عطا در ۸ سال قبل، چهارشنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۲۳ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱:
سلام علیکم
مرغ هوا را نصیب و ماهی دریا
1. مرغ دو نوع خوانده می شود: با کسره و با سکون
2. ماهی دو نوع خوانده می شود: با کسره و با سکون
3. نصیب سه نوع خوانده می شود: با کسره، با سکون، با واو
بنابراین 2×2×3=12 حالت امکان خواندن دارد
از این 12 حالت، 5 حالت با معنا است، یک حالت هم با توجه به بیت قبل دو معنی می دهد.
بنابراین این مصرع به 6 معنای مختلف قابل تفسیر است.
که هر 6 معنی هم کامل و درست است. اگرچه شاید خود سعدی همه این معانی را در نظر نگرفته باشد، ولی کوتاه نگری است که خود را از این معآنی محروم کنیم. اعجاز سخن.
Serat.iej@gmail.com
محمدحسین در ۸ سال قبل، چهارشنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۵۷ دربارهٔ نظامی » خمسه » لیلی و مجنون » بخش ۱۶ - بردن پدر مجنون را به خانهٔ کعبه:
لطفاً واژه «خمیده» در مصراع اول بیت دوم به «خنیده» تصحیح گردد.
خنیده: مشهور، معروف، صدا و آوازی که درمیان دو کوه و گنبد پیچد.
خنیده نام تر گشتن: مشهورتر شدن
احمد آذرکمان ۰۴۹۰۳۰۰۶۶۹.a@gmail.com در ۸ سال قبل، چهارشنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۱۳ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر سوم » بخش ۳۷ - حکایت مارگیر کی اژدهای فسرده را مرده پنداشت در ریسمانهاش پیچید و آورد به بغداد:
نفست اژدرهاست او کی مرده است
از غم و بی آلتی افسرده است
『مولوی』
شوپنهاور معتقد است ما انسان ها را بیشتر در حالت رام شده و متمدن دیده ایم وگرنه انسان ها هنوز هم خصلت درندگی اجدادشان را در خود حفظ کرده اند . ویلیام فاکنر می گوید هیچ چیز از هیچ کس بعید نیست . این جمله ی فاکنر شاید تکمله ی مناسبی باشد بر نظر شوپنهاور .
احمد آذرکمان16 08 97
فرزانه در ۸ سال قبل، چهارشنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۱۳ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۶۸:
برگشت یار سرخوشم بگذاشت عیش ناخوشم...این بیت خیلی هم عالیه اگر توش دخل و تصرف نکنید ممنون میشم..وقتی یارت سرکش باشه عیشتم ناخوش میشه غیر از اینه؟!
رضا ثانی در ۸ سال قبل، چهارشنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۵:۳۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۹۸:
در جای دیگر هم دارد: بیاموزمت کیمیای سعادت ز هم صحبت بد جدایی جدایی
رضا ثانی در ۸ سال قبل، چهارشنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۵:۳۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۹۸:
کیمیای سعادت نام کتاب معروف غزالی است و به نوعی حافظ به او طعن زده است.
۷ در ۸ سال قبل، چهارشنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۳:۳۷ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۹:
پایان نیم مصراع نخست هجا همواره بلند است ولی میشود کشیده یا کوتاه آورد.
ایست یا مکث در پایان پاره نخست هر مصراع از ویژگی های این وزن است(میشود کرد یا باید کرد)
باید به گونه ای هجای هر مصراع را شمارش کرد که هیچگاه فرد نباشند.
تو شبی در انتظاری/ ننشستهای چه دانی
ت/ش/بی/د/رن/ت/ظا/ری فعلات فاعلاتن
ن/ن/شس/ت/ای/چ/دا/نی فعلات فاعلاتن
که چه شب گذشت بر منتظران ناشکیبت
ک/چ/شب/گ/ذش/ت/بر/من فعلات فاعلاتن
ت/ظ/را/ن/نا/ش/کی/بت فعلات فاعلاتن
این سه باشد دگر ایرادی نیست.
