گنجور

حاشیه‌ها

Seraj Hosseini در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۳۰ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۵۳۵:

بیت آخر مصرع اول، "ریشه‌" صحیح می باشد لطفاً محبت کنید...

حانیه در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۰۱ دربارهٔ انوری » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۱۲:

هجران یار هست مرا گر وصال نیست
با او بساختم چو به دیگر نمی‌رسم
قناعت یا نیمه پر لیوان رو دیدن؟

EZ در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۶:۳۷ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۳۶ - اندرز و سوگند دادن مهین‌بانو شیرین را:

فکر کنم بیت 37 باشه وزن شعر درست نیست
ذیل واژه‌ی خوشاب و لؤلؤ خوشاب در دهخدا این بیت اومده؛ احتمالا یا دستگردی غلط ضبط کرده یا اشتباه چاپیه.
دگر روزینه کز صبح جهانتاب
طلی شد لعل بر لؤلوی خوشاب .
نظامی .

شهروز کبیری در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۵:۴۱ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » داستان اکوان دیو » داستان اکوان دیو:

حدود ده بیت مانده به آخر در این صفحه، آمده است:
غلامان روزمی بزرین کمر
پرستندگان نیز با طوق زر
که گویا «غلامان رومی» صحیح است.

رضا ذوالفقاری در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۵۵ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۵۲:

چون بعد از نوشیدن می اسامی ملک و پادشاهی و ثروت آمده است پس می همان راز و نیاز با معبود خیش است و مراد از ناله رند شبانه همین است جون انهایی که خود ملک طاووسی دارند انها بهتر می و شرب خمر خواهند کرد از خیام ،پس حکیم مراد ش آن می ظاهری نیست و دیگر اینکه منظور از طاعت سالوسیان همان پاچه خواران و ریا کاران و اهل تزویر و تملق گویان است که در دربار صاحب ملکان بسیار هستند که برای مال دنیا خود را به دیگری فروخته اند و خیام همیشه اشعارش را باید برعکس تفسیر کرد خلاف معنی ظاهری

مهسا در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۱۳ دربارهٔ ناصرخسرو » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۶:

از دیدگاه من بهترین نظر از خانم/آقای "پرورش" بود ..........قصیده ی واقعا زیبا و بی نظیری از (حجت) ناصر خسرو بود و من بسیار لذت بردم...خیلی ممنون برای سایت خوبتون

مهسا در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۱۲ دربارهٔ ناصرخسرو » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۶:

از دیدگاه من بهترین نظر از خانم/آقای "پرورش" بود ..........قصیده ی واقعا زیبا و بی نظیری از (حجت) ناصر خسرو بود و من بسیار لذت بردم...خیلی ممنون بابت سایت خوبتون :)

فرهاد در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۰۸:۴۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۴۶۲:

قنق هم کلمه ای ترکی با گویش ترکمنی به معنای "فرود آمده" است مانند نشستن پرندگان یا هواپیما و تلویحا به معنای مسافر

فرهاد در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۰۸:۱۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۴۶۲:

تتق یک کلمه ترکی است و در آذری توتوخ تلفظ می شود و به معنای بند و زندان است. در ترکیه زندانی را tutuklu می خوانند.

احسان در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۰۱:۲۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۵:

منظور از عهد قدیم ، عهد ازلی الهی است که جناب حافظ با توجه به قرآن به آن نظر داشته و در پی استوار ساختن آن عهدی با حضرت معشوق است که جز با صفای دل و طی طریق میسر نمی‌شود.
و آنچه از دانش و دین آموخته و موجبات شرف دنیوی اوست در پای آن نگار میریزد.
أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَیْکُمْ یَا بَنِی آدَمَ أَنْ لَا تَعْبُدُوا الشَّیْطَانَ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُبِینٌ وَ أَنِ اعْبُدُونِی هَذَا صِرَاطٌ مُسْتَقِیمٌ
ای فرزندان آدم مگر با شما عهد نکرده بودم که شیطان را مپرستید زیرا وی دشمن آشکار شماست
و اینکه مرا بپرستید این است راه راست
سوره یاسین(60)(61)

همایون در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۰۱:۱۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۷۹:

گفت و گویی زیبا با جان هستی‌ و ستایشی غرور آمیز از کار آن که هیچ چیزی را ثابت و بی‌ حرکت بر جای نمی گذارد و همه چیز را نابود می‌‌کند تا رسم نویی را زنده نگاه دارد و کهنه را جارو می‌‌کند تا خرمی و تازگی را بر قرار سازد
من انسان‌هایی‌ را دیده‌ام که هر چند ظاهرا نیستند و کشته شده ا‌ند ولی زنده و جاویدند زیرا جان آن‌ها با جان بی‌ قرار تو پیوند خورده است
البته نه در درون قبر و برای زیارت رنج دیدگان و ستم کشیدگان بلکه درون سینه‌ها و جان‌های عاشق

