بخش ۴۶ - تهی شدن گنج بهرام، تاجبخشی به یزدگرد و مرگ شاه در خواب
برین سان همی خورد شست و سه سال
کس اندر زمانه نبودش همال
سر سال در پیش او شد دبیر
خردمند موبد که بودش وزیر
که شد گنج شاه بزرگان تهی
کنون آمدم تا چه فرمان دهی
هرانکس که دارد روانش خرد
به مال کسان از بنه ننگرد
چنین پاسخ آورد این خود مساز
که هستیم زین ساختن بینیاز
جهان را بدان باز هل کافرید
سر گردش آفرینش بدید
همی بگذرد چرخ و یزدان به جای
به نیکی ترا و مرا رهنمای
بخفت آن شب و بامداد پگاه
بیامد به درگاه بیمر سپاه
گروهی که بایست کردند گرد
بر شاه شد پور او یزدگرد
به پیش بزرگان بدو داد تاج
همان طوق با افسر و تخت عاج
پرستیدن ایزد آمدش رای
بینداخت تاج و بپردخت جای
گرفتش ز کردار گیتی شتاب
چو شب تیره شد کرد آهنگ خواب
چو بنمود دست آفتاب از نشیب
دل موبد شاه شد پر نهیب
که شاه جهان برنخیرد همی
مگر از کرانی گریزد همی
بیامد به نزد پدر یزدگرد
چو دیدش کف اندر دهانش فسرد
ورا دید پژمرده رنگ رخان
به دیبای زربفت بر داده جان
چنین بود تا بود و این بود روز
تو دل را به آز و فزونی مسوز
بترسد دل سنگ و آهن ز مرگ
هم ایدر ترا ساختن نیست برگ
بیآزاری و مردمی بایدت
گذشته چو خواهی که نگزایدت
همی نو کنم بخشش و داد اوی
مبادا که گیرد به بد یاد اوی
ورا دخمهای ساختند شاهوار
ابا مرگ او خلق شد سوکوار
کنون پرسخن مغزم اندیشه کرد
بگویم جهان جستن یزدگرد


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
یزدگرد بزهگر
هوش مصنوعی: در این شعر، پس از سالها سلطنت بهرام گور، وزیر باخبر میشود که گنج شاه خالی شده است و از او میخواهد که فرمان دهد. بهرام در پاسخ میگوید که انسان با خرد نباید به مال دیگران نگاه کند و از فانی بودن دنیا آگاه است. صبح روز بعد، یزدگرد، پسر بهرام، تاج و تخت را از او دریافت میکند. بهرام پس از مراسم تاجگذاری به خواب میرود، اما در خواب احساس خطر میکند و متوجه میشود که مرگ به سراغش آمده است. به سرعت به یزدگرد خبر میدهد که باید بیپروا از مرگ زندگی کند و در نهایت بهرام در این خیال میمیرد. مرگ او باعث اندوه مردم میشود و یزدگرد به فکر آینده میافتد.
هوش مصنوعی: بهرام گور سه سال به همین صورت زندگی کرد و هیچکس در آن زمان همپایه و همردیف او نبود.
هوش مصنوعی: دبیر و وزیر خردمند، که به عنوان مشاور و مدیر امور دولتی به حساب میآید، در آغاز سال به حضور بهرام گور آمد.
هوش مصنوعی: شاه به خزانهدار میگوید که گنج و ثروت او خالی شده و حالا پیش تو آمدهام تا بدانم چه دستوری داری.
هوش مصنوعی: هرکس که روحش خردمند است، به اموال دیگران چشم نمیدوزد و از داراییهای آنها بهره نمیبرد.
هوش مصنوعی: او در پاسخ میگوید که ما نیازی به این ساختن و ایجاد کردن نداریم، و به نوعی خود را مستقل و بینیاز از این کارها میداند.
هوش مصنوعی: جهان را بهگونهای بساز که شایستهی آفرینش باشد و سرنوشت آن را مشاهده کن.
هوش مصنوعی: چرخ (زمان) در حال گذر است و خداوند (یزدان) به نیکی تو و من را هدایت میکند.
هوش مصنوعی: در آن شب، شاه به خواب رفت و صبح زود، سپاه بیمر (غیبی و از طرف خداوند) به درگاه او آمد.
هوش مصنوعی: گروهی که باید دور شاه جمع میشدند، پسر او یزدگرد بود.
هوش مصنوعی: یزدگرد را به بزرگان پیشکش کردند و تاجی به او دادند که همانند طوقی دور سرش و افسر و تختی از عاج بر آن بود.
هوش مصنوعی: به خاطر ستایش خداوند، او (بهرام گور) تصمیم به تاجگذاری گرفت و جایگاه رویا و فرمانروایی را برای خود در نظر گرفت.
هوش مصنوعی: بهرام گور از رفتار و کردار دنیا دلخور و مضطرب شد و مانند شب تیره، تصمیم به خواب گرفتن گرفت.
هوش مصنوعی: زمانی که آفتاب از طرف پایین ظاهر شد، دل موبد (پادشاه) پر از هیبت و قدرت شد.
هوش مصنوعی: شاه جهان (بهرام گور) هرگز به کسی نخواهد پرداخت و توجهی نخواهد کرد، مگر اینکه از آتش و خطرِ کرانها (مناطق دوردست) بگریزد.
هوش مصنوعی: یزدگرد به نزد پدرش آمد و وقتی او را دید، متوجه شد که رنگش به شدت پریده و در چهرهاش نشانههای بیماری دیده میشود.
هوش مصنوعی: یزدگرد پدرش را دید که رنگ چهرهاش پژمرده و نحیف شده است و جانش به خاطر بیماری یا مصیبت از او رفته، به طوری که در لباس زربفتش (لباسی که از طلا یا ابریشم است) نتوانسته حال خوب خود را نشان دهد.
هوش مصنوعی: زندگی (و روزگار) تا زمانی که بود همینگونه بود، بنابراین دل را به خواسته و زیادهطلبی (آرزو) نسوزان.
هوش مصنوعی: دل سنگ و آهن هم از مرگ میترسد، پس تو که آدمی هستی نباید از مردن غافل باشی و نمیتوانی از آن فرار کنی.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در امان بمانی و زندگیات به خطر نیفتد، باید بیآزار و با مردمی و خوبرفتار باشی.
هوش مصنوعی: برای آنکه نام و یاد او به بدی نرود، همیشه باید بخشش و انصاف را نو مینمایم.
هوش مصنوعی: مردم برای بهرام گور، که شاهی بزرگ بود، دخمهای باشکوه ساختند، زیرا پس از مرگ او، غم و اندوه در دلهاشان ایجاد شد.
هوش مصنوعی: حال که در اندیشهام به جستوجوی حقیقت پرداختهام، میخواهم بگویم که یزدگرد (که پس از بهرام گور در شاهنامه به او اشاره شده) چگونه به دنبال سرنوشت و حوادث جهان میباشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.