فروغ-الف در ۸ سال قبل، چهارشنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۴۹ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۰:
سلام
درود بر حافظ ، از اینکه اینهمه غزلیات تازه و به مثابه این است که اکنون سروده شده و شباهت شرایط اجتماعی و سیاسی حافظ با عصر ما و شباهت رنجوری های زمانه ما ناشی از نبوغ حافظ است یا نبوغ حاکمان و متولیان یا هردو ؟
فروغ-الف در ۸ سال قبل، چهارشنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۴۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۷۷:
سلام
قلندریون دسته تندرو ملامتیون بودند و ملامتیون دسته ای از عارفان بودند که به منظور جلوگیری از توجه خلق و امتناع از کسب خوشایند آنان تظاهر به گناهانی میکردند که در پی ملامت خلق را سبب میشد مثلا در مسجد جامی از آب انگور را مینوشیدند به طوری که شراب به نظر برسد و موجب نکوهش خلق شود این رویه ای عکس بود که نشان از این دارد در زمان پیدایش این فرقه ریاکاری بسیار رواج داشته و چنین تندروی ای برای پرهیز از ریا و سالوس ایجاد شده است و اتفاقا بسیار مورد عنایت حافظ بودند ملامتیان و قلندریان و گاها حافظ خود را ملامتی خوانده ، ...ملامت کشیم و خوش باشیم و تعداد ابیات دیگر ، و مولانا نیز همینطور به این دسته ارادت بسیار داشته و در زمان حیات خود در زمان سفر به بغداد به دیدار بزرگ قلندریون رفت ( مقدمه شرح غزلیات شمس از د.کدکنی)
امیر س در ۸ سال قبل، چهارشنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۴۱ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۰۵:
درود خداوند بر روان صائب تبریزی بزرگوار باد که با این چکامه ی بس زیبا و دلنشین جان و دل بنده را تازگی بخشیدند
سیدعلی (رضا) ساقی در ۸ سال قبل، چهارشنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۳۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۲۳:
دوش رفتم به درمیکده خواب آلوده
خرقه تردامن وسجاده شراب آلوده
بنظرچنین می رسد که این غزل نیزهمانند «غزلهای دوش دیدم که ملایک درمیخانه زدند» یا «به کوی میکده یارب سحرچه مشغله بود» شرح جریاناتیست که درعالم شهودومکاشفه برای شاعررخ داده است. «مکاشفه وشهود» لطفیست ازجانب غیب که نصیب عارفان وصدیقان ووارستگان خاص میگردد. حالتی رویاگونه هست که دربیان نگنجد معمولاً درعالم مکاشفه اسرار وحقایق برفردآشکارشده ومورد لطف وراهنمایی قرارمیگیرد.
«میخانه ومیکده» درفرهنگِ حافظانه، معناهای متفاوت ومتضادی دارد. یکی به معنی میخانه ی مجازی که درآنجا شراب وباده انگوری عرضه میگردد ودومی میکده ی حقیقی یامیکده ی عشقست که شرابهای متنوع ومختلفی دارداما مایه ی اصلیِ همه ی آنها باده ی اَزَلیست....
باده ی ازلی همان باده ی هستیست که به اراده خداوند به عمل آمده، ازهمیشه تاهمیشه بوده وخواهدبود وبه رایگان دردسترس همگان قراردارد. حیوانات، درختان، رودخانه هاوتمام ستاره هاوسیاره ها ازاین باده مسرور و درحال رقص وآوازهستند. فقط انسان است که ازاین موهبت غافل مانده وبرای تامین سرمستی خود متوسـل به باده های دست ساز خودشده است!
میکده ی عشق برخلاف میکده هایی که به دست انسان ساخته شده ساختمان وبنای مشخصی نداردو درتمام کائنات گسترده وبرقرار هست.
گواراترین وگیراترین شراب این میکده، شراب عشق است. البته عشق نه به معنای امروزی که کاملاتحریف شده ومفهوم اصلی خودراازدست داده است. اغلب رابطه های به اصطلاح عاشقانه که درمیان مردم رواج دارند خالی ازعشق بوده وبه پشتوانه ی نیازهای جنسی ویاگریزازتنهایی وپناه آوردن به دیگریست. درچنین عشق های کذایی هریک ازطرفین سعی درتصاحب ومالکیت یکدیگر دارند وآزادی همدیگرراتباه ساخته وطرف مقابل رازندانی خویش می کنندوسپس انتظاربیهوده دارندکه عشق بین آنهاتداوم داشته باشد!غافل ازاینکه عشق بین زندانی وزندانبان امریست محال ومضحک، وخیلی زود تبدیل به انزجارمی گردد.
🌿━━━━━━━━━━🌿
درعشق حقیقی که نه ازبلوغ جنسی بلکه ازبلوغ روحی، آگاهی وغنای درونی نشٱت می گیرد تصاحب کردن وتملیک وجودندارد وبجای آن بخشیدن ورهاکردن ومحبت بی قیدوشرط است که تداوم رابطه رامیسر وجاودانه می سازد.
دراین چنین عشقی، درجریان ملاقاتهای عاشق ومعشوق، شرابی گیراو گوارا به عمل می آید بدین معناکه وقتی یک عاشق صادق درمحضر معشوق حضورپیدامی کند زمان متوقف شده و بین آنهااتّفاق غریبی رخ می دهد، به هر دوی آنها ازغیب چیزی اعطامیگرددوهردو رابه غایتِ خوشی وسرورمی رساند.
دراین میکده ی باده ی ناب وخوشگواردیگریست که درجریان وارستگی ورهاییِ بی باکانه، ازبندهای تعلقات دینی ودنیوی حاصل می شود ورند وسالک راه رادر مسیرجستجوی حقیقت، سرخوش وسرمست می سازد.
هرکسی که یکبار یک جرعه ازاین باده ی ناب وازاین شراب گوارا بچشد تاآخرعمر درحالتی سرورانگیز وسرمستی بسر خواهدبرد وهرگز میلی به بیداری وهشیاری پیدانخواهدنمود چراکه این مستی، خودنوعی هشیاری ناب واین نوع خوشی، حالتی از دانایی وآگاهی درسطحی فراتراز حدمعمول است.
به هیچ دورنخواهندیافت هشیارش
چنین که حافظ مامست باده ی ازل است
اما به رغم این تفاوتهای بنیادی، هردومیکده ی «حقیقی ومجازی» وجه مشترکات زیادی دارند: هردو درمقابل مسجدوکنشت وصومعه قراردارند چرا که این مکانها دراغلب دورانها به ویژه دردوران زندگانی حضرت حافظ، محلـی برای نمایش، ریاکاری وتظاهرو تزویر بودند چنانکه امروزه نیزهستندو مابه عینه شاهداین اتّفاق هستیم.
🌿━━━━━━━━━━🌿
محصولات هردومیکده «شراب وباده» هست. درهردومیکده ساقیان زیباروی خوش مشرب، مشغول خدمت رسانی بوده وازمشتریان پذیرایی می نمایند. با جامهای شراب وپیاله های باده، غم ازدل آنهازدوده وچهره هایشان راازشادمانی ارغوانی می کنند. درهردو میکده پیری باتجربه وروشن ضمیر حضور دارد ومیگساران راهدایت وراهنمایی می کند. منیّت وتکبرو خودخواهی به محض ورود به هردومیکده ناپدید ومستی وراستی برجسته ونمایان می گرددوالی آخر...
به واسطه ی همین اشتراکات، حافظ فرزانه ازروی رندی وشیرینکاری، دراغلب غزلها این دومیکده رادرهم ادغام نموده تاذهن مخاطبین خودرا به کاویدن درلایه های تودرتوی معناهاترغیب وتحریک نموده وبه چالش کشیده باشد. دراثراین شیرینکاریهاست که شعروسبک بیان وقلم حافظ، ازسایرشاعران متفاوت ومتمایز شده است. حافظ به عمد چنین شرایطی راایجادنموده تا هیچ یک ازمخاطبین وخوانندگان غزلهای او، ازاین درگاه دست خالی وناامید برنگردندو عارف وعامی بااندکی کاوش در لایه های سطحی وزیرینی معنا، به فراخور درک وفهم خویش، توانسته باشند از گوهرهای گفتارو مرجانهای ارزشمندِ معانی بهره مندگردند. بگذریم....
خرقه : لباس ویژه ی درویشان،صوفیان وزاهدان، پوستین بلند، گاهی ازتکه های گوناگون دوخته می شد. خرقه درنظرگاه حافظ معمولا نماد ریاکاری وابزارظاهرسازی بوده وباپوشیدن آن عیب های خودرامی پوشاندند.
معنی بیت:
دیشب در(عالم رویایی مکاشفه) درحالتی نه خواب ونه بیداری، درحالی که دامن خرقه ام به خودخواهی ومنیّت، ریاکاری وحسادت و... وسجاده ی نمازم به شراب انگوری آلوده بود به میکده ی عشق ومعرفت وحقیقت رفتم. من ازاین ریاکاری وتظاهربه پاکدامنی، روحم درعذاب واذیت بود وبه همین سبب روی به درگاه میکده ی عشق کردم تامگر آرام گردم.