همایون در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۴۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۴۷:

اگر هستی‌ را قراری بود و آهنگی خاص داشت و چارچوبی معین، هرگز پیدا نمی شد و وجود نمی داشت
همین بی‌ قراری در درون دل انسان نیز خودنمایی می‌‌کند و بهار نیز این گونه است
ولی انسان‌ها گاه با صورتک‌ای به خود قرار می‌‌بخشند تا موقر و قابل خریداری باشند
و انسان‌هایی‌ هم هستند که هر بار نو می‌‌شوند و اصل بهاری دارند
دوستی‌ با یاران سودایی و معامله گر مانند تماس با خار است که هر چه بیشتر به جوئی خراش بیشتر است
و دوستی‌ با یاران بهاری مثل هم نشینی با گل لطیف و جان بخش است که از جنس سودا و معمله‌ای دیگر است که به قمار شبیه است که همه دارائئ انسان را از او می‌‌گیرد ولی دارایی نوی به او می‌‌بخشد و چون آتشی همه وجود او را می‌‌سوزاند ولی باز وجودی نو و آتشی نو پیدا می‌‌شود و زبانه می‌‌کشد

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۰۲ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۲:

به آب روشن می عارفی طهارت کرد

 

علی الصباح که میخانه را زیارت کرد

 

دراین غزل زیبا حافظِ شوریده سر، جبهه ی زاهدان وعابدان متعصّبِ خودبین رابه توپ طنزوطعنه بسته وفاصله ی خودرا ازمتشرّعین بیشترو بیشتر کرده است.

می درنظرگاه زاهدان وعابدان نجس وناپاک است حالا حافظ می فرمایدعارفی به آب می طهارت کرده و به پاکیزگی رسیده است!

"عارف" درنگرش حافظانه کسیست که به سطح بالایی ازآگاهی رسیده، باورها واعتقادات برگرفته ازفرهنگ وجامعه رابه کنارنهاده وبینش ونگرش خاص خودراپیداکرده است. عارف وروشن ضمیر نمی تواند درچهارچوب مذهبی وحصارسنّت متوقف شود زیرا اونیک می داند که اعتقادوباور کردن هر اندیشه ای زهر خردمندیست.

اعتقادبه هرچیزی، هوش وذکاوت آدمی رامتوقف کرده ومانع رشدونمو میگردد چراکه فردمعتقد، ایمان ویقین داردکه حقیقت رایافته ومیل واشتیاقی برای جستجو وتحقیق بیشتر نخواهد داشت. به همین سبب اغلب روشن ضمیران تمام باورهای برگرفته ازجامعه، فرهنگ ودین رافرومیریزند تافضای جدیدی برای پذیرش نظریات جدید ومخالف داشته باشند ودرنهایت بینش فردی خودراپیداکنند.

دراینجا نیز می بینیم عارف موردنظرشاعر، سنّت شکنی کرده وسحرگاهان که مردم برای عبادت به مسجد روی می نهند به زیارت میکده می رود وبه آب زلال باده وضو میگیرد؛ یعنی پاکیِ واقعی از جنسِ ظاهر و آدابِ خشکِ فقهی نیست، بلکه از جنسِ مستیِ عشق و معرفت وجشن گرفتن زندگانیست.

حافظ پس ازرهایی ازتعلقات دینی ودنیوی درعالم آزادفکری به چنان دگرگونی عظیمی رسیده که درهیچ چارچوب مذهبی و فرقه ای، مرزی وجغرافیایی، وفرهنگی وسیاسی نمی گنجد اوبه تنهایی تبدیل به یک مسلک ومذهب تمام عیارشده است بنابراین چنین شخصیتی نظریه پرداز، باید که برای آغاز وانجام جهان توضیحی ارایه نماید ازهمین رو او درنگارخانه ی خیال دست به آفرینش وباز سازی آغازتولد عشق زده ودراین غزل ناب وبی همتا، صحنه های خیال انگیز تولدعشق رابه تصویرکشیده است.

