مسعود رستگاری در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، سهشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۳۱ دربارهٔ سلمان ساوجی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۵۷:
بیت دوم به این شکل صحیح است:
دست در گردن که «یارد» کرد با او یا که یافت
جز ره پیراهن «این» دولت؟ زهی پیراهنش
مه بانو در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، سهشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۳۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۸۹:
آقای محسن چاووشی گرامی به بهترین نحو اشعار حضرت مولانا را میخوانند، سرت گم و دمت خوش باد
سارا در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، سهشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۰۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۴:
معنی بیت چه جای من که بلغزد ....چیست؟
دارا دارایان در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، سهشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۵۶ دربارهٔ فروغی بسطامی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۶:
حظ بسیار بردم از این شعر و ترانه ی استاد ناظری و همینطور متن تمامه حاشیه های عزیزان که همه را خواندم... خواستم خدمتتان در مورد این مصرع که میفرماید: هر نکته که گفتند همان نکته شنیدند...عرض کنم. من تصور میکنم . منظور این هست که مردان خدا ، هر حرف خوب و هر معروفی و نصیحت و تذکر رو به دیگران میدهند.، اینطور نیست که خود را مبرا و بی نیاز از اون تذکر بدانند و خودشان هم آن تذکر را مجدد میشنوند و مرور میکنند تا به خود یادآوری کنند
nabavar در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، سهشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۴۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۱۱۷:
معنای این مصرع نامفهوم است
هر صبحدم که دام شب و روز بردریم.
شاید
هر صبحدم مدام شب و روز بردریم
بوده
سیدعلی (رضا) ساقی در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، سهشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۵۸ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۷۳:
وقت را غنیمت دان آن قَدر که بتوانی
حاصل ازحیات ای جان این دم ست تا دانی
حافظ درسراسر دیوان خویش برای "وقت" و "زمان" اهمیّت فوق العاده ای قایل شده ومخاطبین خویش را برای دانستن قدر وقت توصیه کرده است. حافظ با برجسته سازی "وقت" درغزلیّات خویش می خواهد مارابه این نکته ی حکمت آمیز رهنمون گردد که "وقت" ثروتِ ارزشمندیست که باز تولیدنمی شود "زمان" ماشینی است که دنده عقب ندارد. بهترین شیوه ی دانستن قدروقت درنظرگاه حافظ، حضورآگاهانه داشتن درلحظه لحظه های زندگی و برانگیختن احساسات مثبت وعواطف درونیست که با عشقورزی ومحبّت وخوشباشی تحقّق می پذیرد.
هرچه درد وغم واندوه است ریشه درگذشته دارد وهرچه اضطراب واسترس ونگرانی هست مربوط به آینده می باشد آدمی اگرتوانسته باشد گذشته رارهاکرده وازآینده فارغ گرددو درزمان حال؛ اینک وهمینجا حضورخالص پیداکند ازبیشتر دردها ورنجها ونگرانیها خلاص شده وسرشارازبودن؛ ووجدوسرورمی گردد.
معنی بیت: تاآنجاکه درتوان داری برای «وقت ولحظه ی حال» وبهرمندی درست ازآن اهمیّت وارزش قائل شو ،ای عزیزتمام محصول زندگانی همین "لحظه" ، "دَم" یا وقتیست که ما دراختیار داریم. این لحظه تنها وقتیست که دردسترس ماست ازآن به تمامی بهره بگیر ولذت ببر. بدانکه هرکاری را درلحظه وبه تمامیتِ حضورانجام دهی آن کار تبدیل به سپاسگزاری صادقانه و عبادت خالصانه می شود وتوازآن سودها خواهی کرد.
به بیانی دیگر "گذشته" ازدست رفته، "آینده" هنوزنیامده و تنها زمانِ دردسترس ما همین زمان"حال" است که زندگانی ما دربسترآن جریان دارد. روی کردن به عشق وانسانیّت ومحبّت ورزی، وشادخواری وشادکردن دل اطرافیان، حافظانه ترین رفتاریست که به منظور دانستن قدروقت می توان انجام داد.
الا ای دولت طالع که قدر «وقت» می دانی
گوارابادت این عشرت که داری روزگاری خوش
🌿━━━━━━🌿
کام بخشی ِگردون عمر درعوض دارد
جَهدکن که ازدولت دادِعیش بستانی
کام بخشی ِگردون : چرخ فلک وقتی آرزوهارا برآورده کرده ونعمتی به مامی بخشد.
دولت: ثروت، دارایی و وقت وهرآنچه که دراختیارداریم.
معنی بیت: ای دل، هنگامی که ازسوی کاینات نعمتی به توداده می شود وتو موقتّاً کامروا می گردی زیاددلخوش به برآورده شدن آرزوهایت مباش! چرخ فلک درقبال گرفتن ارزشمندترین ثروت تو(عمر) کام می بخشد وتواز این نکته غافل هستی! بنابراین تلاش کن که از ثروت خویش (عمرووقت خویش) بهترین استفاده راببری وحقِ سُرور وشادمانگی را به وَجه احسن اَدا کنی که این بهترین نوع قدردانی و نیایش خالصانه نیزمحسوب می شود.
به بیانی دیگر،اگر امروزآرزوی توبرآورده گردیده، بدان که به رایگان کام تورابرآورده نساخته اند! بلکه درقبال آن بخشی از عمرگرانمایه راازتو گرفته اند تونیز سعی کن به اندازه ی ارزش واقعی عمری که ازدست داده ای کام جویی کنی وبهره مندگردی.
دست رنج توهمان بِه که شودصرف به کام
دانی آخرکه به ناکام چه خواهدبودن
🌿━━━━━━🌿
باغبان چومن زینجا، بگذرم حرامت باد
گربه جای من سروی غیر دوست بنشانی
ازکنایه ها وطعنه هایی که دراین غزل بکاررفته چنین استنباط می گردد که این غزل درزمان روزهای آغازین به تخت نشستن امیرمبارزالدّین سروده شده است. هم اوکه شیخ ابواسحاق، هم پیاله وهمرازحافظ را ازتخت پادشاهی سرنگون وسپس جان اورانیز گرفت. شیخ ابواسحاق که خود فردی بسیارخوشگذران وعیّاش بود نسبت به حافظ ارادتی خاص داشت وبین آن دو رابطه ی احساسی وعاطفی عمیقی نیز برقرار بود.
همچنین حافظ علاوه بردوستی باشیخ ابواسحق، دردستگاه دولت او نیزدارای منصب و مقامی درخور وشایسته بود. طبیعیست که پس ازسرنگونی او، دیگر جایی برای حافظ دردستگاه دولتی نمانده است. این بیت احتمالاً در بیان همین منظورمی باشد.
"باغبان" دراینجا استعاره ازچرخ گردون یاهمان روزگاراست.
بگذرم زین جا: اگرازاین دستگاه دولت خارج شوم
"به جای من": جایگزین من
"سروی غیر دوست" استعاره ازشخصی غیراز دوستان وهمفکران ما
معنی بیت: ای باغبان (ای چرخ گردون) اگرروزی من ازاین باغ (دستگاه دولت) خارج شدم حرامت بادا چنانچه شخص ناکارآمد وبی کفایتی، جایگزین من کنی. انتظاردارم حال که من ازاینجا می روم حداقل به جایگاه من، یکنفرازدوستان وهمفکران خودم تکیه بزند.
به روزواقعه تابوت مازسروکنید
که می رویم به داغ بلند بالایی
🌿━━━━━━🌿
زاهدپشیمان را ذوق ِباده خواهد کُشت
عاقلا مکن کاری کآورد پشیمانی
"زاهدِ پشیمان" احتمالاً کنایه ی پنهانی به امیر مبارزالدّین است. چرا که وی پیش ازبه قدرت رسیدن، شرابخواری قهّاربوده لیکن پس ازبه تخت نشستن، به منظورجلب نظرفقها و برخورداری ازحمایت متشرّعین ِ بانفوذ زمانه، ژست زاهدی به خودگرفته ودرجلدِ پرهیزگاری فرو رفت وبارندان باده نوش ومیخواران نیز بدرفتاریهای زیادی کردبه همین سبب لقب محتسب رابه اودادند.
ذوق: میل به چشیدن و مزه کردن چیزی، خوشی ونشاط
معنی بیت: زاهد ازاینکه زهدخشک پیشه کرده ونمی تواند دیگر به روال گذشته باده نوشی کند سخت نادم وپشیمان است ذوق ووسوسه ی نوشیدن شراب که لحظه ای اورارهانمی سازد سرانجام اورااز بین خواهدبرد آخر ای عاقل چرا دست به کاری می زنی(پرهیزکردن متظاهرانه از نوشیدن ِشراب) که عاقبتش پشیمانیست؟
زاهد باپرداختن به زهدو پرهیزگاری ریاکارانه، خودرا در شرایط سختی قرارداده است ازیکسو ذوق باده نوشی ومیل درونی به خوشی ونشاط اورا رها نمی کند وازسوی دیگر خرقه ی زهد برتن دارد واگردراین لباس اقدام به شرابخواری کند این لکّه ی رسوایی را نخواهد توانست ازخودپاک کند.
نه به هفت آب که رنگش به صدآتش نرود
آنچه باخرقه ی زاهد مِی انگوری کرد
🌿━━━━━━🌿
مُحتسب نمیداند این قَدَر که صوفی را
جنس خانگی باشد همچو لَعل رُمّانی
محتسب : مأمور رسیدگی به تخلّفات شرعی مثل شراب نوشیدن، معمولاًدرغزلیّات حافظ "محتسب" کنایه ازامیرمبارزالدّین است ولی مامورین نهی ازمنکر نیز محتسب نامیده می شدند.
صوفی را: برای صوفی
جنس خانگی : شرابی که در خانه تهیّه شود.
لعل رُمّانی : نوعی یاقوت مرغوب وباارزش،آنچه در شکل ورنگ شبیه دانه ی انارباشد.
معنی بیت: مأمورین حکومتی ویا (امیرمبارزالدّین) که اینگونه تاخت وتازمی کنند ودل خوش به بستن میخانه ها کرده اند غافل هستندو نمی دانند که صوفیان از طریقی دیگرنیازخودرا برطرف خواهند کرد شراب خانگی برای صوفیان به مانند یاقوت سرخرنگ ارزشمنداست وآن را درخانه های خویش پنهانی تهیّه خواهند نمود.
دراین بیت حافظ رندانه یک طعنه ی پنهانی نیزبه صوفیان زده است صوفیانی که بظاهرخرقه ی زهد برتن کرده وازشراب خوردن امتناع می کنند لیکن درخلوت خویش درخانه اقدام به تهیه ی شراب کرده وپنهانی شرابخواری می کنند!
صوفیان جمله حریفند ونظرباز ولی
زین میان حافظ ِ دلسوخته بدنام افتاد
🌿━━━━━━🌿
بادعای شبخیزان ای شکردهان مستیز
درپناه یک اسم است خاتم سلیمانی
"شکردهان" کنایه ای به امیرمبارزالدّین است گویند اوبد دهن وفحّاش نیزبوده است دراینجا حافظ به طعنه وتوهین اورا "شکر دهان" خطاب می کند! چنانکه امروز نیز وقتی کسی خواسته باشد به کسی توهین محترمانه کند می گوید فلانی شکرخورده!
خاتم : انگشتری
سلیمانی: حضرت سلیمان
معنی بیت: ای شکردهان! با رندان شب زنده دار نامهربانی وسختگیری مکن وازدعاونفرین آنها بترس که انگشتری حضرت سلیمان فقط به برکت داشتن یک دعا (اسم اعظم) آن همه قدرت اعجاب انگیزداشت.
نمی ترسی زآه آتشینم؟
تودانی خرقه ی پشمینه داری!
🌿━━━━━━🌿
پند عاشقان بشنو و از در طَرب بازآ
کاین همه نمیارزد شغل عالم فانی
اگرچه این غزل ناب درزمان حاکمیّت امیرمبارزالدّین سروده شده لیکن باتوجه به محتوای سخن چنین بنظرمی رسدمخاطب اصلی غزل شخص امیر نیست بلکه احتمالاً وزیر فاضل وبا کفایت،خواجه قوام الدین صاحب عیاراست که با حافظ نیزرابطه ی صمیمانه ودوستانه ای داشت.
معنی بیت: (ای خواجه که دررکاب ستمگری چون امیرمبارزالدّین خدمتگزاری می کنی) پند و اندرز عاشقان ورندان را بپذیر تونیزازدرعیش وعشرت درآی وبه جاه ومقام دنیوی دلخوش مباش پرداختن به مشاغل دنیوی که بسیار ناپایدار وبی ثبات هستند این همه ارزش ندارد.
«عیش وعشرت» یعنی همان که هستی باش بانقاب وتظاهروریاکاری زندگی مکن. طبیعی رفتارکن صادقانه وبی آنکه به نظردیگران اهمیت دهی مطابق طبیعت وذات خودت رفتارکن.
دونصیحت کنمت بشنو وصدگنج ببر
ازدرعیش درآی وبه ره عیب مپوی
🌿━━━━━━🌿
یوسف عزیزم رفت ای برادران رَحمی
کزغمش عجب بینم حال پیر کنعانی
"یوسف عزیز" احتمالاً استعاره از"شاه شیخ ابواسحاق" است. حافظ دراینجا بادستآویز قرار دادن داستان یوسف، مضمونی خَلق کرده تا عواطف درونی خویش را درمورد همدم وهم پیاله ی صمیمی خویش دراین بستر ابراز ودِین خودرانسبت به رفیق شفیق خویش ادانماید.
معنی بیت: ای برادران، یوسف عزیزم(شیخ اسحاق) ازدست رفت به حال غم انگیزمن رحم کنید که درغیاب او حالی شبیه حال اندوهبار یعقوب پدریوسف رادارم.
حافظ مکن اندیشه که آن یوسفِ مه رو
بازآید وازکلبه ی احزان بدرآیی
🌿━━━━━━🌿
پیش زاهدازرندی دم مزن که نتوان گفت
با طبیب نامحرم حال درد پنهانی
"رندی" دراینجا عشقورزی، رهایی ازتعلّقات دُنیی ودنیوی وآزادگی ووارستگیست و"زاهد" کنایه از متظاهرانیست که دردوره ی حاکمیّت امیر مبارزالدّین نقاب شریعت وپارسایی به چهره ی خویش زده وعرصه رابه رندان آزاده منش وپاک نهاد تنگ کرده بودند.
معنی بیت: بدان مثل که باطبیب نامحرم نمی توان ازدردها ودغدغه های خویش سخن گفت پیش زاهدِ متشرّع ِ متعصّب، ازرندی ،اسرار عشقبازی وآزادگی حرفی نزنید او نامحرم است وقادربه درکِ اندیشه های رندانه وفهم رموزعشقبازی نیست.
زاهداَرراه به رندی نبردمعذور است
عشق کاریست که موقوف هدایت باشد
🌿━━━━━━🌿
میرویّ ومژگانت خون خَلق میریزد
تیزمیروی جانا ترسمت فرومانی
معنی بیت: به غمزه وعتاب راه می روی وهمینطور تیر مژگانت خون مردم را می ریزد ای جان من، خیلی تند وتیزمی روی بیم آن دارم که نتوانی به همین سیاق تاپایان راه بروی، چنین که مغرورانه وبی پروا می تازی وبرقدرت پوشالی خویش می نازی هیچ تردیدی نیست که دیری نخواهدکشید وخیلی زود ازادامه ی راه بازخواهی ماند!
دراین بیت عبارات باادبیّات عاشقانه مطرح شده لیکن باتوجّه به سختی وتندی کلام بنظرمی رسد حافظ ازهمکاری خواجه قوام با امیرمبارزالدّین دلگیر وناخشنوداست لذا ازهمین روست که در این ابیات یکی به نعل ویکی به میخ می زند تا به دوست خود خواجه قوام بفهماندکه بااین شیوه ای که درپیش گرفته ودرراستای اهداف امیرمبارزالدّین سعی و تلاش می کنی(بارندان باده نوش سختگیری می کنی) زیاددوام نخواهی آورد.
عجب ازلطف توای گل که نشستی باخار
ظاهراً مصلحت وقت درآن می بینی!
🌿━━━━━━🌿
دل ز ناوک چشمت گوش داشتم لیکن
ابروی کماندارت میبرد به پیشانی
ناوک:پیکان وتیر کوچک که باکمان انداخته شود، ناوک چشم همان تیر مژگان است.
گوش داشتن: مراقب ومواظب بودن
"پیشانی"ایهام دارد:۱- جبین وجلوی سر ۲- جسارت وگستاخی معنای دوّم دراینجا مدّنظر است معنای اوّل به منظورهم جنس شدن واژه ها وایجادابهام ست. حافظ درخَلق مضامین بِکربا واژه های هم خویشاوند وهم جنس بی نظیراست. دراین بیت واژه های: دل،ناوک(مژگان)چشم،گوش، ابرو، کماندار(انحنای ابرو) وپیشانی همه خویشاوندان یکدیگرند وباهمدیگرپیوند معنایی وخانوادگی دارند.
معنی بیت: (ای خواجه قوام) درقبال تیرمژگانت سعی می کنم ازدل عاشق پیشه ی خود مراقبت کنم(وخود راحتی الامکان ازتودورنگاه دارم) لیکن ابروی تیراندازتو بیش ازحد دلیری می کند وبا جسارت وبی باکی دلم راشکار می کند.
حافظ درشرایط سختی قرارگرفته است. ازسویی ازهمکاری خواجه قوام با امیرمبارزمتظاهروظالم ملول ودلگیر است ازسوی دیگرحق دوستی با خواجه اورا وادارمی سازد که ارتباط خودرا ازدوست فاضل خود قطع نکندوهمچنان رابطه ی خودرامحفوظ نگاهدارد. .
دراین بیت چنانکه شاهدهستیم حافظ سعی می کند مراقب دل خویش باشد تا به دام دلبریهای خواجه قوام نیافتد لیکن اعتراف می کند که ابروی کماندارخواجه با جسارت وسماجت دل اورابه یغمامی برد.
جان درازیّ توبادا که یقین می دانم
درکمان ناوک مژگان توبی چیزی نیست
🌿━━━━━━🌿
جمع کن به احسانی حافظ پریشان را
ای شکنج گیسویت مجمع پریشانی
حافظِ پریشان: حافظی که به واسطه ی ازدست رفتن شیخ اسحق پریشان خاطراست.
جمع کن: خاطرپریشان مارابه لطف نگاهی جمع کن، آرامش وقرار به دل بیقرارببخش
مجمع پریشانی:۱- جایی که دلهای پریشان در آنجا تجمّع کرده است.۲- سرچشمه ی بی قراری وپریشانی آنجاست.
معنی بیت: درادامه ی سخن...... ای خواجه که چین وشکن گیسوان توخاطرهرآدمی راپریشان وشیدا وبیقرارمی سازد باابرازلطف کرم خویش، خاطرپریشان وبیقرار حافظ را که درحال سپری کردن روزهای غم انگیز وسختی هست قرارو آرامش ببخش.
