندی)

هادی رنجبران در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۳۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۴۵:

#خاک پای کسی بودن: کنایه از تواضع بی¬حد کردن نسبت به او. #5. مجرّد: عاری از قید و شرط و پاک از عوارض؛ مجرّد کسی است که خود را از تمام علائق مادّی دور نگهدارد. #

ع.ر.گوهر در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۲:۴۵ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۰۵:

رفت مرآت دل از کلفت آفاق به رنگ

مرکز افتاد برون بس که شد این دایره تنگ
رنگ آیینه ی دل بر اثر مداومت کلفت (سختی و مشقت )روزگار به تیرگی مایل گردیده و بر اثر تنگ شدن محیط دایره محیط از مرکز هم کوچکتر شده است

ساغر قسمت هر کس ازلی می‌باشد

شیشه می می‌کشد اول ز گداز دل تنگ
سرنوشت هرکسی از ابتدا نوشته شده است و از این روست که اگر می پر سوزی باشد حتما از تنگ (کوزه ٔ سرتنگ گردن کوتاه را گویند)  پر شده است

آگهی‌ گر نبود وحشت ازین دشت ‌کراست

آهو از چشم خود است آینهٔ داغ پلنگ
وقتی آگاهی داشته باشیم مسلما ترسی از این زندگی نخواهیم داشت (آگاه باشیم که کار دنیا همین سختی است )
زیبایی های چشم آهو است که باعث حمله ی پلنگ خواهد شد(حسن تعلیل)

غرهٔ عیش مباشید که در محفل دهر

شیشه‌ای نیست‌ که قلقل نرساند به ترنگ
مغرور این خوشی های زودگذر نباشید وقتی شیشه ای شزای ادم را سبک روح(قلقل) را به تیر انداختن مجبور می سازد(کنایه از تغییر حالت در مستی می باشد )

عشق اگر رنگ شکست دل ما پردازد

موی چینی شکند خامهٔ تصویر فرنگ
عشق اگر باعث شکستن دل گردد  چین و شکن زلف یار برای تصویرگری ذهن قوی تر قلم های اروپایی خواهد بود

فکر تنهایی‌ام از بس به تأمل پیچید

زانو از موی سرم آینه‌ گم ‌کرد به زنگ

آنقدر غم تنهایی مرا در هم پیچیده ات و زانوی غم را در بغل گرفته ام که موی سر مرا احاطه نموده و اینه ی دلم زنگار بسته است و دیگر چیزی در ان آینه دیده نمیشود

بی تو از هستی من ‌گر همه تمثال دمد

آب آیینه ز جوهر کند ایجاد نهنگ
اگر از دوری تو تصاویر ذهنی بهم ریزد چه بسا بر اثر افتاده قطره ای جوهر بر سطح آب نهنگی پدیدار گردد

بیخود جام نگاه تو چو بال طاووس

یک خرابات قدح می‌کشد ازگردش رنگ

بدون وجود نگاه پر مهرت انقدر شراب در من اثر خواهد کرد که همه چیز رنگین خواهد شد مانند پرو بال طاووس

هرکجا حسرت دیدار تو شد ساز بیان

نفس از دل چو سحر می‌دمد آیینه به چنگ

و در حسرت دیدار تو نفس سحرگاه مانند آوازی حزین خواهد شد و وجودم سازی که نوای بیقراری تو را سر خواهد داد

از ادبگاه دلم نیست گذشتن بیدل

پای تمثال من از آینه خورده‌ست به سنگ
بیدل قصد جسارت به آستان تو را ندارد و اگر کلماتی گفتیم که موجب تکدر خاطر گردید تنها در بحث تمثال های ادبیات بوده است و بس

منصور در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۲:۲۲ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۸:

درود بر مدیران محترم سایت گنجور که واقعا زحمت میکشندوتشکر ویژه دارم از دوستانی که تفاسیر پر محتوا ارائه میفرمایند بخصوص از اقای سید علی ساقی

لطفا دوستان محترم در صورت امکان توضیح بدهند چرا حافظ از داستانهای اساطیری فردوسی در اشعارش کمتر بهره برده است

 

 

 

 

هادی رنجبران در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۱۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۲۹:

در بیت15. غیرت: کراهت از شرکت غیر در حق خویش، عدم تحمّل وجود انباز و رقیب که محبوب به وی توجه کند، ناشکیبایی بر توجه محبوب به غیر. از اینجاست که گفته‌‌اند: غیرت نفی غیریّت می‌‌کند. [غیرت خدا بر بنده بدین معنی است که خدا می‌‌خواهد بنده را از خلایق بگیرد و تنها به خودش مشغول دارد. و از این جهت او از همة جهان و جهانیان غیورتر است. ولی غیرت بنده بر خدا این است که احوال و انفاس خود را به غیر حق مشغول ندارد. جمله عالَم زآن غیور آمد که حق / بُرد در غیرت برین عالَم سَبَق (مثنوی، 1/1763) اطلاق غیرت در مورد حق تعالی بدان جهت است که به اعتقاد صوفیان، او عاشق و معشوق بالذّات است و به حکم «یُحِبُّهُم وَ یُحِبُّونَه» او نخست صلای محبّت درانداخت و شور و عشق برانگیخت و به جمال بی‌‌نهایت خویش عشق ورزیدن آغاز کرد و بذر عاشقی و معشوق پرستی در مزرعة دل‌‌ها افکند.]

هادی رنجبران در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۱۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۲۸:

مولانا در سراسر این غزل، معشوق را «کُشنده» و عاشق را «کُشته» معرّفی می¬کند و سرِّ کُشته شدن عاشقان را بازگو می¬کند. این ابیات، هم از نظر معنی و هم از نظر شیوه بیان، زمینه را کاملا آماده می¬کند تا به استعارة «عشق به مثابه قتل» عینیّت بخشد. تکرار واژة «می¬کُشد» در سراسرِ غزل، نمود زبانیِ این مفهوم سازی است

هادی رنجبران در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۳۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۱۲:

در فیه مافیه گوید: «‌ما چندین تلخی کشیده‌ایم تا به منزلتِ شیرینی رسیدیم. تو لذّتِ شیرینی چه دانی، چون مشقّتِ تلخی نکشیده‌ای؟»

رضا در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۱۳ در پاسخ به بیبسواد دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۳۲ - قصهٔ هلال کی بندهٔ مخلص بود خدای را صاحب بصیرت بی‌تقلید پنهان شده در بندگی مخلوقان جهت مصلحت نه از عجز چنانک لقمان و یوسف از روی ظاهر و غیر ایشان بندهٔ سایس بود امیری را و آن امیر مسلمان بود اما چشم بسته داند اعمی که مادری دارد لیک چونی بوهم در نارد اگر با این دانش تعظیم این مادر کند ممکن بود کی از عمی خلاص یابد کی اذا اراد الله به عبد خیرا فتح عینی قلبه لیبصره بهما الغیب این راه ز زندگی دل حاصل کن کین زندگی تن صفت حیوانست:

خر چه داند قیمت نقل و نبات

رضا در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۱۲ در پاسخ به ناشناس دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۳۲ - قصهٔ هلال کی بندهٔ مخلص بود خدای را صاحب بصیرت بی‌تقلید پنهان شده در بندگی مخلوقان جهت مصلحت نه از عجز چنانک لقمان و یوسف از روی ظاهر و غیر ایشان بندهٔ سایس بود امیری را و آن امیر مسلمان بود اما چشم بسته داند اعمی که مادری دارد لیک چونی بوهم در نارد اگر با این دانش تعظیم این مادر کند ممکن بود کی از عمی خلاص یابد کی اذا اراد الله به عبد خیرا فتح عینی قلبه لیبصره بهما الغیب این راه ز زندگی دل حاصل کن کین زندگی تن صفت حیوانست:

نخیر نسخه قدیمی هم همینه

رضا در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۱۲ در پاسخ به مهدی دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۳۲ - قصهٔ هلال کی بندهٔ مخلص بود خدای را صاحب بصیرت بی‌تقلید پنهان شده در بندگی مخلوقان جهت مصلحت نه از عجز چنانک لقمان و یوسف از روی ظاهر و غیر ایشان بندهٔ سایس بود امیری را و آن امیر مسلمان بود اما چشم بسته داند اعمی که مادری دارد لیک چونی بوهم در نارد اگر با این دانش تعظیم این مادر کند ممکن بود کی از عمی خلاص یابد کی اذا اراد الله به عبد خیرا فتح عینی قلبه لیبصره بهما الغیب این راه ز زندگی دل حاصل کن کین زندگی تن صفت حیوانست:

دقیقا درست خوندین . به مغز توجه کن نه به پوست

رضا در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۱۱ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۳۲ - قصهٔ هلال کی بندهٔ مخلص بود خدای را صاحب بصیرت بی‌تقلید پنهان شده در بندگی مخلوقان جهت مصلحت نه از عجز چنانک لقمان و یوسف از روی ظاهر و غیر ایشان بندهٔ سایس بود امیری را و آن امیر مسلمان بود اما چشم بسته داند اعمی که مادری دارد لیک چونی بوهم در نارد اگر با این دانش تعظیم این مادر کند ممکن بود کی از عمی خلاص یابد کی اذا اراد الله به عبد خیرا فتح عینی قلبه لیبصره بهما الغیب این راه ز زندگی دل حاصل کن کین زندگی تن صفت حیوانست:

مولانا تو چه کردی که در این عصر هنوز متحجرین به خون تو تشنه هستن

قطره بقایی در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۰۹:۵۴ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۱۰۷:

مصرع دوم باید چنین باشد:

سر زَند بر سنگ و پیغامی ز فرهاد آورد

مصرع اول بیت سوم چنین باشد:

در شهادتگاه بی باکی کم از بسمل نِیَم (نی ام)

مصرع اول بیت هفتم چنین باشد:

تحفه ما بی خَبَران غیر از دلِ صد چاک نیست

نوت:وقتی تحفه خشک تلفظ میکنیم بعد حرف ف همان حمزه(@) ای گردک میاید. اگر خاستیم حمزه بالای (@)بگذارم تلفظ ان اینچنین تغیر میگردد(تحفَای)tohfai

و اگر بعد واژه(تحفه) (ء) هجا کوتاه تلفظ میشود یا حرف (ی)را بیاوریم تلفظ چنین میشود: تحفه ای هجای بالا تلفظ میگردد

 

گزیده غزلیات بیدل چاپ کابل مشکلاتی دارد ولی صفحه گنجور از بس مشکلات فراوان دارد من و دوستانم اسمش را سایت(رنجور) مانده ایم.

این غزل در صفحه ۴۵۷ غزلیات چاپ کابل.

بدرود

 

 

هادی رنجبران در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۰۹:۱۱ در پاسخ به A دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۸۳:

خرپشته: بلندی که بر سر گور کنند از آجر و خاک

کعبه در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۰۸:۴۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۷۰:

با سلام به نظرم جرم به معنی گناه درست باشد 

کعبه در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۰۷:۰۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۷۲:

با سلام

دیروز این غزل زیبا را خواندم و از بیت سوم آن که همچون گوهری است درخشان لذت بردم:

من غلام آن گل بینا که فراغ باشد او / کان فلانم خار خواند وان فلانم یاسمین 

البته تا جایی که می دانم استاد شفیعی کدکنی گزیده غزلیات شمس را منتشر کرده اند و بالطبع این غزل شاید در آن گزیده نباشد.