دیگرنیازی به رفتن به مسجدوخانقاه وصومعه ندارد نغمه های رباب(نغمه های موسیقی، رقص وسماع، صدای پرندگان، صدای دلنشین جوی آب و....)
آموزه های زنده وروحبخشی رابه اوهدیه کرده اند ضرورتی ندارداوبرای عبادت ورازونیاز به معابدبرود وصدای واعظ ریاکاررابشنود اوهمه جا درحال نیایش وستایش است وهمه جامعبد اوشده است.


میخانه ومیکده» درفرهنگِ حافظانه، معناهای متفاوت ومتضادی دارد. یکی به معنی میخانه ی مجازی که درآنجاشراب وباده انگوری عرضه میگردد ودومی میکده ی حقیقی یامیکده ی عشقست که شرابهای متنوع ومختلفی دارداما مایه ی اصلیِ همه ی آنها باده ی اَزَلیست.
باده ی ازلی همان باده ی هستیست که به اراده خداوند به عمل آمده، ازهمیشه تاهمیشه بوده وخواهدبود وبه رایگان دردسترس همگان قراردارد. حیوانات، درختان، رودخانه هاوتمام ستاره هاوسیاره ها ازاین باده مسرور و درحال رقص وآوازهستند. فقط انسان است که ازاین موهبت غافل مانده وبرای تامین سرمستی خود متوسل به باده های دست ساز خودشده است.
میکده ی عشق برخلاف میکده هایی که به دست انسان ساخته شده ساختمان وبنای مشخصی نداردو درتمام کائنات گسترده وبرقرار هست.
گواراترین وگیراترین شراب این میکده، شراب عشق است. البته عشق نه به معنای امروزی که کاملاتحریف شده ومفهوم اصلی خودراازدست داده است

حافظ ظاهرشریعت را دراینجاباطنزوطعنه به چالش می کشد ودرلایه های زیرین معنا، به مخاطبان سخن یادآور می شود که عبادت حقیقی درمعابد ومساجد وصومعه ها که ساخته ی دست بشرهستند رخ نمی دهد بلکه درمیکده ی هستی وبادرک زیبائیهای پیرامونی؛ عشقورزی وشادمانه زیستن صورت می پذیرد.

علی الصباح: صبحگاهان

طهارت: پاکیزگی

معنی بیت: هنگام صبح آنگاه که رندِ دانایی وارد میکده شدبه فیض ِآبِ زلال وروشنایی بخش باده، دل و جان وروح خود را ازغبار آلودگیها: (غرور، کینه، ریا، دروغ و....) پاکسازی کرد.

بیارمی که به فتوای حافظ ازدل پاک

غبار زرق به فیضِ قدح فرو شوئیم

 

🌿━━━━━━🌿

 

همین که ساغر زرّین خور نهان گردید

 

هلال عید به دور قدح اشارت کرد

 

حافظ روزگاروجهان هستی را همانندِ بساطِ عیش و خوشگذرانی می بیند و مخاطبین خودرا بی وقفه به عشرت وشادمانی دعوت می کند. زیرا اوبهترمی داند که تنها یک دل شادمان است که می تواند شایسته ترین بنده برای خدا،آرامش بخش وگشاینده ی گره ِخلق خدا بوده باشد نه یک دل مکدّر وعبوس وملول. ازهمین روست که به چشم زیبابینِ حافظ، خورشید به شکل ساغر زرّین تجلّی می کندو هلال ِماه به دورقدح اشارت می نماید. ماه وخورشید وستارگان، بزم خوشباشی وشادمانی درکائنات راآراسته ترساخته وهمگان راسرمست می سازند.

خوش بحالِ جانِ لبریز از شراب
خوش بحالِ آفتاب ...
ای دل من، گرچه در این روزگار
جامه ی رنگین نمی‌پوشی به کام
باده رنگین نمی‌نوشی ز جام
نقل و سبزه در میانِ سفره نیست
جامت از آن می که می‌باید تهی است
ای دریغ از «تو» اگر چون گل نرقصی با نسیم
ای دریغ از «من» اگر مستم نسازد آفتاب
ای دریغ از «ما» اگر کامی نگیریم از بهار...
گر نکوبی شیشه غم را به سنگ
هفت رنگش می‌شود هفتاد رنگ ...

خور: خورشید

قدح: جام،کاسه ای بزرگ به اندازه ای که دونفر راسیراب گرداند.

معنی بیت: کائنات لحظه ای ازعیش وعشرت غافل نمی ماند به محض اینکه ساغر طلائی خورشید ازنظرها پنهان شد هلال ماه بی درنگ به مانندِ لبه ی جام متجلّی گردید ومیگساران رابه غیش وعشرت دعوت نمود تاچراغ عشرت حتّی برای لحظه ای خاموش نگردد.

ساقی بیارباده که رمزی بگویمت

ازسِرّ اخترانِ کهن سیر وماهِ نو

 

🌿━━━━━━🌿

 

خوشا نماز و نیاز کسی که از سر درد

 

به آب دیده و خون جگر طهارت کرد

 

نماز یعنی نیایش وحمدوثنا،دعا وسپاسگزاری.

درمسلک حافظ انجام کارهای تشریفاتی مذهبی وتکرارجملات ازپیش آماده شده نیایش محسوب نمی شود نمازونیایش حقیقی کاری نیست که کسی بتواندآن را انجام دهد. نمازونیایش کاریست که باید اتفاق بیفتد وازاعماق وجودآدمی برخیزد. اماچگونه ودرچه شرایطی این اتفاق روی می دهد؟ باید دل وجانت سرشارازعشقِ بی قیدوشرط به هستی، آدمیان، حیوانات وگیاهان بوده باشد تا آن اتفاق معنوی یعنی نمازونیایش دردرونت رخ دهد نیایش حرکات نمایشی وتکرارجملات آماده شده نیست وحادثه ای درونیست.

حافظ دراینجا مارا به این نکته ی باریکتر ازمو رهنمون می شود که نیایش خالصانه وحقیقی بدون تشریفات است درنمازونیایش به سبک حافظانه لازم نیست چیزی درخواست کنی وجملات آماده شده ای راتکرارکنی نیایش باید اتفاق بیفتدنه اینکه آن راانجام دهی تنهاکاری که بایدانجام دهی کشف زیبائیهای پیرامونی و سرشارازعشق ِبی قیدوشرط بودن است وهیچ راه وروش دیگری جزعشقبازی وجودندارد.

عبادت ودعاهای خواجه ی شیراز متفاوت ازسبکهای مذاهب سازمان یافته بود
ذکر رخ و وخال وخط یار را جایگزین ذکرهای زاهدانه نمود.
ذکررخ وزلف تو دلم را
وردیست که صبح وشام دارد
حافظ رقص را خالصانه ترین نوع نیایش می دانست خاصّه رقصی که دراو دست نگاری گیرند!
اوخدارابخشنده ترازآنی تصوّرمی کرد که مذاهب توصیف کرده اند ولطف خدارابیشترازجرم مامی دانست.
ازچشمه ی عشق وضومی ساخت وبه آب روشن مِی طهارت می نمودباشنیدن نوای مطرب نه مؤذّن! به نماز عشق می ایستاد نه به سمت کعبه! به سمت کوی یار،ترانه وآواز می خواند.

معنی بیت: ای خوش به حال کسی که نماز واظهارنیازش به درگاهِ معشوق ومحبوب اَزلی، عاشقانه ودرقالب عشقبازی باشد ووضو به سرشگ اشک گیرد وطهارت به خون جگر.

طهارت اَرنه بخون جگرکند عاشق

به قول مُفتیِ عشقش درست نیست نماز

 

🌿━━━━━━🌿

 

امام خواجه که بودش سر نماز دراز

 

به خون دختر رَز خرقه را قصارت کرد

 

امام خواجه: امام جماعت وپیش نمازمسجد که پیش ازاین به سبک زاهدان وعابدان،کشیشان،و........جاهلانه خدا را در حدّ خود دیده وچنین گمان می کرد که او ازتعریف هاو توصیفات چاپلوسانه بسیارخرسند می شود!  وبی قفه شبانه رورز باچرب زبانی  روی نیازبه زمین می نهاد و جملاتی اماده شده ازقبل را باحالتی رقّت انگیز تکرارمی کرد: خدایا توخیلی قدرتمندی! توتواناوچنان قادرهستی که هرچیزی را درکسری ازثانیه خلق می کنی! توبخشنده ترین بخشایشگری! گناهان ماراببخش به ماثروت وسلامتی دراین دنیا وان دنیا دربهشت گوشه ای دنج درنظربگیر! به ناگهان به بیداری رسید وراه درست رستگاری راپیداکرد. 

«عبادت؛ دعا ونیایش» دربینشی که حافظ به جهان پیشکش نموده با  «دعا وحمدثنایی» که ازدیدگاه مذاهب وادیان سازمان یافته مطرح شده بسیارمتفاوت است. بندگی وسپاسگزاری حافظانه؛ جملات وکلمات خاصّ وآداب ورسوم مشخصّی ندارد بلکه خلوص ِ قلبی که در سینه ی نیایش کننده می تپد اهمیّت دارد وآدمی وقتی به خلوص قلبی می رسد که زندگی را به تمامیت (شامل گناه وثواب) باآگاهی تجربه کرده وبه این نتیجه رسیده باشد که هرچقدر سعی وتلاش کند  هرمقام وثروت دنیوی که بدست آورده و ازهرراهی که رفته باشددرنهایت به هیچ منتهی شده وازناکجاآباد سربرخواهداورد. باید آدمی شخصاً به این نتیجه برسد که خواسته های نفسانی؛  درسعادتمندی وآرامش باطنی اثربخشی ندارند وبابرآورده شدن آنها نیزهمچنان رنج وبدبختی وجود دارد وگویی که این رنجوری وبیچارگی آدمی به هیچ دارویی به درمان نمی رسد! آنگاه زمانی فراخواهدرسیدکه شخص احساس کندکه اشتیاق عمیقی در هسته ی درونی او درحال شعله ورشدن است اشتیاقی قلبی؛ که اورا به سوی منبع هستی و صحبت کردن باخداوند سوق می دهد  دراینجاست که بذر دعا ونیایش دروجود اوکاشته شده و بندگی وعبادت خالصانه آغازمیگردد. این سبک نیایش که خودشکوفائیست قطعاً درهیچ مدرسه ومعبدی جزدرمدرسه ی زندگی آموزش داده نمی شود. حافظ درمتن غزلیات خویش مارا راهنمایی می کند تا پس ازرهاشدن ازباورها واعتقاداتِ تحمیل شده ازسوی خانواده،جامعه،مذهب ومدرسه، بینش فردی ودیدگاه خودراپیداکرده وبرهمان اساس رفتارکنیم بگذریم 


"خون دختر رَز"کنایه از شراب لعل انگوریست.

خرقه: لباس مخصوص زهد وتقوا

قصارت:شستن جامه،شستشو دادن

معنی بیت: پیش نمازمسجد یا امام جماعت مسجدشهرکه درزُهد وتقوا به درجه ای رسیده بود که درحین انجام فریضه ی نمازبیقرارمی شد واز حال می رفت عاقبت وسوسه ی عشق گرفتارش کرد وخرقه ی زهد وعبادت خویش راباشراب وباده ی لعل شستشو داد!

این بیت اشاره به داستان شیخ صنعان نیزمی تواند بوده باشدکه عمری رابه زُهد و تقوا سپری کردلیکن بعد ازهفتاد سال دل به عشق دختری ترساسپرد وبه درخواست معشوقه وارد میکده شده وبه میگساری پرداخت.

زکوی میکده دوشش به دوش می بردند

امام شهرکه سجّاده می کشید بدوش

 

🌿━━━━━━🌿

 

دلم ز حلقه ی زلفش به جان خرید آشوب

 

چه سوددید ندانم که این تجارت کرد

 

معنی بیت: دلم بااشتیاق ورَغبت خود را درحلقه های زلفش گرفتارساخت و بیقراری وآشوب و پریشانی نصیب اَش شد! نمی دانم که باخودچه اندیشید وچه سودی را ازاین معامله پیش بینی کرد که دست به این دادوستد کرد!جان خودرا تقدیم کرد وبی سروسامانی وآشوب وبلواخرید!

جمع کن به احسانی خافظ پریشان را

ای شکنج گیسویت مجمع پریشانی

 

🌿━━━━━━🌿

 

اگر امام جماعت طلب کند امروز

 

خبر دهید که حافظ به می طهارت کرد

 

حافظ به درستی دریافته است که منبعد ادامه ی  حضوراودرمسجد هیچ حاصلی جزتلف کردن اوقات باارزش زندگی نیست. وقتی این امکان وجودداردکه درمیخانه ی هستی  برای بزرگداشت زندگانی ضیافتی ترتیب داد و زندگانی رابه تمامیت وبااحساسات وعواطف درونی درک کرد چراباید این لحظات گرانقدر زندگی رادرپای عبادتگاههای ساخت دست بشر تلف کند وپای مجلس واعظی بنشیند که حتی خودش به گفته های خودش باورندارد!
به تمامیت زندگی کردن؛ دم غنیمت شمردن وشادیخواری، خود نیایشی خالصانه محسوب می شود درچنین حالتی درون آدمی تبدیل به معبدمی گردد اودیگرنیازی به مراجعه به کلیسا ومسجدوخانقاه که همگی ساخته دست بشرهستند ندارد. 
درچنین شرایطی اوبه هرکاری که مشغول باشد عبادت محسوب می شود حتی خوردن وخفتن؛ نظافت کردن وهرس درختان و.... همه وهمه اگرباتوجه وعشق صورت پذیرد با قدردانی اززندگی وسپاسگزاری درهم آمیخته واحساسی ناب تولیدمی گردد.

معنی بیت: ای دوستان من ازامروز طریق عشق رابرمی گزینم وازمسجد خارج می شوم اگرامام جماعت مسجد سراغ مرا گرفت به اوبگوئید که ازاین پس حافظ رادرمسجدنخواهی دید بگوئید حافظ با شرابی که توآن رانجس می دانی خودرا ازآلودگیهاپاکسازی کرد!

گرزمسجدبه خرابات شدم خُرده مگیر

مجلس وَعظ درازاست و زمان خواهدشد

 

https://rezasaghy.blogfa.com/

 

همایون در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۰۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۳۹:

ذات هستی‌ بی‌ قراری است، نا محدودی است، و نا فهمیدنی، این مطلب با علم امروز کاملا جور است که برای هر بخش از هستی‌ علم فیزیک جداگانه پیدا شده است که با یکدیگر هیچ نقطه مشترکی ندارند و هنوز برای بخش‌هایی‌ از هستی‌ مثل سیاه چاله‌ها و یا انبساط نخستین، اگر در کار باشد، هنوز دانش فیزیکی‌ نداریم همچنین پدیده‌ای مثل انرژی تاریک و غیره
انسان این آرزو را همواره داشته و دارد که راز هستی‌ را بگشاید و یا گوشی برای دریافت این راز پیدا کند و به عبارتی زبانی برای گفتن راز هستی‌ به دست آورد
هستی‌ لحظه‌ای آرام ندارد بلکه دائماً در تغییر و دگرگونی است و اسرار نوی را نمایش می‌‌دهد، هر رازی که گشوده می‌‌شود راز جدیدی آماده خود نمائی است
انسان‌هایی‌ هم پیدا می‌‌شوند که چون مرغان در این هوای راز آلود پرواز می‌‌کنند و این راز‌ها را شکار می‌‌کنند ولی مرغی که راز نهائی را به یابد و گوشی که توان شنیدن آن را داشته باشد هرگز پیدا نمی شود چون این از امکان خارج است و بی‌ حدی نمی تواند درون مرزی قرار گیرد و پریشانی و بی‌ قراری نمی تواند درون فهمی‌ به گنجد و هستی‌ برای فهمیده شدن پیدا نگردیده است بلکه بسیار زیبا تر و فراخ تر از آن است و با شکوه تر
در سال‌های پیش تر این سخنان به گوش دانشمندان ما نا هنجار می‌‌نمود زیرا کشفیات فراوان علمی‌ بشر را بسیار به دانش خود خوش بین کرده بود به طوری که با اطمینان تصور می‌‌نمود که علم از همه پیچیدگی‌ها سر در خواهد آورد
مهم تر آنکه انسان نقش خود را نیز نمی تواند پیدا کند، آیا نقش انسان در زاد و ولد خلاصه می‌‌شود مانند سایر موجودات، آیا نقش انسان پرستش خدایی است که آن را نمی شناسد آنگونه که دین می‌‌گوید، آیا انسان تنها یک کوشنده علمی‌ است و تنها با تجربه حسی خود باید سر و کار داشته باشد، آیا سایر موجودات در هستی‌ انسان دخیل ا‌ند و نقش انسان گسترده تر از وجود فیزیکی‌ اوست، آیا انسان از منظومه شمسی خود باید خارج شود تا به هستی‌ و نقش خود گسترش دهد، آیا انسان مجموعه‌ای از میلیارد‌ها سلول و باکتری نظام یافته است که با هم کار می‌‌کنند یا مانند سر بریده‌ای که نه به حرف خود و نه به دست و پای خود و نه آنکه به چشم و گوشی نیاز داشته باشد با حسی راز آمیز و خاموش مانند کششی عشق آلود به سویی که میدان اوست روان است و خانه‌ای که ایون آن سر به آسمان هفتم می‌‌ساید جای اوست
از این‌ها بگذریم تنها کافی‌ است که به صورت دوست خود بنگریم تا هستی‌ و شاه هستی‌ و راز هستی‌ بر ما نمایان شود
زهی فرهنگ جلالی و آهنگ کیهانی که در انسان نهفته است و در شعر جلال دین سروده می‌‌شود و سماع ما و رخسیدن ما را با آن ممکن می‌‌سازد زیرا با هستی‌ ما هماهنگ ‌ترین است

نادر.. در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۰۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۵:

گویی دو چشم جادوی عابدفریب او
بر چشم من به سحر ببستند خواب را..
"سعدی"

نیما در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۴۰ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۷:

پریشان روزگار گرامی
جناب شکوهی خرده ای به سعدی نگرفتند. ایشان تردید دارند به این که آیا کلمه "کمالیت" متعلق به خود حضرت اجل است یا خیر. حتی اگر در درست بودن این کلمه تردیدی باقی نماند، باز هم به یقین نمی توان نتیجه گرفت که "کمالیت" اصیل است.

امیرعباس در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۶:۰۵ دربارهٔ باباطاهر » دوبیتی‌ها » دوبیتی شمارهٔ ۲۲۰:

این شعر رو محسن خانِ چاوشی به بهترین شکل در آهنگی با عنوان ای دل ای دل خوندن

Safarisli در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۶:۰۱ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱:

سلام بر جناب بیدل

جاوید مدرس اول رافض در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۶:۰۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۱:

******************************
شرح غزل شماره 181 حافظ
******************************
وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن
(رمل مثمن مخبون محذوف)
******************************
1- بعد از این دست من و دامن آن سرو بلند
که به بالای چمان از بن و بیخم برکند
***‏
معانی لغات:
چمان: چمان . [ چ َ ] (نف ) خرامان . (جهانگیری ). به ناز خرامان و به رفتار در سبب ناز به هر سو میل کنند. (غیاث ). راه رفتن به ناز و زیبایی . (انجمن آرا) (آنندراج ). خرامنده و خرامان و به ناز و زیبایی روان . (ناظم الاطباء). چمنده و خرامنده وبه نازرونده
***‏
تأویل عرفانی:بعد ازاین دست من والتزام دامن کبریای آن ممتد الالوهیهکه به مشاهده الوهیت و ربوبیت ممتد وارجمند نازان خود ،هستی مرا از بیخ و بنبرکند و وبه تشریف فنا در بر من افکند.
***‏
معنی معمول: پس از این،فقط دست به دامن آن یار سرو قامت خواهم شد که با قد و بالای پرناز و خرامان‌خود،ریشه‌ی وجودم را کنده است. دست به دامن شدن،یعنی پناه بردن و سرو بلند،استعاره ازمعشوق،از بن و بیخ بر کندن،کنایه از بی‌تاب و بی‌قرار کردن است.بنابراین،می‌گوید:فقط به دلبرخرامانی پناه می‌برم که قامت موزونش،بی‌تاب و بی‌قرارم کرده است.
**********************************
2- حاجت مطرب و می نیست تو برقع بگشا
که به رقص آوردم آتش رویت چو سپند
***‏**‏
تأویل عرفانی:الحال که من فانی در ذات تو شدمو بی واسطه غیری استفاضه انوار از تو میکنم حاجت به مرشد و محبت نیست مرا.تو جمال و وجه خود را بنما که بر رقص و تواجد و اهتراز آوردمرا انوار روی تو چو سپند زیرا در این وقت هم مرشد و هم محبت حجابست میان من و تو
***‏
معنی معمول: برای شادی ما،به مطرب و می نیازی نیست.تو نقاب از چهره بردار تا من با دیدن چهره‌ی‌
درخشان تو مانند سپندی که بر روی آتش می‌رقصد،از شدت شوق به رقص و پای‌کوبی بپردازم؛(چهره‌ی معشوق را به جهت سرخی و شادابی و درخشندگی،به آتش و خود را به سپندی بر آتش مانندمی‌کند و جهیدن دانه‌ی سپند بر روی آتش را رقص سپند می‌نامد و رقص خود را به آن تشبیه می‌کند.)
**********************************
3- هیچ رویی نشود آینه حجله بخت
مگر آن روی که مالند در آن سم سمند
***‏***‏
تأویل عرفانی: بعد از وصول به مقام فنا احتیاج به مرشد و محبت نیست .زیرا که فانی را رو به اوصاف بشری جایز نیست تا محتاج بوسیله شود.
***‏
معنی معمول: هیچ چهره‌ای نمی‌تواند جلوه‌گاه خوشبختی شود مگر آن که سم سمند یار را بر آن مالیده‌ باشند. هیچ رویی نمی‌تواند مانند آیینه‌ای در حجله‌ی بخت باشد و بخت در آن جلوه‌گر شود،مگر آن‌که سم اسب یار را به آن بمالند.در توضیح مفهوم این بیت باید به دو رسم متداول در روزگاران گذشته‌توجه کرد:نخست آن که آینه‌های فلزی(مانند روی و آهن)را با سم اسبان صیقل می‌داده‌اند.دیگرآن که در حجله‌ی عروس،آینه می‌نهاده‌اند(و این رسم هنوز هم متداول است)تا چهره‌ی عروس درآن منعکس شود.بر این اساس،معنای ظاهری بیت یک تمثیل ساده است:هیچ رویی(فلزی)شایسته‌ی آن نیست که در حجله در برابر چهره‌ی عروس نهاده شود مگر آن که با سم اسب صیقل و جلا یافته باشد.اما با توجه به ایهام کلمه‌ی روی(فلز-چهره)مقصود کنایی آن است که چهره‌ای که‌بر سم و نعل اسب معشوق ساییده شود،یعنی خاک روی و رنج راه عشق را کشیده باشد،این‌شایستگی را می‌یابد که جمال بخت در آن جلوه‌گر شود.
**********************************
4- گفتم اسرار غمت هر چه بود گو می‌باش
صبر از این بیش ندارم چه کنم تا کی و چند
***‏**‏
تأویل عرفانی:در حالت فنا از راه بی اختیاری گفتم و اظهار کردم اسرار غم محبت و عشق تو هرچه شود بر من گواه شده باشد زیرا که صبربر ضبط اسرار از این بیش ندارم .چه کنم و تاکی ضبط کنمو چند احتیاط در ضبط اسرار بکار برم.
***‏
معنی معمول: راز عشق تو را فاش کردم،هر چه بادا باد!بیش از این صبر ندارم،چه کنم؟آخر تا کی باید این‌راز را پنهان بدارم؟
**********************************
5- مکش آن آهوی مشکین مرا ای صیاد
شرم از آن چشم سیه دار و مبندش به کمند
***‏***‏
تأویل عرفانی:بر اساس این بیت از مجنون :
خف الله لا تقتله فانه شبیه بلیلی / حیاتی و قد ارتعدت منه فرایضی
یعنی:از خدا بترس و او را مکش که ان اهو شبیه لیلی است /که حیات من است و دست و دلم برای او میلرزد
***‏
معنی معمول: ای صیاد!آهوی مشک بوی مرا مکش!از چشم سیاهش شرم کن و او را با کمند مبند!
**********************************
6- من خاکی که از این در نتوانم برخاست
از کجا بوسه زنم بر لب آن قصر بلند
***‏**‏
تأویل عرفانی: : من خاکی ظلمانی که ثقل و گرانی طبعی قوت برخاستن از دار دنیا ندارم به چه استعداد بوسه زنمبر سر گنگره قصر کبریا و برسمبه دولتفنا در ذات تو ،این محض فضل و عطای تو بود که من خاکی بدین پاکی رسانید.
***‏
معنی معمول: من که در درگاه یار به خاک افتاده‌ام،چگونه می‌توانم بر لب قصر بلند او بوسه زنم؟ خاکی،به‌ جز بر خاک افتاده.به معنی خوار و ذلیل و خاکسار و زمینی هم هست.قصر بلند هم علاوه بر معنای‌اصلی آن،به مقام والا و آسمانی معشوق اشاره دارد.
بنابراین می‌گوید:من خاکی و زمینی،چگونه‌می‌توانم به آن یار آسمانی برسم؟
**********************************
7- باز مستان دل از آن گیسوی مشکین حافظ
زان که دیوانه همان به که بود اندر بند
***‏
معانی لغات:
***‏
تأویل عرفانی:باز مستان و وامگیر دل خود را از تفکر در کثرات و تعینات و آیات الهی تا مثل من به معرفت عیانی شهود که عبارت از مرتبه فنا فی الله است برسی.زیرا که دل دیوانه هرزه گرد تو که هر ساعتی در پی مطلبی آواره است ،همان به که در بند تفکر الا الله باشد تا بوسیله آن بمقصود برسد.
***‏
معنی معمول: ای حافظ،دل خود را از حلقه‌ی گیسوی مشکین یار،بیرون میاور و آن را بازپس مگیر؛
زیرا که‌ این دل دیوانه است و بهتر آن است که دیوانه درآن سلسله در بند باشد! به طور غیر مستقیم،دل را به دیوانه وگیسوی یار را به بند و زنجیر مانند کرده است.
**********************************
تهیه تدوین:جاوید مدرس (رافض)

Mahsa در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۵:۱۲ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۰۵:

دوستان میشه نظراتتونو بگین

۱
…
۳۲۴۹
۳۲۵۰
۳۲۵۱
۳۲۵۲
۳۲۵۳
…
۵۸۷۳