دربرداشتی دیگر، میکده همان میکده های زرتشتیان هست که دردوره های از عصر زندگانی شاعر، فعالیت داشتند ومسلمانان نیز گه گاه بصورت پنهانی، برای تهیه ی شراب به این میکده هارجوع می کردند. حافظ ازاینکه پنهانی به این میکده ها رجوع می کند ازخود شرمساراست واگرمیل به شرابخواری داردازخویشتن انتظار دارد که ریاکاری نکند وباشهامت وبدون ترس آزادانه به این میکده ها مراجعه کند. مردمان زرتشتی مذهب، چنانکه دراین دوران نیز شاهدهستیم بسیار پاکدامن، راستگو، پاک باطن ونیک کردار هستند وازاین جهت حافظ تمایل قلبی شدیدی به این میکده های زرتشتیان دارد.
خرقه پوشیّ من ازغایت دینداری نیست
پرده ای برسرصدعیب نهان می پوشم.
🌿━━━━━━━━━━🌿
آمدافسوس کنان مُغبچه ی باده فروش
گفت بیدارشوای رهرو خواب آلوده
افسوس کنان: با تاسّف وازروی ناراحتی
مُغبچه: ساقی خوش چهره که درمیکده های زرتشتیان به مشتریان، خدمات رسانی می کردند. واغلب بعضی ازمشتریان ورندان باده نوش دلباخته ی آنهامی شدند. حافظ با بکارگرفتن واژگان انحصاری زرتشتیان ایران باستان "دیرمغان ومغبچه وپیرمغان وغیره" دراغلب غزلیات خویش، علاقه ی قلبی وناتمام خودرابه حضرت زرتشت آن فرزانه ی بی مثال، نشان داده وهمواره براین عهدپایبندبوده است. چنانکه دراینجا شاهدهستیم مغبچگان، ساقیان پاک باطن وپاک کرداری بودندکه ضمن ارایه ی سرویس شراب، مشتریان میکده را به داشتن فضایل اخلاقی نیز توصیه می نمودند.
رهرو: سالک، کسی که درجستجوی حقیقت، به راه افتاده وقصدداردخودرابه سرمنزل سعادت برساند.
معنی بیت: ساقی جوان وخوش سیمای میکده بااظهارتاسّف وناراحتی ازوضعیت من، به استقبالم آمد وگفت: ای سالکی که درخواب غفلت فرورفته ای بیدارشو صداقت وراستی وبی ریایی پیشه کن که تنها راه رستگاری یکیست وان راه، راه راستیست.
کاروان رفت وتودرخواب وبیابان درپیش
کی روی ره زکه پرسی چکنی چون باشی!؟
🌿━━━━━━━━━━🌿
شست وشویی کن وآنگه به خرابات خرام
تانگردد ز تواین دیر خراب آلوده
خرابات:به دومعنی بکارمی رود:
خرابات: خرابات به دومعنی بکارمی رود اول به معنی ظاهری وسطحی: مکانی درحاشیه وحومه ی شهرها که افراد بی خانمان وقماربازان وباده نوشان درآنجاجمع شده وبه دورازچشم ماموران حکومتی به فسق وفجورپردازند.
دوم به معنی باطنی وعرفانی: مکان معنوی ومعبدروحانی فارغ ازهردین ومذهب، که وارستگان ورهاشدگان ازتعلّقات دینی ودنیوی،عاشقان وجویندگان حقیقت درآنجاجمع شده وباراهنمایی پیری خردمندوفرزانه، اقدام به تخریب وویران ساختن هرآنچه(شامل باورهاواعتقادات،نامها،مقامها وموقعیتهای اجتماعی،فرهنگی، دینی، قومی،نژادی و.....) که ازجامعه ،مذهب ومدرسه تحمیل شده درتعیین نوع شخصیت آدمی اثرگذار هستند می کنند وازهرنوع علایقی که وابستگی ایجادمی نمایدخلاص می گردند وبنای شخصیت خودراپس ازفروریختن دوباره بازسازی ،نوسازی وبهسازی نموده وازنو متولدمی گردند تابینش فردی ومسیرخودراپیداکنند. دراینجا معنای عرفانی مدّنظراست.
دیر: مکانی که رهروان حقیقت در آن اقامت کنند و به گوشهگیری و عبادت وپاکسازی درون بپردازند.
«دیرمغان» آتشکده؛ عبادتگاه زردشتیان،
دیرخراب: خرابات، عبادتگاه ومکانی که بمنظورتخریب وویرانی نفس و خلق وخوی حیوانیست.
معنی بیت، مغبچه ی باده فروش درادامه گفت:
ای دامن آلوده به ریاوتزویر، ای درخواب غفلت فرورفته؛ اول شستشویی انجام بده ودل وجان وتن وخرقه را ازناخالصیهاوآلودگیها پاکسازی کن وآنگاه واردخرابات شو تا این مکان مقدس ومتبرّک ازتوآلوده نگردد.
قدم منه به خرابات جزبه شرط ادب
که ساکنان درش محرمان پادشهند
🌿━━━━━━━━━━🌿
به هوای لب شیرین پسران چندکنی؟
جوهرروح به یاقوت مذاب آلوده
منظوراز«شیرین پسران» همان مغبچگان و ساقیان خوش سیمای میکده هست که مشتریان درقبال زیبایی آنان خودرامی باختند. این دلباختگان دودسته بودند:
۱ـ، آنانکه جزو عارفان ونظربازان عرفانی بودند. این گروه در مشاهده و مکاشفه ی زیباییها(شامل همه نوع زیبایی) هر روز بیشتروعمیقتر به رازهای نهفته ی خلقت و به شکوه وجلال دستگاه آفرینش پی می برد، کمالجویی واشتیاق او در عشق ورزی بر کل تمامیّت هستی گسترش یافته وازلذتهای گذرا وفریبنده ی غریزه های حیوانی فاصله میگیردو همین این امر، خود مبنای اخلاقیّات وسنگ بنای فضایل انسانی می گردد. درک "عالم زیباشناختی و نظربازی" برای همگان میسّرنیست وتنهاکسانی که عشق حقیقی راشناخته وهمانندحضرت حافظ ، تجربه ی شهود واشراق اندوخته وسرشارازذوق وشوق بوده باشند می توانند دراین عالم ملکوتی به سیروسیاحت پرداخته وازمشاهده ی زیبائیها محظوظ وبهره مند گردند. تنها راه رسیدن به این مقام ودریافت شایستگی،عشق است واخلاص عمل. درنظرگاه حافظ، روح انسان در عالم مجردات( قبل از ورود به این دنیای خاکی) فروغی ازتجلّی معشوق اَزلی یاهمان "حقیقت زیبایی و حُسن مطلق" رادرزمان خلقت دیده وتجربه نموده است ازهمین رو با مشاهده ی زیبائیها هرچندمجازی ونسبی،به یاد ان زیبایی مطلق که سابقاً درک نموده،زیروزبر شده وبرانگیخته می گرددوهوای عشق او را برداشته وازخودبیخودمی کند.
۲َ- آنانکه ازروی شهوترانی وهواهای نفسانی به این پسران خوش سیما دلباخته وهدفشان کامجویی شهوانی بود دراینجا گروه دوم مدنظرهست.
جوهر روح: ذات روح،اصل وحقیقت روح
یاقوت:1ـ جوهری مشهور به رنگ سرخ 2ـ سنگ گرانبهای قیمتی وارشمند به رنگ سرخ
مذاب: گداخته وسرخ
معنی بیت: تاچندمی خواهی درحسرت وهوای لبهای سرخ وهوسناک شیرین پسران خوش چهره، خودرابه رنج واندوه گرفتارکنی واصل وذات روح لطیف خودرا به جوهرسرخ گداخته آلوده کنی وازاین سوزش روانی درعذاب باشی؟
حافظ خوش ذوق به مددنبوغ بی نظیرخود، ابتدا لبهای سرخ پسران زیباروی رابه یاقوت سرخ(سنگ گرانبهای قیمتی به رنگ سرخ) تشبیه ومعنای مثبت استخراج نموده وسپس باهوشمندی معنای منفی دیگری نیزازاین واژه برگرفته است تاتوانسته باشد رنجش حسرت وسوزش آزارنده ی این دلباختگی ناشی ازهواهوس وممنوعه رابرجسته ترنماید. الحق که حافظ درچینش کلمات وبکارگرفتن واژه های متناسب واستخراج هنرمندانه ی معانی متضادومتفاوت، مهندسی بی نظیر ومعماری بی هماننداست.
علاج ضعف دل مابه لب حوالت کن
که آن مفرّح یاقوت درخزانه ی توست
🌿━━━━━━━━━━🌿
به طهارت گذران منزل پیریّ ومکن
خلعت شیب، چوتشریف شباب آلوده
طهارت: پاکی وپرهیزگاری
منزل پیری: جایگاه پیری، دوران کهنسالی
خلعت: جامه ولباس دوخته وآماده ای که ازسوی کسی تهیه شده وبه رسم هدیه وانعام به کسی داده می شود.
شیب: سپیدی مو دردوران پیری
تشریف: بزرگ داشتن، خلعت، جامه دراینجا به معنای خلعت درنظرگرفته شده است.
شباب :جوانی
تشریف شباب: خلعت جوانی، جامه ی جوانی
معنی بیت: دوران پیری رابه پاکی وپرهیزگاری سپری کن مراقب باش دراین جایگاه پیری،( بالااُبالیگری وهوسناکی ودلبستگی به لب شیرین مغبچگان) جامه ی سپیدی که روزگار به توهدیه داده همچون جامه ی جوانی لکه دار وآلوده نگردد.
چون پیرشدی حافظ ازمیکده بیرون آی
رندیّ وهوسناکی درعهد شباب اولی
(دراینجامیکده به معنای مکان فروش باده ی انگوریست)
🌿━━━━━━━━━━🌿
پاک وصافی شووازچاه طبیعت بدرآی
که صفایی ندهد آب تُراب آلوده
تُراب: خاک
معنی بیت: خودت راازآلودگیها پاک کن وزلال باش ازتعلّقات دنیوی رهاشو،راستی ودرستی وقصدق دل پیشه کن جوهر روح راازآلایش ها پاکسازی نما چراکه آب آلوده به گردو خاک، قابلیّت روشنی بخشی وطراوت وصفاندارد. تنهاراه نجات راستیست.
چشم آلوده نظر ازرخ جانان دوراست
بررخ اونظرازآینه ی پاک انداز
🌿━━━━━━━━━━🌿
گفتم ای جان جهان دفترگل عیبی نیست
که شودفصل بهارازمی ناب آلوده
معنی بیت: این بیت وبیت بعدی را حافظ درپاسخ به توصیه های مغبچه خطاب به اومی فرماید:
گفتم: ای عزیزدوست داشتنی، ای جان جهان؛ اینکه باید پاکدامنی پیشه کنی ودرایّام پیری ازلااُوبالیگری وهوسناکی پرهیزکنی کاملاً قابل قبول وپذیرفتنیست ، لیکن بااینحال درفصل بهار؛ فصل عیش وعشرت وشادیخواری عیبی ندارد اگر برگهای گلی به باده ی ناب آلوده گردد؟ این آلودگی جزئی وقابل چشم پوشیست؟ (درفصل بهارنباید زیادسختگیری نمود!)
حافظ دراینجا رندانه به رغم پذیرفتن توصیه های مغبچه ی میکده؛ باشیطنت وزیرکی؛ فتوای قابل قبول بودن عیش وعشرت درفصل بهاررا صادرکرده ونکته ی ظریفی رابه مغبچه و مخاطبین این غزل یادآورمی شود. اینکه گرچه میکده ی معنوی ارزشهای والایی دارد وپرهیزگاری وپاکی وتزکیه ی روح دراولویت اصلیست؛ بااین همه نباید ازجاذبه های شراب انگوری نیز بکلّی چشم پوشی کرد وآن راکنارگذاشت خاصّه درایّام بهارکه طبیعت ضیافت شورانگیزی برپانموده وباغ وبستان وگلهانیزبه سازوآواز رودها ونسیم روح نوازبهاری به جشن وپایکوبی برخاسته اند پرداختن به باده نوشی وشادیخواری ما ایرادچندانی ندارد.
نگویمت که همه ساله می پرستی کن
سه ماه می خور ونه ماه پارسا می باش
🌿━━━━━━━━━━🌿
آشنایان ره عشق دراین بحرعمیق
غرقه گشتند ونگشتند به آب آلوده
بحرعمیق: دریای عمیق؛ راه خطرناک ومسیرپرپیچ وخم عشق به دریای عمیق تشبیه شده است.
غرقه گشتند: به عمیق ترین نقطه ی این دریا فرورفته وتامرزغرق شدگی پیش رفتند. اما بادرایت ومهارت وآگاهی عمل کرده وخودراطوری نجات دادند که حتّی به آب آلوده نشدند!
حافظ رند وفرزانه، درادامه ی گفتگوبامغبچه؛ حال که فتوای باده نوشی درفصل بهارراصادرنموده؛ برای آنکه مغبچه راکاملاً توجیه و راضی وقانع کرده باشد که گهگاه می توان درمسیر رشدوآگاهی معنوی شراب انگوری نیزنوشید استدلال محکمی بیان کرده ومی فرماید:
بسیاری ازآنهاکه در طریق عشق وحقیقت؛ گام برداشته ورهرو این راه پرفرازونشیب عشق بودند بعضاً درمسیر جستجوی حقیقت؛ دراین دریای عمیق غرق شده لیکن ذاتشان آنقدرپاک بوده که به برکت خلوص نیّت وباعنایت رحمت بی پایان خداوندگار عشق؛ هرگزآلوده نشده ودرآلودگی گرفتار نماندند. بنابراین باده نوشی درفصل بهار، خاصّه برای عاشقان وآشنایان ره عشق، گناهی نابخشودنی نیست ومی توان چشم پوشی کرد.
طمع زفیض کرامت مبُرکه خلق کریم
گنه ببخشد وبرعاشقان ببخشاید
🌿━━━━━━━━━━🌿
گفت حافظ لغزونکته به یاران مفروش
آه ازاین لطف به انواع عتاب آلوده
لْغز: انتقاد؛ مَتلک؛ ایراد؛ سخن کنایه آمیز
عتاب: خشم؛ درشتی؛ سرزنش
مغبچه باشنیدن دلایل مستحکم وقانع کننده ی حافظ درمورد باده نوشی درفصل بهار؛بی آنکه مخالفتی کرده باشد باگله مندی شوخ طبعی که نشانه ی رضایت ضمنی اوست به حافظ می گوید:
ای حافظ ختم کن؛ طعنه وکنایه ومَتلک به یاران خود نثارمکن.... آه ازلطف های متلک آمیز وداد ازمحبتهای طعنه آلودتو که تمامی ندارد
گفت حافظ من وتومحرم این رازنه ایم
ازمی لعل حکایت کن وشیرین دهنان
کمال داودوند در ۸ سال قبل، چهارشنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۲۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۳۴۶:
رحلت پیامبر اسلام و علی ابن موسی رضا علیه السلام بر گنجور تسلیت باد
جمع بندی این رباعی از 8664
محمد کریم معتمدی در ۸ سال قبل، چهارشنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۳۹ دربارهٔ اقبال لاهوری » زبور عجم » بخش ۱۱۸ - چون چراغ لاله سوزم در خیابان شما:
اینجانب که طنین صدای نیچه رو می شنویم که یک کسی خواهد آمد که زنجیر غلامی و زنجیر غلامان رو خواهد شکست و یک اخلاق تازه ای رو بنا خواهد کرد ( چون نیچه همه چیز رو مخصوصاً دین رو با ترازوی اخلاق می سنجید) و تمام حرف اقبال در ریفورم دینیش در حقیقت، اسلامی رو معرفی می کرد که اسلام ابر مرد است و اسلام یک انسانیست که اهل خودیست یعنی خودش رو جدی می گیرد و بیشترین ضدیت اقبال با تصوفی « عرفان،پشمینه پوشی، درویشی، صوفیگری» بود که فقر و عریانی با خودش می آورد
بگذر از فقری که عریانی دهد
ای خنک فقری که سلطانی دهد
فقر یعنی همین تصوف، می بینید که چطور طنین صدای نیچه رو دارید در شعر استقبال می شنوید کسی که قلبش مومن ، دماغش کافر است.
او قلب مومن نیچه رو برگرفت و دماغ خود اقبال هم به باور خودش مومن بود و کوشید که اون فیلسوف که نیچه می گفت یعنی ابر مردی که در آینده ظاهر می شود ، او مجسمه ی اون ابر مرد باشد
محمد کریم معتمدی در ۸ سال قبل، چهارشنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۱۷ دربارهٔ اقبال لاهوری » زبور عجم » بخش ۱۱۸ - چون چراغ لاله سوزم در خیابان شما:
این شعر در وصف نیچه و تفکری که نیچه نسبت به آینده داشت و اصطلاح معروف ایشون که می گفت دنیا نیاز به یک ابر مرد داره.
آنکه بر طرح حرم بت خانه ساخت
قلب او مومن ، دماغش کافر است
ابر مرد به معنای اینکه دنیا به کسی نیاز داره که نوکر نباشه ، غلام نباشه serviliti و دین انسان رو زنجیر کرده، نوکر کرده ، برده کرده و ابر مرد یعنی کسی که خدای خویشتن است.
قلب او مومن یعنی کسی که حرفی رو داره میزنن که این انسانیته ولی چه حیف که خدا رو قبول نداره
Seraj Hosseini در ۸ سال قبل، سهشنبه ۱۵ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۱۴ دربارهٔ پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات » شمارهٔ ۸۸ - شکایت پیرزن:
بادرود و مهر فراوان،لطفاً بیت ششم مصرع اول» عرضه « را تصحیح بفرمایید
سنگینی خراج، بما عرصه تنگ کرد...
05.11.2018
فروغ-الف در ۸ سال قبل، سهشنبه ۱۵ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۰۸ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۴:
سلام
بیت آخر عشقت رسد به فریاد ...
منظور از 14 روایت منظور نه حداقل 14 روایت از قرآن و نه 14 معصوم است بلکه در زمان عثمان که قرآن جمع آوری و کتابت شد ، 14 نفر حافظان قرآن در هفت دسته دوتایی قرآن را روایت کردند که تفاوتهایی در این هفت دسته وجود داشت و حافظ این موضوع را گوشزد میکند که وی حافظ این 14 روایت(در واقع هفت روایت مختلف ، اختلافات جزئی ) از قرآن است با این حال حافظ کامل بودن تمام روایات وارده بر قرآن نجات بخش نیست و تنها ناجی عشق است ... مراجعه کنید به حافظ خطیب رهبر و حافظ نامه بهاء الدین خرمشاهی و تعدادی از حافظ ها که با ارائه ترجمه و تفسیر موجود هستند .
فروغ-الف در ۸ سال قبل، سهشنبه ۱۵ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۵۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۲:
سلام
بیت مطلع در مورد ابراز و اعتراف به دین حافظ در سودای بتان ، همان مکتب رندی حافظ است از اینکه دچار عشق زمینی گشته شرمی ندارد بلکه آنرا فریاد میکند و و موجب فخر وی است ، در مقابل افرادی که سرشار از ریا و سالوس و ادعای ترک عشق و احساسات و نیازهای جسمانی و... دارند ، این نوع رندی حافظ شیوه مبارزه برگزیده و منتخب حافظ در مبارزه با سالوسیان است ، به طوری که معشوق زمینی و بتان را در حد مجردات ارتقاء داده و دیدن آنها را دیده جانبین لازم می آید ، در روزگاری که عشق زمینی گناهی نابخشودنی است ، حافظ فریاد میزند اصلا دین من همین است ...
وحید کرمانی در ۸ سال قبل، سهشنبه ۱۵ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۴۹ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۲۹:
شاید (غایبانه باختن) به مهارت فلک در شکست حریف اشاره دارد. یعنی فلک اینقدر مهارت دارد که با چشم بسته بازی می کند.
الهام ملک محمدی در ۸ سال قبل، سهشنبه ۱۵ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۱۱ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۶:
درود خانم صفورا
بیت 6 , مصراع 2
بار خدا به زعم بنده , همون بار امانت است که همیشه تو ادبیات ما و مخصوصا تو اشعار حافظ زیاد ازش صحبت شده
حافظ گفته :
آسمان بار امانت نتوانست کشید , قرعه ی کار به نام من دیوانه زدند
آیه ی 72 , سوره ی احزاب
هستش که خداوند می فرماید امانت خود را به آسمان و زمین و کوه عرضه کردیم اما تاب تحمل این بار سنگین رو نداشتن این بار امانت رو به انسان عرضه کردیم ,,, و چه بد امانت داری بود ...
کوروش گرامی در ۸ سال قبل، چهارشنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۱۵:۲۹ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر سوم » بخش ۴۷ - تشبیه کردن قرآن مجید را به عصای موسی و وفات مصطفی را علیه السلام نمودن بخواب موسی و قاصدان تغییر قرآن را با آن دو ساحر بچه کی قصد بردن عصا کردند چو موسی را خفته یافتند: