گنجور

حاشیه‌ها

AJS Saddiqi در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۵ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۶:۲۹ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۷:

سلام وقت همه دوستان گرامی بخیر، امیدوارم حالتون خوب باشه.

 

یکی از اشعار مولانا که در ادامه مینویسم رو ، دربارش کمی معلومات مبخواستم که در کدام اثرش این رو نوشته و همچنان تفسیر دقیقش رو میخاستم ، اگر کمک کنید ممنون میشم. 

سال ها پرسیدم از خود کیستم

آتشم، شوقم، شرارم، چیستم

دیدمش امروز و دانستم کنون

او به جز من، من به جز او نیستم

مریم امیری در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۵ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۵:۳۵ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب دوم در اخلاق درویشان » حکایت شمارهٔ ۲۷:

درود بر عزیزان. معنای بیت آخر را اگر به بنده بگویید ممنون میشم🙏

محمد حسن ارجمندی در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۵ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۵۳ دربارهٔ سنایی » حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه » الباب الاوّل: در توحید باری تعالی » بخش ۳ - فصل وحدت و شرح عظمت:

سنایی در بیت آخر این فصل اشاره‌ای به امام‌ حسین(ع) و امام علی(ع) می‌کند و می‌گوید:

دشمنی حسین از آن جستست / که علی لفظ لامکان گفتست 

او در این بیت ریشه دشمنی آل امیه با امام حسین(ع) و شهادت آن حضرت را در اعتقاد عرفانی حضرت علی(ع) جستجو می‌کند و معتقد است چون حضرت علی(ع) در باور متعالی خود خداوند را فراتر از مکان و تشبیه می‌دانست و این باور را به پسرانش(حسن و حسین) آموخت و چون دیگران را درک چنین مفهومی میسر نیست، به دشمنی علی و اولاد او برخاسته‌اند.

محمد حسن ارجمندی در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۵ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۴۹ دربارهٔ سنایی » حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه » الباب الاوّل: در توحید باری تعالی » بخش ۳ - فصل وحدت و شرح عظمت:

«استوی» عبارتی است که در چند آیة قرآن آمده است و بیانگر این مفهوم است که خداوند بر عرش جای گرفت. آیاتی که این عبارت با این مفهوم در آن آمده به قرار زیر است:

الرَّحْمَنُ عَلَی الْعَرْشِ اسْتَوَی(آیه 5 سوره طه):خدای رحمان که بر عرش استیلا یافته است 

هُوَ الَّذِی خَلَقَ لَکُمْ مَا فِی الْأَرْضِ جَمِیعًا ثُمَّ اسْتَوَی إِلَی السَّمَاءِ(آیه 29 سوره بقره):اوست آن کسی که آنچه در زمین است همه را برای شما آفرید سپس به [آفرینش] آسمان پرداخت 

اللَّهُ الَّذِی رَفَعَ السَّمَاوَاتِ بِغَیْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ثُمَّ اسْتَوَی عَلَی الْعَرْشِ(آیه2سوره رعد):خدا [همان] کسی است که آسمانها را بدون ستونهایی که آنها را ببینید برافراشت آنگاه بر عرش استیلا یافت 

إِنَّ رَبَّکُمُ اللَّهُ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِی سِتَّةِ أَیَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَی عَلَی الْعَرْشِ(آیه 3 سوره یونس):پروردگار شما آن خدایی است که آسمانها و زمین را در شش هنگام آفرید سپس بر عرش استیلا یافت

الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَیْنَهُمَا فِی سِتَّةِ أَیَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَی عَلَی الْعَرْشِ الرَّحْمَنُ(آیه59 سوره فرقان: همان کسی که آسمانها و زمین و آنچه را که میان آن دو است در شش روز آفرید آنگاه بر عرش استیلا یافت

إِنَّ رَبَّکُمُ اللَّهُ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِی سِتَّةِ أَیَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَی عَلَی الْعَرْشِ(آیه 54 سوره اعراف):در حقیقت پروردگار شما آن خدایی است که آسمانها و زمین را در شش روز آفرید سپس بر عرش [جهانداری] استیلا یافت

هُوَ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِی سِتَّةِ أَیَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَی عَلَی الْعَرْشِ(آیه4سوره حدید):اوست آن کس که آسمانها و زمین را در شش هنگام آفرید آنگاه بر عرش استیلا یافت 

ثُمَّ اسْتَوَی إِلَی السَّمَاءِ وَهِیَ دُخَانٌ (آیه11سوره فصلت):سپس آهنگ [آفرینش] آسمان کرد و آن بخاری بود 

اللَّهُ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَیْنَهُمَا فِی سِتَّةِ أَیَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَی عَلَی الْعَرْشِ(آیه32 سوره سجده):خدا کسی است که آسمانها و زمین و آنچه را که میان آن دو است در شش هنگام آفرید آنگاه بر عرش [قدرت] استیلا یافت 

همانطور که می‌ بینید در بیشتر این آیات پس از آنکه سخن از آفرینش آسمان و زمین به میان آمده است، عبارت اسْتَوَی عَلَی الْعَرْشِ آمده است. مفهومی که سنایی در این فصل به شرح آن مشغول است و از بیت 24 شروع کرده این است که مفهوم اسْتَوَی عَلَی الْعَرْشِ را صوری نگیرید. خداوند فراتر از مکان است لذا در مکان(عرش) نمی‌گنجد. به عبارت دیگر او در این ابیات اعتقاد به لامکان بودن خداوند را فریاد می‌زند و خواننده را از صورتگرایی و ظاهربینی به دور می‌دارد و مقام خداوند را فراتر از مکان می‌داند.

محمد رضویان شاد در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۵ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۰۴ در پاسخ به reza دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۴:

پیوند به وبگاه بیرونی

منبع فوق را چک بفرمایید، و کاش هیچ چیز رو بدون دلیل و منبع رد نکنیم. ممنون از شما...

بهمن کلانتری در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۵ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۱۱ دربارهٔ شهریار » گزیدهٔ غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۲ - اخگر نهفته:

با سلام خدمت اساتید

خواهشمند است بیت:

پیرانه سر مشاهده‌ی خط شاهدان

نیش ندامتی است که خود نوش می‌کنی

را توضیح دهید

بسیار سپاسگزارم

تابش در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۵ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۰۹:۳۷ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۳۵:

جناب حافظ فرموده

با مدعی "مگویید" اسرار عشق و مستی

تا بی خبر "بمیرد" از درد خود پرستی

 

برداشت اول :

باید ثابت کنیم که ما خود از اسرار عشق و مستی آگاهیم و بعد سراغ مدعی را بگیریم

 

آنکس که خود نداند اسرار عشق و مستی

راهی چگونه گردد در کوی حق پرستی

 

با مدعی چه کارت رو درد خود دوا کن

بشکن بت هوس را گر خود هوا پرستی

 

سیراب چون نمایی کامی ز تشنه کامان

در این کویر وحشت خود تشنه کام هستی

 

برداشت دوم :

پس آنکه ثابت شد ما سینه ما مخزن اسرار عشق و مستی است به سراغ مدعی می رویم

 

گر مدعی نداند  از رمز و راز هستی

با مدعی بگویید اسرار عشق و مستی

 

شاید دلش زمانی مایل به توبه گردد

حیف است اگر بمیرد از درد خود پرستی !

 

گر مدعی پس از آن اسلام و توبه آرد

بخشد گناه او را یکتا خدای هستی

 

بعد از یقین اگر او کفر و عناد ورزد

خود را هلاک سازد در انتهای پستی!

 

تابش مساز پنهان  اسرار علم و حکمت

یاد آر آنچه پیمان روز الست بستی

 

پنهان اگر بسازی اسرار معرفت را

در کیش عشق بازان خود مدعی تو هستی

 

(تابش)

 

برداشت سوم

زمانی که مدعی خود ما هستیم

 

تا نگردی آشنا زین پرده رازی نشنوی

گوش نامحرم نباشد جای پیغام سروش

(حافظ)

مجید در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۵ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۰۲:۰۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۹:

استنباطم اینه که کل شعر بجز بیت آخر درباره مرگ و گذر انسان از این دنیا به دنیای دیگه باشه 

بی پا و سر برقص آ .... بی بال و پر برقص آ.... شاخ تر  ....

مثل حضرت یوسف که به چاه میره تا بعد از اون به اوج برسه

و البته  بهتره که بی هنر و بی خبر نباشه

 

ابو سعید در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۵ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۰۱:۵۰ در پاسخ به رضا از کرمان دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۴۲:

سلامت باشی عزیز جان، خدا ببخشه

دانش آموز در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۵ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۰۰:۳۵ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۱۵۶ - حکایت آن مهمان کی زن خداوند خانه گفت کی باران فرو گرفت و مهمان در گردن ما ماند:

لعبت مرده بود جان طفل را

 

تا نگشت او در بزرگی طفل‌زا

 

این تصور وین تخیل لعبتست

 

تا تو طفلی پس بدانت حاجتست

 

چون ز طفلی رست جان شد در وصال

 

فارغ از حس است و تصویر و خیال

 

نیست محرم تا بگویم بی‌نفاق

 

تن زدم والله اعلم بالوفاق

 

مال و تن برف‌اند ریزان فنا

 

حق خریدارش که الله اشتری

در اینجا جواب بسیاری را خود مولانا داده 

اگر این چند بیت رو به جان فهمیدین سر نهان این تمثیل رو هم متوجه میشین 

 

طه در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۵ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۰۰:۰۹ در پاسخ به روفیا دربارهٔ ابوسعید ابوالخیر » رباعیات نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » رباعی شمارهٔ ۷۰۲:

عرض سلام و احترام دارم خانم روفیا، مدتهاست حاشیه‌های شما که به جد عرض میکنم یک بار ارزشی برای گنجور هست دنبال میکنم و خیلی تلاش کردم تا بتونم بیشتر از وجودتون بهره ببرم، خواهش میکنم نشانی‌تون در صفحات مجازی رو برای این حقیر نیز بفرستید، صمیمانه از گنجور سپاس‌گزارم بابت فراهم آوردن این بسترِ وزین برای اهالی ادب و فرهنگ

دانش آموز در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۴ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۲۳:۵۵ در پاسخ به کوروش دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۱۵۶ - حکایت آن مهمان کی زن خداوند خانه گفت کی باران فرو گرفت و مهمان در گردن ما ماند:

این تمثیل است 

مرد و مهمان و زن 

رخت خواب و خانه و باران و گِل

مرد به مثابه انسان گرفتار بازی ذهن 

زن به معنای یکی از آن دو مَلکی که انسان را به بدی سوق‌ می‌دهد

مهمان ، آن جرقه ای از عدم میاد در خموشی ذهن ، یعنی خدایت الهی 

مهمان به عنوان یک هادی بر اندیشه انسان فائق می آید 

چون انسان در فضای مادی گیر افتاده است و خود را از اصل خویش دور کرده است ، بنابراین زن که مشاور قدرتمند اوست "دست ملک تضاد" 

به او می‌گوید که ایشان را که متجاوزی است به بیرون بران 

پس شیطان را خشنود و الله را از خود دلگیر می‌نماید 

به همین ترتیب ایشان در چاه کثرت بیشتر فرو می‌روند 

حال کسی که تمثیل نمی‌شناسد 

نمی‌داند که کل قرآن و مثنوی تمثیل است 

از مولانا به کم ادبی و انحراف یاد می‌کند 

افرادی با این تمثیل ها هدایت می‌شوند و افرادی گمراه

سوره "بقره ۲۶"

 

آرام در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۴ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۲۲:۳۴ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۴۶۷:

با سلام و وقت بخیر،

در انتهای بیت پنجم بجای "شو" عبارت "شد" صحیح است.

پیروز باشید

علی احمدی خواه در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۴ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۲۱:۵۸ در پاسخ به هانيه سليمي دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۲۲۹:

نویسنده از قم: با عرض ادب و ارادت به همه محبان مولا علی علیه‌السلام و تعظیم به همه حق‌گویان! حرف درستی که به پیش‌کسوتان هر علم و تحقیقی باید با دیده احترام و تأمل نگاه و نظر کرد؛ اما به شرط ثبات قدم و عاقبت به خیری! به به عبارتی به شرط عاقبت به خیری در وادی حقیقت. نمی‌خواهم اسم ببرم؛ اما اولا یکی از از این مولوی پژوهان که در به خارج از کشور رفته و با عرض عذرخواهی و شرمندگی، سخنرانی در جواز زنای با محارم می‌کند، انتظار دارید اشعار از مولا علی علیه‌السلام دفاع کند؟! انتظار سخت و زیادی است! ثانیا، ملازمه‌ای بین عدم اعتقاد به یک مذهب و پذیرش بعضی از اصول و یا فروع آن دین نیست. ممکن است کسی اهل یک مذهب نباشد، اما به برخی از ارزش، آدام و رسوم یا اشخاص و رجال و رهبران آن مذهب احترام خاصی بگذارد؛ حکایت مولا علی همین است. لازم نیست که مولوی شیعه باشد تا وصف مولا بگوید؛ خورشید در وسط آسمان است، چه ما خوشمان بیاید چه نیاید! یکی مدح می‌گوید و یک ذم. مادح خورشید مادح خود است. ایشان دارند نورافشانی می‌کنند، حالا کسی تصدیق بکند یا تکذیب بکند..  به نظرم از لحاظ منطقی، تاریخی و عالم واقع، هیچ ارتباطی بین شیعه بودن گوینده با وصف امام معصوم نیست؛  چه اثباتا و چه نفیا. شیعه و سنی بودن را از راه‌های دیگر باید تشخیص داد نه محبت به شخص مولا. مولا سراسر هنر حق است و شاهکار خلقت، لذا طینت درست و غیر متعصب، عاشق هنرهای مولا میشود؛ مثل هنر عدالت، صداقت، شجاعت، علم، درستی، نجابت، جوانمردی، قهرمانی، پهلوانی و ...

 

شیدا در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۴ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۹:۵۹ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۱۲:

بی نظیر ترین آواز خوان استاد شجریان جان از زیبا ترین غزل های حضرت حافظ را میخواند 

به قدری زیباست آوازشون و تحریر های به کار برده در این شعر که هر چقد بنده حقیر بگم هم کمه و از زیبایی این غزل هم که سخن گفتن سخت و غیر ممکنه 

فقط با احترام به همه عزیزان میتونم بگم اواز غلام چشم استاد رو گوش بدین دل و جان را میبرد با خود صدای بی همتای استاد در این غزل 

روحشون واقعا قرین رحمت از بزرگ مردان  تکرار نشدنی ایران زمین بودند 

 

همیرضا در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۴ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۹:۵۶ در پاسخ به مرتضی morteza.elyasi6162@gmail.com دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۷۳:

این یک شکل از وزن ثبت شده برای این غزل است و نه وزن اصلی  (فعلاتن در ابتدای این بحر به فاعلاتن قابل تبدیل است اما عکس آن درست نیست). معادلهایی که با اختیارات شاعری به دست می‌آیند وزن مستقلی محسوب نمی‌شوند و حتی اگر تمام مصاریع یک غزل بر وزن یک شکل خاص باشد نباید آن را با شکل فرعی وزن برچسب‌گذاری کنید. چون به این صورت مفهوم «هموزنی» را زیر سؤال می‌برید.

نواب قلی پور در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۴ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۸:۳۰ در پاسخ به کتایون فرهادی دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۲۰ - پیغام شاه پنهان با وزیر:

🙏❤

مرتضی morteza.elyasi۶۱۶۲@gmail.com در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۴ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۷:۳۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۷۳:

وزن این غزل

فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

بحر رمل مثمن مخبون اصلم

سید سجاد بکائی در ‫۴ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۲۴ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۶:۳۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۷۵۹:

سلام

بنظر من شکل دیگر این بیت "بیرون زتو نیست هرچه در عالم هست"<--

به نوعی در بیت دوم این شعر هست:

گر صورت بی صورت معشوق ببینید

"هم خواجه و هم خانه و هم کعبه شمایید"<--     مولانا

۱
…
۱۶۹۴
۱۶۹۵
۱۶۹۶
۱۶۹۷
۱۶۹۸
…
۵۸۶۱