باسرزلف تومجموع پریشانی خویش
کومجالی که سراسرهمه تقریرکنم؟
🌿━━━━━━🌿
گر تو فارغی از ما ای نگار سنگین دل
حال خود بخواهم گفت پیش آصف ثانی
گرتوفارغی ازما: اگرتونسبت به ما بی اعتنا وبی خیال هستی
آصف: وزیرباکفایت حضرت سلیمان
ثانی: دومی، دیگری
آصف ثانی: "آصف" لقبی است که حافظ برای وزیران باکفایت مانند تورانشاه وخواجه قوام بکارمی برد. دراین غزل که مخاطب سخن خواجه قوام است حافظ دربیت پایانی خطاب به اومی فرماید: اگرتوعنایتی به عرایض من نکنی من پیش آصفِ ثانی( وزیرباکفایت دیگری خواهم رفت)
معنی بیت: ای خواجه قوام که با من سرد وسرسنگین شده ای اگربه حال دل پریشان من توجّهی نکنی و همچنان نسبت به حال من بی اعتنایی کنی من بناچار درددل خودراباوزیرباکفایت دیگری درمیان خواهم نهاد.
حافظاگرندهدداددلت آصف عهد
کام دشواربه دست آوری از خودکامی
فرهاد میم در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، سهشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۴۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱۳۷:
خیلی شعر زیبا و دلنوازی بود.
مسعود رستگاری در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، سهشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۳۲ دربارهٔ سلمان ساوجی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۰:
بیت چهارم مصرع اول «مثلت» صحیح است نه «مثلث»
مولانا و عشق در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، سهشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۰۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۹:
در بیت دوم ،
ای شاه، عشق پرور، مانندِ شیرِ مادر.... صحیح است و کسره در زیر ه آخرِ لغت شاه، غلط می باشد!
مقصود مولانا این بوده است که ای انسانیکه شاهنشاهِ عالم هستی، عشق بپرور مانندِ مادری که از عشقِ به فرزند شیر که مایهء حیاتِ نوزادش است، در جانش پرورانده میشود و زندگی می بخشد...
و
یا شاید مناجاتی باشد و دعایی که از شاهِ عالم
( خدا) طلبِ عشق می کند در جانِ انسانی...
در هر حال شاهِ عشق پرور غلط می باشد!
M.S در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، سهشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۲۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۸۹:
این شعر فقط با صدای محسن چاوشی قشنگه
عباس مهدیان در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، سهشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۷:۳۷ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۰۵:
در بیت ششم حافظ در مصرع اول به شدت از دیدن معشوق تعجب کرده و نکته مهم در مصرع دوم از صدای او زیاد استفاده کرده که خود به خود حالت بوسه رو القا میکنه
روحالله مجدالدین در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، سهشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۵:۱۰ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۲ - در توحید باری:
فلک بر پای دارو ... » فلک بر پای دار و ...
کوروش روحانی در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، سهشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۵:۰۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۲:
هوالحق
سلام خدمت همگی
این غزل،غزلی است در اوج عرفان که نه از کلک زبان حافظ
بل از قلم دلش تراوش کرده است و چه نغز و جانفزاست عقاید به تجلی نشسته ایی که در آن است
اینست معراج سخن!!
عروجی که سبب سازش هم فصاحت و بلاغت ظاهر است و هم عدیده سخن های نهفته در باطن
بس سخن ها پشت پرده ی قالب است
معجر خاکش و لیکن روی بست
ستر این مستور گر افتد زجا
کنه هر اندیشه گردد بر ملا
ظهر هر ظاهر همی غیری بود
پشت هر شری بسا خیری بود............
و لیک زیبایی و نیکویی این غزل وقتی بیشتر می شود که هر یک به گونه ایی از آن برداشت میکنند!!
اما غافل نیز نشویم که مقصود حقیقی را حافظ میداند و خدای حافظ!
این هنر خامه ی حافظ است که کلام را به گونه ایی صیقل میدهد تا همچون آینه ایی تجلی چهره ی هر کس به گونه ایی در آن بیافتد
همچنان که آینه ،
رخسار آدم را با آدم متفاوت نشان میدهد
این نیز آینه ایست که بازتابش نه چهره ی ظاهر هر کس است بلکه چهره ی باطن است
اما بدترین و خیره گون ترین نوع لفظ سخن اینست که زمره ایی،جرگه ایی دیگر را به تمسخر و ملامت میگیرند سببش نیز نوع برداشت و عقیده ی متفاوتشان است هرکس خود را علامه میداند!
اما چه زود از خاطر می برند
که:مقصود حقیقی را حافظ میداند و خدای حافظ!
به قول سعدی شیرین سخن:
یکی یهود و مسلمان نزاع می کردند
چنان که خنده گرفت از حدیث ایشانم
به طیره گفت مسلمان:گر این قباله من
درست نیست،خدایا یهود میرانم
یهود گفت:به تورات میخورم سوگند
و گر خلاف کنم،همچو تو مسلمانم
گر از بسیط زمین عقل منعدم گردد **
به خود گمان نبرد هیچ کس که نادانم **
بیت آخر مناسب این احوال است
دیگر کلامی در خورجین دل ندارم که گفتنی ها را گفتم گر چه هیچگاه تمام نشود
با لب دمساز خود گر جفتمی
همچو نی من گفتنی ها گفتمی
فقط در نهایت حرف اگر بخواهم تنها یک موعظه بدهم اینست:
مقصود کلام را حافظ میداند و خدای حافظ!
باشد که دیگر چنین رفتارهایی نبینیم
و بالله توفیق
با احترام کوروش روحانی
سلحشور فاطمه در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، سهشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۰۵ دربارهٔ ناصرخسرو » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۱۰۳:
با سلام زر مغشوش کم بهاست برنج صحیح است. زیرا برنج نوعی فلز آلیاژی زرد رنگ است که بهای او با زر مقایسه شده.
شاپور در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، سهشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۱۸ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۹ - فرستادن پادشاه رسولان به سمرقند به آوردن زرگر:
در واقع زیباترین بخش این شعر مربوط به حقوق حیوانات و جانداران و در یک کلمه حفاظت محیط زیست می شود که انسان بی وجدان آن را به ورطه نابودی کشانده است. همچنین در ابتدا به زیبایی اشاره می کند که بسیاری از شاهان بزرگ بدلیل شکوه و فَر خود مورد حسادت و خیانت و توطئه اهریمنان قرار گرفته و کشته شده اند...
دشمن طاووس آمد پر او
ای بسا شه را بکشته فر او
گفت من آن آهوم کز ناف من
ریخت این صیاد خون صاف من
ای من آن روباه صحرا کز کمین
سر بریدندش برای پوستین
ای من آن پیلی که زخم پیلبان
ریخت خونم از برای استخوان
آنک کشتستم پی مادون من
مینداند که نخسپد خون من
بر منست امروز و فردا بر ویست
خون چون من کس چنین ضایع کیست
مصطفی در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، سهشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۵۳ دربارهٔ ملکالشعرا بهار » رباعیات » شمارهٔ ۴۹:
زبن بیهنران سفله ای دل مخروش
کانها همه میروند و ما میمانیم
زین بیهنران سفله ای دل مخروش
کانها همه میروند و ما میمانیم
دکتر مضطرزاده در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، سهشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۵۰ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۱۷:
خیام در جای دیگری هم در ناپایداری دنیا می گوید:
پیری دیدم به خانهی خماری
گفتم نکنی ز رفتگان اخباری
گفتا می خور که همچو ما بسیاری
رفتند و خبر باز نیامد باری
غزال در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، سهشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۵۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۴۴۷:
با سلام
فکر میکنم در مصرع دوم بیت
گوساله زرین را آن قوم پرستیده
گوساله گرگینم گر عشق بنپرستم
بنپرستیدم صحیح باشه
یکی (ودیگر هیچ) در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، سهشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۲۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۲۰:
بندگی
عبد الرحمان در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۱۲ دی ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۳۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۸۱: