رامتین در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۳ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۵۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۹۵:
من این غرل دیگه ای که با همین بیت شروع میشه، رو هم شنیدم:
با من صنما دل یک دله کن
گر سر ننهم آنگه گله کن
مجنون شدهام از بهر خدا
زان زار تو مرا یک سلسله کن
آخر تو شبی رحمی نکنی
بر رنگ و رخ همچون زر من
...
متن کاملش رو "علی" تو این صفحه نوشته.
کسی میدونه شاعر این یکی غرل کی هستش؟؟
یکی (ودیگر هیچ) در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۳ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۱۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۵۷۸:
به نام او
کجایند حاشیه نویسان بی حاشیه !!
mobiniqow در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۳ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۴۸ دربارهٔ خیام » ترانههای خیام به انتخاب و روایت صادق هدایت » راز آفرینش [ ۱۵-۱] » رباعی ۴:
داره میگه باید درست درمون تلاش کنی
mobiniqow در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۳ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۴۳ دربارهٔ خیام » ترانههای خیام به انتخاب و روایت صادق هدایت » راز آفرینش [ ۱۵-۱] » رباعی ۱:
شما واقعا فکر میکنید حصرت خیام نمیدونه برای چی افریده شده؟ این بزرگوار داره به ما گوش زد میکنه که به دنبال جواب این سوال بریم وزندگی خودمونو صرف هیچ و پوچ نکنیم
یکی (ودیگر هیچ) در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۳ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۰۲ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۵۷۲:
به نام او
جانا به غریبستان چندین به چه میمانی
بازآ تو از این غربت تا چند پریشانی
مولانا از دیدگاه مربی عرفان با جان سخن می گوید و این تن خاکی که دارای اسم ونشان است مد نظر او نیست.
ای جان در این سرای بی نام و نشان تا کی سرگردان و حیران معطل مانده ای
از این آشیان غریب برگرد تا پریشانی و حیرت به پایان رسد.
صد نامه فرستادم صد راه نشان دادم
یا راه نمیدانی یا نامه نمیخوانی
صدها کتاب و نوشته با صدها آیت و نشانه از طرق مختلف به تو مسیر بازگشت را نشان می دهند ولی تو به آنها توجه نمی کنی و یا نمی خواهی که برگردی !
گر نامه نمیخوانی خود نامه تو را خواند
ور راه نمیدانی در پنجه ره دانی
اگر به این نشانه ها و پیغام ها توجهی نکنی سرنوشت بالاخره تو را بر سر راه خواهد آورد ولی به دشواری و مصایب متعدد دچار خواهی شد.
بازآ که در آن محبس قدر تو نداند کس
با سنگ دلان منشین چون گوهر این کانی
برگرد زیرا که در آن دنیای ظاهری که همچون قفسی برای توست قدر و مرتبه و ارزشی برای تو قائل نخواهند شد و سعی بر این دارند که تو را محبوس نگاه دارند و از گوهر وجود تو که از معدن جواهرات الهی سرچشمه می گیرد سوءاستفاده ها می کنند!
ای از دل و جان رسته دست از دل و جان شسته
از دام جهان جسته بازآ که ز بازانی
از این بیت به بعد منظور شمس الحق تبریز است و وصف بزرگی او در دیدگاه مولانا
ای ( نام نمی برد زیرا که دیگر در اسم نمی گنجد)
آنکه از قید دل و جان حیوانی آزاد گشته ای و از این قالب های دون بیرون آمده ای و از این دنیای ظاهری خارج شده ای باز در نظرگاه من بیا زیرا که تو از بلند پروازان هستی و من برای آموختن پرواز به تو نیازمندم!
هم آبی و هم جویی هم آب همیجویی
هم شیر و هم آهویی هم بهتر از ایشانی
هم آب حیات هستی و هم خود جویبار اتصال به منبع حیاتی و همچنان خودت هم به سوی منبع در حال سعود کردن هستی.
هم مقتدر و هم مهربانی و هم خیلی بهتر از این صفات در تو هست.
چند است ز تو تا جان تو طرفه تری یا جان
آمیختهای با جان یا پرتو جانانی
از تو تا روح آیا فاصله ای هست ؟ آیا تو بالاتری یا روح مجرد ؟ تو همان روح مجرد هستی یا پرتوی از نور خداوندی که بر من تابیده ای؟
نور قمری در شب قند و شکری در لب
یا رب چه کسی یا رب اعجوبه ربانی
تو همچون نور ماه تابان در تاریکی وجود من تابیده ای و وقتی از تو می گویم کام من شیرین می گردد
ای مربی من ای خدای من تو در میان مربیان یگانه هستی
هر دم ز تو زیب و فر از ما دل و جان و سر
بازار چنین خوشتر خوش بدهی و بستانی
هر آینه از تو زیبایی و شکوه به ما ارزانی می شود و ما دل و جان و سر خویش را در این راه می بازیم
هیچ داد و ستدی و بازاری از این معامله پرسود تر و ارزنده تر وجود ندارد.
از عشق تو جان بردن وز ما چو شکر مردن
زهر از کف تو خوردن سرچشمه حیوانی
در ازای جان ناقابل حیوانی ما که در راه عشق تو قربانی می کنیم روح جاوید به ما می بخشی
اگر تو به ما زهر هم بنوشانی همان سرچشمهء آب حیات ما وجودهای بی وجود است.
حمید در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۳ دی ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۴۱ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۴۲:
سلام
در خصوص بیت سوم :
در جایی اینگونه دیدم :
صورتگر زیبای چین گو صورت درویش بین
یا صورتی برکش چنین ، یا توبه کن صورتگری
که بسیار روان و به معنی نزدیک تر است
علی در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۳ دی ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۲۵ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱:
مرغ هوا را نصیب و ماهی دریا باتوجه به مصراع قبل می توان گفت به آیه قران اشاره دارد که خداوند گوشت پرندگان و ماهی را برای انسان حلال کرده و به انسان نعمت داده است ان هم از سر بنده نوازی و بنده پروری
ارسلان انصاری در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۳ دی ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۱۱ دربارهٔ مهستی گنجوی » رباعیات » رباعی شمارۀ ۶:
مصرع اول درستش اینه
در مرو پریر لاله آتش انگیخت
اینجوری،چهار شهر(مرو،بلخ،نیشاپور،هرات)چهار زمان(پریر،دیروز،امروز،فردا)چهار بار گل و عناصر چهار گانه باد و اتش و خاک و اب اومده
Majid Alizadeh در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۳ دی ۱۳۹۷، ساعت ۰۸:۵۹ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۲۷۵:
به نظر می آید در بیت اول مصرع دوم باید به جای خواهی ، همی خواهی باشد .
شاهرخ najafishahrokh۹۲@gmail.com در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۳ دی ۱۳۹۷، ساعت ۰۷:۵۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۹۸:
دز فرمان چوگان او
صحیح است
شاهرخ najafishahrokh۹۲@gmail.com در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۳ دی ۱۳۹۷، ساعت ۰۷:۴۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۹۸:
ابرار ، هر آنکس که کار نیک انجام دهد.
کار نیک در زبان مولانا ، کار بی (( من )) است.
کار نیک ، عمل فارغ از مقایسه و قضاوت ذهن است.
عملی است که فاعل از نیک و بد آن فراغت یافته ، چرا که چون گوی در فرمان گوی او دوان است.
مست از میی است ، که او میدهد .
هر آنچه ساقی میدهد ، مینوشد .
بی آنکه آنرا در ظرف درک و حس بسنجد .
مکان و زمان و هدف برای مست ، بی اعتبار و بی معنی است.
فارغ از قالب مذهب و تاریخ و جغرافیا ، بی جهت و بی سو است
مصیب مهرآشیان مسکنی در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۳ دی ۱۳۹۷، ساعت ۰۵:۰۹ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۰:
با سلام اولا که ادبیات غنی پارسی مدیون این سایت بسیارمهم گنجورمی باشد. چون بی نهایت با دقت و امعان اندیشه ومعانی مطالب را نوشته. دوما در اظهار نظر نباید پا فشاری نمود. و لذا رد نظرات هم محترمانه باید باشد. ولازم بذکر است که در برنامه گلهای رادیو همیشه یکی از بزرگان ادب مانند مرحوم رهی معیری و استاد شهریار و حضرت استاد سایه آن را مدیریت میکردند و اگر واژه ای را اصلاح مینمودند به جا و غیر قابل انکار بود.ولی اکنون ان برنامه وجود ندارد. و کنسرت حضرت استاد ناظری که خیلی هم دوستش میدارم. ولی واژه بگفتم اصلا درست نیست و گرفتم درست است.
ولی در مورد وحدت و کثرتی که از فلسفه ابن عربی گرفته شده است درست نیست یک مقدار در مورد فلسفه موج و آب خود دوست عزیز از فلسفه افکار خود وارد کثرت شد و تا اندازه ای درست بود ولی به قول ما موسقیدانها در فرود ان از دستگاه وحدت و کثرت خارج گردید.
چون کثرت ذرات ریز که در بخار آب هست وقتی کثرت ذره ها تبدیل به یک قطره میشود وحدت گرفت و وقتی باز کثرت قطره های باران رودی خروشان میشود یک رود واحد است و باز کثرت رودها دریا میشود و کثرت دریاها اقیانوس و کثرت اقیانوس ها کل ابهای کره زمین میشود.
ولی اگر اینگونه بگوییم که کثرت سلول های بیشمار یک دست ویا یک پا و یا یک چشم وکثرت اعضا یک پیکر واحد و کثرت سلول های یک مغز بر تمام اعضا حکومت میکنند و باز تمام ملیارد ملیارد سلول یک بدن تحت امر یک سلول هسته ای مغز می باشد که اگر ان سلول از بین برود کل سلولها از بین می رود پس تمام کثرت سلول ها یک تن واحد گردید و کثرت تبدیل به وحدت شد واز کثرت سلول های پدر ومادر یک فرزند و از فرزند فرزندان دیگری و وحدت باز تبدیل به کثرت گردید و این کاینات درست مانند اکو سیستم هستی عمل میکند و تما کثرت ها فقد و فقد برای فراهم شدن یک میوه و یا یک جاندار و یا یک گیاه همانگونه که تحت امر یک عامل خاص می باشند پس کثرت بیشمار کاینات تحت امر یک حضرت خالق جل و جلاله می باشند که وجود خود خالق از وجود کل هستی مستثنی می باشد و بقول فیلسوف مشرق زمین حکیم سبزواری و یا فیلسوف مغرب زمین آما نوئل کانت عقل ما مانند چشم و گوش و نیروی بدن ما محدود است مثل من از پنجاه کیلو بیشتر را نمی توانم از زمین بلند کنم و یا از فاصله پنجاه متری بیشتر نمی بینم و نمی شنوم پس عقل واندیشه بشر در حدی نیست که بتواند چگونگی وجود خداوند را شرح حال بگوید و همینقدر که بگوید کثرت موجودات تحت امریک خدای احد و واحد است و ان احد و واحد لم یلد و لم یولد است. و صمد و بی نیاز می باشد همین کفایت میکند
مسعود رستگاری در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۳ دی ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۴۹ دربارهٔ سلمان ساوجی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۷۶:
مصرع اول بیت چهارم به این صورت صحیح است:
تا نسیمی ز سر زلف تو یابم چو صبا
مسعود رستگاری در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۳ دی ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۴۵ دربارهٔ سلمان ساوجی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۷۴:
بیت آخر«میرسدم» صحیح است
مسعود رستگاری در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۳ دی ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۴۴ دربارهٔ سلمان ساوجی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۷۴:
بیت هفتم «میرسدم» صحیح است
مسعود رستگاری در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۳ دی ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۴۳ دربارهٔ سلمان ساوجی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۷۴:
مصرع دوم بیت هفتم به این صورت صحیح است:
که زبان میشکند چون به زبان میرسدم
مینا در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۱۲ دی ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۴۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۰۸:
با سلام و ضمن تشکر از عزیزان، من با علی آقا موافقم. در تکمیل فرمایش ایشان عرض میکنم که منظور از دیوان در بیت فوق ذکر (قرآن کریم) است که در احکام و فرامین خداوندیست.
سیدعلی (رضا) ساقی در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۱۲ دی ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۰۲ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۷۴:
هواخواه توأم جانا و میدانم که میدانی
که هم نادیده میبینی وهم ننوشته میخوانی
هواخواه: هوادار،خواهان
معنی بیت: ای عزیز دل، می دانم که تو خودنیک می دانی من چقدرهوادار وخواهان توهستم نیازی به گفتن ونوشتن نیست تو باچشمان بسته می بینی و بدون آنکه مطلبی نوشته شود، به موضوع پی می بری ومطلب را در می یابی.
وقتی رابطه ی عاطفی درست بین دونفربرقراروعشق جاری میگردد ارتباط آنها به درونی ترین هسته ی وجودشان کشیده شده وزبان احساسات وعواطف بین آنهاشکل میگردد. درچنین رابطه های عمیق عشقی، فاصله ازمیان رفته وآنهاازفواصل دور یکدیگر رامی بینند، دلهایشان بنوعی غیب نما وسکوت میان آن دو سرشارازناگفته هاشده ونادیده ها می بینند وننوشته های یکدیگر رامی خوانند.
درراه عشق مرحله ی قُرب وبُعد نیست
می بینمت عیان ودعا می فرستمت
🌿━━━━━━🌿
ملامتگوچه دریابدمیان عاشق ومعشوق
نبیندچشم نابیناخصوص اسرارپنهانی
ملامت گو: سرزنش کننده
معنی بیت: سرزنش کننده توان درکِ رابطه ی میان عاشق ومعشوق راندارد اوهمانند نابیناییست که نمی تواند به ویژه اسرار پنهانی دونفررابیند.
میان عاشق ومعشوق فازغ ازفاصله ها؛ پیوسته چیزی درجریان هست چیزی سرمست کننده وشعف انگیز که ازفراسو نازل شده وبه همدیگر انتقال پیدامی کند چیزی که هیچکس جز خودِ عاشق ومعشوق ازکیفیت وچگونگی آن باخبرنیست، رازی شگفت انگیزاست که بینایان نیز دراسرار آن متحیّرمانده اند چه رسد به نابینایان (منکران عشق).
عشق ازهرنوع که باشد چه نشأت گرفته ازبلوغ جنسی وچه برخاسته ازبلوغ روحی وغنای درونی وآگاهی، موهبتی الهیست وهیچ نعمتی والاترو ارزشمندتر ازعشق وجودندارد. دردوران خیال انگیزعاشقی، عاشق چه درهجران بوده باشدچه دروصلت، بی وقفه ازسوی خداوندگارعشق تحت حمایت است همواره به اوچیزی غریب ازغیب می رسد واوراسرمست ومسرورنگاه می دارد.
هرسرموی مراباتوهزاران کاراست
ماکجاییم وملامتگربیکارکجاست
🌿━━━━━━🌿
بیفشان زلف وصوفی رابه پابازی ورقص آور
که ازهر رَقعه ی دَلقش هزاران بُت بیفشانی
پا بازی: پایکوبی،اشاره به رقص صوفیان که سماع گفته می شود. رقص یکی ازپیچیده ترین وشگفت انگیزترین رفتارآدمیست. تنها کسانی می توانندبرقصندکه به زندگی عشق می ورزند آنهاکه ازخشم وکینه وحسد سرشارند ازاین لذت محروم وبی نصیب هستند. ازهمین روست که حافظ ازعیش ونوش وجشن ورقص وشادمانی حمایت کرده ومردم رابه انجام آن تشویق می کند. جشن ورقص وآواز بی ریاترین واکنش آدمی به زندگانی وقدردانی ازموهبت زندگیست. رقص هیچ هدفی ندارد مقصود ومنظوری ندارد ولی لذت بخش است تاثیری باطنی وشگرف دارد. رقص درک عمیق حضور زندگی وسرمست شدن ازموهبت زندگانیست بی آنکه بدانیم زندگی چه معنایی دارد. رقص هیچ ارتباطی به گذشته وآینده ندارد ومارادرکانون «حال» نگاه می دارد وکامیابی وسروروشعف نصیبمان می کند.
رقعه: (رُ، عِ یا عَ) 1 - تکّه ، قطعه 2 - پینه که به جامه دوزند، وصله 3 - قطعه کاغذی که روی آن نویسند
دلق: خرقه
رقعهِ دلق : تکّه و پاره ی خرقه بُت: تندیس ومجسّمه ای که به اشکال گوناگون می سازند وآن رامی پرستند
معنی بیت: گیسوان خویش بگشا، صوفیان راتشویق به رقص و پایکوبی کن تا صوفیان به وجدوشعف در آیند ودرحین رقص خرقه های خویش تکّه پاره کنند وازهرتکّه هزاران بُت به روی زمین فروریزد.
دراینجا ضمن اشاره به رسم ورسومات صوفیان که تکّه پاره های خرقه رادرحین سماع به تبرّک برمی دارند وآن رامقدّس می شمارند! طعنه ی پنهانی ورندانه نیزبه عملکرد صوفیان صورت گرفته است چرا که این رفتارها(تقدس گرایی) ازنظرگاه حافظ خرافات به حساب می آید(البته نه رقص وسماع) بلکه تکّه های خرقه که متبرّک شمرده می شوند ازهمین روی به بُت تشبیه شده است. هرچیزی که تقدّس پیداکند مانعی برای کشف حقیقت خواهدبود.
خیزتاخرقه ی صوفی به خرابات بریم
شَطح وطامات به بازارخرافات بریم.
🌿━━━━━━🌿
گشادکار مشتاقان درآن ابروی دلبند است
خدارایک نفس بنشین گره بگشا زپیشانی
گشادِ کار: گشایش ایجادشدن درکار ومرتفع شدن مشکل ومانع
ابروی"دلبند"دراینجا باایهام حافظانه ای آمده است:۱- ابروی دلکش،اسیرکننده ی دل وجذّاب. ۲- دل به معنای وسط،ابرویی که وسطش بسته وگره خورده است کنایه ازخشم وعصبانیّت یا غمزه وغروردلبرانه
معنی بیت: محض رضای خداوند یک لحظه بنشین وگره ازابروان دلکش بگشا وبخند که گشایش کار عاشقان بسته به وضعیّت ابروان توست. تواگرخندان باشی درکارمشتاقانت گشایش حاصل می شود اگرخشمناک باشی وگره درمیان ابروانت باشد درکارآنها نیزگره می افتد.
نگارم دوش درمجلس به عزم رقص چون برخاست
گره بگشود از ابرو و بر دلهای یاران زد
🌿━━━━━━🌿
مَلَک درسجده آدم زمین بوس تونیّت کرد
که درحُسن تولطفی دیدبیش ازحدّانسانی
مَلَک: پری،فرشته
زمین بوسِ تونیّت کرد: به نیّت بوسیدن خاک درگاه تو به آدم سجده کرد. مبالغه هست به مخاطب غزل ومحبوب خویش می فرماید تو آنقدر خواستنی ودوست داشتنی هستی که حتی مَلک بظاهر درحال سجده کردن به آدم بود ولی دردل تورا درنظرآورد وبخاک توسجده کرد!
حُسن: زیبائی، جمال
معنی بیت: آن روز که مَلَک به آدم سجده کرد نیّت بوسیدن خاک درگاهِ تودردلش بود برای آنکه درتو زیبایی وجاذبه ی خاصّی دید زیبایی که فراترازحدّ وحدودِ انسانی وماوراییست
بعضی ازشارحان بی تجربه وبه ویژه عرفان زدگان که تمایل دارند ازهمه ی اشعار خواجه ی شیراز،معناهای عرفانی برداشت نمایند باروبروشدن باچنین بیتهایی که واژگان آنها ازاصطلاحات عرفانیست بسیارذوق شده وشتابزده، برداشتهای عرفانی ومن درآوردی انجام می دهند که غیرقابل فهم،بی معنی وبعضاًبسیارخنده آورمیگردد! غافل ازآنکه با این کارنسنجیده،درحق شاعرجفاکرده و ظرایف ولطایف حافظانه ای که دردل سخن وجود دارد راازبین می برند وکلام شاعرخالی ازلطف شاعرانگی می گردد. چراکه تمام لطف وظرافت این مطلب دراین هست که چنین ادّعای مبالغه آمیز به یک انسان معمولی نسبت داده شودو اوراآنچنان بزرگ ووالامقام ببینی وخطاب به او ادّعا کنی که حُسن تو فراانسانی، زیاد وبی پایان بوده وهست وخواهدبود آن قدرعظیم که، ملائک دران روزازل، (هنگامی که به حضرت آدم سجده کردند) دردلهایشان، زیباییهای تورامجسّم نموده وبه نیّت تو به آدم سجده کردند!! دراین برداشت هست که شنونده ی شعر،ازتاثیرمبالغه شگفت زده می شود وظرافت کلام شاعررادریافت می کند. وگرنه اینکه شاعرخطاب به خداوند بگوید: ملایک وقتی آدم را سجده می کردند حُسن فراتراز حدّ تصوّر تورادر نظرگرفته وبه نیّت توسربه سجده گذاشتند چه لطفی دارد؟ وچه چیزشگفت انگیزی دراین بیان وجوددارد!!؟
این چنین می شودکه اصراربربرداشتهای عرفانی ازشعری که محتوای غیرعرفانی دارد جفا درحق شاعر شده و لطایف سخن ازبین می رود.برفکندی پرده ازرخ یک نظردر جلوه گاه
وازحیا حور وپری را درحجاب انداختی
🌿━━━━━━🌿
چراغ افروز چشم ما نسیم زلف جانان است
مباد این جمع را یا رب غم از باد پریشانی
چراغ افروز چشم: فروزنده ی چراغ چشم، روشنایی بخش چراغ چشم
"این جمع" اشاره به زلف معشوق است که سبب جمعیّت خاطرعشّاق می باشد.
معنی بیت: روشنایی بخش چراغ چشمان ما نسیم معطّرگیسوان معشوق است خداوندا هیچگاه جمع زلف معشوق ازباد پریشانی آشفته ودرهم باد.
شکنج زلف پریشان به دست بادمده
مگو که خاطرعشّاق گوپریشان باد
🌿━━━━━━🌿
دریغاعیش شبگیری که درخواب سحربگذشت
ندانی قدر وقت ای دل مگر وقتی که درمانی
شبگیر:سحرگاه، بعدازنیمه شب واوایل سحرگاه
درمانی: درمانده شوی
معنی بیت: دریغ و افسوس چه شادخواریهاو عشرتهایی که می شد درسحرگاهان انجام دهیم امّا به خواب سحرگاهی فرورفتیم وازعیش بازماندیم! ای دل، قدر وارزش وقت رانمی دانی تاآن زمانی که کاملاً درمانده می شوی.
حافظ درسراسر دیوان خویش برای "وقت" و "زمان" اهمیّت فوق العاده ای قایل شده ومخاطبین خویش را برای دانستن قدر وقت توصیه کرده است. حافظ با برجسته سازی "وقت" درغزلیّات خویش می خواهد مارابه این نکته ی حکمت آمیز رهنمون گردد که "وقت" ثروتِ ارزشمندیست که باز تولیدنمی شود "زمان" ماشینی است که دنده عقب ندارد. بهترین شیوه ی دانستن قدروقت درنظرگاه حافظ، حضورآگاهانه داشتن درلحظه لحظه های زندگی و برانگیختن احساسات مثبت وعواطف درونیست که با عشقورزی ومحبّت وخوشباشی تحقّق می پذیرد. هرچه درد وغم واندوه است ریشه درگذشته دارد وهرچه اضطراب واسترس ونگرانی هست مربوط به آینده می باشد آدمی اگرتوانسته باشد گذشته رارهاکرده وازآینده فارغ گرددو درزمان حال؛ اینک وهمینجا حضورخالص پیداکند ازبیشتر دردها ورنجها ونگرانیها خلاص شده وسرشار ازبودن؛ ووجدوسرورمی گردد
وقت راغنیمت دان آن قدرکه بتوانی
حاصل ازحیات ای جان این دم است تادانی
🌿━━━━━━🌿
ملول ازهمرهان بودن طریق کاردانی نیست
بکش دشواری منزل به یاد عهد آسانی
ملول: دلگیری و اندوهناک بودن.
طریق کاردانی : رسم دانایی، بعضی کاروانی خوانند که آنهم درمعنا خللی ایجاد نمی کند یعنی اهل کاروان، کسی که راه ورسم همراه باکاروان رفتن را داند.
عهد آسانی : زمان آرامش و آسایش، زمان رسیدن به منزل.
معنی بیت: اینکه ازرفتارهای همراهان واطرافیان خویش دلگیرباشی واندوهناک گردی رسم دانایی نیست می باید دشواریها وگرفتاریهای راه رابا یادآوریِ راحتی وآسایشِ رسیدن به منزل باصبر وشکیبایی تحمّل کرد. تصوراینکه زندگی بایدراحت وآسان باشد ماراگمراه خواهد نمود بدان وآگاه باش که برای زندگی بایدجنگید باید بابغض ودرد واندوه قدمی جلوترگذاشت هرچنداندک، باید درهرحال وهرشرایط ناگوار، آنچه انجام گرفتنیست انجام پذیردهیچ راه دیگری پیش رونداریم وجزخودمان هیچ کس به دادمان نخواهدرسید.
مکن زغصّه شکایت که درطریق طلب
به راحتی نرسید آنکه زحمتی نکشید
🌿━━━━━━🌿
خیال چنبر زلفش فریبت میدهد حافظ
نگر تا حلقه ی اقبالِ ناممکن نجنبانی
دراین بیت نغزوناب نیز حضرت حافظ یک نکته ی روانشناختی وحقیقتی غیرقابل انکار ازدنیای خیال انگیزعشقبازی رابه زیبایی بیان کرده است وآن اینکه:
زمانی که آدمی عاشق شخص دیگری می شود وبااشتیاق، همه ی عشق وارادت قلبی خودرا نثاراومی کند، درحقیقت عاشق آن شخص خاص نشده وفریب ذهن خودرا خورده است چراکه ذهن همه ی ما به هنگام دلباختن، تصویری دلفریبانه مطابق انتظارات وخواسته های درونی ما ازشخص مورد توجه مامی سازد وما درواقع فریب خورده و عاشق وشیدای این تصویر ذهنی می شویم چه بساممکن است تصویری که در ذهن مانقش بسته وشب وروزماراازماگرفته است باحقیقت وجودی آن شخص تطابقت نداشته وذهن حیله گرما درمورد اومبالغه کرده باشدتابتواند دل ماراراضی به شیدایی وعاشقی کند! ازهمین روست که معمولاً رابطه های عاشقانه دوام چندانی ندارند وطرفین باسپری شدن زمان اندک وبه محض شناخت دقیق یکدیگر، تمایلی به ادامه ی روابط نشان نداده وروابطشان قطع میگردد. باتوجه به اینکه شرط زنده ماندن ذهن درپروراندن خیال وافکارهست بنظرچنین می رسد که ذهن آدمی بیشتر ازدل آدمی، به عشقبازی اشتیاق وعلاقه دارد چراکه ذهن دراین دوران طلایی، بیشترین وبهترین فرصت پرورش خیال رادراختیارداشته وبه فعالیت شبانه روزی مشغول است غذای لذیذی که برای بقای ذهن ازضروریات است.
چنبر: حلقه
حلقه ی اقبال: بخت واقبال به حلقه ی درِ ، و حلقه ی گیسونیزبه حلقه ی درِاقبال تشبیه شده است.
حلقه ی اقبال ناممکن: حلقه ی درِ خانه ی اقبالی که احتمال بازشدنش صفراست.
نجنبانی : به حرکت درنیاوری، به صدا در نیاوری.
معنی بیت:
ای حافظ، تصوّرکردن حلقه های زلف معشوق تو را گمراه می کند. این حلقه های خیالی که در افکار تونقش بسته، حلقه های دری نیست که بابه حرکت درآوردن حلقه، انتظارگشایش درب راداشته باشی! مراقب باش تا حلقه ی درِ بخت و اقبالی را که به روی تو باز نخواهد شد، به صدا درنیاوری! ازخواب خوش بیدارشو وواقع بین باش.
دست درحلقه ی آن زلف دوتا نتوان کرد
تکیه برعهد تو وبادصبا نتوان کرد.
نیما در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۱۲ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۳۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۴:
ای حافظ ، آرزوی من آن است که فقط مریدی از مریدان تو باشم ،
اگر روزی دنیا به سرآید ، ای حافظ آسمانی ، آرزو دارم که تنها با تو و در کنار تو باشم . چرا که این ، افتخار زندگی من و مایه ی حیات من است"
گوته
آقای کسروی فقید حافظ بزرگوار همچون دریاییست و بر دریا سنگ زدن جز شانه های خویش رنجاندن چه سود کند؟
قرار بر این نیست هر که اهل قلم بود حقیقت بین و حق شناس هم باشد !
حسن رضایی در ۷ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۳ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۰۹ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۴۵: